Nhân vật thày giáo Ha-men trong -> Nỗi đau mất nước, mất tự do buổi học cuối cùng đã được miêu tả không nói tiếng dân tộc là nỗi đau, tủi như thế nào.. nhục khó gì sánh nổi.[r]
Trang 1TUẦN 25
Tiết 89, 90
Ngày soạn: 10/02/2012
Ngày dạy: /02/2012
Văn bản: BUỔI HỌC CUỐI CÙNG
(Chuyện của một em bộ người An-dỏt - AN-PHễNG-XƠ Đễ-Đấ)
*MỤC TIấU: Giỳp h/s:
1 Kiến thức:
- Hiểu được nội dung, ý nghĩa của truyện: phải biết giữ gỡn và yờu quý tiếng mẹ
đẻ, đú là một phương diện quan trọng của lũng yờu nước
- Hiểu được cỏch thể hiện tư tưởng, tỡnh cảm của tỏc giả trong tỏc phẩm
- Cốt truyện, tỡnh huống truyện, nhõn vật, người kể chuyện, lời đối thoại
và lời độc thoại trong tỏc phẩm
- í nghĩa, giỏ trị của tiếng núi dõn tộc
- Tỏc dụng của một số biện phỏp nghệ thuật được sử dụng trong truyện
2 Kĩ năng:
- Kể túm tắt truyện
- Tỡm hiểu, phõn tớch nhõn vật cậu bộ Phrăng và thầy giỏo Ha –men qua ngoại hỡnh, ngụn ngữ, cử chỉ, hành động
- Trỡnh bày được suy nghĩ của bản thõn về ngụn ngữ dõn tộc núi chung và ngụn ngữ dõn tộc mỡnh núi riờng
3 Thỏi độ:
- Thỏi độ: Giảng dạy Hs lũng yờu nước, yờu tiếng mẹ đẻ
* CHUẨN BỊ :
1- GV: Giỏo ỏn, bảng phụ, tranh ảnh
2- HS: Soạn bài
* TIẾN TRèNH BÀI DẠY :
A.Ổn định và kiểm diện sĩ số
B Kiểm tra bài cũ :
? Miờu tả hỡnh ảnh dượng Hương Thư chỉ huy vượt thỏc?
C.Bài mới : *
Giới thiệu bài: Lòng yêu nước là một tình cảm rất thiêng liêng đối với mỗi
người Nó có rất nhiều cách biểu hiện khác nhau ở đây, trong tác phẩm “ Buổi học cuối cùng” này, lòng yêu nước đựợc biểu hiện trong tình yêu tiếng mẹ đẻ Câu chuyện cảm động đã xảy ra như thế nào ? Các em sẽ tìm hiểu văn bản
Hoạt động của thầy và trũ Nội dung kiến thức
Đọc chỳ thớch (*) Sgk
? Cõu chuyện được kể diễn ra trong
hoàn cảnh, thời gian , địa điểm nào?
? Truyện được kể theo lời nhõn vật
nào? Ngụi thứ mấy?
- Chỳ bộ Phrăng, ngụi thứ nhất
? Tõm trạng của Phrăng trước buổi học
như thế nào?
? Chỳ bộ đó thấy cú gỡ khỏc lạ trờn
đường đến trường, quang cảnh ở
I Tỏc giả, tỏc phẩm.
(Sgk)
II/ Đọc –Hiểu Văn bản
1 Đọc và giải thớch cỏc từ khú.
(Sgk)
2 Bố cục
3 đoạn
3/ Tóm tắt truyện
III Phõn tớch văn bản
1 Nhõn vật chỳ bộ Phrăng
a Quang cảnh và tõm trạng của chỳ
bộ Phrăng trờn đường tới trường
Trang 2trường và không khí trong lớp học?
? Diễn biến của buổi học cuối cùng và
hình ảnh thầy giáo Ha-men đã tác động
đến nhận thức, tính cách cậu bé ntn?
? Ý nghĩa, tâm trạng của chú bé Phrăng
diễn biến như thế nào trong buổi học
cuối cùng?
? Thái độ đối vớí học tiếng Pháp ( cái
gì sắp vụt mất khỏi tầm tay… mới nhận
ra được cần đến nó …)
- Rõ ràng, dễ hiểu
? Qua nhân vật Phrăng , A-đô-đê muốn
thể hiện khía cạnh của chủ đề tư tưởng
là gì?
? Nhân vật thày giáo Ha-men trong
buổi học cuối cùng đã được miêu tả
như thế nào?
