- ở tiết trước các em đã phần nào cảm nhận được tâm trạng của nhân vật tôi trong bổi đầu tiên đến trường vậy diễn biến tâm trạng đó diễn ra ntn chúng ta hãy tìm hiểu.... Cảnh sân trường [r]
Trang 1Soạn: 19/08/2009.
Giảng: 25/08/2009 Tiết 1 Văn bản Tôi đi học
Thanh Tịnh
A mục tiêu
- Học sinh cảm nhận $%& tâm trạng hồi hộp cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật tôi ở buổi tựu (%5 đầu tiên trong đời
- Thấy $%& ngòi bút văn xuôi giàu chất thơ gợi ?% vị chữ tình man mác của Thanh Tịnh
- Rèn kĩ năng đọc, cảm thụ, phân tích
- Giáo dục lòng yêu (%5F lớp
B Chuẩn bị
- pháp: Phân tích, nêu vấn đề, bình giảng
- tiện: + GV: Giáo án, SGK, SGV, các % liệu TLTK về ngày đầu đi học.
+ HS: Vở ghi, SGK, vở soạn, kỉ niệm của bản thân
c Tiến trình bìa dạy
1 Tổ chức: 8A: ; 8C: ; 8D:
2 Kiểm tra: Sách, vở của học sinh
3 Bài mới: Giới thiệu bài.
Trong cuộc đời mỗi con %5 những kỉ niệm tuổi học trò %5 $%& I%2 giữ bền lâu trong trí nhớ Đặc biệt càng đáng nhớ hơn là những kỉ niệm các ấn %& của ngày
tựu (%5 đầu tiên Truyện ngắn Tôi đi học diễn tả cảm xúc ấy ở nhân vật tôi, gieo vào
lòng ta bao nỗi niềm bâng khuâng và biết bao dung cảm nhẹ nhàng trong sáng:
“Ngày đầu tiên đi học
Mẹ dắt tay đến (%5
Em vừa đi vừa khóc
Mẹ dỗ dành yêu %>a
I Đọc và tìm hiểu chú thích
GV %J dẫn cách đọc đọc mẫu 1
đoạn (Giọng đọc dịu hơi buồn, sâu lắng,
chú ý những câu nói của nhân vật Tôi,
%5 mẹ & ông đốc)
1 Đọc
HS 1-2 học sinh đọc tiếp Gv nhận xét
uốn nắn cách đọc
2.Tìm hiểu chú thích
H Trình bày những nét chính về tác giả? a Tác giả:
Thanh Tịnh (1911-1988) tên khai sinh
là Trần Văn Ninh, quê Gia Lạc ngoại ô
Trang 2thành phố Huế Cac sáng tác đều toát lên
vẻ đằm thắm, tình cảm êm dịu trong trẻo
H Cho biết những nét khái quát về tác
phẩm Tôi đi học?
b Tác phẩm
In trong tập Quê mẹ (1941) toàn tác
phẩm là những kỷ niệm mơn man của buổi tựu (%5 qua hồi %1 của nhân vật tôi
H Em hiẻu thế nào là tựu (%5i ông đốc?
lớp 3? lớp 5?
- Tựu (%5Q đến (%5 ngày khai giảng
năm học
- ông đốc: ở đây là ong hiệu (%1
- Các lớp bậc tiểu học
c Từ khó
II Tìm hiểu văn bản
H Văn bản thuộc kiểu vb & pt biểu đạt
nào?
H Vì sao có thể xếp Vb thuộc kiểu VB
biểu cảm?
-Toàn truyện là cảm xúc tâm trạng của
nhân vật trong buổi tựu (%5 đầu tiên
1 Kiểu vb &
- KVB; Biểu cảm
- PTBĐ; Tự sự, Mtả, biểu cảm
H VB $%& chia làm mấy đoạn? nội dung
của từng đoạn?
2 Bố cụccủa văn bản (3 đoạn).
- Đ1: Từ đầu –> Trên ngọn núi-> cảm nhậnh của “tôi” tren $%5 tới (%5
- Đ2: Tiếp -> $%& nghỉ cả ngày nữa -> Cảm nhận của tôi lúc ở (%5
- Đ3: Còn lại -> cảm nhận của tôi trong lớp học
3 Phân tích:
H Thời gian, không gian cụ thể nào gắn
với kỉ niệm buổi đầu đến (%5 của nhân
vật toi?
