Giáo án Ngữ văn 8 - Tuần 36 - Trường THCS Thạnh Hải

- Vận dụng các phương thức tự sự, nghị luận kết hợp với biểu cảm, miêu tả; phương thức thuyết minh và lập luận trong một bài văn.. Học sinh : Ôn tập lại tất cả các kiến thức đã học.[r]

Ngày soạn:………

Ngày dạy:……….

Tuần 36 Tiết133

I Mục tiêu cần đạt.

Hệ thống kiến thức về cụm văn bản tác phẩm văn học nước ngoài và cụm văn bản nhật dụng

II Chuẩn bị.

1 Giáo viên : Sgk, sgv, thiết kế dạy học Ngữ văn 8, bảng phụ.

2 Học sinh : Đọc, hệ thống kiến thức theo yêu cầu câu hỏi sgk.

III Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy – học.

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung cần đạt

Hoạt động 1 : Khởi động

(2’)

* Mục tiêu :

- Tạo hứng thú, tâm thế

tìm hiểu bài mới.

1 Ổn định tổ chức.

2 Kiểm tra bài cũ.

3 Giới thiệu bài.

Tiết học hôm nay ta tiếp

tục ôn tập phần Văn

Hoạt động 2 : Hướng

dẫn học sinh ôn tập.(41’)

* Mục tiêu :

Hệ thống hóa các kiến thức

cơ bản đã học.

1 Hãy thống kê lại các

văn bản văn học nước

ngoài đã học

Nghe

Hệ thống hóakiến thức

Tổng kết phần văn

( Tiếp theo )

TT Tên văn

bản ( tác

phẩm )

Tên tác giả ( nước, châu )

Thể loại ngôn ngữ Giá trị nội dung tư tưởng Đặc sắùc nghệ thuật

01 Cô bé bán

diêm (

Trích

truyện cổ

tích )

1805 –

1875, thế

kỉ XIX, Đan

Mạch, châu Âu )

Truyện cổ tích – Tiếng Đan Mạch

Lòng thương cảm sâu sắc đối với một em bé Đan Mạch bất hạnh, chết cóng bên đường trong đêm giao thừa

Nghệ thuật kể chuyện cổ tích rất hấp dẫn, đan xen hiện thực và mộng ảo, tình tiết diễn biến hợp lí

02 Đánh

nhau với

cối xay

gió (

Trích tiểu

thuyết

Đôn

Ki-hô -tê )

M Xéc-van-tét (

1547 –

1616, thế

kỉ XVI – XVII, Tây Ban Nha, châu Âu )

Tiểu thuyết phiêu lưu Tiếng Tây Ban Nha

Sự tương phản về mọi mặt giữa Đôn Ki-hô –tê và giám mã Xan –chô –Pan –xa

Cả hai đều có những mặt tốt, đáng quý bên cạnh những điểm đáng trách, đáng cười biểu hiện trong chiến công đánh cối xay gió trên đường phiêu lưu

Nghệ thuật miêu tả và kể chuyện theo trật tự thời gian và dựa trên sự đối lập, tương phản, song hành với cặp nhân vật chính

- Giọng điệu hài hước, giễu nhại khi kể, tả về thầy trò nhà hiệp sĩ anh hùng nhưng cũng rất đáng thương

03 Chiếc lá

cuối cùng

( Trích )

O Hen –

ri ( 1862 –

1910, thế

kỉ XIX –

XX, Mĩ, châu Mĩ )

Truyện ngắn;

Tiếng Anh

Tình yêu thương cao cả giữa nnhu7ng4 nghệ sĩ nghèo

Nghệ thuật đảo ngược tình huống hai lần, hình ảnh chiếc lá cuối cùng

04 Hai cây

phong (

Trích )

Ai – ma – tốp ( 1928

- , thế

kỉ XX, Kư – rơ – gư – xtan,

Truyện ngắn;

Tiếng Nga

Tình yêu quê hương

da diết gắn với câu chuyện hai cây phong và thầy giáo Đuy – sen thời thơ ấu của tác giả

Miêu tả cây phong rất sinh động Câu chuyện đậm chất hội họa

Châu Á )

05 Đi bộ

ngao du (

Trích )

J Ru – xô ( Pháp, thế kỉ XVIII )

Tiểu thuyết

Bàn về lợi ích của đi bộ ngao du với lối sống tự do của con người, với quá trình học tập, hiểu biết và ren luyện sức khỏe

Giải thích, chứng minh luận điểm bằng cách đã dẫn chứng trong những câu chuyện chân thật và hấp dẫn

2 Tóm tắt ngắn gọn nội

dung mỗi đoạn trích trên

bằng một đoạn văn khoảng

10 dòng

3 Hãy hệ thống cụm văn

bản nhật dụng

Tóm tắt

Hệ thống kiến thức

TT Tên văn bản Tác giả Chủ đề Đặc điểm thể loại, nghệ

thuật

01 Thông tin về

ngày Trái

Đất năm

2000

Theo tài liệu của Sở Khoa học – Công nghệ Hà Nội

Tuyên truyền, phổ biến một ngày không dùng bao bì ni lông, bảo vệ môi trường trái đất – ngôi nhà chung của chúng ta

Thuyết minh ( giới thiệu, giải thích, phân tích, đề nghị )

