Hoạt động 2: Kiểm tra bài cũ : Kiếm tra việc chuẩn bị bài của HS - Mục tiêu của hoạt động : Kiếm tra việc nắm kiến thức đã học về - Phương pháp :vấn đáp, nêu và giải quyết vấn đề.. Em hi[r]
Trang 1Ngày soạn : 12 / 3 / 2012
Ngày dạy : 21 / 3 / 2012 Tuần 29 Tiết 109,110
Văn bản: Cây tre Việt Nam
(Thép Mới)
A Mục tiêu cần đạt:
Học xong bài học này, HS đạt được :
1.Kiến thức :
- Hiểu và cảm nhận được giỏ trị và vẻ đẹp của cõy tre- một biểu tượng về đất nước và
dõn tộc Việt Nam Hỡnh ảnh cõy tre trong đời sống và tinh thần của người Việt Nam
- Những đặc điểm nổi bật về giọng điệu, ngụn ngữ của bài ký
2.Kĩ năng :
- Đọc diễn cảm và sỏng tạo bài văn xuụi giàu chất thơ bằng sự chuyển dịch giọng đọc
phự hợp
- Đọc- hiểu văn bản kớ hiện đại cú yếu tố miờu tả, biểu cảm
- Nhận ra phương thức biểu đạt chớnh: miờu tả kết hợp biểu cảm, thuyết minh, bỡnh
luận
- Nhận biết và phõn tớch được tỏc dụng của cỏc phộp so sỏnh, nhõn húa, ẩn dụ
3 Thái độ : Giáo dục lòng yêu quý thiên nhiên và con người VN.
B Chuẩn bị :
- Giáo viên : SGK, SGV , TLTK, Bảng phụ , PHT,
- Học sinh : Đọc kĩ tp và soạn bài theo hệ thống câu hỏi ở SGK.
C Phương pháp : vấn đáp, nêu và giải quyết vấn đề, thuyết trình
d Tổ chức các hoạt động dạy - học:
Hoạt động 1: ổn định tổ chức :
- Mục tiêu của hoạt động : ổn định được trật tự lớp, kiểm tra ss, phân nhhóm học tập.
- Phương pháp : vấn đáp, thuyết trình
- Thời gian thực hiện hoạt động : 2 phút
Hoạt động 2: Kiểm tra bài cũ :
- Mục tiêu của hoạt động : Kiếm tra việc chuẩn bị bài của HS
- Phương pháp :vấn đáp, nêu và giải quyết vấn đề
- Thời gian thực hiện hoạt động : 5 phút
Tiết 1 ? Cảnh lao động và sinh hoạt của con người trên đảo Cô Tô được miêu tả ntn?
Tiết 2 ? Đọc thuộc lòng và diễn cảm đoạn thơ mà em thích nhất trong bài Cây tre
VN? Giải thích rõ vì sao em thích?
Hoạt động 3:Tổ chức dạy và học bài mới :
- Mục tiêu của hoạt động : Giúp HS : Hiểu và cảm nhận được giỏ trị và vẻ đẹp của
cõy tre- một biểu tượng về đất nước và dõn tộc Việt Nam Hỡnh ảnh cõy tre trong đời
sống và tinh thần của người Việt Nam Những đặc điểm nổi bật về giọng điệu, ngụn
ngữ của bài ký
- Phương pháp : vấn đáp, nêu và giải quyết vấn đề, thuyết trình
- Thời gian thực hiện hoạt động : 31 phút.
* GV giới thiệu bài : Mỗi đất nước, mỗi dân tộc đều chọn cho mình một loài cây, một
loài hoa để làm biểu tượng: Mía (Cu Ba); Bạch Dương (Nga); Hoa anh đào (Nhật Bản)
Đất nước VN từ bao đời nay đã chọn cây tre làm biểu tượng Một loài cây tượng trưng
cho tâm hồn, khí phách của dân tộc Ca ngợi NDVN anh hùng trong cuộc kháng chiến
chống Pháp, đạo diễn người Ba Lan cùng với các nhà văn VN đã xây dựng bộ phim tài
Trang 2liệu: Cây tre VN Nhà báo lừng danh Thép Mới đã viết bài kí Cây tre VN để thuyết minh cho bộ phim này
* Nội dung dạy- học cụ thể
? Nêu những hiểu biết của em về tác giả Thép
Mới?