a Cảm nhận của “tôi” trên 6? tới
- Thời gian: + Cuói thu đầu tháng 9
+ vào buổi sáng cuối thu lá rụng nhiều, mây bàng bạc
- Không gian; Trên con ?%5 làng dài 7 hẹp
H Tại sao thời gian, không gian ấy lại trở
thành kỉ niệm trong tâm trí của “tôi”? =>
-Thời gian, không gia, nơi chốn quen thuộc gìn giữ , gắn bó với tuổi thơ của tôi trên quê %> & cũng là lần đầu tiên
$%& cắp sách đến (%5
Trang 3H Hãy tìm những từ ngữ, chi tiết hình ảnh
diễn tả tâm trạng, cảm giác của “tôi” trên
$%5 cùng men tới %5i
- Từ ngữ: % bừng, rộn rã, náo nức, mơn man
H Náo nức, mơn man thuộc từ loại gì? - Từ láy
-> đó là những cảm giác trong sáng nảy
nở trong lòng cảu tôi
- Cảm nhạn cảnh vật chung quanh đều thay đổi,
- Tôi không lội ra sông và cũng khoong
ra đoòng nô đùa
-Tôi thấy mình trang trọng & đứng đắn
- Cẩn thận nâng niu những quyển vở vừa lúng túng, vừa muốn thử sức, muốn khảng định mình
H Theo em những từ ngữ: Thèm, bặm, ghì,
xệch, chúi, muốn thuộc từ loại gì? & điễ tả
điều gì cảu nhan vật tôi?
HS Thảo luận
- đó là những ĐT $%& dùng khiến %5
đọc hình dung dễ dàng % thế & cử chỉ ngộ
nghĩnh, ngay thơ đáng yêu cảu chú bé Đó
là tâm trạng rất tự nhiên cảu đứa bé lần đầu
tiên tới (%5
H Qua tânm trạng của “tôi” đã bộc lộ đức
tính gì của tôi?
- Là 1 đức tính say mê học, yêu bạn bè & mái (%5 cảu quê %> & đây cũng thể hiện tình yêu quê %> tha thiết cảu tác giả
4 Củng cố: H Cảm nhận của “tôi” trên $%5 tới (%5i
H Theo em nhân vật chính trong tác phẩm đực thể hiện chủ yếu ở phần nào?
A Lời nói C Tâm trạng
B Cử chỉ D Ngoại hình
5 # dãn về nhà: - Học bài, đọc lại vb
- Soạn tiếp cá phần tiếp theo
- Nhận xét bố cụ VB?
Trang 4Ngày soạn: 19/08/2009
Ngày giảng: /08/2009 Ti 2 Văn bản : Tôi đi học
Thanh Tịnh
A mục tiêu
- Tiếp tục giúp học sinh cảm nhận $%& tâm trạng hồi hộp cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật tôi ở buổi tựu (%5 đầu tiên trong đời
- Thấy $%& ngòi bút văn xuôi giàu chất thơ gợi ?% vị chữ tình man mác của Thanh Tịnh
- Rèn kĩ năng đọc, cảm thụ, phân tích
- Giáo dục lòng yêu (%5F lớp
B Chuẩn bị
- pháp: Phân tích, nêu vấn đề, bình giảng
- tiện: + GV: Giáo án, SGK, SGV, các % liệu TLTK về ngày đầu đi học.
+ HS: Vở ghi, SGK, vở soạn, kỉ niệm của bản thân
c Tiến trình Bài dạy
1 Tổ chức: 8A: ; 8C: ; 8D:
Kiểm tra: - Vở soạn của HS.
H Nhân vật tôi cảm nhận ntn trên $%5 tới (%5i không gian, thời gian cụ thể?
H Những dấu hiệu khác trong tình cảm & nhận thức?
3 Bài mới: Giới thiệu bài.
- ở tiết (%J các em đã phần nào cảm nhận $%& tâm trạng của nhân vật tôi trong bổi
đầu tiên đến (%5 vậy diễn biến tâm trạng đó diễn ra ntn chúng ta hãy tìm hiểu
II Tìm hiểu VB
3 Phân tích
a Cảm nhân của “tôi” trên $%5 tới
(%5
b Cảm nhậnh của “tôi”lúc ở sân
HS Đọc đoạn 2 SGK
H Cảnh sân (%5 làng Mĩ Lí I%2 lại trong
tâm trí tác giả có gì nổi bật?
