Nêu được ví dụ về tính tương đối của chuyển động và đứng yên, xác định được vật lµm mèc trong mçi tr¹ng th¸i.. Nêu được VD về các dạng chuyển động cơ học thường gặp : chuyển động thẳng ,[r]
Trang 1Thiết kế bài dậy vật lý 8 năm học 2009-2010
Tuần 1-Ngày soạn 8/8/2009 Ngày dạy :
tiết 1- Bài 1 :Chuyển động cơ học
I/ Mục tiêu:
Hs nắm mục tiêu cơ bản của cơ học
Nêu ! " ví dụ về tính đối của chuyển động và đứng yên, xác định ! " vật làm mốc trong mỗi trạng thái
Nêu ! " VD về các dạng chuyển động cơ học 4 gặp : chuyển động thẳng , chuyển động cong , chuyển động tròn
II/ Chuẩn bị :
Tranh vẽ 1.2, 1.4, 1.5.Bảng phụ ghi sẵn nội dung C6 và TN
Mỗi nhóm hs :1 xe lăn ,1 con búp bê,1 khúc gỗ ,1 quả bóng bàn
III/ Hoạt động dậy học :
Hoạt động 1: Tổ chức tình huống học tập
Gv giới thiệu nội dung
Tạo tình huống học tập SGK
Hoạt động 2: Tìm hiểu cách xác định vật chuyển động hay đứng yên.
? Nêu VD về vật chuyển động , vật đứng
yên
? Tại sao nói vật đó chuyển động
Sau khi hs nêu ví dụ gv nhấn mạnh:
– vị trí vật đó so với vật mốc thay đổi
chửng tỏ vật cđ
– Vị trí vật đó so với vật mốc không
thay đổi chửng tỏ vật đứng yên
? Yêu cầu hs trả lời câu C1
? Yêu cầu hs phát biểu kết luận
Gv I dẫn hs chuẩn bị câu phát biểu
vật làm mốc là vạt nào
?yêu cầu hs thực hiện câu C3
? Cái cây bên ! 4 là đứng yên hay
chuyển động
? Nừu là đứng yên thì có đúng hoàn toàn
không
I/ Làm thế nào để biết một vật chuyển
động hay đứng yên
Trình bầy lập luận chửng tỏ vật trong ví
dụ đang chuyển động hay đứng yên
Hs khá ! ra nhận xét khi nào nhận biết ! " vật chuyển động hay đứng yên
Muón nhận biết ! " dựa vào vị trí vật
so với vật mốc Kết luận : SGK
2 Vận dụng
Hs thực hiện C3 Trả lời câu hỏi thêm Cây bên ! 4 là chuyển động so với
4 đi bên ! 4 ! I yên so với cột điện
Hoạt động 3: Tính tương đối của chuyển động và đứng yên.
Gv treo tranh 1.2
II/ Tính đối của chuyển động và
đứng yên
1, Tính đối của chuyển động và
Trang 2? Yêu cầu hs thực hiện câu C4.
