Vậy để vận dụng sự hiểu biết đó để viết một đoạn văn tự sự theo tinh thần tích hợp các kiểu phương thức biểu đạt trong 1 đoạn văn ntn?. Quy tr×nh viÕt ®o¹n v¨n tù sù kÕt hîp víi miªu t¶ [r]
Trang 1NS: 03/10/2009
NTH: 06/10/2009
––––––––––––––––– Ngữ Văn – Bài 7––––––––––––––––––
Tiết 28, luyện tập viết đoạn văn tự sự kết hợp với miêu tả
và biểu cảm I/ Mục tiêu bài học
1/ Kiến thức:
Biết xác định các yếu tố tự sự, miêu tả và biểu cảm Liên kết, chuyển đoạn
2/ Kĩ năng:
Biết cách vận dụng sự kết hợp các yếu tố miêu tả và biểu cảm khi viết một
đoạn văn tự sự
3/ Thái độ
Tích cực trong xây dựng đoạn văn
II/ Đồ dùng dạy học
1/ Giáo viên:
2/ Học sinh: Tập viết những đoạn văn vận dụng sự kết hợp các yếu tố miêu tả
và biểu cảm ở nhà
III/ Phương pháp
Thuyết trình, vấn đáp, qui nạp, gợi mở …
IV/ Các bước lên lớp
1/ ổn định Sĩ số: 8a: 8b:
2/ Kiểm tra đầu giờ
(?) Trình bày vai trò của yếu tố miêu tả và biểu cảm trong văn tự sự ?
3/ Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học
HĐ1 Khởi động
- Mục tiêu: Sử dụng kiến thức đã học
để định "N học sinh vào tiết học
- Cách tiến hành:
Gv dùng lời nói để dẫn vào nội dung tiết
học
ở lớp 6, các em đã làm quen và nhận
biết '8 sự kết hợp, đan xen giữa các
yếu tố miêu tả và biểu cảm với kể
chuyện trong 1 văn bản tự sự Các em
cũng đã thấy '8 vai trò và tác dụng
của các yếu tố ấy Vậy để vận dụng sự
hiểu biết đó để viết một đoạn văn tự sự
theo tinh thần tích hợp các kiểu 9"Y
thức biểu đạt trong 1 đoạn văn ntn? Quy
trình viết đoạn văn tự sự kết hợp với
miêu tả và biểu cảm ra sao?
1’
Trang 2HĐ2.HDHS luyện tập
- Mục tiêu
Xác định '8 các 0N xây dựng một
đoạn văn tự sự có sử dụng các yếu tố
miêu tả và biểu cảm và thực hành viết
- Cách tiến hành:
Gv ghi 3 đề trong SGK lên bảng
a Chẳng may em đánh vỡ một lọ
hoa đẹp
b Em giúp một bà cụ qua '
vào lúc đông và nhiều xe cộ đi lại
c Em nhận '8 một món quà bất
ngờ nhân ngày sinh nhật hay ngày lễ,
tết
(?) Những yếu tố cần thiết để xây dựng
đoạn văn tự sự ?
Sự việc và nhân vật chính
(?) Vai trò của các yếu tố miêu tả và
biểu cảm trong đoạn văn tự sự ?
Làm cho sự việc trở nên dễ hiểu , hấp
dẫn và nhân vật chính trở nên gần gũi ,
sinh động
GV: Để xác định '8 1 đoạn văn tự sự
kết hợp với miêu tả và biểu cảm, chúng
ta phải đi theo một quy trình gồm các
0N
Gv sử dụng bảng phụ ghi 5 0N2
(?) Hãy thực hiện các 0N trên đối với
đề bài a ?
Hs thực hiện (10’) theo các 0N
Hs đọc N lớp ( đối chiếu với yêu cầu
các 0NF
(?) " vậy để xây dựng đoạn văn tự sự
thì việc đầu tiên là gì?
+ Sự việc có đối 8 là đồ vật
+ Sự việc có đối 8 là con 2
+ Sự việc mà con là chủ thể tiếp
nhận
(?) Khi kể lại các sự việc trên, ta cần
xác định ngôi kể " thế nào ?
