Chỉ từ có vai trò rất quan trọng , chúng có thể chỉ ra những sự vật , thời điểm khó gọi thành tên , giúp người nghe đọc định vị được các sự vật , *GV duøng maùy chieáu noäi dung baøi t[r]
Trang 1Soạn: 30/11/2008
Giảng: 02/12/2008
Tiết 57
CHặ Tệỉ
A, Muùc ủớch yeõu caàu
Giuựp hoùc sinh naộm ủửụùc:
*Kieỏn thửực:
- Hieồu ủửụùc theỏ naứo laứ chổ tửứ , vaứ hoaùt ủoọng cuỷa chổ tửứ trong cuùm tửứ, trong caõu
*Kyừ naờng:
- Reứn kyừ naờng duứng chổ tửứ khi noựi vaứ vieỏt Luyeọn kyừ naờng tửù kieồm tra ủaựnh giaự keỏt quaỷ hoùc taọp cuỷa hoùc sinh
*Giaựo duùc: Boài dửụừng tỡnh caỷm, hửựng thuự, tớch cửùc tham gia tieỏp thu baứi hoùc.
B, Chuaồn bũ
+ Giaựo vieõn : Soaùn baứi; Phieỏu hoaùt ủoọng nhoựm; Maựy tớnh; ủeứn chieỏu; phaõn nhoựm hoùc taọp
+ Hoùc sinh : Hoùc baứi; hỡnh thaứnh nhoựm hoùc taọp
C Tiến trình tổ chức hoạt động dạy học:
* HĐ 1: Khởi động
2 Kiểm tra: (Duứng maựy chieỏu)
2.1 Caõu hoỷi: Caực cuùm tửứ : “oõng vua noù”; “Vieõn quan aỏy”; Caựnh ủoàng laứng kia”; “ nhaứ noù” thuoọc cuùm tửứ gỡ?
A Cuùm danh tửứ
B Cuùm ủoọngt ửứ
C Cuùm tớnh tửứ
D Phoự tửứ
Neõu caỏu taùo ủaày ủuỷ cuỷa cuùm danh tửứ?
2.2 HDTL:
- Choùn yự A: Laứ cuùm danh tửứ
- Caỏu taùo ủaày duỷ cuỷa cuùm danh tửứ goàm 3 phaàn: Phuù trửụực-Trung taõm-Phuù sau
3 Bài mới(Giới thiệu bài: caực tửứ noù, kia, aỏy trong caực cuùm tửứ treõn laứ phuù sau
cho caực cuùm danh tửứ: “oõng vua noù”; “Vieõn quan aỏy”; Caựnh ủoàng laứng kia”; “ nhaứ noù”
nhửừng tửứ naứy laứ loaùi tửứ gỡ? Noự hoaùt ủoọng ra sao? Chuựng ta tỡm hieồu baứi hoõm nay)
* HĐ 2: Hình thành kiến thức mới
Hoaùt ủoọng cuỷa thaày vaứ troứ Noọi dung kieỏn thửực
GV ghi ủeà baứi vaứ duứng maựy chieỏu
* Ngửừ lieọu
-Hs ủoùc ủoaùn vaờn tỡm caực tửứ in ủaọm ?
Caực tửứ in ủaọm ủoự boồ xung yự nghúa
cho tửứ naứo ?
I: Baứi hoùc
1 Chổ tửứ laứ gỡ ?
a/ Caực tửứ in ủaọm : noù , aỏy , kia , OÂng vua noù
Vieõn quan aỏy Laứng kia Nhaứ noù
Trang 2GV: Dùng máy chiếu
- Em hãy đọc các từ và các cụm từ
Sau đó so sanh và rút ra ý nghĩa của
những từ được in đậm ?
GV: Dùng máy chiếu
HS theo dõi ngữ liệu
* Ngữ liệu: 1& 3/sgk/Tg137
GV: dùng đèn chiếu và phiếu học tập
hướng dẫn HS hoạt động theo nhóm
- Đọc 2 đoạn văn bản! Nghĩa của các
từ ấy , nọ trong 2 đoạn văn có điểm
nào giống và điểm nào khác các
trường hợp đã phân tích ?
Qua phân tích em hãy cho biết thế
nào là chỉ từ ?(thảo luận)
GV dùng máy chiếu nội dung ghi
nhơ
GV: chuyển mục;Dùng máy chiếu
* Ngữ liệu a Các từ nọ, kia, ấy trong
các cum từ “Ông vua nọ”ï, “làng
kia”, “nhà nọ”, “viên quan ấy” giữ
vai trò gì?
* Ngữ liệu 4a/sgk/Tg137
- GV:dùng máy chiếu:
Cuộc chống Mĩ cứu nước của
nhân dân ta dù phải kinh qua gian
khổ, hy sinh nhiều hơn nữa, song
nhất định thắng lợi hoàn toàn.