Gv chuẩn lại câu trả lời
? Yêu cầu hs thực hiện câu C5
Dựa vào nhận xét trạng thái đứng yên
hay chuỷên động của C4, C5 để trả lời
C6
Gv treo bảng phụ
? Yêu cầu hs thực hiện C7
? Qua đây em rút ra nhận xét gì
Vật chuyển động hay đứng yên là phụ
thuộc yếu tố nào
? Yêu cầu hs thực hiện câu C8
Gv thông báo cho hs thong tin trạng thái
hệ mặt trời có khối / " rất lớn
so với các hành tinh khác , tâm của thái
hệ sát với vị trí của mặt trời vậy
coi mặt trời là đứng yên còn các hành
tinh khác là chuyển động
đứng yên
C4: Hành khách chuyển động so với nhà
ga vì vị trí của hành khách so với nhà ga
là thay đổi C5: So với toa tầu hành khách là đứng yên vì vị trí của hành khách so với toa tầu là không đổi
C6: 1 vật có thể cđ so với vật này lại đứng yên so với vật khác
C7 : hs thực hiện
2,Nhận xét : vật cđ hay ! I yên phụ thuộc vật làm mốc Ta nói vật cđ hay
đứng yên có tính đối C8: Nừu coi 1 điểm gắn với trái đất làm mốc thì vị trí của mặt trời thay đổi từ
đông sang tây
Hoạt động 4: Nghiên cứu 1 số chuyển động thường gặp
Hs nghiên cứu tài liệu trả lời
? Quỹ đạo của cđ là gì
? Nêu các quỹ đạo cđ mà em biết
Cho hs thả bóng bàn xuống đất xác định
quỹ đạo
III/ Một số quỹ đạo 4 gặp
Quỹ đạo của cđ là ! 4 mà vật cđ vạch
ra Quỹ đạo : Thẳng, cong , tròn
C9: hs nêu thêm 1 số quỹ đạo
Hoạt động 5: Vận dụng
1, Vận dụng :
? Yêu cầu hs thực C10
? yêu cầu thực hiện C11
2, Củng cố :
? Thế nào là cđ cơ học
?thế nào gọi là tính đối của cđ cơ
học
? nêu các dạng cđ 4 gặp
C11: Nhận xét thế là thật sự hoàn toàn dúng mà muốn xét vật chuyển
động hay đứng yên là phải xét vị trí của vật đó so với vật làm mốc
Hoạt động 6: Hướng dẫn về nhà
Học phần ghi nhớ
đọc mục có thể em biết
Làm bài tập sbt
Trang 3Tuần 2 Tiết 2 – Bài 2: vận tốc Ngày dạy :
I/ Mục tiêu :
So sánh quãng ! 4 chuyển động trong 1 giây của mỗi chuyển động để rút ra cách nhận biết sự nhanh chậm của chuyển động
Nắm ! " công thức tính vận tốc v=S/t và ý nghĩa khái niẹm vạn tốc Đơn vị tính của vận tốc là m/s , km/h và cách đổi đơn vị vận tốc
Vận dụng công thức tính vận tốc để tính quãng ! 4 , thời gian của chuyển động
II/ Chuẩn bị :
Cả lớp : Bảng phụ ghi sẵn nội dung bảng 2.1 SGK
Tranh vẽ phóng to hình 2.2 , tốc kế thực
III/ Hoạt động dạy học
Họat động 1 : Kiểm tra bài cũ – tổ chức tình huống học tập
1,Kiểm tra bài cũ :
Hs1 : Chuyển động cơ học là gì ? vật
đứng yên là gì ? ví dụ
Hs 2 : Tính đối của chuyển động
và đứng yên là gì ? ví dụ
2, Tổ chức tình huống học tập :
SGK
Hs trả lời
Hs nhận xét
Gv bổ xung
Hoạt động 2: Nghiên cứu khái niệm vận tốc là gì ?
? Yêu cầu hs đọc thông tin bảng 2.1 và
điền vào cột 4,5
? Yêu cầu hs thực hiện câu C1, C2
? Quãng ! 4 đi ! " trong 1 giây gọi
là gì
? Yêu cầu trả lời C3
I/ Vận tốc là gì ?
