Giáo án Công nghệ 7 tiết 13, 14, 15

GV: Cho HS liên hệ thực tế địa phương Hoạt động 2 : Tìm hiểu nội dung các biện pháp chăm sóc cây trồng GV: Sau khi hạt đã mọc phải tiến hành làm cỏ, vun xới kịp thời để đáp ứng những yêu[r]

Trang 1

Ngày soạn: 15 tháng 11 năm 2010 Ngày dạy :17 tháng 11 năm 2010

Tiết 13

Làm đất và bón phân lót Gieo trồng cây nông nghiệp

I - Mục tiêu:

- Hiểu được mục đích và yêu cầu kĩ thuật làm đất, bón phân lót cho cây trồng và

các công việc cụ thể

- Biết được mục đích kiểm tra, xử lý hạt giống và các căn cứ để xác định thời vụ

- Hiểu được các phương pháp gieo trồng

- Hiểu được khái niệm về thời vụ, những căn cứ để xác định thời vụ

- Hình thành kĩ năng kiểm tra và xử lí hạt giống

- Nhận biết các công việc làm đất bón phân lót

- Có ý thức trong việc bảo vệ môi trường, xử lí hạt giống trước khi gieo trồng, yêu

thích công việc lao động chân tay

II - chuẩn bị :

- Tìm hiểu cách làm đất ở địa phương

- Cách bón phân lót ở địa phương

III - các hoạt động dạy học :

Hoạt động 1 : Làm đất có mục đích gì ?

GV : Đặt câu hỏi cho HS hoạt động nhóm

? Có 2 thửa ruộng, 1 thửa được cày bừa kĩ,

1 thửa chưa được cày bừa Theo em tình

hình cỏ dại và đất ở 2 thửa ruộng đó như

thế nào? Mầm mống sâu bệnh 2 thửa

ruộng đó ra sao ?

Gọi đại diện nhóm trả lời

? Vậy thì làm đất có mục đích gì ?

Nhóm 1: Nhận xét thửa ruộng đã được

cày bừa

- Đất tơi xốp

- Cỏ dại ít

- Giữ nước tốt

- Sâu, bệnh ít

Nhóm 2: Nhận xét thửa ruộng không cày

bừa

- Tình trạng đất cứng

- Cỏ dại nhiều

- Giữ nước kém

- Sâu, bệnh nhiều

- Làm cho đất tơi xốp, tăng khả năng giữ nước, giữ chất dinh dưỡng, diệt cỏ dại và mầm mống sâu, bệnh, tạo điều kiện cho cây sinh trưởng và phát triển tốt

Hoạt động 2: Các công việc làm đất

GV: Treo tranh hình 25, 26 HS: Quan sát

Người thực hiện :Nguyễn Thị Kim Nhung – Trường THCS Tiên Yên

29

Trang 2

? Làm đất bao gồm các công việc nào ?

? Đối với từng loại đất có phải đất nào

cũng cày như nhau không?

? Theo các em khi cày đất xong biện pháp

tiếp theo chúng ta phải làm gì?

? Bừa và đập đất có tác dụng gì

GV: Bừa nhiều lần cho đất nhỏ và nhuyễn

nhưng bừa nhiều hay ít phụ thuộc vào loại

đất loại cây

? Em cho biết tiến hành cày bừa đất bằng

công cụ gì ?

? Sau khi cày bừa kĩ ta phải tiến hành

công việc gì?

? Vậy tại sao phải lên luống?

? Lên luống được tiến hành theo qui trình

gì?

? Lên luống áp dụng cho loại cây nào?

Cày, bừa đập đất, lên luống

HS : Độ sâu của đất phụ thộc vào từng Bừa và đập đất

- Làm nhỏ đất, san phẳng

- Đối với đất sét phải bừa nhiều lần để đất nhuyễn

Lên luống

Để dễ chăm sóc, chống ngập úng và tạo tầng đất dày cho cây sinh trưởng

Qui trình lên luống + Xác định hướng luống

+ Xác định kích thước

+ Đánh rãnh, kéo đất tạo luống, làm phẳng

Chú ý: Khi xác định hướng luống, kích

thước luống, độ cao của luống phụ thuộc vào địa hình và tùy loại cây

Hoạt động 3: Bón phân lót

? Bón lót thường dùng loại phân gì ?