- Gv hướng dẫn đọc:
+ Đọc lưu loát, rõ ràng, giọng nhịp nhàng
- GV đọc mẫu -> học sinh đọc
- Cho HS tìm hiểu các chú thích trong SGK
- GV giới thiệu về tác phẩm
- Tác phẩm: Bài Cây tre VN là lời bình cho bộ
phim cùng tên của nhà điện ảnh Ba Lan
? Bài văn thuộc thể loại gì? Viết về sự vật nào?
(Thể bút kí chính luận trữ tình- thuyết minh, giới
thiệu.)
? Văn bản chia mấy phần? Nội dung từng phần?
? Cũng là thể kí, so với bài Cô Tô em thấy có
điểm nào khác?
(Bài Cô Tô ghi chép sự việc có thật, trước mắt,
miêu tả cảnh sinh hoạt
Cây tre VN: Ghi chép sự việc đã diễn ra dựa vào
hình ảnh cây tre, có kèm cảm xúc, giới thiệu,
thuyết minh
GV: Bài kí Cây tre VN được tác giả Thép Mới
giới thiệu ntn? Chúng ta cùng nhau đi tìm hiểu
- HS theo dõi đoạn đầu
? Tác giả dựa trên căn cứ nào để nhận xét: "Tre
là người bạn thân của nông dân VN, của nhân
dân VN"?
? Tác giả gọi tre là người bạn thân của nhân dân
VN em có suy nghĩ gì về cách gọi này?
GV: đây là cách gọi rất đúng vì tre gần gũi, gắn
bó, thân thuộc với đời sống của con người VN
Cách gọi ấy chứng tỏ tác giả từng gắn bó với
tre, hiểu và quí trọng cây tre của dân tộc.
? Hình vẽ trong SGk gợi cho em cảm nghĩ gì?
GV: Tổ chức cho HS thảo luận theo nhóm nhỏ
- Phát phiếu học tập cho HS
I Đọc - Tìm hiểu chung
1.Tác giả
- Thép Mới (1925 - 1991), tên khai sinh là Hà Văn Lộc, quê ở quận Tây
Hồ - HN
- Ngoài báo chí, Thép Mới còn viết nhiều bút kí, thuyết minh phim
2.Tìm hiểu chung về tác phẩm
a Đọc- tìm hiểu chú thích
- Đọc.
- Tìm hiểu chú thích.
b.Tác phẩm
- Thể bút kí
- Bố cục
Bố cục: Chia bốn đoạn
- Từ đầu đến Như người: Giới thiệu
về cây tre trong mối quan hệ với con người VN
- Tiếp đến Chung thuỷ: Cây tre người bạn thân của NDVN anh hùng trong LĐ
- Tiếp đến Chiến đấu: Cây tre, người đồng chí - anh hùng chiến đấu
- Đoạn còn lại: Cây tre trong tương lai, biểu tượng đẹp và sáng ngời của
đất nước
II Phân tích :
1 Tre- người bạn của nd Việt Nam
- Cây tre có mặt ở khắp mọi miền đất nước
=>Tre gần gũi thân thuộc, gắn bó với
làng quê VN; là hình ảnh của làng quê VN
2 Vẻ đẹp của cây tre Việt nam:
- Vẻ đẹp của tre: Măng mọc thẳng,
dáng vươn mộc mạc, màu tươi nhũn
Trang 3- Nội dung TL : ? Tác giả cảm nhận cây tre VN
qua các biểu hiện cụ thể nào về:
+ Vẻ đẹp?
+ Phẩm chất?
- HS thảo luận - TL
- GV: NX, KL :
? Nhận xét về cách dùng từ của tác giả trong các
lời văn trên?
? Qua vẻ đẹp và phẩm chất của trên liên tưởng
đến đức tính nào của con người VN?
Tiết 2
? Sự gắn bó của tre với đời sống hàng ngày của
người VN đã được giới thiệu như thế nào trên
các mặt sinh hoạt:
+ Làm ăn?
+ Niềm vui?
+ Nỗi buồn?
? Hãy chỉ ra nét NT nổi bật trong các lời văn
trên? nêu tác dụng của chúng?
?Câu văn: "Cối xay tre, nặng nề quay, từ nghìn
đời nay, xay nắm thóc " có cấu trúc đặc biệt
như thế nào?