Hs đọc bảng 2.1
Thảo luận nhóm để trả lời C1,C2 Ghi vở : Vận tốc là quãng ! 4 đi ! " trong 1 đơn vị thời gian
C3: (1) Nhanh (2) chậm (3) qđ đi ! "
(4) đơn vị
Hoạt động 3: Xây dựng công thức tính vận tốc
? Yêu cầu hs dựa vào khái niệm vận tốc
để nêu công thức tính vận tốc
? Yêu cầu hs nhấn mạnh ý nghĩa vận
tốc
V=S/t trong đó: S là q ! 4
t là thời gian
V là vận tốc
Hoạt động 4: Xét đơn vị vận tốc
Gv thông báo cho hs biết đơn vị vận tốc
phụ thuộc vào đơn vị qđ và thời gian đi
hết qđ đó
đơn vị chính của vận tốc là m/s
? Yêu cầu học sinh làm câu C4
C4: Đơn vị vận tốc là m/p Km/h, km/s, cm/s
Trang 4? Yêu càu hs nêu cách đổi đơn vị
Gv I dẫn
3m/s= 3/1000km= 3/ 1000 3600/1 km/h
1/3600 h = 10,8 km/h
Hs đổi 1km/ h=? m/s 3m/s=? km/h
Hoạt động 5: Nghiên cứu dụng vận tốc – Tốc kế
Gv thông báo : Tốc kế là dụng cụ đo vận
tốc hoạt động là truyền cđ từ bánh xe
qua dây công tơ mét đến 1 số bánh răng
truyền cđ đến kim của đồng hồ công tơ
mét
Hs xem hình 2.2 Nêu cách đọc tốc kế
Hoạt động 6: Vận dụng – củng cố
1, Vận dụng :
? Chuyển động nào nhanh nhất , chậm
nhất
? Hs làm C5
? Yêu cầu hs đổi " lại ra km/h
? Yêu cầu hs thực hiện C6
Hs tóm tắt
Hs làm
? Yêu cầu hs thực hiện C7 , C8
2, Củng cố :
? Độ lớn của vận tốc cho biết điều gì
? Công thức tính vận tốc
? Đơn vị vận tốc Nếu đổi đơn vị thì số
đo vận tốc có thay đổi không
*HDVN :
Học phần ghi nhớ
đọc mục có thể em biết
Làm bài tập SBT
C5:
a, ý nghĩa các con số 36km, 10,8 km , 10m/s
b, v1=36km/h=10m/s
v2= 10,8km/h= 3m/s
v3= 10m/s Vậy v1=v3 > v2
C6:
V1= S/t= 54km/h
V2= 81000/5400= 15 m/s
Trang 5Tuần 3
Ngày dạy:
tiết 3- Bài 3 : Chuyển động đều – chuyển động không đều
I/ Mục tiêu :
1, Kiến thức :
Phát biểu ! " định nghĩa của cđ đều và cđ không đều
Nêu ! " những ví dụ về cđ đều và không đều 4 gặp
Xác định ! " dấu hiệu đặc cho chuỷen động đều là vận tốc không thay đổi theo thời gian
Vận dụng để tính vận tốc trung bình trên 1 đoạn ! 4
Làm TN và ghi kết quả t tự bảng 3.1
2, Kỹ năng :
Từ các hiện " thực tế và kết quả TN thực tế để rút ra ! " quy luật của cđ đều
và không đều
Thái độ tập chung nghiêm túc , hợp tác khi thực hiện thí nghiệm
II/ Chuẩn bị :
Cả lớp : Bảng phụ , kẻ sẵn bảng kết quả mẫu hình 3.1 SGK
Mỗi nhóm 1 máng nghiêng , 1bánh xe, 1 bút dạ để đánh giá , 1đồng hồ điện tử
III/ Hoạt động dậy học
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ – Tổ chức tình huống học tập
1, Kiểm tra bài cũ :
Hs1: Độ lớn của vận tốc ! " xác định
ntn ? biểu thức đơn vị các đại / "
Hs2 : Độ lớn của vận tốc đặc cho
t/c nào của cđ
Chữa bài 2.2 sbt
2, Đặt vấn đề : SGK
Gv yêu cầu hs đọc nêu cách làm
Hoạt động 2: Định nghĩa
Gv thông tin khái niệm về cđ đều và
không đều
Em lấy vd về cđ đều và không đều ?
Nêu định nghĩa về cđ đều /
Yêu cầu hs làm TN SGK ?
- Nêu tên dụng cụ ?
- Hs làm TN ghi kết quả vào bảng
3.1 ?
- Căn cứ kết quả TN trả lời câu hỏi
C1,C2 ?
I/Định nghĩa :
SGK
HS đọc Cđ đều là đầu lim đồng hồ cđ không đều la : ôtô đi …
Hs làm TN theo nhóm hình 3.1 Gồm máng nghiêng , máng ngang ,
đồng hồ đo C1 : cđ trục bánh xe trên máng nghiêng
là không đều Trên mặt nằm ngang là đều C2 : a, là cđ đều
b, c, d là cđ không đều
Trang 6Hoạt động 3 : Tìm hiểu về vận tốc trung bình của chuyển động không đều
Vận tốc là gì ?
