Luyện tập 1 Tìm các câu nghi vấn trong đoạn trích trên và xác định chức năng a Dùng bộc lộ tình cảm cảm xúc b Dùng để phủ định, bộc lộ tình cảm,cảm xúc c Cầu khiến, bộc lộ tình cảm, cảm [r]
Trang 1Văn 8 Kì II
ND: 13 /1/2010 ND:14/1/2010
Tiết 73 NHỚ RỪNG
( Thế Lữ )
A Mục tiêu : Giúp h/s
1 Kiến thức: Cảm nhận được niềm khát khao tự do mãnh liệt, nỗi chán ghét sâu sắc cái thực tại tù túng, tầm thường, giả dối được thể hiện trong bài thơ qua lời con hổ bị nhốt ở vườn bách thú Thấy được bút pháp lãng mạn đầy truyền cảm của bài thơ
2 Kỹ năng: Rèn luyện kĩ năng phân tích, cảm thụ thơ trữ tình
3 Thái độ: G/D h/s lòng yêu nước, yêu tự do, căm ghét tù tội
B Phương pháp: Đọc, phân tích, đàm thoại, thảo luận nhóm
C Chuẩn bị:
1) G/V: Soạn bài, nghiên cứu bài dạy
2) H/S: Soạn bài theo hướng dẫn (sgk- 7)
D Tiến trình lên lớp
I Ổn định lớp (1')
II Kiểm tra bài cũ (không)
III Bài mới (38)
1) Đặt vấn đề: (1') Khoảng sau 1930, một loạt thi sĩ trẻ xuất thân "Tây học" lên án thơ cũ (chủ yếu là thơ Đường luật) là khuôn sáo , trói buộc Họ đòi đổi mới thơ ca và đã sáng tác những bài thơ tự do, số chữ trong câu, số câu trong bài không hạn định gọi là thơ mới (thơ mới dùng để gọi tên một thể thơ: thơ tự do) Nhưng rồi "thơ mới" không chỉ để gọi thể thơ tự
do mà chủ yếu dùng để gọi một phong trào thơ có tính chất lãng mạn tiểu tư sản , bột phát từ
1932 - 1945 gắn liền với tên tuổi nhiều tác giả: Thế Lữ, Lưu Trọng Lư, Xuân Diệu, Huy Cận, Hàn Mạc Tử, Chế Lan Viên, Nguyễn Bính Thế Lữ được xem là nhà thơ đem lại chiến thắng cho thơ mới với nhiều bài thơ hay
2) Triển khai bài mới
Hoạt động 1 (5')
- H/S đọc chú thích *
? Nêu những cảm nhận khái quát của em về tác giả
và tác phẩm
? Bài thơ được sáng tác theo thể thơ gì?
Hoạt động 2 (7')
Là bài thơ viết theo thể thơ tự do, rất linh động Khi
đọc cần chú ý làm nỗi bật tâm trạng con hổ đó cũng
chính là tâm trạng của tác giả, tiêu biểu cho người
dân VN trong XH đương thời
- G/V đọc mẫu - gọi h/s đọc
- Nhận xét cách đọc
G/V kiểm tra một vài từ
Lưu ý những từ Hán Việt và từ cổ
Hoạt động 3 (25')
? Bố cục bài thơ có mấy phần, đó là những phần
nào? ý mỗi phần ?
- Ý1: khổ 1,4:Tâm trạng uất hận, ngao ngán của con
I Giới thiệu tác giả, tác phẩm, thể thơ 1) Tác giả: Thế Lữ (Nguyễn Thứ Lễ) (1907 - 1989), quê ở Bắc Ninh
2) Tác phẩm Nhớ rừng là tác phẩm tiểu biểu nhất của Thế Lữ
3) Thể thơ: Thơ mới 8 chữ
II Đọc - Tìm hiểu chú thích 1) Đoc
2) Tìm hiểu chú thích III Tìm hiểu văn bản 1) Bố cục: 5 khổ -> 3 ý
Trang 2hổ trong cảnh tù hãm
Trang 3- Ý2: khổ 2,3: Hình ảnh giang sơn hùng vĩ thời
oanh liệt của hổ qua nỗi nhớ da diết của nó
- Ý3: khổ 5: Niềm ngao ngán trước thực tại và lời
nhắn gữi tha thiết của con hổ
- H/S đọc khổ 1, 4
? Tìm các chi tiết thể hiện tâm trạng của hổ trong
củi sắt
- Gậm một khối căm hờn trong củi sắt
Ta nằm dài trong ngày tháng dần qua
? Trong củi sắt tâm trạng của hổ như thế nào?