GV: Câu văn với cách ngắt nhịp ngắn, khá đều
đặn 3/3/4/3 vần lưng "ay" láy 4 lần đã gợi cho
người đọc hình dung phần nào sự nghèo khổ vất
vả, lam lũ, quanh quẩn, nặng nề của đời sống
nhân dân VN chúng ta bao thế kỉ Hình ảnh cối
xay tre dã trở thành một hoán dụ.
? Để minh chứng cho nhận xét: "Tre bất khuất,
tre cùng ta đánh giặc", Tác giả đã dùng những
,lời văn nào?
nhặn
- Phẩm chất của tre: vào đâu cũng
sống, ở đâu cũng xanh tốt; cứng cáp, dẻo dai, vững chắc
=> Tác giả dùng nhiều tính từ , có tác dụng gợi tả vẻ đẹp và những phẩm chất đáng quí của cây tre VN
- Tất cả những phẩm chất cao quí ấy của cây tre cũng giống, cũng gần gũi biết bao với những phẩm chất và tính cách của nhân dân VN đó là đức tính thanh cao, giản dị, bền bỉ
3 Tre gắn bó với đời sống của con
người VN:
a Trong đời sống hàng ngày:
- Làm ăn: Dưới bóng tre xanh, người
dân cày Vn dựng nhà, dựng cửa , vỡ ruộng, khai hoang, tre là cánh tay của người nông dân cối xay tre
- Niềm vui: Giang trẻ lạt, đánh chắt,
đánh chuyền; tuổi già với chiếc điếu cày tre là khoan khoái
- Nỗi buồn: thuở lọt làng trong chiếc
nôi tre, khi nhắm mắt xuôi tay nằm trên giường tre
=> NT nhân hóa, xen thơ vào lời văn, tạo nhịp cho lời văn (Cối xay tre, nặng nề quay) Có tác dụng tăng thêm cảm giác gần gũi, thân thuộc của tre đối với người Lời văn dễ nghe, dễ nhớ Bộc lộ cảm xúc tha thiết của người viết đối với tre
b Trong kháng chiến chống Pháp:
- Ngọn tầm vông dựng thành đồng
Tổ quốc
- Cái chông tre sông Hồng
- Tre chống lại sắt thép quân thù…
- Tre xung phong vào xe tăng…
- Tre hi sinh để bảo vệ con người…
=> Điệp từ tre, hình ảnh nhân hoá đã khẳng định sức mạnh và công lao của tre trong cuộc kháng chiến gian khổ của dân
c Tre là người bạn đồng hành của nhân dân VN:
- Âm thanh rung lên man mác trong
Trang 4? Khúc nhạc đồng quê của tre được tác giả cảm
nhận qua những âm thanh nào?
? Lời văn ở đây có đặc điểm gì?
? Qua đó giá trị của tre được phát hiện ở phương
diện nào?
? Vị trí của tre trong tương lai đã được tác giả dự
đoán như thế nào?
?Tác giả dựa vào đâu để dự đoán như thế?
? Kết thúc bài văn tác giả viết: "Cây tre VN!
Cây tre xanh nhũn nhặn, ngay thẳng, thuỷ
chung, can đảm Cây tre mang những đức tính
của người hiền là tượng trưng cao qúi của dân
tộc VN."?
? Em hiểu gì về cảm nghĩ đó của tác giả?