? Em hãy nêu các cách bón phân lót phổ

biến mà em biết?

- Dùng phân hữu cơ và 1 số phân hoá học

đễ bón lót (phân lân) cho cây trồng

- Rải phân lên mặt ruộng, theo hàng, theo hốc,

- Cày bừa hay lấp đất vùi phân xuống

- Bón vãi cho lúa, rau

- Bón hàng cho ngô, khoai

- Bón hốc cho cây ăn quả, cây lấy gỗ

Hoạt động 4: Thời vụ gieo trồng

? Em hãy nêu các cây trồng ở địa phương

em thường gieo trồng vào thời vụ nào

trong năm ?

GV: Căn cứ để xác định: Dựa vào các yếu

tố: Khí hậu, loại cây trồng, tình hình phát

triển sâu, bệnh ở mỗi điạ phương

+ Yếu tố khí hậu : Nhiệt độ, độ ẩm

Lúa: từ 250 -> 350, Cam: 230->290,

Cà chua: 200->250, hoa hồng: 180-> 250 + Loại cây trồng: Mỗi cây trồng có đặc

điểm sinh học và yêu cầu ngoại cảnh khác nhau - gieo trồng khác nhau

+ Sâu bệnh: Nên tránh những đợt sâu bệnh hại

Trang 3

? Trong các yếu tố trên yếu tố nào quyết

định nhất đến thời vụ? Vì sao?

? Hoàn thành thông tin vào bảng SGK ở

mục 2 ?

HS: Lên bảng thực hiện

yếu tố khí hậu là yếu tố quyết định +Các thời vụ gieo trồng

Hoạt động 5: Kiểm tra và xử lý hạt giống.

? Tại sao phải kiểm tra hạt giống và kiểm

tra để làm gì ?

? Hạt giống cần đạt những tiêu chuẩn

nào?

? Xử lý hạt giống nhằm mục đích gì?

? Có những phương pháp xử lý hạt giống

nào?

- Đảm bảo hạt giống có chất lượng tốt, đủ tiêu chuẩn đem gieo

- Kiểm tra hạt giống theo tiêu chuẩn: + Tỷ lệ nãy mầm cao, không có sâu bệnh, độ ẩm thấp

+ Không lẫn giống khác và cỏ dại + Kích thước hạt to

- Mục đích: Kích thích hạt giống nãy mầm nhanh, trừ sâu, bệnh hại ở hạt

- Phương pháp + Xử lý bằng nhiệt độ: Lúa 540, Ngô 400 + Xử lý bằng hoá học

Hoạt động 6: Phương pháp gieo trồng

? Nêu ý nghĩa của kĩ thuật gieo trồng?

? Mật độ gieo trồng là gì?

? ở địa phương em thường trồng những

loại cây gì?

? Trồng theo những phương pháp gieo hạt

nào?

? Như thế nào là trồng cây bằng hạt, bằng

hom?

GV: Cho học sinh quan sát H 28

? Điền vào dấu … trong các H 28

? Em hãy kể một số cây được trồng bằng

hạt, bằng hom và bằng củ mà em biết ?

+ Bảo đảm đúng thời vụ, mật độ, khoảng cách, và độ nông, sâu

+ Mật độ gieo trồng là số cây/ khóm hoặc số hạt giống trên 1 đơn vị diện tích nhất định

+ Mật độ gieo trồng được thay đổi tùy theo giống cây, loại đất và điều kiện thời tiết

+ Gieo bằng hạt: Cây ngắn ngày (lúa, ngô, đỗ, rau ) và trong các vườn ươm + Gieo vãi: Nhanh, ít tốn công, số lượng hạt nhiều, nhưng chăm sóc khó khăn + Gieo hàng và gieo hốc: Tiết kiệm giống, chăm sóc dễ, tốn nhiều công

- Trồng bằng cây con: áp dụng rộng rãi với nhiều loại cây trồng ngắn ngày và dài ngày