? Tâm trạng ấy khiến thái độ của hổ đối với xung
quanh như thế nào?
? Ở đoạn 4, cảnh vườn bách thú hiện lên dưới cái
nhìn của chúa sơn lâm như thế nào? Được thể hiện
qua những từ ngữ nào?
- Hoa chăm, cỏ xén, lối phẳng, cây trồng
Dải nước đen giả suối, chẳng thông dòng
=> Đều chỉ là nhân tạo, do bàn tay con người sửa
sang, tỉa tót-> Trở nên tầm thường, giả dối
? Em có nhận xét gì về giọng điệu và cách dùng từ
bgữ, ngắt nhịp của đoạn thơ này?
Tiết 2
- H/S đọc khổ 2, 3 (30’)
? Cảnh núi non hùng vĩ và thời oanh liệt của chúa
sơn lâm được tác giả giới thiệu qua những chi tiết
nào?
- bóng cả, cây già
- Gío gào ngàn, nguồn hét núi
- thét khúc trường ca dữ dội
- chốn ngàn năm cao cả âm u
? Em có nhận xét gì về cách dùng từ ngữ ở đây
? Trước cảnh núi rừng hùng vĩ ấy, hình ảnh con hổ
hiện lên như thế nào? Qua những từ ngữ nào?
- Ta bước chân lên dõng dạc, đường hoàng
- Lượn tấm thân như sang cuộn nhịp nhàng
- Vờn bang âm thầm , lá gai cỏ sắc
? Có ý kiến cho rằng "Đoạn 3 là một bức tranh tứ
bình đẹp lộng lẫy"? Em hãy phân tích
- H/S thảo luận nhóm 4'
- Đại diện nhóm trình bày - Lớp nhận xét bổ sung
+ Bức tranh có 4 cảnh thật đẹp , cảnh nào cũng có
2) Phân tích a) Cảnh con hổ ở vườn bách thú
- Tâm trạng vô cùng căm uất, ngao ngán, chán chường
- Thái độ: coi thường, khinh bỉ
- Cảnh vườn bách thú đáng chán, đáng khinh, đáng ghét-> Tất cả chỉ là đơn điệu, tầm thường và giả dối
- Giọng giễu nhại, một loạt từ ngữ liệt
kê, cách ngắt nhịp ngắn, dồn dập, thể hiện tâm trạng chán chường, uất hận khinh miệt của con hổ
b) Cảnh con hổ trong chốn giang sơn hùng vĩ qua nỗi nhớ da diết của nó
- Cảnh núi rừng đại ngàn cái gì cũng lớn lao, cũng phi thường
- Dùng từ ngữ phong phú
- Hổ hiện lên oai phong, lẫm lệt, những câu thơ sống động, giàu chất tạo hình-> Diễn tả chính xác vẻ đẹp vừa uy nghi , dũng mãnh vừa mềm mại uyển chuyển
Trang 4rừng núi hùng vĩ tráng lệ với con hổ uy nghi làm
chúa tể
- " Đêm vàng bên bờ suối" - hình ảnh con hổ" say
mồi đứng uống ánh trăng tan" -> Hổ như một nhà
thi sĩ đầy lãng mạn
- " Cảnh mưa chuyển 4 phương ngàn"- " Ta lặng
ngắm giang mới"-> Hổ như một nhà hiền triết
- Cảnh" Bình minh cây xanh nắng gội"- " Tiếng
chim ca tưng bừng"-> Con hổ mang dáng dấp một
đế vương
- Cảnh " Những chiều lênh láng gay gắt"-> Thật
dữ dội với con hổ
? Em có nhận xét gì về hình ảnh con hổ trong cảnh
núi rừng hùng vĩ đó?
? Em có suy nghĩ gì về những sáng tạo nghệ thuật
độc đáo ở các đoạn thơ này?
- Sự nuối tiếc ấy gắn liền với tâm trạng tuyệt vọng
qua lời than: "Than ôi! Thời oanh đâu?"
