b Phân loại phần mềm: Phần mềm máy tính được chia làm hai loại: GV: Theo em + Phần mềm hệ thống: Các chương trình tổ trong máy tính có HS: nghe câu chức việc quản lí, điều phối các bộ ph[r]
Trang 1Chương 1
LÀM QUEN VỚI TIN HỌC VÀ MÁY TÍNH ĐIỆN TỬ
MỤC TIÊU CHƯƠNG
* Kiến thức
- Biết khái niệm ban đầu về thông tin và dữ liệu, các dạng thông tin phổ biến
- Biết máy tính là công cụ hỗ trợ hoạt động xử lí thông tin của con người và tin học là ngành nghiên cứu các hoạt động xử lí thông tin tự động bằng máy tính điện tử
- Hiểu cấu trúc sơ lược của máy tính điện tử và một vài thành phần cơ bản nhất của máy tính Bước đầu biết khái niệm phần cứng và phần mềm máy tính
- Biết một số ứng dụng của tin học và máy tính điện tử
* Kĩ năng
- Nhận biết được một số bộ phận cơ bản của máy tính cá nhân
- Biết cách bật/tắt máy tính
- Làm quen với bàn phím và chuột máy tính
* Thái độ
- Học sinh nhận thức được tầm quan trọng của môn học, có ý thức học tập bộ môn, rèn luyện tính cần cù, ham thích tìm hiểu và tư duy khoa học
Trang 2Ngày soạn: 16 8 2009
Ngày giảng: 17 8 2009
Tiết 1: THÔNG TIN VÀ TIN HỌC
I - MỤC TIÊU
1 Kiến thức
- Giúp học sinh biết được khái niệm thông tin và các loại thông tin trong cuộc sống
- Học sinh có khái niệm ban đầu về tin học
- Giúp học sinh biết và hiểu được thế nào là hoạt động thông tin của con người
2 Thái độ
- Ý thức học tập tốt, tập trung cao độ
II - CHUẨN BỊ
1 Giáo viên: Giáo án.
2 Học sinh: chuẩn bị đồ dùng học tập.
III - TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG
A - ỔN ĐỊNH LỚP:
6A4: 6A5: 6A6:
B - KIỂM TRA KIẾN THỨC HỌC SINH
? Hàng ngày em được tiếp nhận thông tin từ nhiều nguồn khác nhau, kể tên một số loại thông tin mà em biết
C - BÀI MỚI
GV: Thuyết trình + VD
minh hoạ
GV: Trong cuộc sống có
nhiều thông tin không?
GV: Ngoài các ví dụ thầy
đã đưa ra các em hãy cho
biết thêm các ví dụ khác?
HS: Theo dõi HS: Nghe giảng và ghi chép
HS: Suy nghĩ trả lời
HS: Suy nghĩ, lấy
ví dụ
1 Thông tin là gì?
Ví dụ:
- Các bài báo, bản tin trên truyền hình hay đài phát thanh cho ta biết tin tức về tình hình thời sự trong nước và thế giới
- Tín hiệu đèn giao thông cho biết khi nào được phép đi, khi nào không được phép đi
- Tiếng trống trường cho em biết đến giờ vào lớp hay ra chơi
- Tấm biển chỉ đường hướng dẫn em đến một nơi cụ thể nào đó
Trang 3GV: Nhìn nồi nước đang
sôi ta biết nước trong nồi
rất nóng Đó có phải là
một loại thông tin không?
GV: Đưa ra khái niệm về
thông tin
HS: Suy nghĩ trả lời
HS: Ghi chép
Như vậy: Thông tin là tất cả
những gì đem lại sự hiểu biết về thế giới xung quanh (sự vật, sự kiện…) và về chính con người.
GV: Trong máy tính
thông tin hoạt động như
thế nào?
GV: Đưa ra mô hình quá
trình xử lí thông tin và
thuyết trình
HS: Trả lời
HS: Nghe và ghi chép
2 Hoạt động thông tin của con người
Việc tiếp nhận, xử lí, lưu trữ và truyền (trao đổi) thông tin được gọi là hoạt động thông tin.