- Trồng bằng củ và trồng bằng hom

Hoạt động 7: Hướng dẫn học ở nhà

- Tìm hiểu, ghi chép, thờivụ gieo trồng lúa và 1 loài cây hoa màu nào đó ở địa phương

- Trả lời các câu hỏi SGK

31

Trang 4

Tiết 14

Thực hành: Xử lý hạt giống bằng nước ấm Xác định sức nảy

mầm và tỷ lệ nảy mầm của hạt giống

I - Mục tiêu:

- Biết cách xử lý hạt giống bằng nước ấm

- Làm được các thao tác xử lý hạt giống đúng quy trình

- Biết cách xác định sức nảy mầm và tỉ lệ nảy mầm của hạt giống

- Làm được các bước đúng qui trình, xá định sức nảy mầm và tỉ lệ nảy mầm của

hạt giống

- Rèn ý thức cẩn thận chính xác

- Mẫu hạt lúa, ngô

- Nhiệt kế Phích nước nóng Chậu, thùng đựng nước lã

- Đĩa Petri, khay men hãy gỗ, giấy thấm nước hay nước lọc, vải thô hoặc bông

Hoạt động 1: giới thiệu dụng cụ bài thực hành

GV: Nêu yêu cầu cần đạt trong giờ dạy

GV: giới thiệu dụng cụ thực hành

Vật liệu và dụng cụ cần thiết.

- Mẫu hạt lúa, ngô

- Nhiệt kế

- Phích nước nóng

- Chậu, thùng đựng nước lã

- Đĩa Petri, khay men hãy gỗ, giấy thấm nước hay nước lọc, vải thô hoặc bông

Hoạt động 2: Giới thiệu quy trình thực hành

GV: Giới thiệu và làm mẫu pha nước

muối cho đủ 10 – 20 lít

? Vì sao nước muối lại làm cho trứng gà

nổi được?

GV: Giới thiệu

1 Xử lý hạt giống bằng nước ấm.

+ Bước 1: Cho hạt vào trong nước muối

để loại bỏ hạt lép, hạt lửng

- Hoà nước muối, khi nào cho trứng vào nước hoà muối, nếu trứng nổi là đạt yêu cầu

- Do tỉ trọng nước lớn, đẩy trứng nổi lên

- Cho thóc vào rá, nhúng cả rá và thóc và chậu nước muối Tay khoắng đều hạt lúa, khi hạt ngấm nước, vớt hết hạt nổi, giữ lại hạt chìm, đó là hạt chắc

Trang 5

Số hạt nảy mầm

SNM = x 100%

100 hạt

? Vì sao phải dùng nhiệt độ 540C mà

không dùng nhiệt độ cao hơn hay thấp

hơn ?

GV: Giới thiệu và hướng dẫn mẫu các

thao tác thực hiện quy trình xác định sức

nảy mầm và tỉ lệ nảy mầm

GV: Làm mẫu cho hs quan sát

2 Xác định sức nảy mầm và tỉ lệ nảy

mầm của hạt giống.

- Bước 1: Chọn từ lô hạt giống lấy mẫu

từ 50 đến 100 hạt (hạt nhỏ), từ 30 đến 50

hạt to

Ngâm vào nước lã trong 24 giờ

- Bước 2: Xếp 2 hoặc 3 tờ giấy lọc hoặc

giấy thấm nước, vải đã thấm nước bỏ vào

đĩa hoặc khay

- Bước 3: Xếp hạt vào đĩa hoặc khay

đảm bảo khoảng cách để mầm mọc không

dính vào nhau Luôn giữ ẩm cho giấy

Nếu sử dụng khay gỗ hay men thì cho

cát sạch vào dưới đáy với chiều dài từ 1

đến 2 cm Cho nước đủ ấm rồi xếp hạt cho

đều, ấn nhẹ hạt cho dính cát

- Bước 4: Tính sức nảy mầm và tỉ lệ nảy

mầm của hạt

- Để đĩa khay đã xếp hạt vào nơi cố định

để theo dõi hạt nãy mầm

- Hạt được coi là nảy mầm khi có mầm

nảy ra và độ dài mầm bằng 1/2 chiều dài

hạt

- Sức nảy mầm và tỉ lệ nảy mầm của hạt

giống được tính như sau :

+ Sức nảy mầm (SNM) Đếm số hạt nảy

mầm sau thời gian nhất định (từ 4 đến 5

ngày) tuỳ theo loại hạt giống:

+ Bước 2: Rửa sạch hạt chắc.

