Qua đó em hiểu gì về nhân vật chính trong v¨n tù sù - Nh©n vËt chÝnh lµ nh©n vËt ®îc kÓ nhiÒu viÖc nhÊt, lµ ®îc nãi tíi nhiÒu nhÊt cã vai trß chñ yÕu trong viÖc thÓ hiện tư tưởng văn[r]
Trang 1Ngày soạn :
Ngày giảng:
Ngữ văn bài 2
Tiết 12 Sự việc và nhân vật trong văn tự sự
I Mục tiêu cần đạt.
1 Kiến thức: Thế nào là sự việc ? Thế nào là nhân vật trong văn tự sự ? Đặc điểm và cách thể hiện sự việc và nhân vật trong tác phẩm tự sự Hai loại nhân vật chủ yếu : nhân vật chính và nhân vật phụ
- Quan hệ giữa sự vật và nhân vật
2 Kĩ năng:
Nhận diện, phân loại nhân vật, tìm hiểu xâu chuỗi các sự việc, chi tiết trong truyện
3 Thái độ.
Tích cực trong học tập
II Chuẩn bị
Bảng phụ
III Phương pháp:
thảo luận nhóm, thuyết trình , vấn đáp
IV Tiến trình tổ chức giờ học.
1 ổn định tổ chức
2 Kiểm tra:
= thế nào là VB tự sự? Kể tên một số VB tự sự đã học?
3 Tiến trình lên lớp
Khởi động : ở bài =ớc, ta đã thấy rõ, trong tác phẩm tự sự bao giờ cũng phải có việc, có ngời Đó là sự việc (chi tiết) và nhân vật- hai đặc điểm cốt lõi của tác phẩm tự sự
=ng vai trò, tính chất, đặc điểm của nhân vật và sự việc trong tác phẩm tự sự nh thế nào ? Làm thế nào để nhận ra ? Làm thế nào để xây dựng nó cho hay, cho sống động trong bài viết của mình ?
Hoạt động của thầy & trò TG Nội dung
Hoạt động 1:Hình thành kiến thức
mới:
Mục tiêu : HS hiểu thế nào là sự việc ?
Thế nào là nhân vật trong văn tự sự ? Đặc
điểm và cách thể hiện sự việc và nhân vật
trong tác phẩm tự sự Hai loại nhân vật
chủ yếu : nhân vật chính và nhân vật phụ
- Quan hệ giữa sự vật và nhân vật
GV treo bảng phụ
25p I Đặc điểm của sự việc và nhân vật
trong văn tự sự.
Trang 2H Xem xét 7 sự việc trong truyền thuyết
"Sơn Tinh, Thuỷ Tinh" em hãy chỉ ra :
- Sự việc khởi đầu ?
- Sự việc phát triển ?
- Sự việc cao trào ?
- Sự việc kết thúc ?
H Hãy phân tích mối quan hệ nhân quả
giữa các sự việc đó ?
H Có thể đảo hoặc bỏ các sự việc trên
=a không ?
Tóm lại, các sự việc móc nối với nhau
trong mối quan hệ rất chặt chẽ không thể
đảo lộn, bỏ bớt một sự việc nào Nếu cứ
bỏ một sự việc trong hệ thống dẫn
đến cốt truyện bị phá vỡ
Có 6 yếu tố cụ thể cần thiết của sự việc
trong tác phẩm tự sự là :
- Ai làm ? (nhân vật)
1 Sự việc trong văn tự sự
a Bài tập
- Sự việc khởi đầu (1) : Vua Hùng kén rể
- Sự việc phát triển (2, 3, 4) + Hai thần đến cầu hôn
+ Vua Hùng ra điều kiện kén rể + Sơn Tinh đến tr=D/ =a vợ
- Sự việc cao trào (5 6) + Thuỷ Tinh thua cuộc, đánh ghen dâng nớc đánh Sơn Tinh
+ Hai lần đánh nhau hàng tháng trời cuối cùng Thuỷ Tinh thua, rút về
- Sự việc kết thúc (7) + Hàng năm Thuỷ Tinh lại dâng nớc đánh Sơn Tinh, nhng đều thua
Giữa các sự việc trên có quan hệ nhân quả với nhau Cái trớc là nguyên nhân của cái sau, cái sau là nguyên nhân của cái sau nữa
Trang 3- Xảy ra ở đâu ? (không gian, địa
điểm)
- Xảy ra lúc nào ? (thời gian)
- Vì sao lại xảy ra ? (nguyên nhân)
? (diễn biến, quá
trình)
H Em hãy chỉ ra 6 yếu tố đó ở truyện
‘Sơn Tinh, Thuỷ Tinh’ ?