* Mô hình quá trình xử lí thông tin
D - CỦNG CỐ
? Nhắc lại khái niệm thông tin
? Nhắc lại khái niệm về hoạt động thông tin
E - HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Ôn lại bài
-*** -Ngày soạn: 16 8 2009
Ngày giảng: 21 8 2009
Tiết 2: THÔNG TIN VÀ TIN HỌC
I - MỤC TIÊU
1 Kiến thức
- Học sinh có khái niệm ban đầu về tin học
- Giúp học sinh biết và hiểu được thế nào là hoạt động thông tin của con người
- Học sinh biết được nhiệm vụ chính của tin học và máy tính là công cụ giúp con người trong các hoạt động thông tin như thế nào
2 Thái độ
- Ý thức học tập tốt, tập trung cao độ
II - CHUẨN BỊ
Xử lý
Thông tin vào Thông tin ra
Trang 41 Giáo viên: Giáo án.
2 Học sinh: chuẩn bị đồ dùng học tập.
III - TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG
A - ỔN ĐỊNH LỚP:
6A4: 6A5: 6A6:
B - KIỂM TRA KIẾN THỨC HỌC SINH
Thông tin là gì? Nêu một số ví dụ cụ thể về thông tin và cách thức mà con người thu nhận thông tin đó?
C - BÀI MỚI
GV: Trong máy tính
thông tin hoạt động như
thế nào?
GV: Đưa ra mô hình quá
trình xử lí thông tin và
thuyết trình
GV: Các em có biết hoạt
động thông tin của con
người được tiến hành nhờ
các bộ phận nào không?
GV: Các em có thể lấy
thêm ví dụ khác không?
- Hãy kể một số loại
thông tin mà em biết ?
GV: Giới thiệu một số
loại thông tin cơ bản
HS: Trả lời
HS: Nghe và ghi chép
HS: Trả lời
HS : Lấy ví dụ
3 Hoạt động thông tin và tin học
- Hoạt động thông tin của con người được tiến hành trước hết là nhờ các giác quan và bộ não
- Tuy nhiên khả năng của các giác quan và bộ não của con người trong các hoạt động thông tin chỉ có hạn
Ví dụ: Ta không thể nhìn quá
xa hay những vật quá nhỏ
- Con người đã sáng tạo ra các công cụ và phương tiện giúp mình vượt qua hạn chế của các giác quan và bộ não
Ví dụ: Kính thiên văn để nhìn
thấy những vì sao xa xôi, kính hiển vi để quan sát những vật nhỏ bé…
4 Sự phong phú của thông tin.
- Thông tin gồm các loại:
+) Thông tin khoa học
+) Thông tin thẩm mĩ
+) Thông tin đại chúng (kinh tế, văn hóa, xã hội, khoa học thường thức…
D - CỦNG CỐ
? Nhắc lại khái niệm thông tin
Trang 5? Em hãy kể tên một số loại thông tin mà em biết
? Nhắc lại khái niệm về hoạt động thông tin
? Các công cụ và phương tiện mà con người sáng tạo ra để giúp vượt qua hạn chế của các giác quan và bộ não
E - HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Ôn lại bài
-*** -Ngày soạn: 18 08 2009
Ngày giảng: 24 08 2009
Tiết 3: THÔNG TIN VÀ BIỂU DIỄN THÔNG TIN
I - MỤC TIÊU
1 Kiến thức
- Giúp học sinh biết được các dạng thông tin cơ bản trong máy tính
- Giúp học sinh biết được cách thức mà máy tính biểu diễn thông tin
2 Thái độ
- Ý thức học tập tốt, tập trung cao độ
II - CHUẨN BỊ
1 Giáo viên: Giáo án
2 Học sinh: Chuẩn bị bài cũ, nghiên cứu trước bài mới.
III - TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG
A - ỔN ĐỊNH LỚP: 6A4: 6A5: 6A6:
B - KIỂM TRA BÀI CŨ
? Em hãy nêu mô hình quá trình xử lí thông tin, giải thích
C - BÀI MỚI
GV: Giới thiệu về sự
phong phú của các loại
thông tin trong cuộc
sống và thông tin mà
máy tính xử lí được
GV: Thuyết trình + VD
minh hoạ và yêu cầu
HS: Nghe giảng
HS: Nghe, quan
1 Các dạng thông tin cơ bản
Thông tin quanh ta rất phong phú và đa dạng – Các dạng thông tin cơ bản trong tin học, đó
là : văn bản, âm thanh và hình ảnh
a) Dạng văn bản
Những gì được ghi lại bằng các con
số, chữ viết hay kí hiệu trong sách vở, báo chí, …
Trang 6học sinh quan sát một
số hình vẽ trong tờ
tranh
GV: Em hãy kể tên
một số ví dụ về thông
tin mà em biết?