T tự vận tốc trung bình ?
Thực hiện C3 ?
Hs đọc đề ?
Suy nghĩ nêu cách làm ?
II/ Vận tốc trung bình của chuyển
động không đều
Vận tốc xác định bằng quãng ! 4 đi
! " trong 1 đơn vị thời gian vận tốc tb là qđ đi ! " trong 1 giây
vtb=S/t
C3 : vAB= 0,017 m/s
vBC= 0,05m/s
vCD=0,08m/s
Hoạt động 4: Vận dụng – Củng cố – Hướng dẫn về nhà
1, Củng cố :
Qua bài học ta cần nắm ! " kiến hức
gì?
Gv khắc sâu kiến théc trọng tâm
2, Vận dụng :
Hs thực hiện C4 ?
Hs thực hiện C5 , C6 ?
Hs làm vậy đúng hay sai ?
vtb= v1+ v2/2
t I dẫn về nhà :
- Hs học bài theo vở ghi và SGK
nắm trấc phần ghi nhớ
-làm bài tập SBT
-Hoàn thiện câu hỏi SGK
-Xem tỷứơc bài 4
Ghi nhớ SGK
Hs đọc
C4: là cđ không đều 50km/h là vtb
C5 :
vtb1= 4m/s
vtb2= 2,5 m/s
vtb= 3,3m/s Sai vì đây chỉ là giá trị tb của 2 đại / "
C6 : S= 150km
Kiểm tra 15 phút
1 ôtô chuyển động trên quãng ! 4 đầu dài 120 km hết 2h 30p
Tính vạn tốc tb của ô tô trên mỗi qđ và trên cả qđ ?
Trang 7Tuần 4
Ngày dạy:
Tiết 4- bài 4 : Biểu diễn lực
I/ Mục tiêu :
1, Kiến thức :
Nêu ! ợc thí dụ thể hiện lực tác dụng làm thay đổi vận tốc
Biết nhận biết đ " lực là đại l " véc tơ Biểu diễn đ " véc tơ lực
2, Kỹ năng :
Biểu diễn lực
3, Thái độ :
Nghiêm túc , tự giác trong học tập
II/ Chuẩn bị :
Mỗi nhóm :
1giá đỡ
1 xe lăn
1 nâm châm
1 thỏi sắt
III/ Hoạt động dậy học :
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ - Ôn kiến thức cũ – Tổ chức tình huống học
tập.7p
1, Kiểm tra bài cũ :
Hs 1: Chuyển động đều là gì ? Nêu ví
dụ Làm bài tập 3.1
Hs 2: Cđ không đều là gì ? Ví dụ , làm
bài tập 3.3
Hs3 : 2 vật cđ đều trên cùng 1 qđ , thời
gian nh nhau, 1 vật cđ đều , 1vật cđ
không đều So sánh vật tốc của cđ đều
và cđ không đều ?
2 , Ôn tập kiến thức cũ :
Yêu cầu hs nhắc lại kiến thức về lực lớp
6 ?
3, Tình huống học tập :
SGK Yêu cầu hs đọc ?
Để biểu diễn lực cần tìm quan hệ giữa
lực và sự thay đổi vận tốc của vật , em
hãy nêu tác dụng của lực ?
Hs nên bảng làm
hs nhận xét
Gv bổ xung
hs nhắc lại
Hs đọc Nêu ý kiến
Hoạt động 2 : Tìm hiểu quan hệ giữa lực và sự thay đổi vận tốc 10p
Hãy làm TN ở hình 4.1 và trả lời câu
C1?
Hoạt động nhóm
Tác dụng của lực ngoài yếu tố phụ thuộc
I/ Ôn lại khái niệm lực :
-Lực làm cho xe biến đổi cđ ( Vận tốc thay đổi )
-Lực làm cho vật bị biến dạng
Trang 8vào độ lớn còn phụ thuộc vào yếu tố nào
ko ?
