b/- Sauk hi nghe cô giáo kể , chúng tôi ai Bài 2 : - Hs thảo luận nhóm : -Ghi kết quả từ nào dùng cũng thích những nhân vật trong câu chuyện bị sai , có thể thay bằng từ nào khác ấy vì h[r]
Trang 1Giáo án Ngữ Văn 6 - Gv : Nguyễn Thị Thu Hoa –Trường THCS Trần Quốc Toản
Ngày soạn : 20 / 9 / 2009
Bài : 6 Tiết 21- 22: THẠCH SANH - Truyện cổ tích
I)-Mục Tiêu Cần Đạt:
1-Kiến Thức: -Hiểu nội dung ý nghĩa và một số đặc điểm tiêu biểu của nhân vật người dũng sĩ.
2-Kĩ Năng :- Kể lại được truyện bằng ngôn ngữ sáng tạo
3-Thái Độ :- Yêu mến cái thiện , phê phán cái ác
II)-Chuẩn Bị:
1-Giáo Viên:- Nội dung bài soạn giảng
2-Học Sinh :-Học bài cũ , soạn bài Sgk/ 66.
III)-Tiến Trình Lên Lớp:
1-Hoạt Động 1: Khởi Động
a-Điểm Danh : 6/2: 6/4:
6/6: 6/8:
b-Bài Cũ – Nêu ý nghĩa truyện “ Sự tích Hồ Gươm”
c-Giới Thiệu Bài: – Thạch Sanh là truyện cổ tích về
người dũng sĩ diệt chằn tinh ,diệt đại bàng cứu người
bị hại ,vạch mặt kẻ vong ân bội nghĩa cứu người bị hại
2-Hoạt Động 2 :- Tìm hiểu văn bản
*Bước 1 :- Tìm hiểu chung
- Hs đọc và tìm hiểu về khái niệm truyện cổ tích sgk/65
- Gv bổ sung thêm đặc điểm vào định nghĩa truyện cổ tích :
khi kể truyện cổ tích khác với kể truyện truyền thuyết – cả
người kể và người nghe đều không tin vào tính chất xác
thực của câu chuyện
- Cho Hs nhắc nội dung một vài từ trong chú thích Chú ý :
3- 6- 7- 8- 9 -11 -12 – 13
- Gv đọc mẫu một đoạn – gọi 3 em đọc 3 đoạn còn lại –
nhận xét về cách đọc
- Yêu cầu cho biết nội dung chính của từng đoạn
a- Từ đầu …… mọi phép thần thông
b- Tiếp ……… làm quận công
c- Tiếp……… hóa kiếp làm bọ hung
d- Đoạn còn lại
*Bước 2 :- Hướng dẫn thảo luận trả lời các câu hỏi đoạn 1 :
Sự ra đời và lớn lên của Thạch Sanh
+ Sự ra đời của Thạch Sanh thế nào là bình thường , như
thế nào là khác thường ?
+ Sự ra đời bình thường của Thạch Sanh làm cho mối quan
hệ giữa nhân vật với nhân dân ta như thế nào ?
+ Thạch Sanh ra đời và lớn lên khác thường như vậy ,theo
em nhân dân muốn thể hiện điều gì ?
Hs trả lời , Gv chốt : Quan niệm của nhân dân về người
khác thường như vậy sẽ lập được chiến công , có khả năng ,
phẩm chất kì lạ khác thường , tô đậm tính chất đẹp đẽ cho
nhân vật , tăng sức hấp dẫn cho câu chuyện
- Gv cho Hs kể tóm tắt đoạn truyện : sự ra đời và lớn lên
của Thạch Sanh
Hết tiết 21
Chuyển sang tiết 22
-Cho Hs nhắc lại nội dung học ở tiết trước
*Bước 3 : - Tìm hiểu những thử thách Thạch Sanh trải qua
và phẩm chất của chàng
- Gv hỏi : + Trước khi kết hôn với công chúa , Thạch Sanh
trải qua những thử thách nào ?
- Hs trả lời – Gv ghi lại một bên ở bảng phụ
- Hd Hs tìm hiểu phẩm chất qua nhũng lần thử thách ấy
- Gv hỏi : + Thạch Sanh bị lừa đi canh miếu,tin lời Lí
A-Tìm Hiểu Bài:
I/- Tìm hiểu chung :
1/- Định nghĩa truyện cổ tích : Sgk/56 2/- Chú thích : Sgk/56
3/- Bố cục : 4 đoạn
II/- Đọc hiểu văn bản :
1/- Sự ra đời và lớn lên của Thạch Sanh :
- Bình thường : con của người nông dân nghèo ,tốt bụng
Gần gũi nhân dân -Khác thường : là thái tử đầu thai ,mẹ mang nhiều năm , được thiên thần dạy võ nghệ và phép thần thông Khả năng và phẩm chất kì
lạ
@ Tiết 22
II/- Đọc hiểu văn bản ( tiếp theo )
2/- Những thử thách Thạch Sanh trải qua và phẩm chất của người dũng sĩ :
- Bị lừa đi canh miếu – xuống hang đại bàng
Thật thà ,chất phác
- Giao chiến , giết chằn tinh ,giết đại bàng , cứu công chúa ,cứu con vua Thủy Tề
Dũng cảm ,tài năng
Trang 2Giáo án Ngữ Văn 6 - Gv : Nguyễn Thị Thu Hoa –Trường THCS Trần Quốc Toản
Thông xuống hang đại bang,biểu hiện phẩm chất gì?