? Việc mượn lời con hổ có tác dụng như thế nào
trong việc thể hiện nội dung cảm xúc của bài thơ?
- Nhà thơ thể hiện nổi bất hoà sâu sắc đối với thực
tại và niềm khát khao tự do mãnh liệt của nhân vật
trữ tình Đó là tâm trạng của nhà thơ lãng mạn, đồng
thời cũng là tâm trạng chung của người dân VN mất
nước lúc bấy giờ
? Nêu những nét đặc sắc nghệ thuật của bài thơ?
? Qua phân tích trên, em hãy nêu cảm nhận khái
quát về nội dung và nghệ thuật của bài thơ?
- H/S đọc ghi nhớ
- Con hổ nổi bật với tư thế lẫm liệt, kiêu hùng-> một chúa sơn lâm đầy uy lực
- T/G sử dụng liên tiếp những câu hỏi
tu từ: Nào đâu ? Đâu?-> Diễn tả thấm thía nỗi nhớ tiếc khôn nguôi của con hổ
c) Đặc sắc nghệ thuật:
- Cảm hứng lãng mạn
- Hình tượng con hổ là biểu tượng đẹp thích hợp thể hiện chủ đề bài thơ
- Hình ảnh giàu chất tạo hình
- Ngôn ngữ và nhạc điệu phong phú 3) Ghi nhớ ( sgk - 7)
IV Củng cố: (3') Đọc khổ thơ em thích nhất và giải thích vì sao?
V Dặn dò: (3') Nắm nội dung đã tìm hiểu, đọc thuộc lòng bài thơ
Chuẩn bị bài: Câu nghi vấn: Đặc điểm hình thức và chức năng
Đọc các bài tập và suy nghĩ
* Bổ sung:
NS: 17/1/2010 ND: 18,19/1/2010
Tiết 75: CÂU NGHI VẤN
A Mục tiêu: Giúp h/s
1 Kiến thức: Hiểu rõ đặc điểm hình thức của câu nghi vấn Phân biệt câu nghi vấn với các kiểu câu khác Nắm được chức năng của câu nghi vấn: dùng để hỏi
Trang 52 Kỹ năng: Rèn luyện kĩ năng nhận biết và sử dụng câu nghi vấn
3 Thái độ: G/D h/s ý thức nghiêm túc tự giác trong giờ học
B Phương pháp: Vấn đáp, nêu vấn đề, thảo luận nhóm
C Chuẩn bị:
1) G/V: Soạn bài, bảng phụ
2) H/S: Học bài, chuẩn bị bài đầy đủ
D Tiến trình lên lớp
I Ổn định lớp (1')
II Kiểm tra bài cũ (5’) ( Chiếu trên màn hình))
III Bài mới (33)
1) Đặt vấn đề (1') H/S nhắc lại các kiểu câu phân loại theo mục đích nói Ta sẽ tìm hiểu câu nghi vấn
2) Triển khai bài mới
Hoạt động 1 (17')
- H/S đọc đoạn trích và trả lời câu hỏi
? Trong đoạn trích trên, câu nào là câu nghi vấn?
- Sáng ngày người ta không?
- Thế làm sao không ăn khoai?
- Hay là đói quá?
? Những đặc điểm hình thức nào cho biết đó là câu
nghi vấn?
- H/S xác định, g/v gạch trên màn hình
? Những câu nghi vấn trong đoạn trích trên dùng để
làm gì?
-Ví dụ: Trong Truyện Kiều (Nguyễn Du), có câu:
" Người đâu gặp gỡ làm chi
Trăm năm biết có duyên gì hay không?"
H/S lấy ví dụ:
- Bạn đã làm bài tập chưa?
- Chiều nay bạn có đi học không?
? Qua phân tích ví dụ trên, em hãy cho biết câu
nghi vấn có những đặc điểm và chức năng gì?
- H/S đọc ghi nhớ
* Lưu ý: (Lấy câu (b, c) bài tập 3 làm ví dụ minh
hoạ, chiếu trên màn hình)
Hoạt động 2 (15')
1? Xác định câu ghi vấn trong những đoạn trích
sau Những đặc điểm hình thức nào cho biết đó là
câu nghi vấn?