? Hãy nêu khái quát giá trị Nd, Nt của tác giả
- HS đọc ghi nhớ
- GV chốt kiến thức Đây là một bài bút kí chính
luận trữ tình đặc sắc, có sự kết hợp chặt chẽ
thuyết minh, biểu cảm
gió buổi trưa hè nơi khóm tre làng; sáo tre, sáo trúc vang lưng trời
=> Câu văn ngắn, cấu trúc như thơ Qua đó ta thấy được giá trị của tre: là
âm nhạc của làng quê Là cái phần lãng mạn của sự sống làng quê VN
d Vị trí của tre trong tương lai:
Sắt thép có thể nhiều hơn tre nứa, nhưng tre sẽ còn mãi trong tâm hồn dân tộc VN
=>Tác giả cảm nhận cây từ tre những phẩm chất cao quí của dân tộc VN;
đầy lòng tin vào sức sống lâu bền của cây tre VN, cũng là sức sống của DT ta
III Tổng kết
Ghi nhớ: (SGK- T100)
Hoạt động 4 Luyện tập - Củng cố :
- Mục tiêu của hoạt động : Luyện tập, củng cố những KT-KN đã học trong tiết học
- Phương pháp :vấn đáp
- Thời gian thực hiện hoạt động : 5 phút
Tiết 1 Tìm một số câu thơ, bài ca dao, tục ngữ, câu truyện có nói đến cây tre
Truyện cây tre trăm đốt; Mưa- TĐKhoa; Nước gương trong soi tóc những hàng tre….) Tiết 2 Đọc thêm: Tre VN (Nguyễn Duy)
- Hs phát biểu theo cảm nhận của mình
- GV nhận xét, đánh giá
Hoạt động 5 HD về nhà : (2p)
- Đọc kĩ văn bản, nhớ được cỏc chi tiết, cỏc hỡnh ảnh so sỏnh, nhõn húa đặc sắc
- Hiểu vai trũ của cõy tre đối với cuộc sống nhõn dõn ta trong quỏ khứ, hiện tại và tương lai
- Sưu tầm một số bài văn, bài thơ viết về cõy tre Việt Nam
- Học thuộc lòng đoạn 1
- Viết đoạn văn cảm nhận về cây tre
- Chuẩn bị: Câu trần thuật đơn
Ngày soạn : 12 / 3 / 2012
Ngày dạy : 22 / 3 / 2012 Tuần 29 Tiết 111
Tiếng Việt : Câu trần thuật đơn
A Mục tiêu cần đạt:
Học xong bài học này, HS đạt được :
1.Kiến thức :
- Học sinh nắm được Đặc điểm ngữ phỏp của cõu trần thuật đơn
- Tỏc dụng của cõu trần thuật đơn
Trang 52.Kĩ năng :
- Nhận diện được cõu trần thuật đơn trong văn bản và xỏc định được chức năng của cõu trần thuật đơn
- Sử dụng cõu trần thuật đơn trong núi và viết
khái niệm câu trần thuật đơn, tác dụng của câu trần thuật đơn
3 Thái độ : GD lòng yêu thích môn tiếng Việt.
B Chuẩn bị :
- Giáo viên : Bảng phụ ghi nội dung bài tập của phần LT.
- Học sinh : Đọc, tìm hiểu trước nội dung tiết học
C Phương pháp : vấn đáp, nêu và giải quyết vấn đề, thảo luận nhóm,
d Tổ chức các hoạt động dạy - học:
Hoạt động 1: ổn định tổ chức :
- Mục tiêu của hoạt động : ổn định được trật tự lớp, kiểm tra ss, phân nhhóm học tập.
- Phương pháp : vấn đáp, thuyết trình
- Thời gian thực hiện hoạt động : 1 phút
Hoạt động 2: Kiểm tra bài cũ : Kiếm tra việc chuẩn bị bài của HS
- Mục tiêu của hoạt động : Kiếm tra việc nắm kiến thức đã học về
- Phương pháp :vấn đáp, nêu và giải quyết vấn đề
- Thời gian thực hiện hoạt động : 5 phút.
? Em hiểu thế nào là thành phần chính, thành phần phụ? CN, VN của câu? Đặt một
câu, xác định thành phần chính, thành phần phụ và cho biết CN, VN trả lời cho câu hỏi nào?
Hoạt động3.Tổ chức dạy và học bài mới
- Mục tiêu của hoạt động : Giúp HS :
- Phương pháp : vấn đáp, nêu và giải quyết vấn đề, thuyết trình
- Thời gian thực hiện hoạt động : 15 phút.
* Giới thiệu bài
GV đưa ra bài tập:
Sáng nay, chúng em/ đi lao động
Cn vn
? Xác định thành phần chính, thành phần phụ của câu trên?
? Nội dung câu trên nói về việc gì? (Đi lao động)
GV: Gọi câu trên là câu trần thuật đơn Vậy câu trần thuật đơn là gì? Chúng ta tìm hiểu bài
* Nội dung dạy- học cụ thể
? Nhắc lại các kiểu câu phân loại theo mục
đích nói đã học ở tiểu học?
(Câu trần thuật, câu nghi vấn, câu cầu khiến,
câu cảm thán)
- Học sinh đọc mẫu (SGK)
? Đọan văn gồm mấy câu?
- Đoạn văn gồm 9 câu
? Mục đích của các câu?