+Hành động của TS ở miếu thần và ở dưới hang đại bàng là
gì?
+Khi giao chiến với chằn tinh và đại bàng-TS biểu lộ phẩm
chất gì của người dũng sĩ?
+Sau khi cứu con vua Thủy Tề chàng trở lại gốc đa,TS bị
nổi oan nào?
+Chàng tự giải cứu mình bằng cách nào?
+Cách TS làm lui binh 18 nước chư hầu rồi thết đãi họ 1
bữa cơm,tha tội cho mẹ con Lí Thông…ta thấy phẩm chất
gì đáng quí ở chàng?
Hs trả lời,gv chốt-Những p/chất thật thà của TS như:thật
thà,chất phác,dũng cảm,tài năng,có tấm lòng nhân đạo,yêu
chuộng hòa bình.Đó là những p/c tiêu biểu của n/d ta.Do
vậy truyên TS được n/d ta yêu thích
*Bước 4:Tìm hiểu sự đối lập giữa TS và LT:
-Gv dẫn dắt:Trong truyện cổ tích,n/v chính diện và n/v
phản diện luôn tương phản đối lập với nhau về t/cách.Đây
là đặc điểm xây dựng n/v của thể loại
-H/dẫn hs chỉ ra t/cách với hành động trái ngược nhau giữa
TS và LT
-Ghi chi tiết tổng hợp lên bảng phụ-sau đó rút ra t/cách đối
lập nổi bật giữa 2 n/vật
*Tìm hiểu chi tiết của 1 số y/tố thần kì
-Gv hỏi:+Hai chi tiết thần kì hấp dẫn trong câu chuyện là
gì?
+Tiếng đàn của TS làm nên những điều kì diệu nào?Có ý
nghĩa gì?
+Chi tiết”niêu cơm ăn mãi không hết”có ý nghĩa gì?
+Kết thúc câu chuyện mẹ con LT bị trừng trị,TS được hạnh
phúc được lam2vua.Kết thúc này biểu hiện quan niệm nào
của n/d ta về công bằng xã hội?
+Em có thích cách kết thúc truyện như thế kg?Vì sao?
+Nêu 1 số cách cách kết thúc truyện cổ tích như vậy?
Hs trả lời,gv chốt,giảng-bình:Tiếng đàn của TS là sức
mạnh vô địch của t/c nhân đạo và độ lượng,đó cũng là tiếng
đàn công lí,thể hiện khát vọng hòa bình cùa n/d ta.Với cách
kết thúc truyện có hậu:cái ác bị trừng trị,c/thắng thuộc về
cái thiện.Đó là ướcmơ,niềm tin của n/dân về lẽ công bằng
trong xã hội.Người ở hiền thì gặp lành,kẻ ác giả thì ác
báo.Đó cũng là lời cảnh báo cho cuộc đ/tranh trong xã hội
có giai cấp ở t/giới truyện c/tích
3- Hoạt Động 3: -Tìm hiểu nghệ thuật kể chuyện - Cách
xây dựng hình tượng nhân vật dũng sĩ
- Tình tiết diễn biến các sự việc
-Nội dung thể hiện
Gv chốt lại ý chính theo ghi nhớ Sgk/67 – gọi HS đọc
4-Hoạt Động 4: - Luyện tập
* Bài 1 : - Khuyến khích cho Hs vẽ tranh minh họa – cho
về nhà làm
* Bài 2 : - Kể diễn cảm đoạn truyện yêu thích
@ Phần đánh giá : - Gv đặt câu hỏi cho Hs nêu ý kiến thảo
luận : + Nếu kết thúc truyện, Thạch Sanh không được giải
oan ,không được làm vua ,không được cưới công chúa thì ý
nghĩa của câu
chuyện này sẽ thay đổi như thế nào ?
