T×nh th¸i tõ Hs hoạt động cá nhân Hs tr¶ lêi Hs kh¸c nhËn xÐt, bæ sung Gv nhËn xÐt, chèt.. Hs đọc và xác định yêu cầu bài tập.[r]
Trang 1NS: 02/10/2009
NTH: 05/10/2009
––––––––––––––––– Ngữ Văn – Bài 7––––––––––––––––––
Tiết 27, tình thái từ I/ Mục tiêu bài học
1/ Kiến thức:
Nhận biết &' thế nào là tình thái từ
2/ Kĩ năng:
Biết sử dụng tình thái từ phù hợp với tình huống giao tiếp
3/ Thái độ
Hợp tác trong tìm hiểu kiến thức
II/ Đồ dùng dạy học
1/ Giáo viên: Bảng phụ
2/ Học sinh: Tìm những tình thái từ mà em biết
III/ Phương pháp
Thuyết trình, vấn đáp, nêu vấn đề, qui nạp, gợi mở …
IV/ Các bước lên lớp
1/ ổn định Sĩ số: 8a: 8b:
2/ Kiểm tra đầu giờ
(?) Trợ từ là gì ? Thán từ là gì ?
(?) Trong những từ in đậm ở các câu sau, từ nào là thán từ ?
A Hồng ! Mày có muốn vào Thanh Hóa chơi với mẹ mày không ?
B Vâng , cháu cũng đã nghĩ ! cụ
C Không , ông giáo ạ !
D Cảm ơn cụ , nhà cháu đã tỉnh táo ! !
Đáp án : A , B , D
3/ Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học
HĐ1 Khởi động
- Mục tiêu: Sử dụng kiến thức bài 4
để định !4 học sinh vào tiết học
- Cách tiến hành:
Gv dùng lời nói để dẫn vào nội dung tiết
học
Trong Tiếng việt số )' tình thái từ
không nhiều, ! việc sử dụng tình
thái từ không phải bao giờ cũng đơn
giản sử dung tình thái từ ntn ? Có tác
dụng gì ? Chúng ta cùng tìm hiểu bài
học hôm nay
HĐ2.HDHS hình thành kiến thức
- Mục tiêu:
1’
Trang 2Nhận diện &' chức năng và cách sử
dụng tình thái từ
- ĐDDH: Bảng phụ
- Cách tiến hành:
Gv sử dụng bảng phụ
Hs đọc (?) Nêu mục đích nói của những câu có
từ viết phấn màu trong bài tập ?
a dùng để hỏi
b dùng với mục đích cầu khiến
c cảm thán
(?) Nếu từ phấn mầu trong bt a, b, c/ thì
mục đích nói của các câu này có thay
đổi không ?
Các câu sẽ thay đổi
(?) Vậy những từ in đậm thêm vào câu
trên có tác dụng gì ?
- '' à'' : để tạo lập câu nghi vấn
- '' đi'' : để tạo lập câu cầu khiến
- ' thay '' : để tạo lập câu cảm thán
(?) Từ '' ạ'' trong bt d/ biểu thị sắc thái
tình cảm gì của nói ?
Biểu thị sắc thái tình cảm : thể hiện mức
độ lễ phép cao hơn
G: Có những tình thái từ không phải là
2!K tiện cấu tạo ba loại câu trên mà
dùng biểu thị sắc thái tình cảm, thái độ
của nói '' ạ , nhé , cơ , mà '' Một
số tình thái từ xuất hiện ở câu nghi vấn ,
cầu khiến ! không cho phép là
2!K tiện cấu tạo loại câu đó , bởi lẽ
không có chúng ý nghĩa câu nghi vấn ,
câu cầu khiến vẫn còn tồn tại
VD : - Ông là HN phải ko ạ?
- Ông là người HN phải ko ?
- Anh ăn đi chứ ?
- Anh ăn đi !
(?) Qua các bt trên, hãy cho biết thế nào
là tình thái từ ?
*Bài tập nhanh:
(?) Xác định tình thái từ trong các câu
sau?
15’ I/ Chức năng của tình thái từ 1/ Bài tập.
2/ Tìm hiểu.
- '' à'' : để tạo lập câu nghi vấn
- '' đi'' : để tạo lập câu cầu khiến
- ' thay '' : để tạo lập câu cảm thán
- '' ạ'' Biểu thị sắc thái tình cảm,
thể hiện mức độ lễ phép cao hơn
Trang 3- Anh đi đi!
- Sao mà lắm "nhỉ nhé" thế cơ chứ ?