sát và ghi vào vở
HS: Trả lời
b) Dạng hình ảnh
Những hình vẽ minh hoạ trong sách báo (hình người, các con vật, ảnh chụp, bức vẽ…)
c) Dạng âm thanh
Tiếng chim hót, tiếng đàn, tiếng còi
xe, tiếng trống trường, tiếng mưa rơi, tiếng suối chảy…
GV: Như các em đã
học ở phần 1, ngoài 3
cách thể hiện trên,
thông tin còn được
biểu diễn bằng nhiều
cách khác nhau
GV: Rút ra kết luận về
biểu diễn thông tin
GV: Thuyết trình và
minh hoạ bằng ví dụ
HS: Lắng nghe
và lấy thêm ví dụ
HS: Lắng nghe
và ghi chép
HS: Nghe, liên hệ lấy thêm ví dụ và ghi chép
2 Biểu diễn thông tin
VD1: Người nguyên thuỷ dùng những viên sỏi để chỉ số lượng các con thú săn được
VD2: Người khiếm thính dùng nét mặt và cử động của bàn tay để thể hiện những điều muốn nói…
a) Biểu diễn thông tin
Biểu diễn thông tin là cách thể hiện thông tin dưới dạng cụ thể nào đó.
b) Vai trò của biểu diễn thông tin
- Biểu diễn thông tin có vai trò quan trọng với việc truyền và tiếp nhận thông tin
- Biểu diễn thông tin dưới dạng phù hợp cho phép lưu trữ và chuyển giao thông tin
- Biểu diễn thông tin có vai trò quyết định đối với mọi hoạt động thông tin nói chung và quá trình xử lí thông tin nói riêng
D - CỦNG CỐ
? Nhắc lại ba dạng thông tin cơ bản mà máy tính xử lí được
? Ví dụ về các dạng thông tin khác
? Nhắc lại khái niệm biểu diễn thông tin, ví dụ minh hoạ
? Vai trò của biểu diễn thông tin
E - HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Ôn lại bài
Trang 7
-*** -Ngày soạn: 22 08 2009
Ngày giảng: 28 08 2009
Tiết 4: THÔNG TIN VÀ BIỂU DIỄN THÔNG TIN- MỘT
SỐ KHẢ NĂNG CỦA MÁY TÍNH.
I - MỤC TIÊU
1 Kiến thức
- Giúp học sinh biết được các dạng thông tin cơ bản trong máy tính
- Giúp học sinh biết được cách thức mà máy tính biểu diễn thông tin
- Tầm quan trọng của việc biểu diễn thông tin trong máy tính
2 Thái độ
- Ý thức học tập tốt, tập trung cao độ
II - CHUẨN BỊ
1 Giáo viên: Giáo án
2 Học sinh: Chuẩn bị bài cũ, nghiên cứu trước bài mới.
III - TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG
A - ỔN ĐỊNH LỚP: 6A4: 6A5: 6A6:
B - KIỂM TRA BÀI CŨ
- Nêu các dạng thông cơ bản ?
- Nêu một vài ví dụ minh họa việc có thể biểu diễn thông tin bằng nhiều cách đa dạng khác nhau?
C - BÀI MỚI
GV: Thông tin có thể
được biểu diễn bằng
nhiều cách khác nhau
Việc lựa chọn dạng
biểu diễn thông tin
thùy theo mục đích và
đối tượng sử dụng
GV thuyết trình và ví
dụ minh hoạ
HS: Lắng nghe
và ghi chép
HS: Nghe, liên hệ lấy thêm ví dụ và ghi chép
1 Biểu diễn thông tin trong máy tính
- Biến đổi thông tin đưa vào máy tính thành dãy bit (dãy nhị phân) gồm hai
kí hiệu 0 và 1
- Thông tin được lưu giữ trong máy tính gọi là dữ liệu
- Biến đổi thông tin lưu trữ dưới dạng dãy bit thành một trong các dạng quen thuộc với con người: văn bản,
Trang 8GV: Thuyết trình +
VD minh hoạ
GV: Sự khác nhau
giữa tính toán bằng tay
cầm bút viết trên giấy
với tính bằng máy
tính?