- Chiếc mũ lụa đen thêu
? Điều tâm niệm nhất mà thầy giáo
muốn nói với học trò của mình là gì?
Thể hiện điều gì?
Hs đọc đoạn cuối
?Hãy phát biểu cảm nghĩ về hình ảnh
thầy Ha-men
? Cuối tiết học có những âm thanh nào
đáng chú ý?
? Ý nghĩa của âm thanh, tiếng động?
- Hoà bình, chiến tranh: tự do, nô lệ
cùng hiệh diệh trên một làng nhỏ, một
lớp học
- Ước mơ cuộc sống thanh bình…
? Trước giờ phút đó thây giáo Ha-men
đã có cử chỉ , hành động gì khác bình
thường?
? Câu viết trên bảng của thầy có ý
nghĩa gì
Chuông đồng hồ, chuông cầu nguyện,
kèn của lính-> Kết thúc buổi học
? Tác giả xây dựng một số nhân vật
phụ nhằm mục dích gì?
?Văn bản này có ý nghĩa tư tưởng gì?
- Định trốn học vì chưa thuộc bài -> Cưỡng lại được vì đến trường
- Quang cảnh ồn ào trước bảng cáo thị
-> ngầm báo hiệu điều chẳng lành
b Quang cảnh lớp học và tâm trạng Phrăng
- Phrăng ngượng nghịu, xấu hổ bước nhẹ vào lớp trong sự im lặng khác thường của lớp học
- Thầy giáo nói dịu dàng
- Trang phục thầy giáo trang nghiêm -> Phrăng choáng váng, sững sờ
- Cậu không thuộc bài: ân hận, xấu
hổ -> tự giận mình
-> Hiểu được ý nghĩa thiêng liêng của việc học, nhưng không còn cơ hội
-> Nỗi đau mất nước, mất tự do không nói tiếng dân tộc là nỗi đau, tủi nhục khó gì sánh nổi
2 Nhân vật thầy giáo Ha-men
-Trang phục : đẹp đẽ, trang trọng… trang phục các buổi lễ
- Thái độ đối với Hs: dịu dàng, nhiệt tình, kiên nhẫn giảng bài
- Giảng bài mà như trút nièm tâm sự -> Biểu lộ tính chất yêu nước sâu đậm và lòng tự hào về tiếng nói của dân tộc mình
- Người thầy tái nhợt, nghen ngào Dồn tất cả sức mạnh lên viết bảng câu “ Nước Pháp muôn năm”
-> Khẳng định niềm tin vào tương lai, lòng yêu nước nồng nhiệt của người dân Pháp
3 Ý nghĩa tư tưởng:
- Tiếng nói là một giá trị văn hóa cao quý của dân tộc, yêu tiếng nói là yêu văn hóa dân tộc Tình yêu tiếng nói dân tộc là một biểu hiện cụ thể của
Trang 3? Nhận xét về nội dung và nghệ thuật?
lòng yêu nước Sức mạnh của tiếng nói dân tộc là sức mạnh của văn hóa, không một thế lực nào có thể thủ tiêu
Tự do của một dân tộc gắn liền với việc giữ gìn và phát triển tiếng nói dân tộc mình
- Văn bản cho thấy tác giả là một người yêu nước, yêu độc lập, tự do,
am hiểu sâu sắc về tiếng mẹ đẻ
IV/ Tæng kÕt ( Ghi nhớ: (SGK)
D Củng cố :
Ý nghĩa của văn bản
E Hướng dẫn học bài :
Học ghi nhớ (Sgk)
Nắm nội dung bài
Chuẩn bị bài: Nhân hoá
Tiết 91
Ngày soạn: 15/02/2012
Ngày dạy: / 2/ 2012
NHÂN HOÁ
* MỤC TIÊU: Giúp h/s:
1 Kiến thức:
- Nắm được khái niệm nhân hóa, các kiểu nhân hóa
- Hiểu được tác dụng của nhân hóa
- Biết vận dụng kiến thức về nhân hóa vào việc đọc - hiểu văn bản và viết bài văn MT
2 Kĩ năng:
- Nhận biết và bước đầu phân tích được giá trị của phép tu từ nhân hóa
- Sử dụng được phép nhân hóa trong nói và viết
3 Thái độ:
Biết sử dụng nhân hoá trong nói, viết
* CHUẨN BỊ :
1- GV: Giáo án, bảng phụ, tranh ảnh
2- HS: Soạn bài
* TIẾN TRÌNH BÀI DẠY :
A.Ổn định : kiểm diện sĩ số
B Kiểm tra bài cũ :
Làm BT: Tìm phép so sánh trong đoạn văn “ Vượt thác”
C Bài mới :
Trang 4Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức
HS đọc ví dụ
? Đoạn thơ có những sự vật nào?