- Chị đã nói thế ?
Phân tích:
- Anh / đi đi!
CN VN Tạo câu cầu khiến
- Chị / đã nói thế ?
CN VN Tạo câu nghi vấn
Gv chốt: Các loại tình thái từ:
1 Tình thái từ nghi vấn:
VD: bạn / ! hiểu bài à?
CN VN Tình thái từ
nghi vấn
2 Tình thái từ cầu khiến:
VD: Bạn / học bài đi!
CN VN Tình thái từ cầu
khiến
3 Tình thái từ cảm thán:
VD: !K thay cho kiếp đời của
lão Hạc!
Tình thái từ cảm thán
4 Tình thái từ biểu thị sắc thái tình
cảm:
VD: Cháu chào ông ạ!
Tình thái biểu thị tình cảm kính trọng,
lễ phép của nói
Hs đọc ghi nhớ
(?) Qua ghi nhớ em nắm &' mấy đơn
vị kiến thức ?
Gv sử dụng bảng phụ
Hs đọc (?) Những câu trong bt trên là của ai nói
với ai , nói với mục đích và thái độ ntn ?
5’
3/ Ghi nhớ.
- Khái niệm
- Các loại
II/ Sử dụng tình thái từ.
1/ Tìm hiểu bài tập.
Tìm hiểu về cách sử dụng tình thái từ
a Hỏi thân mật , bằng vai nhau
Trang 4(?) Hãy so sánh sự khác biệt giữa tình
thái từ với thán từ ?
- Cùng biểu thị tình cảm
- Thán từ : tách ra thành 1 câu riêng biệt
(?) Qua bt trên, trong hoàn cảnh giao
tiếp khác nhau ta nên sử dụng tình thái
từ ntn ?
Hs đọc và khái quát ghi nhớ
HĐ3 HDHS làm bài tập
- Mục tiêu: Xác định &' yêu cầu bài
tập và nhận diện tình thái từ qua các bt
- Cách tiến hành:
Hs đọc và xác định yêu cầu bài tập
Hs hoạt động cá nhân
Hs trả lời
Hs khác nhận xét, bổ sung
Gv nhận xét, chốt
Hs đọc và xác định yêu cầu bài tập
Hs hoạt động nhóm (3’)
Đại diện các nhóm báo cáo
Gv nhận xét, chốt
20’
b Học trò- thầy : lễ phép , kính trọng
c Cầu khiến , thân mật , bằng vai
d Cháu - bác : cầu khiến , lễ phép
2/ Ghi nhớ (SGK Tr 81).
ý khi sử dụng tình thái từ
III/ Luyện tập.
Bài tập1 (SGK Tr 81, 82)
Tình thái từ
Tình thái từ ở các câu b, c, e, i
Bài tập 2 (SGK Tr 82).
ý nghĩa của các tình thái từ
a/ Bác trai đã khá rồi chứ? -> Từ
"chứ" dùng để nghi vấn trong
hợp ít nhiều điều nêu ra để hỏi đã &' khẳng định là đúng b/ Con chó là của cháu nó mua đấy
chứ! -> Từ "chứ" dùng để nhấn
mạnh điều vừa &' khẳng định và cho là không thể khác &',
c/ Từ "ư" dùng để hỏi với thái độ phân vân
d/ Từ "nhỉ" dùng để hỏi với thái
độ thân mật
e/ Từ "nhé" biểu thị sự dặn dò với
thái độ thân mật
g/ Từ "vậy" ->bày tỏ thái độ miễn
y ,
Trang 5Hs đọc và xác định yêu cầu bài tập.
Hs hoạt động cá nhân
Hs trả lời
Hs khác nhận xét, bổ sung
Gv nhận xét, chốt
h/ Từ "cơ mà" biểu thị thái độ
thuyết phục
Bài tập 3 (SGK Tr 83).
- Đừng sợ! Tôi đây mà!
- Tớ đã làm xong bài tập rồi đấy!
- Quyển truyện này hay hơn chứ lị!
- Thôi, hỏng hết cả rồi!
- Em thích cái áo màu đỏ cơ!
- Thôi, tôi đành đi một mình vậy
4/ Củng cố
(?) Tình thái từ có chức năng gì ?
Gv hệ thống kiến thức
5 HDHT
- HS nắm &' khái niệm, chức năng và cách sử dụng tình thái từ
- Làm BT 4 ở SGK
- Chuẩn bị bài : Luyện tập viết đoạn văn tự sự kết hợp miêu tả với biểu cảm
–––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––