5 – Hoạt động 5 : - Củng cố : - Hs nhắc lại nghệ thuật và ý
nghĩa truyện
- Dặn dò : - Học bài cũ : từ nhiều nghĩa và hiện chuyển
nghĩa của từ
- Bị oan ,bị hạ ngục - làm lui binh 18 nước chư hầu = dùng tiếng đàn cảm hóa
Nhân đạo ,yêu hòa bình
Phẩm chất tiêu biểu cho nhân dân
3/- Sự đối lập giữa hai nhân vật :
Thạch Sanh Lí Thông
- Thật thà - xảo trá
- vị tha - ích kỉ
- lương thiện - độc ác
4 /- Ý nghĩa một số chi tiết thần kì : a/- Tiếng đàn : - Giải oan,giải thoát cho Thạch Sanh ước mơ về công lí
- Làm cho quân giặc xin hàng vũ khí cảm hóa kẻ thù
Yêu chuộng hòa bình b/- Niêu cơm thần kì : “ ăn mãi lại đầy “ Tấm lòng nhân đạo , yêu hòa bình của nhân dân
II/- Ghi nhớ : Sgk/67
B /- Luyện tập :
* Bài 1 : -chọn chi tiết vẽ tranh , giải thích vì sao , đặt tên cho tranh vẽ
* Bài 2 : Kể chuyện
Trang 3Giáo án Ngữ Văn 6 - Gv : Nguyễn Thị Thu Hoa –Trường THCS Trần Quốc Toản
Ngày Soạn :.22 / 9 / 2009
Bài : 6 Tiết 23 : CHỮA LỖI DÙNG TỪ
I)-Mục Tiêu Cần Đạt:
1-Kiến Thức: - Chữa lỗi lặp từ và lỗi lẫn lộn các từ gần âm
2-Kĩ Năng :- Phát hiện được và sữa đúng 2 lỗi trên
3-Thái Độ :- Có ý thức tránh mắc lỗi khi dùng từ
II)-Chuẩn Bị:
1-Giáo Viên:- Bảng phụ ghi hệ thống ví dụ phần I ,II /68
2-Học Sinh :- Học bài cũ – xem trước bài mới sgk/68
III)-Tiến Trình Lên Lớp:
1-Hoạt Động 1: Khởi Động
a-Điểm Danh : 6/2: 6/4:
6/6: 6/8:
b-Bài Cũ – Từ nhiểu nghĩa – hiện tượng chuyển nghĩa
của từ là gì ? Từ gồm những nghĩa nào ?
- Xác định nghĩa gốc ,nghĩa chuyển của từ “ cứng “
trong 2 câu sau: - Cứng như đá
- Học sinh cứng
c-Giới Thiệu Bài: – Lỗi lặp từ ,lỗi lẫn lộn các từ gần
âm sẽ làm cho câu văn dài dòng , khó hiểu Tiết này
giúp các em thấy được những lỗi ta thường mắc và
cách sữa cho đúng như thế nào
2-Hoạt Động 2 :- Tìm hiểu bài mới
*Bước 1 :- Sửa lỗi lặp từ
- Gv treo bảng phụ ghi 2 đoạn văn từ Sgk/68
- Hs quan sát – chỉ ra từ có nghĩa giống nhau
- Gv hỏi : + Các từ “tre.” “giữ.” “anh hùng” mỗi từ lặp
lại mấy lần ?
+ Cho biết việc lặp lại các từ này nhằm mục đích nào
trong 3 ý sau :
A-Kể chuyện cây tre
B-Nhấn mạnh ý , tạo nhịp điệu hài hòa
C-Diễn tả sự vật
- Gv chốt : Việc lặp lại từ ở đoạn (a) nhằm mục đích
nhấn mạnh ý
- Yêu cầu Hs chỉ ra từ có nghĩa giống nhau trong đoạn
(b) – cho biết từ ấy được lặp lại mấy lần
- Gv hỏi : + Việc lặp lại cụm từ “truyện dân gian “ ở
cuối câu có cần thiết không ?
+ Lặp như vậy có tác dụng gì không ?
Gv chốt : “truyện dân gian “ lặp lại 2 lần như vậy là
không cần thiết , không có tác dụng gì như cách lặp từ
ở đoạn (a)
- Hỏi : Vậy câu này mắc lỗi gì ? em hiểu thế nào là lỗi
lặp từ ?
Hs trả lời Gv chốt : Lỗi lặp từ là dùng một từ ngữ
nào đó nhiều lần làm cho nội dung câu văn diễn đạt
rườm rà ,khó hiểu
- Cho hs sửa lại câu văn mắc lỗi và so sánh với câu mắc
lỗi
*Bước 2 :- Sửa lỗi lẫn lộn các từ gần âm
- Cho Hs quan sát 2 câu trên bảng phụ ghi từ Sgk/68
– chỉ ra từ dùng sai ở câu (a)
- GV hỏi : + Từ “thăm quan “ dùng trong câu này có
A-Tìm Hiểu Bài:
I/- Lặp từ :
_ Ví dụ : sgk/68 a)- Tre ( 7 lần )
- giữ ( 4 lần )
- anh hùng ( 2 lần )
Nhấn mạnh ý
b)- Truyện dân gian ( 2 lần ) Lỗi lặp từ
Cách sửa : bỏ cụm từ “ truyện dân gian “
ở cuối câu
II/- Lẫn lộn các từ gần âm :
- Ví dụ : Sgk/ 69
Trang 4Giáo án Ngữ Văn 6 - Gv : Nguyễn Thị Thu Hoa –Trường THCS Trần Quốc Toản
nghĩa gì không ? + Từ “thăm” lẫn lộn với từ nào ?+
Lẫn lộn vần hay phụ âm ? + Sửa lại cho đúng từ ?
- Đọc và xét câu (b) – Gv hỏi :
+ Em thấy có gì bất ổn khi người viết muốn xác lập
mối quan hệ giữa “nhấp nháy” với “bộ ria mép” ? + “
bộ ria mép “ có thể có trạng thái này không ?
