Næi bËt t×nh c¶nh hÕt søc téi nghiÖp rÐt, đói, khổ của em bé - đã rét lại càng rét hơn khi thấy "mọi nhà đều sáng rực ánh đèn"; đã đói lại càng đói hơn khi "trong phè sùc nøc mïi ngçng q[r]
Trang 1NS: 20/09/2009
NTH: 23/09/2009
––––––––––––––––– Ngữ Văn – Bài 6––––––––––––––––––
Tiết 21, văn bản: Cô bé bán diêm
(An-đéc-xen)
I/ Mục tiêu bài học
1/ Kiến thức:
Trình bày được nghệ thuật kể chuyện hấp dẫn, có sự đan xen giữa hiện
thực và mộng tưởng với các tình tiết diễn biến hợp lí của truyện Cô bé bán diêm
2/ Kĩ năng:
Rèn luyện các kĩ năng tóm tắt văn bản tự sự, phân tích nhân vật
3/ Thái độ
Lòng thương cảm đối với em bé bất hạnh
II/ Đồ dùng dạy học
1/ Giáo viên:
2/ Học sinh: Đọc và tóm tắt văn bản
III/ Phương pháp
Thuyết trình, vấn đáp, Thảo luận nhóm, nêu vấn đề, gợi mở …
IV/ Các bước lên lớp
1/ ổn định Sĩ số: 8a: 8b:
2/ Kiểm tra đầu giờ
(?) Cái chết của lão Hạc diễn ra ntn ? Qua cái chết ấy, nó có ý nghĩa gì ?
(?) Trình bày những hiểu biết của em về nhân vật ông giáo ?
3/ Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học
HĐ1 Khởi động
- Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đời
sống vào tình huống để dẫn dắt học sinh
vào nội dung tiết học
- Cách tiến hành:
Gv dùng lời nói để dẫn vào nội dung tiết
học
Có cảnh thương tâm nào lớn hơn cảnh 1
em bé chết cóng trong đêm giao thừa
Vì sao lại đến nông nỗi ấy? Câu chuỵên
này liệu có thật và có thể xảy ra?
HĐ2 HDHS đọc – hiểu văn bản
- Mục tiêu:
+ Đọc đúng các từ ngữ trong văn bản
+ Nhận biết những nét cơ bản về tác giả
và tác phẩm
+ Trình bày được nghĩa của các từ ngữ
khó và quan trọng
2’
Trang 2+ Nhận diện được em bé bán diêm trong
đêm giao thừa
- Cách tiến hành:
Gv hướng dẫn đọc: Giọng chậm, cảm
thông, cố gắng phân biệt những cảnh
thực và ảo ảnh
Gv đọc mẫu
Hs đọc
Hs nhận xét cách đọc
Gv nhận xét
(?) Em hãy kể lại câu chuyện ?
Em bé mồ côi mẹ phải đi bán diêm
trong đêm giao thừa rét buốt Em chẳng
dám về nhà vì sợ bố đánh, đành ngồi
nép vào góc tường, liên tục quẹt diêm
để sưởi ấm Hết 1 bao diêm thì em bé
chết cóng trong giấc mơ cùng bà nội lên
trời Sáng hôm sau – mồng 1 Tết, mọi
người qua đường vẫn thảm nhiên nhìn
cảnh tượng thương tâm
(?) Nêu những hiểu biết của em về tác
giả văn bản này ?
(?) Theo em, chú thích nào khó và quan
trọng trong văn bản ?
(?) Xác định bố cục của văn bản ?
(?) Gia cảnh của cô bé bán diêm ntn?
Mẹ chết, sống với bố, bà nội cũng đã
qua đời; nhà nghèo, sống "chui rúc
trong một xó tối tăm", "trên gác sát mái
nhà", bố khó tính
(?) Gia cảnh ấy đã đẩy em bé đến tình
17’
4’
20’
I/ Đọc, thảo luận chú thích.
1/ Đọc, tóm tắt
2/ Thảo luận chú thích.
a/ Chú thích *
- Tác giả: An - đéc – xen (1805-1875) là nhà văn Đan Mạch nổi tiếng với loại truyện kể cho trẻ em
- Văn bản: Trích từ truyện ngắn cô
bé bán diêm
b/ Các chú thích khác
(2), (3), (5), (7), (8), (12)
II/ Bố cục.
- Phần 1: Từ đầu -> "cứng đờ ra":
hoàn cảnh của cô bé bán diêm
- Phần 2: "chà!….về chầu thượng
đế": Những lần quẹt diêm và mộng
tưởng của cô bé
- Phần 3: Còn lại: cái chết của cô
bé bán diêm
III/ Tìm hiểu văn bản.