* Cảnh sân (%5
- Rất đông %5 (dày đặc %5F %5 nào cũng đẹp, quần áo sạch sẽ, %> mặt vui %> sáng sủa)
H Cảnh %& đó có ý nghĩa gì? - ý nghĩa: Phản ánh không khí dặc biệt
của ngày hội khai (%5 %5 gặp ở
%J ta thể hiện tinh thần hiếu học của nhân dân ta Bộc lộ tình cảm sâu nặng của tác giả đối với ngôi (%5 tuổi thơ
GV “Tôi nhận tháy ngôi (%5 nay đã
Trang 5khác nó “vừa xinh xắn, vừa oai nghiêm”,
lại vừa to, rộng nên cảm thấy mình bé nhỏ
so với nó nên “tôi” đâm ra lo sợ vẩn vơ, đó
chính là trạng thái tâm lí của trẻ thơ
H Khi nghe gọi tên mình vào lớp nhân vật
tôi lúc này ra sao?
* Khi nghe gọi tên:
- Hàng loạt trạng thái cảm xúc xen lẫn nhau $%& miêu tả rất tinh tế
+ Tiếng trống vang dội cả lòng cậu cảm tháy mình chơ vơ
+ Lúc nghe gọi tên từng %5F tim cậu
% ngừng đập
+ Khi gọi đến tên, cậu giật mình và lúng túng
+ Thấy sợ khi phải xa mẹ
H Khi xếp hàng vào lớp “tôi’ ntn? * Khi xếp hàng vào lớp:
- \%5 tôi thấy nặng nề
- Tôi nức nở khóc theo
H Qua một loạt cảm xúc, tâm trạng của
nhân vật tôi em có suy nghĩ gì?
- Giàu cảm xúc với (%5 lớp, với %5
thân
- Có những dấu hiệu (%1 thành trong
nhận thức & tình cảm ngay từ ngày đầu
tiên đi học
c Cảm nhận của “tôi” trong lớp học;
HS Theo dõi vào phần cuói.
H Trong lớp tôi có tâm trạng ntn? thể hiện
qua những chi tiết nào?
- Trông hình gì treo trên %5 cũng thấy lạ và hay
- Nhìn bàn ghế rồi tự nhiên lạm nhận là vật của riêng mình
- Nhìn %5 bạn tí hon ngồi bên tôi, một
%5 bạn tôi % hề quen biết % cảm thấy không xa lạ
$% mắt thèm thuồng nhìn theo cánh chim
- Tôi vòng tay lên bàn chăm chỉ nhìn thầy viết & lẩm nhẩm đánh vần đọc
H Em có nhận xét gì về tâm trạng đó? => Tâm trạng đã có sự thay đổi vừa xa lạ,
vừa gần gũi, vừa ngỡ ngàng , tự tin nhân vật tôi săn sàng %J vào giờ học
Trang 6d Cảm nhận của em về tháu độ cử chỉ của nhữn ? lớn đối với em bé lần
đầu tiên đi học:
H Cảm nhận của em ntn? - Phụ huynh: Chuản bị chu đáo cho con
em, trân trọng tham dự buổi lễ
- Ông đốc: Một %5 thầy, một %5 lãnh đạo từ tốn bao dung
- Thầy giáo trẻ: Vui tính, giàu tình yêu
%> con trẻ
H Qua đây em suy nghĩ gì về môi (%5
giáo dục? => Môi (%5 giáo dục ấm áp, là nguồn
nuôi ?%- thế hệ %> lai của đất %J
e Nghệ thuật:
H Nghệ thuật sử dụng trong văn bản? -Hình ảnh so sánh
H Hãy chỉ ra hình ảnh so sánh? + ”Tôi quên thế nào $%& những cảm
giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi quang đãng”
+”ý nghĩ ấy thoáng qua trên ngọn núi” + “Họ % con chim đứng trên bờ tổ .cảnh lạ”
H Những hình ảnh so sánh đó có gì đặc
biệt? tác dụng? => Hình ảnh so sánh thể hiện ở những thời
điểm khác nhau vì thế diễn tả rất rõ nét
sự vận động tâm trạng của nhân vật tôi
đồng thời giúp ta hiểu rõ hơn tâm lí của cấc em nhỏ lần đầu tiênđi học và làm tăng thêm màu sắc trữ tình cho tác phẩm
GV Truện ngắn có bố cục theo dòng hồi
%1F cảm nghĩ của nhân vật tôi theo trình
tự thời gian của buổi tựu (%5
- Sự kết hợp hpj hài hoà giữa kể, tả & bộc
lộ tâm trạng, cảm xúc
- Sức cuấn hút của tác phẩm $%& tạo nên
từ bản thân tình huống truyện, buổi tựu
(%5 đầu tiên trong đời chứa đựng bao
cảm xúc từ những tình cảm ấm áp của
%5 lớn, từ thiên nhiên, ngôi (%5 &
các hình ảnh so sánh
III Tổng kết:
Trang 7H Em hãy nêu nội dung chính của truyện ? 1-Nội dung :
Truyện đã diễn đạt khá sâu sắc tâm trạng hồi hộp và những cảm xúc trong sáng của tuổi thơ ngày đầu đến (%5 Từ đó thể hiện lòng yêu tuổi thơ, bạn bè, mái
(%5F quê %> của tác giả
H Tác giả đã sử dụng nghệ thuật gì đặc sắc
trong tác phẩm?
