Kiệt tác của cụ B¬-Men kh«ng bao giê ®îc trng bµy Lê Đức Quang – Gv trường THCS Liêm Phú Lop8.net... Em hiÓu thÕ nµo vÒ nghÖ thuËt ch©n chÝnh.[r]
Trang 1NS: 05/10/2009
NTH: 08/10/2009
––––––––––––––––– Ngữ Văn – Bài 8––––––––––––––––––
Tiết 30, văn bản: chiếc lá cuối cùng (tiếp)
( O Hen-ri.)
I/ Mục tiêu bài học
1/ Kiến thức:
Khám phá vài nét cơ bản nghệ thuật truyện ngắn của O Hen-ri
2/ Kĩ năng:
Biết cách vận dụng sự kết hợp các yếu tố miêu tả và biểu cảm khi viết một
đoạn văn tự sự
3/ Thái độ
Rung động D cái hay, cái đẹp và lòng cảm thông của tác giả đối với những nỗi bất hạnh của nghèo
II/ Đồ dùng dạy học
1/ Giáo viên: Đọc toàn bộ truyện ngắn
2/ Học sinh: Tìm hiểu về O Hen ri
III/ Phương pháp
Thuyết trình, vấn đáp, qui nạp, thảo luận nhóm, gợi mở …
IV/ Các bước lên lớp
1/ ổn định Sĩ số: 8a: 8b:
2/ Kiểm tra đầu giờ (3’)
(?)Trình bày diễn biến tâm trạng của Giôn-xi ?
3/ Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học
HĐ1 Khởi động
- Mục tiêu: Sử dụng kiến thức tiết D
để định "D học sinh vào tiết học
- Cách tiến hành:
Gv sử dụng lời để giới thiệu:
Bên cạnh sự kỳ diệu của chiếc lá, xung
quanh Giôn-xi còn tình yêu ". - đó
là tình yêu ". của những
cùng cảnh ngộ luôn sát cánh bên
Giôn-xi, chia sẻ vui buồn với cô là Xiu
HĐ2 HDHS đọc- hiểu văn bản.
- Mục tiêu:
Nhận diện A= những phẩm chất của
hai nhân vật là Xiu và bác Bơ-men
- Cách tiến hành:
(?) Khi cùng cụ Bơ-Men nhìn ra ngoài
cửa sổ, Xiu có thái độ ntn?
1’
18’
I/ Đọc, thảo luận chú thích II/ Tìm hiểu văn bản
1/ Nhân vật Giôn-xi 2/ Nhân vật Xiu.
Trang 2Sợ sệt, chẳng nói năng gì.
(?) Em hình dung tâm trạng của Xiu lúc
này?
Rất lo lắng cho Giôn-xi vì Giôn-xi
gửi tính mạng vào chiếc lá mà thời tiết
khắc nghiệt thế thì nó sẽ rụng vào ngày
mai mất
GV: Xiu chỉ là chị em kết nghĩa với
Giôn-xi " Xiu coi Giôn-xi " là
đứa em ruột thịt, cô luôn lo lắng, thấp
thỏm D tình trạng sức khoẻ và tâm
trạng bi quan của Giôn-xi, thấy Giôn-xi
đếm từng chiếc lá rụng, cô càng lo sợ
Lòng cô lúc này đang trĩu nặng tình
". và nỗi lo âu D giờ phút sức
lực của Giôn-xi dang cạn kiệt dần
(?) Khi Giôn-xi ra lệnh cho Xiu kéo tấm
mành lên thì thái độ của Xiu ntn?
Cô làm theo một cách chán nản
(?) " khi kéo mành lên, chiếc lá
" xuân không rụng thì tâm trạng
của Xiu ntn?
Cô vô cùng ngạc nhiên và rất đỗi vui
mừng
(?) Vì sao cô vui mừng ?