HS nghe
HS: Nghe và ghi vào vở
HS: Trả lời
âm thanh và hình ảnh
2 Một số khả năng của máy tính
a) Khả năng tính toán nhanh
Máy tính tính toán với các phép tính hàng trăm con số
b) Tính toán với độ chính xác cao
Máy tính cho phép tính toán nhanh,
độ chính xác cao hơn gấp nhiều lần các cách tính thông thường
c) Khả năng lưu trữ lớn
Bộ nhớ của máy tính có thể lưu trữ vài chục triệu trang sách
d) Khả năng làm việc không mệt mỏi
Máy tính có thể làm việc không nghỉ trong một thời gian dài
D - CỦNG CỐ
? Nhắc lại khái niệm biểu diễn thông tin, ví dụ minh hoạ
? Vai trò của biểu diễn thông tin
E - HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Ôn lại bài
-*** -Ngày soạn: 25 08 2009
Ngày giảng: 31 08 2009
Tiết 5: EM CÓ THỂ LÀM ĐƯỢC GÌ NHỜ MÁY TÍNH
I - MỤC TIÊU
1 Kiến thức
- Giúp học sinh biết được các khả năng của một máy tính
- Những điều mà máy tính chưa thể làm được
2 Thái độ
- Ý thức học tập tốt, tập trung cao độ
II - CHUẨN BỊ
1 Giáo viên: Giáo án.
2 Học sinh: Chuẩn bị bài cũ, nghiên cứu trước bài mới.
III - TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG
A - ỔN ĐỊNH LỚP: 6A4: 6A5: 6A6:
Trang 9B - KIỂM TRA BÀI CŨ
? Em hãy nêumột số khả năng của máy tính?
? Dữ liệu là gì? Tại sao thông tin trong máy tính được biểu diễn được biểu diễn thành dạng bít?
C - BÀI MỚI
GV: Thuyết trình
+ VD minh hoạ,
yêu cầu học sinh
quan sát một số
hình ảnh
GV: Những loại
thông tin gì máy
tính chưa xử lí
được?
HS: Nghe, quan sát và ghi vào vở
HS: Liên hệ thực
tế lấy ví dụ
2 Có thể dùng máy tính vào những việc gì?
a) Thực hiện các tính toán
- Máy tính giúp giảm bớt tính toán cho con người
b) Tự động hoá các công việc văn phòng
- Soạn thảo, trình bày, in ấn văn bản
c) Hỗ trợ công tác quản lí
- Thông tin được tập hợp và tổ chức thành các cơ sở dữ liệu để dễ dàng sử dụng
d) Công cụ học tập và giải trí
- Học ngoại ngữ, làm toán, thực hiện các thí nghiệm, nghe nhạc, xem phim…
e) Điều khiển tự động và robot
- Điều khiển tự động các dây chuyền lắp ráp, điều khiển các vệ tinh, tàu vũ trụ…
g) Liên lạc, tra cứu và mua bán trực tuyến
- Mạng Internet có thể tra cứu được nhiều thông tin bổ ích, mua hàng qua mạng…
3 Máy tính và điều chưa thể
Máy tính không phân biệt được mùi vị, cảm giác… chưa có năng lực tư duy
D - CỦNG CỐ
? Những khả năng của máy tính
? Những loại thông tin máy tính chưa xử lí được
E - HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Ôn lại bài
Trang 10
-*** -Ngày soạn: 30 08.2009
Ngày giảng: 4 09 2009
Tiết 6: MÁY TÍNH VÀ PHẦN MỀM MÁY TÍNH
I - MỤC TIÊU
1 Kiến thức
- Giúp học sinh biết được mô hình quá trình xử lí thông tin trong máy tính
- Cấu trúc chung của máy tính
2 Thái độ
- Ý thức học tập nghiêm túc, tập trung cao độ
II - CHUẨN BỊ
1 Giáo viên: Giáo án.
2 Học sinh: Chuẩn bị bài cũ.
III - TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG
A - ỔN ĐỊNH LỚP: 6A5: 6A6:
B - KIỂM TRA BÀI CŨ:
? Đâu là hạn chế lớn nhất của máy tính hiện nay
C - BÀI MỚI
GV: Thuyết trình
+ VD minh hoạ
GV:Ngoài những
ví dụ cô vừa nêu
các em có thể lấy
những ví dụ khác
không?
HS: Nghe, suy nghĩ
HS: Lấy ví dụ
và giải thích ví dụ
1 Mô hình quá trình ba bước
Ví dụ 1: Giặt quần áo
+ Input: Nước, bột giặt, quần áo bẩn.