- kể ở ngôi thứ nhất, số ít: tôi,
mình, tớ, em, anh, chị, & tên
15’ I/ Tự sự việc và nhân vật đến
đoạn văn tự sự có yếu tố miêu tả
và biểu cảm.
Đề bài: Chẳng may em đánh vỡ một lọ hoa đẹp
$N 1: -Lựa chọn sự việc chính
$N 2: Lựa chọn ngôi kể
Trang 3- Ngôi thứ nhất số nhiều: Chúng tôi,
chúng ta, chúng mình,
- Ngôi thứ nhất gián tiếp: tác giả giấu
mình để cho nhân vật chính kể chuyện
(Cái bàn tự truyện)
(?) Khi kể ví dụ a, em sẽ bắt đầu từ đâu?
Khởi đầu: có thể là cảm > - nhận
xét, hành động
Em ngồi thẫn thờ trước cái lọ hoa đẹp
vừa bị vỡ tan Chỉ vì 1 chút vội vàng
mà em đã phải trả giá bằng sự tiếc nuối.
Hoặc: Huỵch một cái, em bị vấp ngã
không sao gượng lại được, cái lọ hoa
đẹp trên tay em văng ra và vỡ tan.
(?) Diễn biến " thế nào ?
Diễn biến: Kể lại sự việc một cách chi
tiết, có xen kẽ miêu tả và biểu cảm
+ Vỡ thành từng mảnh lớn có thể gắn
lại bằng keo hoặc vỡ vụn.
+ Ngắm nghiá, mân mê những mảnh vỡ
có hoa văn đẹp.
+ Thu dọn, nhặt nhạnh các mảnh vỡ.
+ Các sự việc có liên quan: bố, mẹ,
anh, chị em về và chứng kiến
(?) Sự việc kết thúc ra sao ?
+ Suy nghĩ, cảm xúc của bản thân hoặc
thái độ, tình cảm của thân, bạn bè
sau khi sự việc xảy ra
+ Bài học kinh nghiệm về tính cẩn thận
(?) Vậy yếu tố thứ 3 là gì ?
(?) Ví dụ tả lọ hoa đẹp " thế nào ?
- Ví dụ tả lọ hoa đẹp " thế nào: hình
dáng màu sắc, chất liệu, vẻ đẹp của lọ
hoa
- Suy nghĩ, tình cảm, sự ` mộ, sự
nuối tiếc và ân hận
(?) Sau khi xác định '8 các 0N trên
thì 0N cuối cùng là gì ?
Viết thành đoạn văn
+ Xác định cấu trúc đoạn văn: diễn
dịch, qui nạp, song hành
+ Viết câu mở đoạn và các câu khai
triển theo cấu trúc đã chọn
+ Lắp ráp câu mở đoạn với các câu khai
$N 3: Xác định thứ tự kể
$N 4: Xác định các yếu tố miêu tả và biểu cảm dùng trong đoạn văn
$N 5: Viết thành đoạn văn
Trang 4+ Kiểm tra tính liên kết, mạch lạc của
đoạn văn
(?) Tóm lại qui trình xây dựng đoạn văn
tự sự gồm mấy 0N- nhiệm vụ của mỗi
0N ?
Hs đọc và xác định yêu cầu
Hs hoạt động cá nhân
Hs đọc
Hs khác nhận xét, bổ sung
Gv nhận xét, bổ sung
Gv đọc đoạn văn tham khảo
Tôi đang ngồi nghĩ ngợi vẩn vơ về
những hang xóm đang sống
quanh tôi, trong đó có lão Hạc Lão
sống âm thầm trong cảnh túng quẫn và
trong cả sự chờ đợi vô vọng đứa con trai
duy nhất đã đi xa Bỗng lão Hạc dặng
hắng 0N vào Tôi mỉm =
- Thiêng thật ! Tôi đang nghĩ đến lão
đấy ? Lão Hạc lặng lẽ ngồi xuống cái
ghế gỗ ọp ẹp của nhà tôi, buồn bã nói:
- Cậu Vàng đi đời rồi ông giáo ạ !