Chiếc lá không rụng, " vậy
Giôn-xi sẽ còn một chút nghị lực để níu kéo
thêm sự sống
GV: Sự vui mừng của Xiu không
A= bao lâu khi Giôn-xi nói: "Hôm nay
nó sẽ rụng thôi và cùng lúc đó thì em sẽ
chết".
(?) Nghe Giôn-xi nói " vậy, Xiu có
thái độ gì?
Cô cúi mặt hốc hác xuống thì thào:
"Em hãy nghĩ đến chị … gì đây?"
(?) Em hiểu gì về thái độ của Xiu?
Lo lắng, tìm mọi lời để động viên
bạn: cầu xin bạn
GVbình: Những lời nói của Giôn-xi
- Lo lắng cho Giôn-xi
- Nhìn thấy chiếc lá cuối cùng vẫn
" rụng, Xiu ngạc nhiên vui mừng
- Tìm mọi lời để động viên bạn
Trang 3" những giọt tuyết lạnh gieo vào lòng
cô, đối với Xiu, mất Giôn-xi là mất nửa
cuộc đời, mất Giôn-xi thì mọi việc làm
của cô sẽ chẳng còn ý nghĩa gì Thế mới
biết tình bạn của họ cao quý đến
" nào !
(?) Lo cho bạn, Xiu đã tìm cách chăm
sóc bạn ntn?
Mời bác sĩ khám bệnh, nấu cháo,
pha sữa, " trực bên cạnh Giôn-xi
(?) Tâm trạng lo lắng của Xiu, những lời
động viên, những cử chỉ chăm sóc của
Xiu với Giôn-xi cho em cảm nhận gì?
Xiu là bạn tốt, có tấm lòng
nhân ái bao la, rất ". yêu bạn, hết
lòng vì bạn, đúng " lời bác sĩ nói:
"Chị đã thắng" Trong chiến thắng của
Giôn-xi với bệnh tật cũng có sự góp
phần không nhỏ của Xiu
GV: v " hơi thở và nhịp đập trái
tim của Xiu đồng điệu với hơi thở và
nhịp đập trái tim của Giôn-xi Tình cảm
của Xiu không chỉ dừng lại ở tình đồng
nghiệp mà sâu nặng " tình cảm chị
em ruột thịt gắn bó thân thiết, cùng
chung cảnh nghèo Phải chăng, cùng
chung trong cảnh nghèo họ mới thông
cảm, hiểu nhau và yêu ". nhau hơn
(?) Nếu Xiu biết trD ý định của bác
Bơ-men thì truỵên sẽ ra sao?
Truyện sẽ kém hấp dẫn vì Xiu,
Giônxi và cả chúng ta không bất ngờ
Đồng thời không nói lên tâm trạng lo
lắng đựơm tình ời của Xiu
(?) Tại sao tác giả lại để cho Xiu kể lại
chuyện về cái chết và nguyên nhân dẫn
đến cái chết của cụ Bơ-men ? Qua đó
đọc có thể thấy rõ phẩm chất gì ?
Tác giả không tả trực tiếp cái chết
của cụ Bơ-men trong bệnh viện mà gián
tiếp qua lời kể của Xiu câu chuyện
diễn ra tự nhiên và ta hiểu thêm về Xiu:
kính phục nhớ tiếc cụ hoạ sĩ và hết lòng
với bạn của cô hoạ sĩ trẻ này
- Mời bác sĩ khám bệnh, nấu cháo, pha sữa, " trực bên cạnh Giôn-xi
Xiu là bạn tốt, có tấm lòng nhân ái bao la, rất ". yêu bạn, hết lòng vì bạn
đồng thời cô rất kính phục, nhớ tiếc
cụ Bơ-men
Trang 4(?) Qua những chi tiết giới thiệu về cụ
Bơ-Men, em thấy cụ có điểm gì giống
Giôn-xi và Xiu?