Đặt rá thóc có hạt chắc vào chậu, lấy nước sạch xối cho hết muối, để hạt thóc róc hết nước

+ Bước 3: Pha nước 540 C

- Dùng nước sôi pha vào chậu nước lã sạch

- Dùng nhiệt kế đo nhiệt độ, khi nhiệt kế chỉ 540 C

Bước 4: Ngâm thóc đã ráo nước vào chậu

nước 540C từ 5 đến 10 phút, sau đó ngâm tiếp vào nước sạch 24 giờ cho hạt hút nước no

Chú ý: Người ta chỉ thay việc ngâm nước

540C bằng cách cho vào lò sấy 540C từ 5

đến 10 phút

540C thì mầm bệnh đã chết, kích thích

được hạt nảy mầm, thấp hơn 540C thì mầm bệnh không chết, cao hơn 540C thì mầm hạt có thể lại chết

-Người thực hiện :Nguyễn Thị Kim Nhung – Trường THCS Tiên Yên

33

Trang 6

+ Tỉ lệ nảy mầm (TLNM) là tỉ lệ % số hạt

nảy mầm trên tổng số hạt đem gieo sau

khi gieo được 7 ngày tuỳ theo loại hạt

giống

? Vì sao không đếm ngay 100 hạt trong

kho hạt giống mà phải rải đều mẫu hạt lấy

1/4 nhiều lần như trên ?

? Nếu cả kho hạt, em lấy mẫu thế nào để

có 100 hạt giống đại diện?

GV: Vừa giới thiệu vừa làm mẫu

? Vì sao không gieo vào đất mà lại dùng

bông hay vải thấm nước?

GV: Cho học sinh quan sát đĩa đã có giấy

hay bông thấm nước xếp đều trong đĩa

HS: Đảm bảo mẫu đại diện cho cả kho hạt giống

HS : Lấy 5 điểm đại diện và làm như bước 1

HS: Hạn chế nấm gây hại mầm hạt giống

Học sinh quan sát

Hoạt động 3: tiến hành thực hành.

GV theo dõi, hướng dẫn những HS còn

lúng túng, quan sát và đánh giá quá trình

thực hiện, đặc biệt kĩ năng thực hiện

Học sinh thực hiện các thao tác theo tình

tự quy trình

Hoạt động 4: Đánh giá kết quả thực hành

- Gọi 1 học sinh của nhóm 1 báo cáo kết quả

- Gọi các nhóm khác bổ sung

GV: Hướng dẫn học sinh đánh giá kết quả thực hành

Số hạt nảy mầm

TLNM = x 100%

Tổng số hạt nảy mầm

Trang 7

Tiết 15

Các biện pháp chăm sóc cây trồng

I - Mục tiêu:

- Biết được ý nghĩa quy trình và nội dung của các khâu kĩ thuật chăm sóc cây trồng như làm cỏ, vun xới, tưới nước, bón phân thúc

- Vận dụng được vào thực tế sản xuất

- Có ý thức lao động, tinh thần chịu khó, cẩn thận

Tranh H 29, 30 sách giáo khoa

Hoạt động 1 : Tìm hiểu biện pháp Tỉa, dặm cây

GV: giới thiệu chăm sóc cây trồng bao

gồm các biện pháp như : Tỉa, giặm cây,

làm cỏ, vun xới, tưới, tiêu nước, bón phân

thúc, chúng ta lần lượt tìm hiểu từng

phương pháp

? Theo các em khi nào phải tỉa cây và khi

nào phải dặm cây?