- H/S nêu yêu cầu của bài tập, lên bảng giải
I Đặc điểm h/ thức và chức năng chính 1) Ví dụ
* Đặc điểm hình thức
- Có từ nghi vấn: có không, làm sao, hay là
- Khi viết kết thúc câu bằng dấu chấm hỏi
* Chức năng
- Dùng để hỏi ( bao gồm cả tự hỏi)
2) Ghi nhớ: (sgk - 11)
II Luyện tập Bài1: Câu nghi vấn, đặc điểm hình thức
a) Chị khất phải không?
b) Tại sao con người như thế?
2? Căn cứ vào đâu để xác định câu nghi vấn?
- H/S nêu yêu cầu của bài tập, lên bảng giải
? Trong các câu đó, có thể thay từ hay bằng từ hoặc
Bài 2: Căn cứ để xác định câu nghi vấn
- có từ hay
- Không thể thay từ hay bằng từ hoặc
Trang 6được không? Vì sao?
- Lưu ý: Từ hay cũng có thể xuất hiện trong các
kiểu câu khác, nhưng riêng trong câu nghi vấn từ
hay không thay thế bằng từ hoặc được
5? Thảo luận nhóm (4’) ( nhóm 4 em)
Hãy cho biết sự khác nhau về hình thức và ý nghĩa
của hai câu sau:
a) Bao giờ anh đi Hà Nội?
b) Anh đi Hà Nội bao giờ?
- Đại diện nhóm trình bày, lớp nhận xét, bổ sung
được Vì thay thì câu sẽ sai ngữ pháp hoặc chuyển sang kiểu câu khác, ý nghĩa sẽ thay đổi
Bài 5:
+ Khác biệt về hình thức giữa hai câu thể hiện ở trật tự từ
- Trong câu (a) bao giờ đứng đầu câu
- Trong câu (b) bao giờ đứng cuối câu + Khác biệt về ý nghĩa:
- Câu (a) hỏi về thời điểm của một hành động diễn ra trong tương lai
- Câu (b) hỏi về thời điểm của một hành động diễn ra trong quá khứ
IV Củng cố: (3') - H/S nhắc lại nội dung bài học
? Câu nghi vấn có đặc điểm hình thức và chức năng gì?
V Dặn dò: (3') Về nhà học bài, nắm nội dung đã tìm hiểu
Vận dụng làm tiếp các bài tập còn lại
Chuẩn bị bài mới: Viết đoạn văn trong văn bản thuyết minh:
- Nhận dạng các đoạn văn thuyết minh
- Sửa lại các đoạn văn thuyết minh chưa chuẩn và làm 3 bài tập phần luyện tập
* Bổ sung:
NS: 17/1/2010 ND: 18,19/1/2010
Tiết 76: VIẾT ĐOẠN VĂN TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH
A Mục tiêu: Giúp h/s
1 Kiến thức: Biết cách sắp xếp ý trong đoạn văn thuyết minh cho hợp lí, biết cách nhận dạng đoạn văn thuyết minh, xác định được mối quan hệ giữa các câu trong một đoạn văn
2 Kỹ năng: Rèn luyện kỹ năng sắp xếp , diễn đạt ý
3 Thái độ: G/D h/s ý thức tốt trong khi viết đoạn văn và sự yêu thích văn học
B Phương pháp: Nêu vấn đề, đàm thoại , thảo luận nhóm
C Chuẩn bị:
1) G/V: Soạn bài, bảng phụ , máy đa năng
2) H/S: Học bài cũ, chuẩn bị bài mới đầy đủ
D Tiến trình lên lớp
I Ổn định lớp (1')
II Kiểm tra bài cũ (không)
III Bài mới (38’)
1) Đặt vấn đề (1') Giờ học hôm nay, chúng ta sẽ nhận dạng các đoạn văn thuyết và phát hiện chỗ sai trong các đoạn văn thuyết minh
2) Triển khai bài mới
Hoạt động1 (22')
- Gọi h/s đọc đoạn văn a
? Nội dung đoạn văn đề cập đến vấn đề gì? ( Nói về
tình trạng thế nước sạch trên thế giới)
I Đoạn văn trong văn bản thuyết minh 1) Nhận dạng các đoạn văn th/minh a) Ví dụ a:
- Câu chủ đề: (câu 1):Thế giới đang
Trang 7?Trong đoạn văn a có mấy câu? ( 5 câu)
? Câu nào là câu chủ đề? (Câu 1)
? Những câu còn lại có nhiệm vụ gì?