+ Xử lí: Vò quần áo với bột giặt và xả nước + Output: Quần áo sạch.
Ví dụ 2: Pha trà mời khách
+ Input: Trà, nước sôi.
+ Xử lí: Cho trà vào ấm, cho nước sôi vào và đợi 1
lúc
+ Output: Rót trà ra cốc.
Ví dụ 3: Giải toán
+ Input: Điều kiện đã cho.
+ Xử lí: Suy nghĩ, tính toán.
+ Output: Kết quả hay đáp số.
- Máy tính cần có các bộ phận đảm nhận các
Nhập
Xuất (OUTPUT)
Trang 11GV: Kể tên một
số loại máy tính
mà em biết?
GV: Thuyết trình
về cấu trúc của
một máy tính
HS: Trả lời, liệt kê các loại máy tính đã biết đến trên thực tế
HS: Nghe và ghi chép
chức năng tương ứng, phù hợp với mô hình quá trình ba bước
2 Cấu trúc chung của máy tính điện tử
- Các loại máy tính: Máy tính để bàn, máy
tính xách tay, siêu máy tính, máy tính bỏ túi…
- Cấu trúc máy tính gồm các khối chức
năng: Bộ xử lí trung tâm, thiết bị vào, ra và
bộ nhớ
- Chương trình máy tính: Tập hợp các câu
lệnh hướng dẫn một thao tác cụ thể cần thực hiện trong mỗi câu lệnh
- Bộ xử lí trung tâm (CPU): Là bộ não của
máy tính
- Bộ nhớ: Là nơi lưu các chương trình và dữ liệu.
- Đơn vị đo dung lượng nhớ: Là byte.
- Thiết bị vào/ra (Input/Output)
- Thiết bị nhập dữ liệu: Chuột, bàn phím, máy quét…
- Thiết bị xuất dữ liệu: Màn hình, máy in, máy quét…
D - CỦNG CỐ
? Mô hình quá trình ba bước
? Cấu trúc chung của máy tính điện tử
E - HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Ôn lại bài
-*** -Tiết 7: MÁY TÍNH VÀ PHẦN MỀM MÁY TÍNH (tiếp)
I - MỤC TIÊU
1 Kiến thức
- Giúp học sinh biết được máy tính là một công cụ để xử lí thông tin
- Học sinh nắm được khái niệm phần mềm, các loại phần mềm
2 Thái độ
- Ý thức học tập nghiêm túc, tập trung cao độ
II - CHUẨN BỊ
1 Giáo viên: Giáo án, thiết bị máy tính.
Ngày soạn: 1 9 2009
Ngày giảng: 7 9 2009
Trang 122 Học sinh: Chuẩn bị bài cũ.
III - TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG
B - KIỂM TRA BÀI CŨ
? Em hãy nêu Cấu trúc chung của máy tính điện tử
C - BÀI MỚI
GV: Trong máy
tính thông tin
hoạt động như thế
nào?
GV: Theo em
phần cứng khác
với phần mềm ở
điểm nào?
GV: Theo em
trong máy tính có
bao nhiêu loại
phần mềm, cách
nhận biết từng
loại?
HS: Trả lời
HS: Trả lời
HS: nghe câu hỏi, suy nghĩ
và trả lời
3 Máy tính là một công cụ xử lí thông tin
- Nhờ có các khối chức năng chính nêu trên nên máy tính đã trở thành một công cụ xử lí thông tin hữu hiệu
- Mô hình hoạt động ba bước của máy tính: INPUT > Xử lí và lưu trữ > OUTPUT (Thông tin, các chương trình) (Văn bản, âm thanh, hình ảnh)
4 Phần mềm và phân loại phần mềm
a) Phần mềm là gì?
Để phân biệt với phần cứng là chính máy tính với tất cả các thiết bị vật lí kèm theo, người ta
gọi các chương trình máy tính là phần mềm
máy tính.
b) Phân loại phần mềm:
Phần mềm máy tính được chia làm hai loại:
+ Phần mềm hệ thống: Các chương trình tổ
chức việc quản lí, điều phối các bộ phận chức năng của máy tính để chúng hoạt động nhịp nhàng và chính xác
+ Phần mềm ứng dụng: Các chương trình đáp
ứng những yêu cầu cụ thể
D - CỦNG CỐ
? Mô hình hoạt động 3 bước của máy tính
? Phần mềm và phân loại phần mềm
E - HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Ôn lại bài