Gv cho hs suy nghĩ trả lời các câu hỏi
suy ra kiến thức
II/ Biểu diĩen lực
1, Lực là 1 đại l " véc tơ
-Có đô lớn -Có ph
-Có chiều
Hoạt động 3 : Biểu diễn lực 13p
Trọng lực có 6 ơng chiều nh thế nào?
Nêu ví dụ tác dụng của lực phụ thuôc
vào độ lớn , ph , chiều ?
Căn cứ vào ví dụ lấy kết quả có giống
nhau không ? suy ra nhận xét
Yêu cầu hs đọc thông tin phàn 2 SGK
và điền vào bảng sau :
-Gốc mũi tên biểu diễn ….lực
-Phơng , chiều mũi tên biểu diễn …lực.
-Độ dài mũi ten biểu diễn … lực theo tỉ
xích cho ớc
Đọc ví dụ SGK và mô tả lực h4.3 ?
Ph thẳng đứng , chiều từ trên xuống
Có cùng độ lớn , 6 ơng chiều khác nhau thì tác dụng lực cũng khác nhau Nhận xét : lực là đại l " có độ lớn , 6 ơng chiều gọi là đại lợng véc tơ 2,Cách biều diễn lực và kí hiệu véc tơ lực
a, Cách biểu diễn lực SGK Biểu diễn bằng mũi tên
b, Véc tơ lực kí hiệu F Cđộ F (độ lớn )
Ví dụ :
Điểm đặt A , ph nằm ngang , chiều
từ trái sang phải Cđộ F =15 N
Hoạt động 4: Vận dụng – Củng cố 13p
Đọc câu C2 tiến hành làm ?
Hs hoạt động cá nhân câu a ?
Đọc câu C3 và tién hành làm
Hs hoạt động nhóm thống nhất ý kiến ?
*Củng cố :
Lực là đại / ợng vô ớng hay có
IN
Lực biểu diễn thế nào ?
*HDVN :
-Học thuộc phần ghi nhớ
-Nắm cách biểu diễn lực và diễn tả bằng
lời
-Làm bài tâp-SBT
-Xem tr I bài 5 SGK
III/ Vận dụng :
a, m=5kg suy ra P= 50N
tỉ xích 0,5cm- 10 N C3:
Véc tơ F1 : Điểm đặt tại A P 6 ơng thẳng đứng chiều từ d I lên
? 4 độ F1= 20N
Có h I
Trang 9Tuần 5
Ngày soạn :
Tiết 5- bài 5 : sự cân bằng lực – quán tính I/ Mục tiêu :
1, Kiến thức :
Nêu đợc 1 số thí dụ về 2 lực cân bằng , nhận biết đặc điểm của 2 lực cân bằng và biểu thị bằng véc tơ lực
Từ kiến thức lớp 6 hs dự đoán và làm TN kiểm tra dự đoán để khẳng định đợc “vật
đợc tác dụng của 2 lực cân bằng thì vận tốc không đổi , vật sẽ đứng yên hoặc cđ thẳng đều mãi mãi ”
2, Kỹ năng :
-Biết suy đoán
-Kỹ năng tiến hành TN phải có tác phong nhanh nhẹn , chuẩn xác
3, Thái độ :
Nghiêm túc , hợp tác khi làm TN
4, Giáo dục môi trờng:
II/ Chuẩn bị :
-Máy Atút
-Đồng hồ bấm giây
-Xe lăn , khúc gỗ hình trụ
III/ Hoạt động dạy học :
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ – Tạo tình huống học tập
1, Kiểm tra bài cũ :5p
Hs 1: Véc tơ lực đợc biểu diễn nh thế
nào ? Chữa bài 4.4 SBT
Hs2 : Biểu diễn véc tơ lực sau : T Lực
của vật là 1500N ?
2, Tạo tình huống học tập :
Tình huống SGK
Hs đọc và nghiên cứu trả lời tình huống?
Hs nên bảng trả lời
hs nhận xét
Gv bổ xung cho điểm
Hs đọc
Hs trả lời theo ý mình
Hoạt động 2 : Nghiên cứu lực cân bằng
Hai lực cân bằng là gì ?