- Câu2: cung cấp thông tin về lượng nước sạch ít ỏi
- Câu3: Cho biết lượng nước bị ô nhiễm
- Câu4: Nêu sự thiếu nước ở các nước thứ 3
- Câu5: Nêu dự báo đến 2025 thì 2/3 dân sẽ số thiếu
nước
? Các câu trên có quan hệ như thế nào với câu chủ
đề?
? Đoạn văn được trình bày theo cách nào?
- H/S đọc đoạn văn b
? Nội dung đoạn văn đề cập đến vấn đề gì?
? Tìm từ ngữ chủ đề trong đoạn văn (H/S tìm)
? Các câu sau có vai trò gì trong đoạn văn?
? Khi viết đoạn văn chúng ta cần phải làm gì? (Xác
định các ý lớn, mỗi ý viết thành một đoạn văn)
- Gọi h/s đọc đoạn văn a
? Đối tượng thuyết minh trong đoạn văn là gì?
(G/T một dụng cụ học tập - một đồ vật thông dụng:
Cây
đứng trước nguy cơ thiếu nước sạch nghiêm trọng
- Các câu sau bổ sung thông tin làm rõ
ý cho câu chủ đề Câu nào cũng nói về nước
=> Đoạn văn t/ bày theo cách diễn dịch b) Ví dụ b: G/T về Phạm Văn Đồng - nhà cách mạng - nhà văn hoá lớn
- Từ ngữ chủ đề: Phạm Văn Đồng
- Các câu tiếp theo cung cấp thông tin
về Phạm Văn Đồng theo lối liệt kê các hoạt động đã làm của ông
2) Sửa lại các đoạn văn thuyết minh chưa chuẩn
a) Đoạn văn a: Viết về cây bút bi
bút bi)
? Yêu cầu thuyết minh về cây bút bi theo trình tự
nào? ( Cấu tạo, công dụng, cách sử dụng)
?Theo yêu cầu trên, nhược điểm của đoạn văn là
gì?
? Nên sửa lại như thế nào?
- H/S thảo luận nhóm (4’) (nhóm 4)
- Đại diện nhóm trình bày, lớp nhận xét, bổ sung
+ Nhược điểm: Các ý lộn xộn, thiếu mạc lạc, chưa có ý cách sử dụng + Sửa lại thành 2 đoạn rạch ròi:
- Đoạn1: Cấu tạo của bút bi gồm nhiều bộ phận, được chia làm 2 phần: Ruột bút ( phần quan trọng nhất) gồm đầu bút và ống mực Vỏ bút gồm một ống nhựa ( hoặc kim loại) để bảo vệ ruột bút bi và làm cán bút viết Có nhiều loại bút bi, có loại dùng nắp đậy,
có loại lò xo và nút bấm Bút bi có nhiều loại: loại dùng nắp đậy có thể móc vào túi áo Loại không có nặp đậy thì có lò xo và nút bấm Khi viết ấn đầu cán bút cho ngòi bút trồi ra, khi thôi viết ấn nút bấm cho ngòi bút thụt vào
- Đoạn 2: Công dụng, cách sử dụng:
Trang 8H/S đọc đoạn văn b
? Nêu nhược điểm của đoạn văn b
- Trình bày lôn xộn
? Nêu hướng sửa chữa của em? ( G/V hướng dẫn)
- Nên chia làm 3 đoạn
+ Phần đèn:có bóng đèn, đui đèn, dây điện, công
tắc
+ Phần chao đèn
+ Phần đế đèn
- H/S lập dàn bài vào vở bài tập, g/v kiểm tra sau
đó hướng dẫn và viết lại
? Qua tìm hiểu trên, em hãy rút ra kết luận gì khi
viết một đoạn văn thuyết minh?
- H/S đọc ghi nhớ
Hoạt động 2 (15’)
1? Bài tập yêu cầu gì?