- Gv đưa ra nghĩa của 2 từ theo từ điển để Hs hiểu : +
Nhấp nháy : (1) mở ra nhắm lại liên tiếp (2) có ánh
sáng khi tỏ khi mờ
+ Mấp máy : cử động khẽ liên tiếp
- Qua cách giải thích trên – cho Hs nhận xét cách dùng
từ nhấp nháy trong câu là đúng hay sai ? Giữa “nhấp
nháy “ và “mấp máy “ lẫn lộn vần hay phụ âm ?
- Sửa lại từ cho đúng
Gv chốt : dùng từ sai trong trường hợp này là lẫn lộn
các từ gần âm , các từ phát âm giống nhau chỉ khác phụ
âm , nguyên âm hay một thanh điệu nào đó
a)- Thăm quan - tham quan
Lẫn lộn vần ,nguyên âm
b)- Nhấp nháy - mấp máy
Lẫn lộn phụ âm
3-Hoạt Động 3:- Luyện tập :
* Bài 1 : - cho lớp thảo luận chung
- Chỉ ra từ dùng bị lặp – nêu cách sửa
Bài 2 : - Hs thảo luận nhóm : -Ghi kết quả từ nào dùng
bị sai , có thể thay bằng từ nào khác
- Nêu nguyên nhân của việc dùng sai từ
Sau thời gian qui định , cho 1 vài bàn lên bảng sửa
* Phần đánh giá : - Yêu cầu Hs nêu lại những nguyên
nhân mắc 2 lỗi dùng từ vừa tìm hiểu Hướng khắc
phục như thế nào
B /- Luyện tập :
* Bài 1 : - Sửa lỗi lặp từ a/- Lan là một lớp trưởng rất gương mẫu nên
cả lớp đều rất quí mến b/- Sauk hi nghe cô giáo kể , chúng tôi ai cũng thích những nhân vật trong câu chuyện
ấy vì họ là những người có phẩm chất đạo đức tốt đẹp
c/- Quá trình vượt núi cao cũng là quá trình con người trưởng thành
* Bài 2 : Sửa lỗi lẫn lộn các từ gần âm
a/- Linh động sửa = - sinh động b/- Bàng quang sửa= - bàng quan c/- Thủ tục sửa = - hủ tục
Nhớ không chính xác về hình thức ngữ
âm
4-Hoạt Động 4: - Củng cố : Nhắc nhở cách sửa chữa
,ý thức dùng từ trong câu
- Dặn dò :- Học bài cũ : Lời văn ,đoạn văn tự sự
- Tiết sau trả bài viết số 1
Trang 5Giáo án Ngữ Văn 6 - Gv : Nguyễn Thị Thu Hoa –Trường THCS Trần Quốc Toản
Ngày soạn : 24 / 9 / 2009
Bài : 6 Tiết 24: TRẢ BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 1
I)-Mục Tiêu Cần Đạt:
1-Kiến Thức: -Nắm lại yêu cầu của bài làm văn tự sự : nhân vật ,sự việc , cách kể , mục đích
2-Kĩ Năng :- Phát hiện được và sửa đúng lỗi chính tả , ngữ pháp ,dùng từ
3-Thái Độ :- Yêu thích kiểu bài làm văn kể chuyện
II)-Chuẩn Bị:
1-Giáo Viên:- Bảng phụ ghi lỗi sai trong bài làm của Hs , hướng dẫn cách sửa
2-Học Sinh :- Xem lại kiến thức cũ tiết 15- 16
III)-Tiến Trình Lên Lớp:
1-Hoạt Động 1: Khởi Động
a-Điểm Danh : 6/2: 6/4:
6/6: 6/8:
b-Bài Cũ : - Ghi nhớ về lời văn ,đoạn văn tự sự
c-Giới Thiệu Bài: – Tiết này trả bài làm văn số 1 Qua bài
làm của mình , các em tự củng cố lại cách làm bài văn từ
một câu truyện đã kể , tự phát hiện lỗi sai , sửa chữa , rút
kinh nghiệm
2-Hoạt Động 2 :
*Bước 1 :- HD hs tìm hiểu đề ,phân tích đề
- Gv ghi đề bài lên bảng – yêu cầu Hs đọc lại đề
- Đặt câu hỏi cho Hs tìm hiểu đề :
+ Đề văn thuộc thể loại gì ?
+ Nội dung đề bài yêu cầu ?
+Hình thức đề bài yêu cầu ?
Gv chốt – ghi bài
- Đặt câu hỏi cho Hs phân tích đề :
+ Em chọn câu truyện nào để kể ?
+ Nhân vật chính là ai ?
+ Sự việc được kể là sự việc gì ?
+Nguyên nhân ,diễn biến , kết quả của sự việc kể theo trình
tự nào ?
+ Em kể sự việc đó nhằm mục đích gì ?
- Hs trả lời –Gv chốt –ghi bài
- Đặt câu hỏi tìm hiểu hình thức :
+ Em hiểu « kể bằng lời văn của em » là gì ?
+Một bài văn hoàn chỉnh gồm mấy phần ?
+Lời văn phải như thế nào ?