Tôi ngạc nhiên hỏi lại:
- Lão yêu quý con Vàng lắm cơ mà?
- Thì vẫn yêu, " vẫn phải bán! Cái
số kiếp nó và cả tôi nữa thì có gì khác
nhau đâu, hả ông giáo
Tôi lẩm bẩm:
- Không thể nào tin '8w
- Tôi bán thật rồi Họ vừa bắt nó và
mang đi
Lão Hạc bỏ lửng câu nói, mà
miệng cứ méo xệch đi, N mắt P
tròng Tôi cũng cảm thấy nghẹn ngào
và chỉ muốn ôm chầm lấy lão để khóc
oà lên cho vơi bớt những day dứt, bức
bối trong lòng Tôi chợt nghĩ cái việc tôi
phải bán đi năm quyển sách thật là vô
nghĩa nếu so sánh nó với nỗi đau của
lão Hạc Tôi chỉ mất năm đồ vật, còn
lão Hạc thì mất đi một bạn tình
nghĩa biết chừng nào! Lão sẽ sống ra
sao trong những ngày tháng cô đơn còn
lại trong tâm trạng đầy những mặc cảm
25’ II/ Luyện tập Bài tập 1 (SGK Tr 84).
Đóng vai ông giáo kể lại phút giây lão Hạc sang báo tin bán chó với vẻ mặt và tâm trạng đau khổ
Trang 5ân hận dằn vặt? Tôi bỗng thấy "Y
lão quá, " chẳng biết nên động viên
an ủi lão " thế nào nên chỉ nói một
câu vu vơ cho có chuyện:
- Thế nó cho bắt à ?
Nghe tôi hỏi, lão Hạc bỗng giật thót,
đôi mắt lão 6 " thất thần Y
mặt tái nhợt co rúm lại đầy vẻ đau đớn,
nhẫn nhục Lão rũ đầu xuống và ôm mặt
bật khóc hu hu
(?) Tìm đoạn văn kể lại giây phút trên
trong truyện lão Hạc ?
(?) Đoạn văn của Nam Cao đã kết hợp
yếu tố miêu tả và biểu cảm ở chỗ nào ?
(?) Những yếu tố miêu tả và biểu cảm
đã giúp Nam Cao thể hiện '8 điều gì?
(?) Đoạn văn của em đã kết hợp '8
các yếu tố miêu tả và biểu cảm " ?
Bài tập 2 (SGK Tr 84).
+ Sự việc: Lão Hạc báo tin đã bán con vàng
+ Ngôi kể: Ngôi thứ nhất , số ít:
& "tôi"
+ Miêu tả: Cố làm ra vui vẻ,
" mếu, đôi mắt ầng ậc N- co rúm lại, những vết nhăn xô lại với nhau, ép cho N mắt chảy ra Cái
đầu nghẹo về một bên và cái miệng móm mém của lão mếu " con nít Lão hu hu khóc…
+ Biểu cảm: Không quá xót xa năm quyển sách của tôi quá " N nữa Tôi chỉ ái ngại cho lão Hạc Tôi hỏi cho có chuyện
Yếu tố miêu tả biểu cảm khắc sâu trong lòng ng đọc một Lão Hạc khốn khổ về hình dáng bên ngoài
và đau đớn, quằn quại về tinh thần
4/ Củng cố.
Trong văn bản tự sự yếu tố miêu tả có vai trò và ý nghĩa ntn đối với sự việc '8 kể ?
Gv hệ thống kiến thức bài
5/ HDHT
- Xem lại vai trò yếu tố miêu tả, biểu cảm , kể trong văn bản tự sự
- Đóng vai Xan-chô Pan-xa kể lại truyện : '' Đánh nhau với cối xay gió ''
- Chuẩn bị bài : '' Lập dàn ý cho bài văn tự sự ''