H Theo em có thể xóa yếu tố thời gian,
đặc điểm trong truyện này =a không ?
Vì sao ?
Không =a vì : Cốt truyện sẽ
thiếu sức thuyết phục, không còn mang ý
nghĩa truyền thuyết
H Việc giới thiệu Sơn Tinh có tài có cần
thiết không ?
Có cần thiết vì nh= thế mới có thể
chống chọi nổi với Thuỷ Tinh
H Nếu bỏ sự việc vua Hùng kén rể đi có
đ=a không ?
Nếu bỏ thì không =ợc, vì không
có lí do gì để 2 thần thi tài
H Việc Thuỷ Tinh nổi dậy có lí hay
không ? Vì sao ?
Có lí, vì :
- Thuỷ Tinh cho rằng mình chẳng kém
- Hùng >=ơng, Sơn Tinh, Thuỷ Tinh
- ở Phong Châu, đất của Vua Hùng
- Thời vua Hùng
- Do sự ghen tuông của Thuỷ Tinh
- Những trận đánh nhau dai dẳng của 2 thần hàng năm
- Thuỷ Tinh thua Hàng năm cuộc chiến giữa hai thần vẫn xảy ra
Trang 4
gì Sơn Tinh Chỉ vì chậm chân nên mất
vợ Tức giận
* Giáo viên : Sự thú vị, sức hấp dẫn vẻ
đẹp của truyện nằm ở các chi tiết thể
hiện 6 yếu tố đó Sự việc trong truyện
phải có ý nghĩa, ngời kể nêu sự việc
nhằm thể hiện thái độ yêu ghét của
mình Em hãy cho biết sự việc nào thể
Sơn Tinh và vua Hùng ?
H Sơn Tinh thắng Thuỷ Tinh mấy lần,
có ý nghĩa gì ?
- Sính lễ là sản vật của núi rừng, dễ cho
Sơn Tinh, khó cho Thuỷ Tinh Sơn Tinh
chỉ việc đem của nhà mà đi hỏi vợ nên
đến =a sớm
- Sơn Tinh thắng kiên tục : Lấy đ=a
vợ, thắng trận tiếp theo, về sau năm nào
cũng thắng có ý nghĩa : Nếu để Thuỷ
Tinh thắng thì Vua Hùng và thần dân sẽ
diệt Từ đó ta thấy câu chuyện này kể ra
nhằm để khẳng định Sơn Tinh, Vua
Hùng
H Có thể xóa bỏ sự việc ‘Hàng năm
dâng n=Dm =a không ? Vì sao ? Điều
đó có ý nghĩa gì ?
nhiên, qui luật của thiên niên ở xứ sở này
của nhân dân ta
Qua phân tích các ví dụ và trả lời các câu
hỏi Em hiểu nh thế nào về sự việc trong
Sự việc trong văn tự sự =a trình bày cụ thể vể :
- Thời gian, địa điểm
- Nhân vật cụ thể
- Nguyên nhân, diễn biến, kết quả Sắp xếp sao cho thể hiện đ=a =
Trang 5* GV: Nhân vật là kẻ vừa thực hiện các
sự việc là kẻ =ợc nói tới, đ=a biểu
H.Trong truyện ‘Sơn Tinh, Thuỷ Tinh’ ai
là nhân vật chính, nhân vật quan trọng
nhất ?