Gv chốt nhấn mạnh lại những yêu cầu về hình thức của
một bài làm văn
Gv đưa bảng phụ ghi dàn bài – cho Hs quan sát
a/- MB : - giới thiệu sự việc chính ,câu chuyện
b/-TB : - Kể diễn biến cuộc đời kì lạ của Thánh Gióng :
-Sự ra đời – câu nói đầu tiên – lớn lên trong gia đình và sự
đùm bọc của làng xóm
- Biến thành một tráng sĩ anh hùng
- Dánh tan giặc Ân ,bay về trời
c/- KB :- Dấu tích chiến công còn lại – Ý nghĩa câu chuyện
*Bước 2 :- Nhận xét chung bài làm của Hs
1/- Ưu điểm : - một số ít bài làm tương đối khá ,đầy đủ nội
dung câu chuyện ,có dùng lời kể sáng tạo theo yêu cầu của
đề ,diễn đạt tốt ,trình bày cẩn thận
2/- Khuyết điểm : - nhiều bài làm chưa thể hiện lời kể sáng
tạo ,còn mang tính sao chép
- Mắc lỗi lặp từ , lỗi diễn đạt , chính tả ,dấu câu
- Trình bày không cẩn thận , chữ viết cẩu thả
- Không chú đến cách làm bài
*Bước 3 :- Sửa lỗi
- Gv dùng bảng phụ ghi lỗi sai – Hd Hs cách sửa
A-Tìm Hiểu Bài:
* Đề bài : Kể lại chuyện Thánh Gióng bằng lời văn của em
A /- Tìm hiểu đề ,phân tích đề :
I/- Tìm hiểu đề : 1)- Thể loại : Văn tự sự 2)- Nội dung : Kể lại chuyện Thánh Gióng 3)-Hình thức : Bằng lời văn của em II/- Phân tích đề :
1)- Nội dung : - Truyện Thánh Gióng
- Nhân vật Thánh gióng
- Thánh Gióng đánh giặc Ân cứu nước
- Diễn biến kết quả theo trình tự thời gian
- Ca ngợi người anh hùng Thánh Gióng 2)- Hình thức :
- Kể bằng lời văn của em
- Bố cục 3 phần
- Lời văn rõ ràng ,chính xác
III/- Dàn bài : ( HS nhìn bảng phụ ghi bài )
B/- Nhận xét :
1/- Ưu điểm : 2/- Khuyết điểm :
C/- Sửa lỗi :
Trang 6Giáo án Ngữ Văn 6 - Gv : Nguyễn Thị Thu Hoa –Trường THCS Trần Quốc Toản
+ Lỗi về cách diễn đạt : “ Ngày nọ có hai vợ chồng suốt
mười hai tháng mà vẫn chưa có con ”
“ Sự kì lạ lên ba của Gióng là không nói ,không cười ”
+ Lỗi về ngữ pháp : - Thủy Tinh đến sau không dướt được
Mị Nương về núi
- Sứ dã mang ngựa sắc , roi sắc , áo giáp sắc cho Thánh
Gióng
- Cả dân làng góp gạo nuôi Gióng
- Gióng oai nghiêm phóng lên ngựa
@ - Gv chọn đọc một vài bài Hs viết sai nhiều lỗi – uốn nắn
– sửa chữa
@ - Đọc một số bài làm khá cho cả lớp rút kinh nghiệm
@ - Phát trả bài cho Hs – yêu cầu các em tự đọc lại bài viết
của mình – phát hiện lỗi sai ,tự sửa
3-Hoạt Động 3:- - Dặn dò :- Học bài cũ : Thạch Sanh
- Soạn bài : Em bé thông minh
-… Hai vợ chồng tuổi đã già mà vẫn chưa
có con …
- Sự kì lạ của Gióng là đã lên ba tuổi mà vẫn không nói ,không cười …
- Dân … nuôi Gióng
- Gióng oai phong bước lên mình ngựa
*Thống Kê Điểm:
6/2
6/4
6/6
6/8
Trang 7Giáo án Ngữ Văn 6 - Gv : Nguyễn Thị Thu Hoa –Trường THCS Trần Quốc Toản
Ngày Soạn: 26 / 9 /2009
Bài : 7 Tiết 25 -26: EM BÉ THÔNG MINH - Truyện cổ tích
I)-Mục Tiêu Cần Đạt:
1-Kiến Thức: - Hiểu nội dung ý nghĩa và một số đặc điểm tiêu biểu của nhân vật trong truyện
2-Kĩ Năng :- Kể lại được câu chuyện
3-Thái Độ :- Yêu thích ,ngưỡng mộ tài thông minh hơn người của em bé thông minh
II)-Chuẩn Bị:
1-Giáo Viên:- Nội dung bài soạn giảng
2-Học Sinh :- Học bài cũ – soạn bài Sgk/74
III)-Tiến Trình Lên Lớp:
1-Hoạt Động 1: Khởi Động
a-Điểm Danh : 6/2: 6/4:
6/6: 6/8:
b-Bài Cũ :- Nêu ý nghĩa câu truyện cổ tích Thạch Sanh
- Kể lại đoạn truyện Thạch Sanh giết đại bàng cứu công chúa
,cứu con vua Thủy tề
c-Giới Thiệu Bài: – Em bé thông minh là truyện cổ tích sinh
hoạt , không có yếu tố thần kì ,cấu tạo theo lối xâu chuỗi ,gồm
nhiều mẫu chuyện ,nhân vật chính trải qua một chuỗi những thử
thách ,từ đó bộc lộ sự thông minh ,tài trí hơn người
2-Hoạt Động 2 :- Tìm hiểu văn bản
*Bước 1 :- Tìm hiểu chung
- Giải thích một số từ khó Sgk/73
- Chia bố cục của câu chuyện thành 4 đoạn theo 4 lần thử thách
của em bé
- Gv đọc mẫu 1 đoạn – gọi 3 Hs đọc 3 đoạn tiếp theo - nhận xét
cách đọc
*Bước 2 – Hd Hs thảo luận ,trả lời các câu hỏi :
+Sự thông minh của em bé được thử thách qua mấy lần ? chỉ ra
từng sự việc cụ thể ?