- H/S viết đoạn văn mở bài và kết bài
- Gọi h/s trình bày bài viết của mình, lớp nhận xét,
bổ sung
- G/V đọc bài viết mẫu
Bút bi khác bút mực là do nó có hòn bi
ở đầu ngòi bút, khi viết hòn bi lăn làm mực trong ống chảy ra ghi thành chữ Dùng bút bi nhẹ nhàng, tiện lợi
b) Đoạn văn b: Viết về chiếc đèn bàn
3) Ghi nhớ: ( Sgk - 15)
II Luyện tập 1) Bài tập 1: Đề: Giới thiệu trường em + Mở bài: Mời bạn đến thăm trường tôi, trường THCS Khoá Bảo Ngôi trường mang tên người sĩ phu yêu nước: Khoá Bảo, nằm sát con đường xuyên á Ngôi trường thân yêu - ngôi nhà chung của chúng tôi
+ Kết bài: Trường tôi như thế đó: giản
dị, khiêm nhường mà xiết bao gắn bó Chúng tôi yêu quí vô cùng ngôi trường thân yêu như ngôi nhà của mình Chắc chắn những kỉ niệm về trường sẽ theo suốt cuộc đời tôi
IV Củng cố: (3’) H/S nhắc lại nội dung bài học
? Khi làm bài văn thuyết minh cần chú ý đến điều gì?
V Dặn dò : (3’) Về nhà học bài, nắm nội dung bài học
Làm bài tập 2, 3 (sgk - 15)
Chuẩn bị bài : Quê hương, theo những câu hỏi hướng dẫn học (Sgk - 18)
* Bổ sung:
NS: 19/1/2009 ND: 21/1/2010
Tiết 77: Văn bản: QUÊ HƯƠNG
( Tế Hanh)
A Mục tiêu: Giúp h/s:
1 Kiến thức: Cảm nhận được vẻ đẹp tươi sáng, giàu sức sống của một làng quê miền biển được miêu tả trong bài thơ và tình cảm quê hương đằm thắm của tác giả Thấy được những nét đặc sắc nghệ thuật của bài thơ
Trang 92 Kỹ năng: Rèn luyện kĩ năng đọc diễn cảm thơ tám chữ, phân tích các hình ảnh nhân hoá ,
so sánh đặc sắc
3 Thái độ: G/D h/s lòng yêu quê hương đất nước
B Phương pháp: Đàm thoại, phân tích, thảo luận nhóm
C Chuẩn bị
1) G/V: Soạn bài, nghiên cứu bài dạy
2) H/S: Học bài và chuẩn bị bài đầy đủ
D Tiến trình lên lớp
I Ổn đinhị lớp (1’)
II Kiểm tra bài cũ (5’) ? Đọc thuộc lòng bài thơ Nhơ rừng Nêu nội dung và nghệ thuật đặc sắc của bài thơ?
III Bài mới (33’)
1) Đặt vấn đề (1’) Lời bài ca Quê hương làm ta nhớ đến một quê làng biển miền Trung Trung Bộ từ hơn nửa thế kỉ nay đã in dấu ấn trong thơ Tế Hanh và trong lòng chúng ta Để cảm nhận được tình cảm quê hương sâu đậm đó của nhà thơ, ta cùng tìm hiểu nội dung bài học hôm nay
2) Triển khai bài mới
Hoạt động 1 (5’)
- H/S đọc chú thích *
? Nêu những cảm nhận khái quát về Tế Hanh và tác
phẩm của ông
- Quê hương là nguồn cảm hứng thơ lớn trong cuộc
đời Tế Hanh mà mở đầu là bài Quê hương
? Bài thơ được viết theo thể thơ gì?
Hoạt động 2 (6’)
- Nêu yêu cầu đọc: Đọc to, rõ ràng, ngắt đúng nhịp,
nhấn giọng ở những động từ mạnh
- H/S đọc các chú thích sgk
Hoạt động 3 (21’)
? Bố cục bài thơ chia làm mấy đoạn Hãy nêu nội
dung của mỗi đoạn
- 8 câu thơ đầu: Cảnh dân chài bơi thuyền ra khơi
đánh cá
- 8 câu thơ tiếp theo: Cảnh đoàn thuyền cá về bến
- 4 câu thơ cuối: Nỗi nhớ làng quê của tác giả
- H/S đọc 8 câu thơ đầu
? Hai câu thơ đầu tác giả giới thiệu điều gì?
? Làng quê ấy với hình ảnh dân chài bơi thuyền ra
khơi đánh cá được tác giả miêu tả như thế nào?