GV: Cho HS liên hệ thực tế địa phương

- Tỉa các cây yếu, bị sâu bệnh

- Dặm cây khỏe vào khoảng đất cây không mọc, cây chết

Hoạt động 2 : Tìm hiểu nội dung các biện pháp chăm sóc cây trồng

GV: Sau khi hạt đã mọc phải tiến hành

làm cỏ, vun xới kịp thời để đáp ứng những

yêu cầu sinh trưởng, phát triển của cây

trồng

? Công việc làm cỏ tiến hành vào thời

điểm nào?

? Mục đích của việc làm cỏ, vun xới là gì?

? Cho VD về làm cỏ và vun gốc cho cây?

GV : Nhận xét kết luận và cho HS liên hệ

thực tế

- Làm cỏ sau khi gieo hạt khoảng 1 tháng

đối với lúa, ngô

- Vun xới để cây có ĐK sinh trưởng và phát triển

Mục đích + Diệt cỏ dại, làm cho đất tơi xốp

+ Hạn chế bốc hơi của nước, bốc mặn, phèn

+ Chống đổ

Hoạt động 3: Tưới, tiêu nước

Trang 8

?Khi nào thì cây cần nước, cần nước để

làm gì ?

GV: Mỗi loại cây có phương pháp tưới

nước thích hợp, thông thường có các cách

tưới như sau: Tưới theo hàng, tưới thấm,

tưới ngập, tưới phun mưa

? Theo em thế nào là tưới thấm, tưới

ngâm, tưới phun mưa?

GV: Yêu cầu HS quan sát H30 Cho biết

các phương pháp tưới nước

? Điền vào các từ còn thiếu trong các hình

trên?

a Tưới ngập b Tưới theo hốc cây

c Tưới thấm d Tưới phun mưa

GV : Phân tích thêm ưu nhược điểm của

các phương pháp tưới

1 Tưới nước:

Cây cần nước để sinh trưởng và phát triển do đó cần tưới nước đầy đủ và kịp thời

2 Phương pháp tưới:

- Tưới theo hàng, vào gốc cây

- Tưới thấm: Nước được đưa và rãnh luống(liếp) để thấm dần vào luống

- Tưới ngập: Cho nước ngậm tràn mặt ruộng

- Tưới phun mưa: Nước được phun thành hạt nhỏ tỏa ra như mưa bằng hệ thống vòi tưới phun

3 Tiêu nước:

Cây trồng rất cần nước, tuy nhiên nếu thừa nước sẽ gây ngập úng và có thể gây cho cây trồng bị chết Vì thế phải tiến hành tiêu nước kịp thời, nhanh chóng và bằng biện pháp thích hợp

Hoạt động 4: Bón phân thúc là cách bón như thế nào

GV: Giới thiệu các cách bón phân

? Em hãy cho biết các loại phân dùng để

bón thúc ?

? Hãy kể tên các cách bón phân thúc cho

cây?

? Theo em ta phải bón phân như thế nào

để không mất chất dinh dưỡng mà không

ảnh hưởng đến môi trường sinh thái ?

- Bón phân thúc bằng phân hữu cơ hoai mục và phân hoá học theo qui định như sau:

- Bón phân

- Làm cỏ, vun xới, vùi phân vào đất vừa

đỡ mất chất dinh dưỡng mà không gây ô nhiễm môi trường

Hoạt động 5: củng cố - Hướng dẫn về nhà

GV: Treo bảng phụ với bài tập như sau :

Bài 1: Đúng hay sai?

a Lúa sau khi cấy cần chú ý tỉa, dặm để đảm bảo mật độ và khoảng cách

b Khi cây ngô lên cao phải chú làm cỏ và vun gốc

e Khi lúa, lạc bị sâu, bệnh hại nên bơm nước ngập hết cây sẽ diệt được sâu, bệnh

Bài 2 : Điền từ vào các câu sau cho thích hợp.

a Khi lúa đang làm đòng nên bón thúc bằng phân ………

b Dùng phân đạm bón thúc cho rau bằng cách………

c Tước nước cho lúa bàng cách …… Còn tưới cho rau có thể bằng cách

d Dụng cụ làm cỏ cho lúa là …… Dụng cụ làm cỏ cho rau có thể là ……

- Trả lời câu hỏi cuối bài

Định dạng
Số trang	8
Dung lượng	160,05 KB