Hs trả lời 4 sự việc qua 4 đoạn trong câu truyện - Gv cho các
em nhìn bảng phụ ghi cụ thể 4 lần thử thách
- Gv hỏi : + Em thấy múc độ thử thách lần sau như thế nào so
với lần trước ? vì sao ?
Gv gợi cho Hs thấy : đối tượng thách đố em bé là ai ? tính
chất của mỗi lần thách đố ? khả năng giải đáp của em bé
Hs trả lời,gv chốt:-Mức độ của câu đố về sau càng khó bởi
vì:+Xét về người đố-lúc đầu là quan,2 lần tiếp theo là vua và
cuối cùng là sứ thần nước ngoài.T/c oái oăm của câu đố tăng
dần thể hiện ở nội dung,yêu cầu thành phần giải đố được giải
đố nhưng bất lực bó tay
-Gv cho hs t/luận nhóm(theo từng bàn)bằng hình thức trả lời
câu hỏi ghi trong phiếu học tập
a-Hình thức dùng câu đố để thử tài nhân vật có phổ biến trong
truyện cổ tích không?
b-H/thức này để làm gì?Giúp cho cốt truyện ntn?và người đọc
ra sao?
C-Em thích nhất lần giải đố nào của em bé?vì sao?
Hs t/luận,đưa ra ý kiến trả lời trên giấy-Gv gọi 1 vài em trình
bày
Chốt:Hình thức dùng câu đố để thử tài n/v rất phổ biến trong
truyện d/gian nói chung và truyện c/tích nói riêng.H/t này có
t/dụng tạo ra thử thách để n/v bộc lộ tài năng,p/chất,tạo tình
huống cho cốt truyện phát triển-gây hồi hộp hứng thú cho
người đọc
Hết tiết 25-Chuyển sang tiết 26.
*Bước 3 :-Hs nhắc lại các lần thử thách của em bé
Tìm hiểu việc em bé giải câu đố của viên quan
A-Tìm Hiểu Bài:
I)-Tìm hiểu chung:
1-Chú Thích : sgk/73
2-Kết Cấu : 4 đoạn
a-Đầu….về tâu vua b-Tiếp …ăn mừng với nhau rồi
c-Tiếp….ban thưởng rất hậu
d-Còn lại
II)-Đọc hiểu văn bản:
1-Sự thông minh mưu trí của em bé qua các lần thử thách
a-Lần 1 : Đáp lại câu đố của quan:Trâu cày 1 ngày được mấy đường
b-Lần 2:Thử thách của vua:Làng nuôi 3 con trâu đực đẻ thành 9 con
c-Lần 3:Thử thách của vua:Một con chim sẻ làm
3 mâm cổ
d-Lần 4 : Đáp lại thử thách của sứ thần
T/chất oái oăm của câu đố tăng dần ở nội dung,yếu cầu
Trang 8Giáo án Ngữ Văn 6 - Gv : Nguyễn Thị Thu Hoa –Trường THCS Trần Quốc Toản
-Gv hỏi:+Quan gặp em bé trong h/cảnh nào?
+Câu quan hỏi em bé có phải là câu đố không?Vì sao?
+Câu mà em bé(trả lời)quan hỏi là câu trả lời hay là c/đố?Vì
sao?
+Vậy em bé đã giải câu đốbằng cách nào?
Hs trả lời,gv chốt:-Câu quan hỏi em bé và câu em bé hỏi lại
quan đều là câu đố bởi vì n1 dều mang tính bất ngờ và rất khó
trả lời,trong t/hợp này em bé đã giải câu đố bằng cách đốlại
Tìm hiểu việc em bé giải câu đố lần 1 của vua:
-Gv hỏi :+Vì sao vua có ý định thử tài em bé?
+Lần thứ nhất vua thử tài em bé bằng cách nào?
+Lệnh của vua có phải là 1 câu đố không?Vì sao?
+Em bé đã thỉnh cầu vua điều gì?
+Đó là câu đố hay lời giải đố?Vì sao?Trí thông minh của em bé
đã được thể hiện ntn?