- Câu 1,2,6,9: Dùng để kể tả, nêu ý kiến
-> Câu trần thuật (Câu kể)
- Câu 4: Dùng để hỏi
-> Câu nghi vấn (Câu hỏi)
- Câu 3,5,8: Bộc lộ cảm xúc ->
I Câu trần thuật đơn là gì?
1 Tìm hiểu ví dụ :
* đọc VD1- SGK
* Nhận xét:
Trang 6Câu cảm (Cảm thán).
- Câu 7: Cầu khiến
-> câu cầu khiến (Mệnh lệnh)
? Xác định thành phần chính, thành phần
phụ của câu trần thuật trong mẫu trên?
? Hãy sắp xếp 4 câu trần thuật trên thành 2
loại: Câu có 1 cụm V và câu có 2 cụm
C-V sóng đôi
- Câu có một cặp C-V: câu 1, 2, 9-> câu trần
thuật đơn
- Câu có hai cặp C-V: câu 6
* GV kết luận: Câu có một cụm C-V dùng
để giới thiệu, tả, hoặc kể người ta gọi là câu
trần thuật đơn
Gọi các câu 1,2,9 là câu trần thuật đơn
? Em hiểu thế nào là câu trần thuật đơn?
- HS đọc ghi nhớ
? Tại sao câu 6 cũng là câu trần thuật
nhưng không phải là câu trần thuật đơn?
- GV chốt kiến thức
Hoạt động 4 Luyện tập, củng cố:
- Mục tiêu của hoạt động : Luyện tập, củng
cố những KT-KN đã học trong tiết học
- Phương pháp :vấn đáp, nêu và giải quyết
vấn đề, thảo luận nhóm,
- Thời gian thực hiện hoạt động : 23 phút
- HS đọc BT-> Nêu yêu cầu
GV: TC cho HS thảo luận theo nhóm nhỏ
- Phát phiếu học tập cho HS
- Nội dung TL : Tìm câu trần thuật đơn,
cho biết câu đó để làm gì?
- HS thảo luận - trình bày kết quả
- GV: NX, KL :
- HS làm theo nhóm bàn
- HS đọc bài tập - Nêu yêu cầu
- HS làm độc lập
- 1 HS đứng tại chỗ làm - GV ghi bảng
- HS khác nhận xét
- HS đọc BT 3 - Nêu yêu cầu
- HS làm độc lập
- HS làm bài tập 4: Làm độc lập
- Câu 1:
Tôi/ đã hếch răng lên, xì một hơi rõ dài
CN VN
- Câu 2: Rồi với điệu bộ…tôi / mắng
CN VN
- Câu 6: Chú mày / hôi như cú mèo thế này,
CN VN
ta / nào chịu được
CN VN
- Câu 9: Tôi / về, không một chút bận tâm
CN VN
* Kết luận: Câu có một cụm C-V dùng để
giới thiệu, tả, hoặc kể người ta gọi là câu trần thuật đơn
-> Các câu 1,2,9 là câu trần thuật đơn
2 Ghi nhớ 1 (SGK- tr101 )
II Luyện tập:
Bài 1
Câu trần thuật đơn:
- Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô….sáng sủa (Giới thiệu, tả)
- Bầu trời Cô Tô cũng…như vậy
(Nêu ý kiến nhận xét)
Bài 2
Các câu a, b, c là câu trần thuật đơn: Giới thiệu nhân vật, địa điểm, nơi chốn
Bài 3
Cách giới thiệu nhân vật trong bài tập khác với cách giới thiệu NV trong bài tập 2:
Giới thiệu nhân vật phụ trước, những việc làm của nhân vật phụ Sau đó giới thiệu nhân vật chính
Bài 4
Trang 7- GV yêu cầu HS gấp hết sách vở, nhớ viết.