Đó là điều chắc chắn.
( Hồ Chí Minh)
- Xác định chỉ từ trong đoạn văn và
cho biết chỉ từ giữ chức vụ gì?
Bổ sung ý nghĩa cho các từ đứng trước đó b/ So sánh ý nghĩa
Vế 1 Vế 2 oÂng Vua ông vua nọ viên quan viên quan ấy làng làng kia nhà nhà nọ
Không xác định rõ vị trí của sự vật trong không gian và thời gian nào
Đã nói rõ hơn Các từ nọ, kia, ấy chỉ vào sự vật, xác định rõ vị trí của sự vật trong không gian và thời gian
c/ So sánh các cặp
Viên quan ấy Hồi ấy nhà nọ đêm nọ
Sự định vị về không
gian
Sự định vị về thời
gian
* Ghi nhớ 1: Học thuộc lòng sgk 137
2 Hoạt động của chỉ từ trong câu
a/ Chỉ từ : nọ , ấy , kia
Chỉ từ làm phụ ngữ sau của danh từ
b/ Chỉ từ là: Đó trong câu: Đó là một điều chắc
chắn
Chỉ từ làm thành phần chủ ngữ
Trang 3* Ngữ liệu 4b/sgk/t137
GV dùng máy chiếu: chiếu đoạn văn
Từ đấy, nước ta chăm nghề trồng
trọt, chăn nuôi và có tục ngày tết
làm bánh chưng, bánh giầy.
( Bánh chưng,bánh giầy)
- Xác định chỉ từ trong câu trên!Cho
biết chỉ từ giữ vai trò gì?
*GV dùng máy chiếu!
*HS đọc ghi nhớ!
- GV chuyển mục
*HĐ3- Hướng dẫn luyện tập
*GV dùng máy chiếu; Phát phiếu
hoạt động nhóm!
*HS đọc nội dung bài tập và hoạt
động theo nhóm.
- Trong các câu đã dẫn ở phần một
Chỉ từ đảm nhiệm chức vụ gì ?
Tìm chỉ từ trong câu a b và xác định
chức vụ của chúng ?
*GV chiếu nội dung bài tập số
2/sgk/138
Tìm chỉ từ ? Thay các cụm từ in đậm
bằng những chỉ từ thích hợp và giải
thích vì sao ?
*GV dùng máy chiếu nội dung bài
tập số 3/sgk/139
*HS Hoạt động cá nhân!
- Có thể thay các chỉ từ trong đoạn
dưới đây bằng những từ , cụm từ nào
không ?
-Rút ra nhận xét về tác dụng của chỉ
từ ?
*GV dùng máy chiếu nội dung bài
tập
Viết một đoạn văn ngắn từ ba đến
5 câu với chủ đề tự chọn trong đó có
* Từ: “đấy” giữ vai trò làm chỉ từ xác định về
thời gian
Chỉ từ làm trạng ngữ
* Ghi nhớ 2
Học thuộc lòng sgk 138
B: Luyện tập
Bài tập số 1/sgk/138
a/ Hai thứ bánh ấy Định vị sự vật trong không gian làm phụ ngữ sau cho cụm từ
b/ Đấy , đây : Định vị sự vật trong không gian Làm chủ ngữ
c/ Nay : Định vị sự vật trong thời gian Làm trạng ngữ
Bài tập số 2/sgk/138.139
- Chân núi Sóc Sơn = Đấy
- Bị lửa thiêu cháy = Ấy
Viết như vậy khỏi bị lập từ Bài tập số 3/sgk/139
Không thay được
Chỉ từ có vai trò rất quan trọng , chúng có thể chỉ ra những sự vật , thời điểm khó gọi thành tên , giúp người nghe (đọc) định vị được các sự vật , thời điểm trong chuỗi sự vật hoặc trong dòng thời gian vô tận
Bài tập nâng cao( Nếu trình độ HS phù hợp và thời
gian cho phép.)
Trang 4sử dụng chỉ từ.
Đoạn mẫu:
Mùa hè năm nay, lớp tôi tổ chức đi tham quan công viên nước Hồ Tây Đó là một kỉ niệm tuyệt vời Vì ai từng đến thăm công viên ấy dù
chỉ một lần thì khó có thể quên được
4/ Hoạt động nối tiếp
* Củng cố: GV dùng máy chiếu toàn bộ nội dung kiến thức trọng tâm của bài.
- Chỉ từ là gì ? Hoạt động của chỉ từ trong câu
* HDVN:
- Học thuộc ghi nhớ
- Làm bài tập 1(d)
- Viết một đoạn văn ngắn từ ba đến 5 câu với chủ đề tự chọn trong đó có sử dụng chỉ từ
- Lập dàn ý đề số 5! Bài luyện tập kể chuyện tưởng tượng