Hs trả lời,gv chốt:-Để thử tài thông minh của em bé,vua đã ra
lệnh cho làng nuôi trâu đực để đẻ con và lời thỉnh cầu của em
bé với vua bắt bố đẻ em bé cho mình.Đó vừa là câu đố vừa là
lời giải đố vì nó oái oăm rất khó trả lời,để từ đó em bé sẽ vạch
ra cái vô lí không thể xảy ra trong lệnh của vua.Cách giải câu
đố là:Đố lại vua,dùng câu đố giải câu đố
Tìm hiểu việc em bé giải câu đố lần 2 của vua:
-Gv hỏi:+Vua thử tài em bé lần 2 bằng cách nào?
+Đây có phải là câu đố không?Vì sao?
+Em giải đáp bằng cách nào?Y/cầu này của em là câu đố hay
câu trả lời
+Qua 2 lần giải đố,ta thấy em bé có phẩm chất đáng quí nào?
Hs trả lời,gv chốt:-Y/cầu của vua đối với em bé là câu đố vì
khó có thể t/hiện được.Y/cầu của em bé vừa là câu đố vừa là lời
giải đố vì không thể t/hiện được.Từ đó vạch ra tính vô lí.Đây là
h/thức đố lại,thể hiện sự t/minh của em bé
Tìm hiểu việc em bé giải câu đố của sứ thần:
-Gv hỏi:+Sứ thần đố điều gì?Vì sao thách đố?
+Vua và đình thần có cách giải đố ntn?
+Em bé có kế sách gì?lời giải đố này dựa trên tri thức sách vở
hay k/nghiệm d/gian?vì sao?
Hs trả lời,gv chốt:-Sứ thần thách đố triều đình là để thử sức
người tài ở nước ta.Lời giải đố của em bé là dựa trên k/nghiệm
d/gian vì nó đơn giản mà có hiệu nghiệm
@ Tiết 26
2-Cách giải câu đố của em bé:
-Đố lại quan
-Để vua nói ra sự vô lí của điều mà vua đã đố
-Yêu cầu lại vua
-Dùng k/nghiệm đời sống d/gian
Trí tuệ thông minh hơn người
3-Hoạt Động 3:-Tìm hiểu ý nghĩa-Tổng kết.
-Gv hỏi:+Truyện đề cao điều gì?Trí thông minh của em bé đúc
kết từ đâu?
+Lời giải đáp của em bé tạo ra tạo ra tình huống truyện
ntn?Truyện còn hấp dẫn em vì lí do gì?
Hs trả lời,gv chốt:-Theo nội dung ghi nhớ
-Gv gọi hs đọc ghi nhớ : sgk/74
3-Ý Nghĩa:
-Đề cao trí thông minh
-Hài hước mua vui
III)-Ghi Nhớ: sgk/74
4-Hoạt Động 4: -Luyện Tập.
-Gv chia truyện ra thành những đoạn nhỏ-Hướng dẫn hs tập kể
-Lớp bổ sung phần thiếu sót
*Phần đánh giá:
-Câu chuyện đề cao trí thông minh của em bé ngày xưa
-Theo em trí thông minh có lợi ích gì cho c/ta trong học tập và
cuộc sống?
-Nếu không có sự thông minh vốn có như em bé thì phải ta phải
làm gì để bù lại điều không có đó
5-Hoạt Động 5:
-Củng cố:Nhắc lại ý nghĩa bài học
-Dặn dò:Xem lại các bài tập chữa lỗi dùng từ
B-Luyện Tập:
-Kể chuyện
Trang 9Giáo án Ngữ Văn 6 - Gv : Nguyễn Thị Thu Hoa –Trường THCS Trần Quốc Toản
Ngày Soạn : 30 / 9 / 2009.
Bài : 7 Tiết :27 CHỮA LỖI DÙNG TỪ (tt)
I)-Mục Tiêu Cần Đạt:
1-Kiến Thức: -Nhận ra lỗi dùng từ không đúng nghĩa.
2-Kĩ Năng : -Biết chữa lỗi về nghĩa của từ.
3-Thái Độ : -Có ý thức tránh mắc lỗi.
II)-Chuẩn Bị:
1-Giáo Viên:-Bảng phụ ghi lại hệ thống ví dụ-Cho hs sửa bài.
2-Học Sinh :-Giải các bài tập ở bài Chữa lỗi dùng từ.
III)-Tiến Trình Lên Lớp:
1-Hoạt Động 1: Khởi Động
a-Điểm Danh : 6/2: 6/4:
6/6: 6/8:
b-Bài Cũ :-Chữa lỗi 2 câu:
a-Truyện sự tích Hồ Gươm ca ngợi cuộc k/n chống giặc
Minh xâm lược cuộc khởi nghĩa này do Lê Lợi lãnh đạo.
b-Vua Hùng cho mời các Lạc Hầu vào bàng bạc.
c-Giới Thiệu Bài:Tiết học này chúng ta sẽ tiếp tục phát
hiện lỗi dùng từ và nêu cách sửa.
2-Hoạt Động 2 :-Tìm hiểu bài.
*Bước 1 :-Phát hiện lỗi dùng từ-Cách sửa.
-Gv treo bảng phụ cho hs đọc các câu văn:
(a)Mặc dù còn một số yếu điểm,nhưng so với năm học
cũ,lớp 6 B đã tiến bộ vượt bậc.