1/ Hình ảnh em bé bán diêm trong đêm giao thừa.
Trang 3trạng ntn ?
Hs đọc đoạn đầu
(?) Cô bé cùng những bao diêm xuất
hiện trong thời điểm đặc biệt nào ?
Đêm giao thừa
(?) Thời điểm ấy tác động ntn đến con
người ?
Thường nghĩ đến gia đình sum họp, đầm
ấm; con người tràn ngập niềm vui HP
(?) Cảnh tượng những gia đình như vậy
được tác giả giới thiệu ntn ?
Cửa sổ mọi nhà đều sáng rực … sực nức
mùi ngỗng quay
(?) Hình ảnh của em hiện ra ntn ?
+Em bé bán diêm mồ côi cha mẹ đi bán
diêm suốt ngày 30 và đêm giao thừa
+Em lang thang, đầu trần, chân đất,
đói khát trong trời gió rét, tuyết rơi.
+Đêm vẫn không bán được bao diêm
nào, vẫn không dám về nhà.
(?) Hình ảnh cô bé bán diêm trong đêm
giao thừa được tác giả khắc hoạ bằng
biện pháp nghệ thuật gì ?
Nghệ thuật đối lâp – tương phản
được thể hiện trong đoạn 1:
+ Trời đông rét mướt tuyết rơi > < cô
bé thì "đầu trần, chân đi đất, bụng đói,
đang dò dẫm trong bóng tối".
+ Ngoài đường thì lạnh buốt và tối đen
> < nhưng "cửa sổ mọi nhà đều sáng
rực ánh đèn".
+ Em bé "bụng đói", cả ngày chưa ăn
uống gì > < mà "trong phố sực nức mùi
ngỗng quay".
(?) Hiệu quả nghệ thuật của biện pháp
nghệ thuật đó ?
Nổi bật tình cảnh hết sức tội nghiệp (rét,
đói, khổ) của em bé - đã rét lại càng rét
hơn khi thấy "mọi nhà đều sáng rực ánh
đèn"; đã đói lại càng đói hơn khi "trong
phố sực nức mùi ngỗng quay".
- Gia cảnh của em bé bán diêm: Cô
đơn, đói rét, luôn bị bố đánh, phải
tự mình đi bán diêm
- Thời điểm xuất hiện: Đêm giao thừa
Trang 4Gv: Ngoài ra còn có sự tương phản giữa
hình ảnh "cái xó tối tăm" em sống chui
rúc với bố hiện nay và "ngôi nhà xinh
xắn có dây trường xuân bao quanh"
năm xưa khi bà nội em còn sống ->
Hình ảnh tương phản này không chỉ làm
nổi bật nỗi khổ về vật chất mà cả sự mất
mát về chỗ dựa tinh thần của em bé vì
chỉ có bà nội là người thương em
(?) Trong cái đêm giao thừa ấy, nỗi khổ
cực của em bé còn được tác giả miêu tả
qua chi tiết nào nữa khi em hiểu rằng
em "không thể nào về nhà nếu không
bán được ít bao diêm, hay không ai bố
thí cho một đồng xu nào đem về" nhất
định là cha sẽ đánh em ?
Em bé không bán được bao diêm
nào, sợ bố đánh nên em bé không về
nhà, "em ngồi nép trong một góc tường",
giữa 2 ngôi nhà, một cái xây lùi vào
chút ít "Em thu đôi chân vào người",
nhưng mỗi lúc em càng thấy rét buốt
hơn Lúc này "đôi bàn tay em đã cứng
đờ ra".
(?) Qua những sự việc đó, em cảm nhận
ntn về Cô bé bán diêm ?
- Bằng biện pháp nghệ thuật đối lập, tương phản, tác giả đã làm nổi bật nỗi khổ cực của cô bé bán diêm: nhỏ nhoi, cô độc, đói rét, bị
đầy đoạ, không ai đoái hoài – Một
em bé hết sức khốn khổ và đáng thương
4/ Củng cố.
- (?) Hình ảnh của em bé bán diêm trong đêm giao thừa ntn ?
- Gv hệ thống kiến thức bài
5/ HDHT
(?) Tìm hiểu về những lần quẹt diêm và các mộng tưởng của em bé ? Kết quả của những việc làm đó ra sao ?
(?) Trình bày nội dung bức tranh trong SGK ?
––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––