- HS chấm chéo
- GV thu 5 bài để chấm
Những câu mở đầu ngoài giới thiệu nhân vật (câu a, b) còn miêu tả hoạt động của nhân vật
Bài 5
Chính tả (Nhớ viết): Lượm
Củng cố
- Giáo viên hệ thống bài giảng
- Phân biệt câu trần thuật hai cụm CV với câu trần thuật đơn
Hoạt động 5 HD về nhà: (1phút)
- Nhớ được khỏi niệm cõu trần thuật đơn
- Nhận diện cõu trần thuật đơn và tỏc dụng của cõu trần thuật đơn
- Học ghi nhớ và làm bài tập SBT
- Chuẩn bị bài: Lòng yêu nước
_
Ngày soạn : 12 / 3 / 2012
Ngày dạy : 28 / 3 / 2012 Tuần 29 Tiết 112
Hướng dẫn đọc thêm:
Văn bản: Lòng yêu nước
(I.Ê ren-bua)
A Mục tiêu cần đạt:
Học xong bài học này, HS đạt được :
1.Kiến thức :
- Học sinh hiểu được Lũng yờu nước bắt nguồn từ lũng yờu những gỡ gần gũi, thõn
thuộc của quờ hương và được thể hiện rừ nhất trong hoàn cảnh gian nan, thử thỏch
Lũng yờu nước trở thành sức mạnh, phẩm chất của người anh hựng trong chiến tranh
bảo vệ tổ quốc
- Nột chớnh về nghệ thuật của văn bản
2.Kĩ năng :
- Đọc diễn cảm một văn bản chớnh luận giàu chất trữ tỡnh : giọng đọc vừa gắn rỏi, dứt
khoỏt, vừa mềm mại, dịu dàng, tràn ngập cảm xỳc
- Nhận biết và hiểu vai trũ của cỏc yếu tố miờu tả, biểu cảm
- Đọc - hiểu văn bản tựy bỳt cú yếu tố miờu tả kết hợp với biểu cảm
- Trỡnh bày được suy nghĩ, tỡnh cảm của bản thõn về đất nước mỡnh
3 Thái độ: Giáo dục lòng yêu tổ quốc Việt nam.
B Chuẩn bị :
- Giáo viên : SGK, SGV, một số tư liệu về cuộc chiến tranh vệ quốc của ND Liên Xô
trong cuộc chiến tranh thế giới thứ hai
- Học sinh : Đọc kĩ tp và soạn bài theo hệ thống câu hỏi ở SGK.
C Phương pháp : vấn đáp, nêu và giải quyết vấn đề, thuyết trình
d Tổ chức các hoạt động dạy - học:
Hoạt động 1: ổn định tổ chức :
- Mục tiêu của hoạt động : ổn định được trật tự lớp, kiểm tra ss, phân nhhóm học tập.
- Phương pháp : vấn đáp, thuyết trình
- Thời gian thực hiện hoạt động : 2 phút
Hoạt động 2: Kiểm tra bài cũ :
- Mục tiêu của hoạt động : Kiếm tra việc chuẩn bị bài của HS
- Phương pháp :vấn đáp, nêu và giải quyết vấn đề
Trang 8- Thời gian thực hiện hoạt động : 5 phút
? Cây tre đã gắn bó với DTVN như thế nào? Phân tích cách lập luận của tác giả?
Hoạt động 3:Tổ chức dạy và học bài mới :
- Mục tiêu của hoạt động : Giúp HS :
- Phương pháp : vấn đáp, nêu và giải quyết vấn đề, thuyết trình
- Thời gian thực hiện hoạt động : 31 phút.
* GV giới thiệu bài : Lòng yêu nước là một thứ tình cảm đẹp nhất của mỗi công dân
mỗi DT từ xưa tới nay Các nhà văn, nhà thơ đều có một cách nói riêng về lòng yêu nước Trong ca dao có câu:
Đường vô xứ Huế quanh quanh
Non xanh nước biếc như tranh hoạ đồ
Hay Nguyễn trãi có câu:
Ngẫm thù lớn há đội trời chung
Căm giặc nước thề không cùng sống
Cũng nói về lòng yêu nước nhưng nhà văn Nga lại có cách nói riêng Ta xem nhà văn Nga I-li-a Ê-ren-bua thể hiện tình yêu nước của mình như thế nào qua bài Lòng yêu nước
* Nội dung dạy- học cụ thể
Hoạt động của GV-HS Yêu cầu cần đạt
? Nêu những hiểu biết của em về tác giả
I Êren - bua
- Gv hướng dẫn đọc:
+ Đọc lưu loát, rõ ràng, ngắt nghỉ đúng chỗ
Giọng tha thiết, trữ tình
- GV đọc mẫu -> học sinh đọc
- Cho HS tìm hiểu các chú thích trong SGK
(1,3,9,11)
? Văn bản thuộc thể loại gì?