2-Nghệ thuật
- Kết hợp các yếu tố miêu tả, biểu cảm trong văn tự sự
- Ngôn ngữ trong sáng, giản dị Bộc lộ trực tiếp cảm xúc
- Dùng nghệ thuật so sánh
HS Đọc ghi nhớ SGK
GV Gợi ý hs luyện tập hs hoạt động theo
nhóm
IV Luyện tập
Cảm nghĩ của em về dòng cảm xúc của
nhân vật “tôi” trong truyện ngắn Tôi đi
học.
1 Củng cố: H VB “tôi đi học’ gợi cho em suy nghĩ gì?
2 # dẫn về nhà: - Học bài
- Làm câu hỏi 2 SGK (luyện tập) Xem cấp độ khái quát nghĩa của từ
Ngày soạn: 20/08/2009
Ngày giảng: /08/2009 Tiết 3: Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ
A mục tiêu
- Học sinh hiểu rõ cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ và mối quan hệ về cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ
- Thông qua bài học rèn I%9N % duy trong việc nhận thức mối quan hệ giữa cái chung
và cái riêng
B Chuẩn bị
-
- tiện: GV Giáo án + SGK + SGV + Bảng phụ
HS Vở ghi + SGK + Vở soạn
C Tiến trình bài dạy
1 Tổ chức: 8A: ; 8C: ; 8D:
2 Kiểm tra: Vở bài tập của hs
Trang 8H Cảm xúc của em về nhân vật tôi trong VB “Tôi đi học”?
3 Bài mới: GTB
Trong %> trình ngữ văn 7 đã học 2 mối quan hệ về nghĩa của từ (đồng nghĩa-
trái nghĩa) vậy hãy lấy 2 ví dụ về 2 loại từ đó? VD: Máy bay: Tàu bay phi cơ
đèn biển Hải đăng (từ đồng nghĩa); Sống- chết, nóng lạnh, tốt xấu (Trái
nghĩa)
Sang %> trình ngữ văn 8 bài học này nói về một mối quan hệ khác về nghĩa của từ ngữ Đó là mối quan hệ bao hàm Nói đến quan hệ bao hàm tức là nói đến phạm vi khái quát của nghĩa từ ngữ
I Từ nghĩa rộng-từ nghĩa hẹp
HS Quan sát sơ đồ trong SGK 1 Bài tập: SGK (10).
H Nghĩa của từ động vật rộng hơn hay hẹp
hơn nghĩa của các từ thú, chim, cá? Vì sao?
- Động vật rộng hơn (vì nó bao hàm thú, chim, cá)
H Nghĩa của từ thú, chim, cá rộng hơn hay
sáo, cá rô, cá thu? Vì sao?
- Nghĩa của các từ: Thú, chim, cá
rộng hơn các từ voi, () tu hú, sáo, cá rô, cá thu.
H Nghĩa của các từ: Thú, chim, cá rộng
hơn nghĩa của những từ nào? Hẹp hơn
nghĩa của những từ nào?
- Rộng hơn: Voi, %>2F tu hú, cá rô
- Hẹp hơn: Động vật
H Một từ ngữ % thế nào thì $%& coi là
có nghĩa rộng, nghĩa hẹp?
2 Kết luận: (Ghi nhớ SGK T10).
H Tìm các từ ngữ có nghĩa rộng & hẹp hơn
“hoa, cây, cỏ”
* Bài tập nhanh;
- Rộng: Thực vật
- Hẹp; + Cây cam, cây lê, cây đào
+ Cỏ mật, cỏ lác, cỏ gấu
+ hoa cúc, hao hồng, hoa huệ
* " ý:Chỉ có thể nói đến qhệ rộng hẹp
giữa các từ ngữ khi chúng có sự đồng nhất
về ý nghĩa
H Cho sơ đồ sau hãy chỉ ra nghĩa rộng hẹp
của các từ?
- Rộng: +%> tiện vận tải, xe, thuyền
- Hẹp: xe đep, xe hơi thuyền thúng,
thuyền buồm
Động vật
K%> tiện vận tải
Trang 9H Lập sơ đồ về cấp độ khái quát nghĩa cảu
từ trong nhóm từ ngữ sau?
II Luyện tập.
