Có chiếc lá như nhẹ nhàng khoan khoái, đùa bỡn, múa may với làn gió thoảng như thầm bảo rằng sự đẹp của vạn vật chỉ ở hiện tại: cả một thời quá khứ dài dằng dặc của chiếc lá trên cành câ[r]
Trang 2Câu hỏi:
1 Thế nào là phép so sánh ? Mô hình cấu tạo đầy đủ của phép so sánh ?
2 Câu văn nào sau đây có sử dụng phép so sánh ?
Xác định cấu tạo của phép so sánh đó ?
A Cây đước mọc dài theo bãi, ngọn bằng tăm tắp
B Dòng sông Năm Căn mênh mông, nước ầm ầm đổ
C Bọ Mắt bay từng bầy như những đám mây nhỏ
D Chợ Năm Căn nằm sát bờ sông, ồn ào, tấp nập
KIỂM TRA BÀI CŨ
Trang 3tương đồng để làm tăng sự gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.
Vế A (Sự vật được so sánh)
Phương diện
so sánh Từ so sánh Vế B
(Sự vật dùng để so sánh)
Mô hình cấu tạo đầy đủ của phép so sánh
A Cây đước mọc dài theo bãi, ngọn bằng tăm tắp
B Dòng sông Năm Căn mênh mông, nước ầm ầm đổ
C Bọ Mắt bay từng bầy như những đám mây nhỏ
D Chợ Năm Căn nằm sát bờ sông, ồn ào, tấp nập
như
Vế A PDSS TSS Vế B
Trang 4Tiết 86 SO SÁNH
(tiếp theo)
Trang 5Tìm phép so sánh trong khổ thơ sau ?
Những ngôi sao thức ngoài kia
Chẳng bằng mẹ đã thức vì chúng con
Đêm nay con ngủ giấc tròn
Mẹ là ngọn gió của con suốt đời
Vế A
Vế B
Vế B
Vế A
I CÁC KIỂU SO SÁNH
PDSS
Những ngôi sao thức ngoài kia
Chẳng bằng mẹ đã thức vì chúng con
Mẹ là ngọn gió của con suốt đời là
Chẳng bằng
Trang 6CÓ HAI KIỂU SO SÁNH
So sánh ngang bằng So sánh khôngngang bằng
Từ so sánh:hơn, kém, khác, còn hơn, kém hơn, không bằng, chẳng bằng…
Từ so sánh:như, là,
bằng, tựa, giống,
như là, tựa như,
giống như
Trang 7Bài tập nhanh:
Xác định kiểu so sánh trong các câu sau ?
1 Thà rằng ăn bát cơm rau Còn hơn ăn cá nói nhau nặng lời
2 Qua đình ngả nón trông đình
Còn hơn
bấy nhiêu
So sánh ngang bằng
So sánh không ngang bằng
Trang 8Mỗi chiếc lá rụng có một linh hồn riêng, một tâm tình riêng, một cảm giác riêng Có chiếc tựa mũi tên nhọn, tự cành cây rơi cắm phập xuống đất như cho xong chuyện, cho xong một đời lạnh lùng, thản nhiên, không thương tiếc, không do dự vẩn vơ Có chiếc lá như con chim bị lảo đảo mấy vòng trên không, rồi cố gượng ngoi đầu lên, hay giữ thăng bằng cho chậm tới cái giây nằm phơi trên mặt đất Có chiếc lá nhẹ nhàng khoan khoái, đùa bỡn, múa may với làn gió thoảng như thầm bảo rằng sự đẹp của vạn vật chỉ ở hiện tại: cả một thời quá khứ dài dằng dặc của chiếc lá trên cành cây không bằng một vài giây bay lượn, nếu sự bay lượn ấy có vẻ đẹp nên thơ Có chiếc lá như sợ hãi, ngần ngại rụt rè, rồi như gần tới mặt đất, còn cất mình muốn bay trở lại cành Có chiếc lá đầy âu yếm rơi bám vào một bông hoa thơm, hay
tựa
như
như
như
Tìm phép so sánh trong đoạn văn dưới đây:
đến mơn trớn một ngọn cỏ xanh mềm mại
(Khái Hưng)
II TÁC DỤNG CỦA SO SÁNH
Trang 9tựa mũi tên nhọn tự cành cây rơi cắm phập xuống đất…
như con chim bị lảo đảo mấy vòng trên không……
như sợ hãi, ngần ngại rụt rè….
nhẹ nhàng khoan khoái đùa bỡn, múa may với làn gió thoảng như thầm bảo rằng sự đẹp của vạn vật chỉ ở hiện tại…
Có chiếc lá
Trang 10TÁC DỤNG CỦA SO SÁNH
So sánh vừa có tác dụng gợi hình, giúp cho việc miêu
tả sự vật, sự việc được cụ thể, sinh động; vừa có tác dụng biểu hiện tư tưởng, tình cảm sâu sắc.