- GV giới thiệu thêm về hoàn cảnh sáng tác
- Hoàn cảnh sáng tác: Trích bài bút kí, chính
luận Thử lửa viết tháng 6/1942 trong thời kì
gay go, quyết liêt nhất của thời kì chiến tranh
chống phát xít Đức bảo vệ Tổ quốc Xô Viết
Bài báo từng được đánh giá là "một thiên tuỳ
bút trữ tình tráng lệ"
? Bố cục gồm mấy phần? Nêu nội dung của
từng phần
GV: Theo quan niệm của tác giả, lòng yêu
nước bắt nguồn từ đâu? Được tôi luyện thử
thách như thế nào? Chúng ta cùng nhau tìm
hiểu giá trị nghệ thuật, nội dung của tác phẩm
- HS đọc đoạn đầu (Yêu cầu đọc to, lưu loát,
rõ ràng, diễn cảm)
? ở đoạn đầu tác giả quan niệm lòng yêu nước
bắt nguồn từ đâu?
Câu văn khái quát đúng qui luật tình cảm
I Đọc - Tìm hiểu chung
1.Tác giả
I-li-a Ê-ren-bua (1891 - 1962) nhà văn, nhà báo Nga nổi tiếng
2.Tìm hiểu chung về tác phẩm
a Đọc- tìm hiểu chú thích
- Đọc.
- Tìm hiểu chú thích.
b.Tác phẩm
- Thể loại: Bút kí chính luận trữ tình -> Lập luận theo kiểu Tổng- Phân - Hợp
- Bố cục : 2 phần + Từ đầu đến lòng yêu Tổ quốc: Ngọn nguồn của lòng yêu nước
+ Còn lại: Lòng yêu nước được thử thách trong chiến tranh
II Phân tích :
1 Ngoùn nguoàn cuỷa loứng yeõu nửụực
- Loứng yeõu nửụực ban ủaàu laứ loứng yeõu nhửừng vaọt taàm thửụứng nhaỏt
Trang 9yêu nước của con người: yêu bằng những cái
rất gần gũi hàng ngày quanh ta, có thể cảm
giác được
? Theo em, taùi sao loứng yeõu nửụực laùi baột ủaàu
laứ loứng yeõu nhửừng vaọt taàm thửụứng ủoự ?
GV: ẹoự laứ bieồu hieọn sửù soỏng ủaỏt nửụực ủửụùc
con ngửụứi taùo ra, chuựng ủem laùi nieàm vui,
haùnh phuực cho con ngửụứi
? Để chứng minh cho mỗi lí lẽ trên, tác giả đã
đưa ra những dẫn chứng nào?Haừy tỡm chi tieỏt
mieõu taỷ veỷ ủeùp rieõng cuỷa tửứng vuứng mieàn
treõn ủaỏt nửụực Xoõ vieỏt?
+ Cánh rừng bên bờ sông cây mọc là là mặt
nước
+ những đêm tháng sáu sáng hồng
+ Bóng thuỳ dương tư lự bên đường, trưa hè
vàng ánh, tiếng ong bay
+ Khí trời của núi cao, dòng suối óng ánh bạc,
vị mát của nước đóng băng, rượu vảngót từ túi
da dê
+ Sương mù và dòng sông Nê-va, những pho
tượng tạc chiến mã
+ Những phố cũ ngoằn ngoèo, điện Krem-li,
tháp cổ
? Neõu nhửừng nhaọn xeựt veà caựch choùn loùc vaứ
mieõu taỷ nhửừng veỷ ủep ủoự ?
- GV : Moói hỡnh aỷnh tuy chổ laứ gụùi taỷ qua noói
nhụự nhửng vaón laứm noồi roừ veỷ ủeùp rieõng vaứ
taỏt caỷ ủeàu thaộm ủửụùm tỡnh caỷm yeõu meỏn, tửù
haứo cuỷa con ngửụứi
? Em có nhận xét gì về tác giả qua những lời
văn miêu tả lòng yêu nước ấy?
- GV cho HS neõu nhửừng neựt ủeùp rieõng ủaựng
nhụự nhaỏt cuỷa queõ hửụng mỡnh hay nụi ủang
sinh soỏng
- Cho HS phaựt hieọn caõu keỏt ủoaùn
? Theo em, caõu keỏt ủoaùn coự gỡ ủaởc saộc ?
?Tìm đọc những câu ca dao, câu thơ nói về
tình yêu đất nước?