Trời, mía, kiến
? Bầu trời được gọi bằng gì?
Ông
? Ông thường dùng để gọi ai? Tác
dụng?
- Ông thường dùng để gọi người, nay
dùng để gọi trời -> gần gũi với người
? Các sự vật có những hoạt động
nào? Những hoạt động đó thường
dùng để chỉ ai?
- Mặc áo giáp… múa gươm là những
hoạt động của người lính nơi xung
trận, nay được dùng để miêu tả bầu
trời trước cơn mưa
? Những cách đó gọi là gì? (Dùng từ
chỉ người, hoặc hoạt động của người
để gọi … vật …)
HS đọc ví dụ 2
? So sánh 2 cách diễn đạt ở ví dụ 2,
cách miêu tả sự vật, hiện tượng ở khổ
thơ trên hay hơn ở chổ nào?
Thơ: Phép nhân hoá - biến vật vô tri
có đặc điểm, hoạt động của con người
sinh động, hấp dẫn, gần giũ
HS đọc ghi nhớ
? Lấy 1 ví dụ minh hoạ?
HS đọc ví dụ 1
? Những sự vật nào được nhân hoá?
? Dựa vào từ in đậm cho biết mỗi sự
vật trên được nhân hoá bằng cách
nào?
TL 3p
a (Bác, cô là quan hệ gì? Ruột thịt
giành cho ai? Người…)
b Các hoạt động đó thường của ai…
? Có mấy kiểu nhân hoá?
Đọc ghi nhớ
? Kiểu nào được sử dụng chủ yếu? Ví
dụ?
- Kiểu 2: Chỉ hoạt động, tính chất của
con người để chỉ … làm cho sự vật
chung quanh ta hiện lên sống động
I Nhân hoá là gì?
1 Ví dụ 1 (sgk)
2 Nhận xét
- Ông trời -> gần gũi + Mặc áo giáp
+ Ra trận
- Mía: múa gươm
- Kiến: hành quân
=> Gọi là nhân hoá
VD2: Tác dụng
- Nhân hoá có tính hình ảnh làm cho sự vật, hiện tượng được miêu tả, gần gũi hơn với con người
3 Ghi nhớ sgk
II Các kiểu nhân hoá
1 Ví dụ sgk
2 Nhận xét
Những sự vật được nhân hoá
a Miệng, tai, mắt, chân, tay -> Dùng từ ngữ gọi người để gọi sự vật
b Tre -> Dùng từ vốn chỉ hành động, tính chất của người để chỉ hoạt động
c Trâu Trò chuyện, xưng hô với vật như với người
3 Ghi nhớ sgk
Trang 5hơn, gần gũi hơn…
HS làm đọc lập
III Luyện tâp
BT 1+2: Từ ngữ nhân hoá Đông vui, tàu mẹ, con … anh, em, tíu tít … bận rộn
-> Nhân hoá có tác dụng làm cho quang cảnh bến cảng được miêu tả sống động hơn
-> Hình dung cảnh bận rộn, nhộn nhịp…
BT2 So sánh (máy) BT3
D Củng cố :
? Làm bài tập: Điền từ để có phép nhân hoá
- Vì chưng gió thổi hoa …… với trăng (cười)
- Tre kham khổ vẫn …… lá cành (hát ru)
E Hướng dẫn học bài :
- Học ghi nhớ, làm bài tập
- Chuẩn bị bài mới PHƯƠNG PHÁP TẢ NGƯỜI
Ngày soạn: 16/02/2012
Ngày dạy: ./2/2012
Tiết 92 PHƯƠNG PHÁP TẢ NGƯỜI
* MỤC TIÊU: Giúp h/s:
1 Kiến thức:
- Hiểu được phương pháp làm bài văn tả người
- Rèn kĩ năng làm bài văn tả người theo thứ tự
- Cách làm bài văn tả cảnh, bố cục, thứ tự miêu tả; cách xây dựng đoạn văn và lời văn trong bài văn tả người
2 Kĩ năng:
- Quan sát và lựa chọn các chi tiết cần thiết cho bài văn miêu tả
- Trình bày những điều quan sát, lựa chọn theo một trình tự hợp lý
- Viết một đoạn văn, bài văn tả người
- Bước đầu có thể trình bày miệng 1 đoạn hoặc một bài văn tả người trước tập thể lớp
3 Thái độ:
- Có thái độ đúng đắn trong khi miêu tả, biêta vận dụng lý thuyết đến thực hành
* CHUẨN BỊ :
1- GV :Nghiên cứu , soạn bài chu đáo
2- HS : Đọc bài , làm các bài tập SGK
* TIẾN TRÌNH BÀI DẠY :
A.Ổn định: Kiểm diện sĩ số
B Kiểm tra bài cũ :
Làm BT: Tìm phép so sánh trong đoạn văn “ Vượt thác”
C.Bài mới :
Trang 6Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức
Tìm hiểu phương pháp viết một đoạn
văn , bài văn tả người
GV: cho HS đọc 3 đoạn văn SGK
59 – 60
Tổ chức cho HS thảo luận (3 nhóm)
? 3 đoạn văn đó tả những ai ?