1.Bài tập 1:
a)
Y phục
b)
H Tìm từ ngữ có nghĩa rộng ? 2 Bài tập 2:
a Chất đốt
b Nghệ thuật
c Thức ăn
d Nhìn
e đánh
H Tìm các từ có nghĩa bao hàm trong
phạm vi nghĩa của mỗi từ?
3 Bài tập 3.
a xe cộ (xe đạp, xe máy, xe hơi )
b Kim loại (đồng, sắt nhôm, kẽm )
c hoa quả (cam, chan, bòng, mít, na )
d họ hàng (họ nội, họ ngoại, chú thím )
e Mang (sách, khiêng, gánh )
H Chỉ ra những từ ngữ không thuộc phạm
vi nghĩa của mỗi nhóm từ ngữ?
4 bài tập 4.
a thuốc lào c bút điện
b thủ quỹ d hoa tai
- Từ nghĩa rộng: Khóc
- Từ nghĩa hẹp; nức nở, sụt sùi
Y phục
quần đùi, quần dài. áo dài, áo sơ mi
súng (%5F đại bác.
bom 3 càng, bom bi
vũ khí
Trang 104 Củng cố: H Thế nào là từ ngữ có nghĩa rộng, nghĩa hẹp? Cho ví dụ?
5 # dẫn về nhà:
- học bài, hoàn thành bài tập vào vở, học “tính thống nhất về chủ đề của văn bản”
Ngày soạn: 21/08/2009
Ngày giảng: /08/2009 Tiết 4 Tính thống nhất về chủ đề của văn bản
A mục tiêu
- Học sinh nắm $%& chủ đề của văn bản, tính thống nhất về chủ đề của văn bản
- Biết viết 1 văn bản đảm bảo tính thống nhất về chủ đề, biết xác định và duy trì đối
%& trình bày, chọn lựa, sắp xếp các phần sao cho văn bản tập trung nêu bật ý kiến, cảm xúc của mình
- Giáo dục ý thức ham học, yêu thích bộ môn
B Chuẩn bị:
- pháp: NVĐ, GQVĐ, quy nạp.
- tiện: + GV:Giáo án + SGK + SGV + các bài tập có tính thống nhất
+ HS Vở ghi + SGK + Vở soạn
C Tiến trình bài dạy
1 Tổ chức: 8A: ; 8C: ; 8D:
2 Kiểm tra: H Chủ đề của văn bản là gì?
3 Bài mới:
Tính thống nhất về chủ đề của văn bản là một trong những đặc (% quan trọng tạo nên văn bản phân biệt văn bản với những câu hỏi hỗn độn với những chuỗi bất %5
về nghĩa
- Tính thống nhất về chủ đề của văn bản $%& thể hiện trên cả 2 bình diện nội dung
và cấu trúc - hình thức
I Chủ đề của văn bản
HS Đọc lại VB “tôi đi học” 1 Bài tập 1 SGK (12).
H Văn bản “Tôi đi học” kể về những
việc đang xảy ra (hiện tại) hay đã xảy
ra (hồi t%1F kỉ niệm) ?
- Văn bản kể lại những việc đã xảy ra- đó là những hồi t%1 của tác giả về ngày đầu tiên đi học
H Tác giả viết văn bản này nhằm
mục đích gì?
- Để phát biểu ý kiến và bộc lộ cảm xúc của mình về một kỉ niệm sâu sắc từ thuở thiếu thời
H Vậy tác giả đã nhớ lại những kỉ
niệm sâu sắc nào trong thời thơ ấu
của mình?
+ Những kỉ niệm sâu sắc: mẹ dẫn đi đến (%-ờng, ông đốc gọi tên, xếp hàng vào lớp, bài học
đầu tiên
H Những kỉ niệm đó gợi lên cảm
giác % thế nào trong lòng tác giả?
+ Cảm giác: Thấy mình đã lớn lên thành %5 lớn, đến (%ờng lạ, bỡ ngỡ, rụt rè, sợ hãi, xếp
... thống chủ đề văn- Biết viết văn đảm bảo tính thống chủ đề, biết xác định trì đối
%& trình bày, chọn lựa, xếp phần cho văn tập trung nêu bật ý kiến, cảm xúc
- Giáo dục... nên văn phân biệt văn với câu hỏi hỗn độn với chuỗi bất %5
về nghĩa
- Tính thống chủ đề văn $%& thể bình diện nội dung
và cấu trúc - hình thức
I Chủ đề văn. .. gánh )
H Chỉ từ ngữ khơng thuộc phạm
vi nghĩa nhóm từ ngữ?
4 tập 4.
a thuốc lào c bút điện
b thủ quỹ d hoa tai
- Từ nghĩa rộng: Khóc
-