(b)Trong cuộc họp lớp,Lan đã được các bạn nhất trí đề bạt
làm lớp trưởng.
(c)Nhà thơ Nguyễn Đình Chiểu đã được tận mắt chứng
kiến cảnh nhà tan cửa nát của những người dân.
-Gv hướng dẫn hs phát hiện lỗi trong từng câu và sửa lỗi.
- Gv hỏi : + Câu (a) điều mà người viết muốn thông báo là
sự việc gì ?
+ Để chỉ những thiếu sót của lớp 6b ,người viết dùng từ
yếu kém là đúng hay sai ? vì sao ?
- Gv tra từ điển giải thích nghĩa của 2 từ cho Hs rõ :
a) – yếu điểm : điểm quan trọng
b)- nhược điểm : điểm yếu , những điểm còn yếu kém
- Yêu cầu Hs cho biết nên thay thế từ sai trong câu trên
bằng từ nào ?
- Gv hỏi : + Câu (b) người viết thông báo điều gì ?
+ Việc lớp chọn bạn Lan làm lớp trưởng bằng
cách bỏ phiếu hay biểu quyết ,cách ấy gọi là gì ?
- Gv tra từ điển – giải thích nghĩa của 2 từ cho Hs xem xét
a)- Đề bạt : cử người giữ chúc vụ cao hơn ( thường do
cấp có thẩm quyền cao quyết định ,không phải do bầu cử )
b)- Bầu : chọn bằng cách bỏ phiếu hoặc biểu quyết để giao
cho làm đại biểu hoặc giữ một chức vụ nào đấy
- Yêu cầu Hs cho biết dùng từ đề bạt là đúng hay sai –
thay lại bằng từ đúng
- Gv hỏi :+ Câu (c) người viết thông báo điều gì ?
+ Nhìn thấy cảnh nhà tan cửa nát có phài là
chứng thực hay không ? + Sửa lại từ dùng đúng ?
A-Tìm Hiểu Bài:
I /- Dùng từ không đúng nghĩa :
_Bài tập 1 Sgk/ 75
a)- Yếu điểm : ( sai ) - sửa bằng từ : nhược điểm
b)- Đề bạt (sai) - sửa bằng từ : bầu
c)- Chứng thực ( sai ) – sửa bằng từ : chứng kiến
Trang 10Giáo án Ngữ Văn 6 - Gv : Nguyễn Thị Thu Hoa –Trường THCS Trần Quốc Toản
- Gv tra từ điển cách giải thích 2 từ sau :
a)- Chứng thực : xác nhận đúng sự thật
b)- Chứng kiến : trông thấy tận mắt sự việc nào đó xảy ra
*Bước 2 :- Nêu nguyên nhân và cách sửa
- Gv hỏi :- Nguyên nhân nào dùng từ không đúng ở các
câu trên ? cách sửa như thế nào ?
Gv chốt – cho Hs ghi bài
II/- Nguyên nhân :
- Không biết nghĩa
- Hiểu sai nghĩa
- Hiểu nghĩa không đầy đủ +Hướng khắc phục : Không hiểu hoặc hiểu chưa rõ nghĩa thì chưa dùng , cần tra từ điển cho chính xác
3-Hoạt Động 3:- Luyện tập :
* Bài tập 1/75 : - cho cá nhân thực hiện vào giấy – thời
gian qui định – gọi một vài em đọc kết quả - lớp có ý kiến
nhận xét bổ sung
*Bài 2 /75 : - Cho mỗi bàn làm thành mỗi nhóm – hội ý
nhanh , chọn từ thích hợp điền vào chỗ trống
- Gv thu 1 vài bàn đọc kết quả sửa sai
*Bài 3 /76 : - Hd Hs phát hiện lỗi dùng sai từ trong các
câu a,b , c, d
- Tìm từ đúng thay vào cho thích hợp
*Bài 4 : - Gv đọc chính tả cho Hs ghi – tự phát hiện lỗi
sai , sửa
*Phần đánh giá : - Cho Hs nhắc lại những lỗi thường
mắc trong bài văn viết của mình Cách sửa như thế nào ?
- Nêu hướng khắc phục của bản thân để khỏi mắc lỗi
dùng từ
B –Luyện tập :
* Bài 1 /75 : - Cách kết hợp đúng :
- Bản tuyên ngôn ; - Tương lai xán lạn
- Bôn ba hải ngoại ; - Bức tranh thủy mặc
- Nói năng tùy tiện
* Bài 2 /75 :- Điền từ : a- Khinh khỉnh ; b- Khẩn trương c- băn khoăn
* Bài 3 : Thay từ a- Thay đá bằng đấm b- Thay thật thà bằng thành khẩn
- Thay bao biện thành ngụy biện c- Thay tinh tú bằng tinh túy
* Bài 4 – chính tả
4-Hoạt Động 4: - Củng cố : - Nhắc lại những lỗi trong
các bài tập vừa giải – cách sửa như thế nào ?
- Dặn dò : - Ôn tập lại toàn bộ kiến thức của các câu
truyện truyền thuyết ,truyện cổ tích - tiết sau kiểm tra văn
45 phút