Họ đều là những hoạ sĩ nghèo,
đều có tình yêu đối với hội hoạ và luôn
có khát vọng làm đẹp cho đời
GV: Cảnh nghèo cùng với tình yêu
hội hoạ đã giúp họ xích lại gần nhau,
cảm thông với nhau
(?) Khi cùng Xiu nhìn ra cửa sổ, thái độ
của cụ Bơ-Men ntn?
Cũng giống " Xiu, cụ Bơ-Men
"sợ sệt, chẳng nói năng gì"
(?) Em biết A= tình cảm gì trong nỗi
sợ sệt ấy của bác Bơ men ?
GV: Cụ Bơ-Men cũng lo lắng cho
Giôn-xi giống " Xiu, " theo em
trong giây phút lo lắng đó cụ nghĩ gì?
+ Cụ nghĩ làm sao cho chiếc lá
không rụng
+ Cụ mong chiếc lá không bao giờ
rụng để Giôn-xi sống
GV: Chúng ta đều không biết chắc
chắn cụ Bơ-Men nghĩ gì và quyết định
điều gì Đây cũng chính là điểm thành
công của tác giả khi xây dựng nhân vật
Nhà văn đã dùng thủ pháp buông thả
nhân vật, ngắt đoạn đảo = thời gian
để kể câu chuyện 2 chị em Xiu và
Giôn-xi Mãi tới giây phút quan trọng nhất
của cuộc đời Giôn-xi, giây phút cô
chiến thắng cái chết, Giôn-xi và
đọc mới hiểu rõ việc làm đầy ý nghĩa
của cụ Bơ-Men
(?) Qua lời kể của Xiu ta biết cụ đã vẽ
chiếc lá cuối cùng ntn?
- Vẽ âm thầm, bí mật trong đêm mưa
gió, lạnh buốt.
- Người ta tìm thấy 1 chiếc đèn bão còn
thắp sáng, 1 chiếc thang đã bị lôi ra
khỏi chỗ để của nó, vài chiếc bút lông
rơi vung vãi, bảng pha màu xanh vàng
15’ 3/ Nhân vật bác Bơ-men.
- Th. yêu, lo lắng cho số mệnh của Giônxi
Trang 5trộn lẫn.
- Cụ bị viêm phối nặng và đã chết vì
sưng phổi.
(?) Mục đích việc làm đó là gì ?
Cứu Giôn-xi
(?) Tại sao ời kể chuyện lại bỏ qua không nói đến việc cụ vẽ chiếc lá ntn
mà đợi đến phần cuối mới cho biết qua
lời kể của Xiu ?
Tạo bất ngờ cho Giônxi và gây hứng
thú cho ng đọc
Gv sử dụng kĩ thuật khăn trải bàn (4’)
(?) Hình ảnh chiếc lá cụ vẽ, tại sao Xiu
lại cho đó là 1 kiệt tác? Em đồng ý với ý
kiến nào sau đây?
Gv A ra tiêu chuẩn kiệt tác: Tác phẩm
nghệ thuật đem lại niềm vui và khoái
cảm thẩm mĩ cho xem, đọc
và nghe
Đại diện các nhóm trình bày
Gv nhận xét, chốt
- Vì chiếc lá giống y " thật
- Vì chiếc lá đẹp, tạo khoái cảm cho
xem
- Chiếc lá đã cứu sống Giôn-xi, đem lại nghị lực, niềm tin cho Giôn-xi, thổi
vào tâm hồn cô tình yêu cuộc sống
GVbình: Chiếc lá dũng cảm,
sáng tạo ra nó cũng vô cùng sáng tạo
Chiếc lá trở thành kiệt tác, bởi vì cuống
lá màu xanh lưu giữ sự sống của cây
truyền cho rìa lá màu vàng là sự biến
đổi của thời gian theo quy luật Xuất
phát từ lòng yêu ". Giôn-xi, cụ
Bơ-Men đã chớp A= cái hồn của chiếc lá,
vẽ lá rất sống động, đến nỗi 2 cô hoạ sĩ
không nhận ra Tác phẩm của cụ có giá
trị nhân sinh cao cả góp phần cứu sống
một con ( Nó không chỉ vẽ bằng
màu sắc mà bằng cả tình yêu ". và
đức hy sinh thầm lặng cao quý Cụ đã
thoả nguyện mơ D của mình Cụ đã
hiến dâng sự sống của mình để giành sự
sống cho khác Kiệt tác của cụ
Bơ-Men không bao giờ A= bày
Trang 6trong triển lãm " bất kỳ một tác phẩm
nghệ thuật khác " với Giôn-xi, Xiu
và đọc chúng ta coi đó là 1 kiệt
tác vĩ đại
(?) Em hiểu thế nào về nghệ thuật chân
chính?