- Các câu ca dao, câu thơ:
+ Anh đi anh nhớ
+ Đồng Đăng
+ Đường vô
+ Việt Nam đất nước (Nguyễn Thi)
- Lòng yêu nước của nhân dân năm vùng miền khác nhau
- Veỷ ủeùp cuỷa queõ hửụng : + Ngửụứi vuứng Baộc nghú ủeỏn caựnh rửứng beõn soõng Vi – na
+ Mieàn Xu – coõ – noõ thaõn caõy moùc laứ laứ maởt nửụực, ủeõm traờng saựng hoàng, ……
+ Ngửụứi xửự U – crai – na nhụự boựng thuyứ dửụng tử lửù, caựi baống laởng cuỷa trửa heứ, ……
-> Tỡnh caỷm yeõu meỏn, tửù haứo veà queõ hửụng
Tác giả chọn những cảnh tượng mang vẻ đẹp tiêu biểu cho từng vùng
đất nước Đó đều là những gì thân thuộc nhất đối với sự sống con người trên mỗi vùng đất Xô Viết, từ thiên nhiên đến văn hoá, lịch sử
- “ Loứng yeõu nhaứ, yeõu laứng xoựm, yeõu mieàn queõ trụỷ neõn loứng yeõu toồ quoỏc ”
-> Khaựi quaựt moọt chaõn lớ saõu saộc veà loứng yeõu nửụực
2 Sức mạnh của lòng yêu nước:
- Theồ hieọn trong thửỷ thaựch chieỏn tranh
- Trong nguy cụ maỏt nửụực
Trang 10+ đẹp vô cùng Tổ ( Tố Hữu)
- HS đọc tiếp phần 2 -> ngày mai
? Lòng yêu nước của mỗi người dân được bộc
lộ đầy đủ nhất khi nào?
+ Lòng yêu nước được bộc lộ đầy đủ nhất
trong chiến tranh: "Đem nó vào lửa đạn gay
go, thử thách…"
GV
- Lòng yêu nước vốn là tình cảm thiêng liêng
trong mỗi con người chân chính Tuy nhiên,
nó sẽ chứng tỏ sức mãnh liệt trong những hoàn
cảnh ngặt nghèo, gay go, quyết liệt khi đất
nước bị xâm lăng, khi độc lập tự do của đất
nước bị đe doạ
? Câu nói: "Mất nước Nga thì ta còn sống làm
gì nữa" có ý nghĩa thiêng liêng ntn đối với
nhân dân Liên Xô?
(Tiếng nói thầm kín, cháy bỏng nhất trong
lòng mỗi người dân Muad thu năm 1942 xe
tăng của bọn phát xít tiến gần tới thủ đo
Mat-xcơva …ND Liên Xô quyết CĐ hi sinh để bảo
vệ ĐLTD của tổ quốc….)
? Nhận xét về cách lập luận của tác giả trong
bài văn chính luận?
- GV làm rõ cách lập luận:
C1: Dòng suối đổ vào sông…-> Quy luật tự
nhiên, mở ra chân lí nêu ở câu 2
C2: Lòng yêu nước (KQuát) là yêu những
vật tầm thường nhất (cụ thể) …Lòng yêu nhà
(cụ thể)….Lòng yêu tổ quốc (KQuát)
-> Cách lập luận trong bài văn chính luận:
Tổng - Phân - Hợp
? Vaọy, ủoỏi vụựi baỷn thaõn em, yeõu nửụực ủửụùc
theồ hieọn qua haứnh ủoọng naứo?
- GV nhaọn xeựt Choỏt laùi yự
? Cho biết giá trị nội dung của bài?
Lòng yêu nhà, yêu làng xóm, yêu miền quê trở
nên lòng yêu tổ quốc Lòng yêu nước được thử
thách của cuộc chiến tranh vệ quốc
- HS đọc ghi nhớ
- GV chốt lại kiến thức về nội dung và nghệ
thuật
Hoạt động 3: Luyện tập
- Cách lập luận chặt chẽ, sáng tạo, linh hoạt, kết hợp giữa diễn dịch và tổng phân hợp
III Tổng kết
* Ghi nhớ: (SGK)
IV Luyện tập:
- HS đọc lại bài văn một lần
Hoạt động 4: Củng cố,dặn dò
4 Củng cố
- GV hệ thống bài giảng:
5 Dặn dò
- Đọc kĩ văn bản nhớ những chi tiết, hỡnh ảnh tiờu biểu trong văn bản
- Hiểu được những biểu hiện của lũng yờu nước