Tác dụng của 2 lực cân bằng khi vật
đang đứng yên xẽ làm vận tốc của vật đó
thay đổi ko ?
Phân tích lực tác dụng lên quả bóng và
quyển sách ? Biểu diễn các lực đó ?
Hs thực hiện C1 lên bảng ?
I / Lực cân bằng
1, Hai lực cân bằng là gì ?
Khi chịu tác dụng của 2 lực cân bằng thì vật đang đứng yên xẽ tiếp tục đứng yên
và v=0
Q và P là 2 lực cân bằng
Trang 10Qua ví dụ em rút ra kết luận gì ?
Gv chốt lại : Tác dụng vào :
-cùng 1 vật
-Cùng cđộ
-Cùng phơng , ngợc chiều
Vật đang cđ mà chịu tác dụng của
những lực cân bằng thì trạng thái thay
đổi ntn ?
Nguyên nhân của sự thay đổi vận tốc là
gì ?
Nếu lực tác dụng lên vật mà là CB ( hợp
lực F= 0 ) thì vận tốc có thay đổi ko ?
Yêu cầu hs đọc TN và tiến hành TN ?
Yêu cầu Hs thực hiện các câu C2; C3;
C4 ?
Hs hoạt động nhóm
Yêu cầu hs làm câu C5 ?
Tiến hành đo
KL : Vật đang đứng yên mà chịu tác dụng 2 lực cân bằng xẽ đứng yên mãi mãi v=0
2, Tác dụng của 2 lực cân bằng lên 1 vật
đang cđ
a, Dự đoán : Lực là nguyên nhân
Hs dự đoán
b, TN kiểm chứng
Hs tiến hành TN và trả lời các câu C2; C3; C4
C2: Quả cầu A chịu tác dụng của 2 lực cân bằng nên đang đứng yên tiếp tục
đứng yên C3: PA+ PA, > T C4: PA và T cân bằng vật tiếp tục cđ C5: Vật đang cđ mà chịu tác dmụng của
2 lực cân bằng thì tiếp tục cđ đều
Hoạt động 3: Nghiên cứu quán tính là gì , vận dụng qún tính 20p
Hs đọc phần nhận xét phát biểu ý kiến ?
Vận dụng trả lời cau C6; C7 theo nhóm
theo các bớc :
Tiến hành TN
-Kết quả
-giải thích
*Củng cố :
Hai lực cân bằng có đặc điểm gì ?
Vật chịu tác dụng của 2 lực cân bằng xẽ
ntn ?
Tại sao k thể thay đổi vận tốc 1 cách
đột ngột ?
Gv mở rộng khối lợng lớn thì qt lớn khó
thay đổi vận tốc
*HDVN : -Học bài theo vở ghi +SGK
II/ Quán tính :
1, Nhận xét : Hs đọc Mọi vật đều có qt , nếu thay đổi vận tốc
1 cách đột ngột dễ gây nguy hiểm C6: Búp bê ngã về sau : Khi đẩy xe chân búp bê cùng cđ với xe do qt thân và đầu búp bê ko cùng cđ theo
C7 : Búp bê ngã về trớc : Hs giải thích
Hs trả lời -Đứng yên xẽ đứng yên mãi mãi -cđ xẽ cđ thẳng đều mãi mãi
Hs đọc ghi nhớ
...3m/s= 3 /10 00km= 3/ 10 00 360 0 /1 km/h
1/ 360 0 h = 10 ,8 km/h
Hs đổi 1km/ h=? m/s 3m/s=? km/h
Hoạt động 5: Nghiên cứu dụng vận tốc – Tốc kế< /sub>...
Học phần ghi nhớ
đọc mục em biết
Làm tập SBT
C5:
a, ý nghĩa số 36km, 10 ,8 km , 10 m/s
b, v1< /sub>=36km/h =10 m/s
v2= 10 ,8km/h=... class="page_container" data-page= "10 ">
Qua ví dụ em rút kết luận ?
Gv chốt lại : Tác dụng vào :
-cùng vật
-Cùng cđộ
-Cùng phơng , ngợc chiều
Vật cđ mà chịu tác dụng