(6 câu thơ tiếp)
- Không gian, thời gian
I Tác giả, tác phẩm , thể loại 1) Tác giả: Tế Hanh(1921)- Quê ở Quảng Ngãi
2) Tác phẩm : Rút trong tập thơ Nghẹn ngào (1939)
3) Thể thơ: Thơ mới 8 chữ
II Đọc -Tìm hiểu chú thích 1) Đọc
2) Tìm hiểu chú thích III Tìm hiểu văn bản 1) Bố cục: 3 đoạn
2) Phân tích a) Cảnh dân chài bơi thuyền ra khơi đánh cá
- Giới thiệu về nghề nghiệp, vị trí của làng
+ Bầu trời cao rộng, trong trẻo, nhuốm nắng bình minh-> Thời tiết rất tốt, rất thuận
Trang 10- Hình ảnh con người
- Hình ảnh con thuyền
Chiếc thuyền nhẹ hăng như con tuấn mã
Phăng mái chèo mạnh mẽ vượt Trường giang
Cánh buồm giương to như mảnh hồn làng
Rướn thân trắng bao la thâu góp gió
? Em có nhận xét gì về cách sử dụng từ ngữ và
nghệ thuật so sánh của tác giả
- Bốn câu thơ vừa là phong cảnh thiên nhiên tươi
sáng, vừa là bức tranh lao động đầy hứng khởi và
dạt dào sức sống
? Em có cảm nhận gì về 2 câu thơ:
Cánh buồm giương to như mảnh hồn làng
Rướn thân trắng bao la thâu góp gió
- Hình ảnh cánh buồm trắng căng phồng, no gió ra
khơi được so sánh với mảnh hồn làng trở nên lớn
lao, thiêng liêng và rất thơ mộng-> Đó chính là
biểu tượng của linh hồn làng chài Nhà thơ vừa vẻ
ra chính xác cái hình, vừa cảm nhận được cái hồn
của sự vật, so sánh giữa cái cụ thể với cái trừu
tượng -> gợi vẻ đẹp bay bổng, mang ý nghĩa lớn
lao
- H/S đọc 8 câu thơ tiếp
? Hình ảnh những con thuyền cá về bến được miêu
tả qua những chi tiết nào?
- Ngày hôm sau ồn ào trên bến đổ
Khắp dân làng tấp nập đón ghe về
? Không khí trên bến được thể hiện như thế nào qua
2 câu thơ đó?
- H/S thảo luận nhóm 3’- Đại diện nhóm trả lời
- Lớp nhận xét, bổ sung
? Hình ảnh dân chài và con thuyền ở đây được tác
giả miêu tả như thế nào ? (4 câu thơ tiếp)
- Câu đầu là tả thực
- Câu sau là sáng tạo độc đáo, gợi cảm, thú vị:
người lao động làng chài , những đứa con của biển
khơi với nước da ngăm nhuốm nắng, gió, thân hình
vạm vỡ, thấm đậm vị mặn mòi nồng toả của biển
khơi
- Hai câu cuối: với sự sáng tạo nghệ thuật độc đáo,
tác giả không chỉ diễn tả con thuyền nằm im trên
bến đỗ mà còn cảm nhận được sự mệt mỏi, say sưa
của nó và cảm thấy như nó đang lắng nghe chất
muối thấm dần trong từng lớp vỏ của mình
- H/S đọc 4 câu cuối
+ Trai tráng , khoẻ mạnh, đầy sức sống
+ Hình ảnh so sánh, nhiều động từ mạnh-> Diễn tả khí thế băng tới dũng mãnh, toát lên 1 sức sống mạnh mẽ, vẻ đẹp hùng tráng của con thuyền ra khơi
+ Hình ảnh so sánh độc đáo, trở nên lớn lao, thiêng liêng-> là biểu tượng của linh hồn làng chài
b) Cảnh thuyền cá về bến
- Một bức tranh lao động náo nhiệt, đầy
ắp niềm vui và sự sống
- Hình ảnh người dân chài được miêu tả vừa chân thực vừa lãng mạn , trở nên
có tầm vóc lớn lao, phi thường
- NT: Sử dụng phép nhân hoá
c) Nỗi nhớ làng quê biển
- Nhớ mùi vị đặc trưng của quê hương