? Tìm xem những người đó có những
đặc điểm gì ? những đặc điểm đó
được thể hiện ở những từ ngữ hình
ảnh nào ?
? 3 đoạn văn trên , đoạn nào tập
trung khắc họa chân dung nhân vật,
đoạn nào tả người gắn với công việc
? Việc miêu tả ở mỗi đoạn có khác
nhau không?
? Đoạn văn gồm 3 phần em hãy chỉ
ra và nêu nội dung chính của mỗi
phần ?
? Nếu phải đặt tên cho bài văn này
thì em sẽ đặt là gì ?
? Qua phân tích tìm hiểu , hãy cho
biết muốn tả người chúng ta cần phải
làm gì
HS đọc ghi nhớ SGK
Hướng dẫn luyện tập
GV: cho HS lập dàn ý cơ bản khi
miêu tả một em bé lên 3
HS: lập dàn ý và trình bày trước lớp
lớp nhận xét bổ sung nhận xét
GV: chốt lại
- Kết bài: cảm nghĩ của em về những
cử chỉ hành động của em bé
I Phương pháp viết một đọan văn , bài văn tả người.
1 Ví dụ SGK
2 Nhận xét
- Tả dượng Hương Thư, Cái Tứ, ông Cản Ngũ
- Đoạn 1: DHT như một pho tượng đồng
đúc, bắp thịt cuồn cuộn
- Đoạn 2: Tả Cái Tứ mặt vuông má hóp,
long mày lổm chổm, mắt gian hùng, mồm toe toét tối om, răng vàng hợm của
- Đoạn 3: ông Cản Ngũ nhấc Quắm Đen
nhẹ nhàng như giơ con ếch có buộc sợi dây ngang bụng, thần lực ghê gớm…
- Đoạn 2 đặc tả chân dung (tĩnh) nhân vật Cái Tứ nên dùng ít động từ, nhiều
tính từ
- Đoạn 1, 3 tập trung miêu tả nhân vật kết hợp với hành động (động) nên dùng nhiều động từ, ít tính từ
* Mở bài : cảnh keo vật chuẩn bị bắt đầu
* Thân bài : diễn biến keo vật
+ Nhịp trống đầu tiên, Quắm Đen róa riết tấn công, ông Cản Ngũ lúng túng đỡ đòn, bỗng bị mất đà do bước hụt
+ Tiếng trống dồn lên gấp rút, giục giã Quắn Đen cố mãi không sao bê nỗi cái chân ông Cản Ngũ
+ Quắm Đen thất bại nhục nhã
* Kết bài : mọi người khen trước thần lực ghê gớm của ông Cản Ngũ
- Keo vật thất đấu
- Quắm Đen thất bại …
3 Ghi nhớ SGK
II Luyện tập.
* BT1: Lập dàn ý (cơ bản) khi miêu tả
em bé lên 3
- Mở bài: giới thiệu chung về em bé định tả
- Thân bài: Trình tự miêu tả cử chỉ hành động của em bé như: hình dáng , đi đứng, chạy nhảy, nói năng…
D Củng cố :
? Khi muốn tả người cần phải làm gì?
? Bố cục một bài văn tả người gồm có mấy phần và nội dung của từng phần ?
E Hướng dẫn học bài :
- HS đọc lại ghi nhớ SGK - Học bài nắm nội dung bài học
- Chuẩn bị bài mới : Đêm nay Bác không ngủ