Trang 11a Quê hương tôi có con sông xanh biếc
Nước gương trong soi tóc những hàng tre
Tâm hồn tôi là một buổi trưa hè
Tỏa nắng xuống dòng sông lấp loáng
(Tế Hanh)
b Con đi trăm núi ngàn khe
Chưa bằng muôn nỗi tái tê lòng bầm
Con đi đánh giặc mười năm
Chưa bằng khó nhọc đời bầm sáu mươi
(Tố Hữu)
c Anh đội viên mơ màng
Như nằm trong giấc mộng
Bóng Bác cao lồng lộng
Ấm hơn ngọn lửa hồng
Bài tập 1: Em hãy xác định phép so sánh trong các khổ thơ sau và cho biết
chúng thuộc kiểu so sánh nào ? Phân tích tác dụng gợi hình, gợi cảm của
một phép so sánh mà em thích nhất ?
Trang 12Bài tập 1: Em hãy xác định phép so sánh trong các khổ thơ sau và cho biết
chúng thuộc kiểu so sánh nào ? Phân tích tác dụng gợi hình, gợi cảm của
một phép so sánh mà em thích nhất ?
a Tâm hồn tôi là một buổi trưa hè là => So sánh ngang bằng
b Con đi trăm núi ngàn khe
Chưa bằng muôn nỗi tái tê lòng bầm
Con đi đánh giặc mười năm
Chưa bằng khó nhọc đời bầm sáu mươi
Chưa bằng
Chưa bằng
c Anh đội viên mơ màng
Như nằm trong giấc mộng
Bóng Bác cao lồng lộng
Ấm hơn ngọn lửa hồng
Như
hơn
=> So sánh không ngang bằng
=> So sánh không ngang bằng
=> So sánh ngang bằng
=> So sánh không ngang bằng
Trang 13bài “vượt thác” Em thích hình ảnh so sánh nào ? Vì sao ?
- Thuyền rẽ sóng lướt bon bon như đang nhớ núi rừng phải lướt cho nhanh để về cho kịp
- Núi cao như đột ngột hiện ra chắn ngang trước mặt
- Những động tác thả sào, rút sào rập ràng nhanh như cắt
- Dượng Hương Thư như một pho tượng đồng đúc… cặp mắt nảy lửa ghì trên ngọn sào giống như một hiệp sĩ của Trường Sơn oai linh hùng vĩ
- Dọc sườn núi những cây to mọc giữa những bụi lúp xúp nom xa như những cụ già vung tay hô đám con cháu tiến về phía trước
Trang 14Bài tập 3: Dựa theo bài “Vượt thác” hãy viết một đoạn văn (từ 3 đến 5
câu) miêu tả dượng Hương Thư đưa thuyền vượt qua thác dữ, trong đó có
sử dụng hai kiểu so sánh đã học?
Dòng thác hung dữ như một con quái vật khổng lồ, bọt
nước tung trắng xóa như muốn nuốt chửng con thuyền nhỏ bé Với kinh nghiệm nhiều phen vượt thác, dượng Hương Thư vẫn bình tĩnh tay chèo nhịp nhàng đưa con thuyền cưỡi lên sóng dữ
mà tiến về phía trước Dòng thác dữ dội chẳng bằng bản lĩnh
kiên cường của người hiệp sĩ Trường Sơn dày dạn trận mạc.
Trang 15Vế A
(Sự vật được so sánh)
Phương diện
so sánh Từ so sánh
Vế B
(Sự vật dùng để so sánh)
CÁC KIỂU SO SÁNH
SO SÁNH NGANG BẰNG SO SÁNH KHÔNG NGANG BẰNG
miêu tả sự vật, sự việc được cụ thể, sinh động; vừa có tác dụng biểu hiện tư tưởng, tình cảm sâu sắc
PHÉP
SO SÁNH
Trang 16Học bài và làm bài tập.
Chuẩn bị bài: Chương trình địa phương (phần Tiếng Việt)
*Yêu cầu: sưu tầm các đoạn văn có chứa các cặp phụ âm dễ mắc lỗi như: tr/ch; s/x; r/d/gi; n/l
Trang 17Kính chúc quý thầy cô mạnh khỏe, hạnh phúc !
Chúc các em học giỏi, chăm ngoan !
Cảm ơn quí thầy cô
đã đến dự giờ thăm lớp!