Nghệ thuật chân chính phải là nghệ
thuật vì con ời, đ= tạo ra từ tình
yêu th. con ời
(?) Em thấy cụ là " thế nào ?
Cụ thật là cao "= E quên mình vì
khác, lại cứ lẳng lặng mà làm
không hề hé răng cho ai biết
(?) Gần đây có 1 nhà nhiếp ảnh nào
cũng làm nên những tác phẩm nghệ
thuật chân chính?
HĐ3 HDHS rút ra kết luận bài học
- Mục tiêu: Rút ra giá trị nội dung và
nghệ thuật của văn bản
- Cách tiến hành:
(?) Nghệ thuật tiêu biểu của văn bản này
là gì ? Hãy chứng minh ?
Nghệ thuật đảo = tình huống:
+ Lần 1 : Đối với Giôn xi ai cũng nghĩ
cô sẽ chết vì bệnh nặng , vì thất vọng về
cuộc sống vậy mà Giôn xi đã khỏi bệnh
+ Lần 2 : Đối với bác Bơmen , từ
khẻo mạnh bị : phổi qua
đời sau hai ngày
- Cốt truyện chặt chẽ, xây dựng diễn
biến tâm lí nhân vật
(?) Với nghệ thuật " vậy, S
chủ đề của tác phẩm là gì?
Là bức thông điệp màu xanh gửi tới bạn
đọc khắp nơi về :
+ Tình yêu ". của những họa sĩ
nghèo
+ Sức mạnh của niềm tin, nghị lực và
tình yêu cuộc sống chiến thắng bệnh tật
+ Sức mạnh giá trị nhân sinh , nhân ái
Hs đọc và khái quát ghi nhớ
4’
- Cao th= E quên mình vì ng khác, lặng lẽ sáng tạo bức hoạ
Chiếc lá cuối cùng - kiệt tác của
lòng yêu ". và đức hi sinh
III/ Ghi nhớ
- NT
- ND
Trang 74/ Củng cố (3’)
(?) Tác giả kết thúc truyện bằng cái chết của cụ Bơ-Men có tạo cho
đọc bi quan không?
GV: Kết thúc " vậy không thể thể hiện sự bi quan mà tia sáng một tấm lòng nhân ái, hoạ sĩ đã chiến thắng Cụ Bơ-Men chết đi " kiệt tác chiếc lá của cụ thì sống mãi và " vậy cụ Bơ-Men cũng sống mãi trong lòng chúng ta
( ?) Qua câu chuyện em hiểu thế nào là một tác phẩm nghệ thuật A= coi
là kiệt tác
A Tác phẩm đó phải rất đẹp
B Tác phẩm đó phải rất độc đáo
C Tác phẩm đó phải có ích cho cuộc sống
D Tác phẩm đó phải đồi sộ
Gv hệ thống kiến thức
5/ HDHT (1’)
Hãy S = ra sự phản ứng của Giôn xi khi nghe Xin kể về chiếc lá cuối cùng và cái chết của bác Bơ-men rồi viết lại phần kết của câu chuyện
Chuẩn bị: Hai cây phong
Lập dàn ý cho bài văn tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm ––––––––––––––––––––––––––––––––––