H Ai là nhân vật phụ ? Nhân vật phụ
này có cần thiết không ? Có thể bỏ =a
không
H Qua đó em hiểu gì về nhân vật chính
trong văn tự sự
- Nhân vật chính là nhân vật =a kể
nhiều việc nhất, là đ=a nói tới nhiều
nhất có vai trò chủ yếu trong việc thể
H Nhân vật phụ có vai trò gì ?
- Nhân vật phụ chỉ giúp nhân vật chính
hoạt động
H Vậy các nhân vật trong văn tự sự đ=a
kể nh= thế nào ?
Hãy cho biết các nhân vật trong truyện
nào ?
Học sinh đọc ghi nhớ
GV kết luận
2 Nhân vật trong văn tự sự
a Bài tập
- Nhân vật chính, có vai trò quan trọng nhất đó là : Sơn Tinh, Thuỷ Tinh
- Nhân vật đ=a nói tới nhiều nhất
là Thuỷ Tinh
- Nhân vật phụ
bỏ đ=a vì nếu bỏ thì câu chuyện có
b Nhận xét.
- Nhân vật chính
- Nhân vật phụ
- Nhân vật đ=a kể thể hiện qua các mặt : tên gọi, lai lịch, tính nết, hình dáng, việc làm
3 Ghi nhớ/sgk.
Trang 6* Hoạt động 2 Luyện tập
Mục tiêu : Nhận diện, phân loại nhân
vật, tìm hiểu xâu chuỗi các sự việc, chi
tiết trong truyện
Bài 1
chỉ ra các việc mà các nhân vật đã làm ở
trong truyện ?
GV chia HS làm việc theo nhóm , giải
quyết các yêu cầu của bài tập
N1 TL CH a
N2 TLCHb
N3 TLCH c
T/g 5p
Báo cáo- n GV nx- kl
15p
II Luyện tập
Bài tập 1 :
- Vua Hùng : Kén rể, mời các Lạc Hầu
: Theo chồng về núi.
- Sơn Tinh : Đến cầu hôn, đem sính
phép lạ đánh nhau với Sơn Tinh mấy tháng trời : Bốc đồi, dựng thành luỹ ngăn n=D$$$
- Thuỷ Tinh : Đến cầu hôn, mang sính lễ muộn, đem quân đuổi theo
a Vai trò và ý nghĩa của các nhân vật.
- Vua Hùng : nhân vật phụ
quyết định cuộc hôn nhân lịch sử
: Cũng thế vì không có
- Thuỷ Tinh : Nhân vật chính đối lập với Sơn Tinh Hình ảnh thần thoại hóa sức mạnh của bão lũ, ở vùng Châu Thổ sông Hồng
- Sơn Tinh : Nhân vật chính đối lập
lũ lụt của nhân dân Việt cổ
b Tóm tắt truyện theo sự việc của nhân vật chính.
- Vua Hùng kén rể
- Hai thần đến cầu hôn
- Vua Hùng ra điều kiện kén rể, cố
ý thiên lệch cho Sơn Tinh
- Sơn Tinh đến =ớc, đ=a vợ :
Trang 7? Kể việc gì ?
? Diễn biến – chuyện xảy ra bao
giờ ?
? ở đâu ? Nguyên nhân nào ?
đuổi theo định c=D" nàng
- Trận đánh dữ dội giữa hai thần Kết quả : Sơn tinh thắng, Thuỷ Tinh thua
- Hàng năm, hai thần văn đánh
Thuỷ Tinh cũng thất bại
c Vì sao tác phẩm lại =a đặt tên
là ‘Sơn Tinh, Thuỷ Tinh’
- Tên hai thần, hai nhân vật chính của truyện
Bài 2 : Nhan đề của truyện :
Không vâng lời
4 củng cố và hướng dẫn học bài
- Thế nào là sự việc ? Thế nào là nhân vật trong văn tự sự ? Đặc điểm và cách thể hiện
sự việc và nhân vật trong tác phẩm tự sự Hai loại nhân vật chủ yếu : nhân vật chính và nhân vật phụ
- Quan hệ giữa sự vật và nhân vật
- Kể lại một trong 4 truyện đã học mà em yêu thích nhất ? Nói rõ li do vì sao ?