02 Ôn dịch,

thuốc lá TheoNguyễn Khắc Viện (

Từ thuốc lá đến ma túy – Bệnh nghiện )

Giống như ôn dịch và còn nguy hiểm hơn cả ôn dịch Bởi vậy, chống lại việc hút thuốc lá cũng phải có quyết tâm cao và triệt để hơn cả việc phòng chống ôn dịch

Vấn đề chống hút thuốc lá đã trở thành vấn đề văn hóa, xã hội quan trọng, thời sự và thiết thực của loài người

Giải thích và chứng minh bằng những lí lẽ và dẫn chứng cụ thể, sinh động, gần gũi và hiển nhiên để cảnh báo mọi người

03 Bài toán dân

số Theo An, báo GD Thái

& TĐ, số 28, 1995

Hạn chế gia tăng dân số là đòi hỏi tất yếu của sự phát triển loài người

Từ câu chuyện bài toán cổ hạt thóc, tác giả đưa ra các con số buộc người đọc phải liên

tưởng và suy ngẫm.

4 Nêu lại những chủ đề

của các văn bản nhật dụng

đã học ở chương trình lớp

6, 7

Hoạt động 3 : Hướng

dẫn công việc ở nhà (2’)

* Mục tiêu:

Giúp học sinh có tâm thế,

cách chuẩn bị bài ở nhà.

Ôn tập tất cả kiến thức

chuẩn bị kiểm tra học kì II

Trình bày.

- Lớp 6 :

1 Bảo vệ và giới thiệu danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử :

+ Cầu Long Biên chứng nhân lịch sử.

+ Động Phong Nha.

2 Bảo vệ đất đai, quyền dân tộc :

+ Bức thư của thủ lĩnh da đỏ.

- Lớp 7 :

3 Nhà trường và gia đình:

+ Cổng trường mở ra.

+ Mẹ tôi.

+ Cuộc chia tay của những con búp bê.

4 Giữ gìn và bảo vệ văn hóa, phong tục cổ truyền dân tộc :

Ca Huế trên sông Hương.

Nghe

* Nhận xét – Rút kinh nghiệm.

……….

………



Ngày soạn:………

Ngày dạy:……….

Tuần 36 Tiết134

I Mục tiêu cần đạt.

1 Kiến thức:

- Hệ thống hóa kiến thức và kĩ năng phần Tập làm văn Nắm chắc khái niệm và biết cách viết văn bản thuyết minh, biết kết hợp miêu tả, biểu cảm trong tự sự, miêu tả, biểu cảm trong nghị luận

2 Kĩõ năng:

- Rèn kĩ năng hệ thống hóa, so sánh, viết đoạn văn, phát triển đoạn theo kiểu loại, theo chủ đề

3 Thái độ :

- Ý thức rèn luyện kĩ năng làm văn

II Chuẩn bị.

1 Giáo viên : Bảng hệ thống hóa kiến thức.

2 Học sinh : Ôn tập theo hệ thống câu hỏi trong sgk.

III Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy – học.

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung cần đạt

Hoạt động 1 : Khởi động

(2’)

* Mục tiêu :

- Tạo hứng thú, tâm thế

tìm hiểu bài mới.

1 Ổn định tổ chức.

2 Kiểm tra bài cũ.

3 Giới thiệu bài.

Tiết học hôm nay ta đi

vào ôn tập phần Tập làm

văn

Hoạt động 2 : Hướng

dẫn học sinh ôn tập (41’)

Nghe

I Tính thống nhất của văn bản.

Oân tập phần tập làm văn

* Mục tiêu ;

Hệ thống hóa kiến thức đã

tìm hiểu.

1 Thế nào là tính thống

nhất của một văn bản ?

Tính thống nhất của một

văn bản thể hiện rõ nhất ở

đâu ?

2 Chủ đề của văn bản là

gì ?

3 Tính thống nhất của

chủ đề được thể hiện như

thế nào và có tác dụng gì ?

4 Phát triển thành đoạn

văn từ các câu chủ đề sau :

- Em rất thích đọc sách

- Mùa hè thật hấp

dẫn

Trình bày

Trình bày

Chủ đề được thể hiện trong câu chủ đề ( câu khẳng định, câu trần thuật, ), trong nhan đề văn bản, trong các đề mục,

Trình bày

Tính thống nhất về chủ đề khi chỉ biểu đạt chủ đề xác định, không xa rời hay lạc sang chủ đề khác Tính thống nhất chủ đề còn thể hiện ở sự mạch lạc trong liên kết giữa các phần, các đoạn trong văn bản Tất cả đều tập trung làm sáng tỏ và nổi bật chủ đề của văn bản.

Viết đoạn văn

- Những câu kế tiếp phải xoay quanh và phát triển cái

ý chủ chốt sự ham thích đọc sách của em.

=> Đoạn văn diễn dịch.

- Những câu văn trước đĩ phải xoay quanh và phát triển cái ý chủ chốt sự hấp dẫn của mùa hè.

=> Đoạn văn qui nạp.

- Tính thống nhất của văn bản thể hiện trước hết trong chủ đề, trong tính thống nhất của chủ đề văn bản

- Chủ đề của văn bản là vấn đề chủ chốt, là đối tượng chính yếu mà văn bản biểu đạt

5 Thế nào là văn tự sự ?

6 Tĩm tắt văn bản tự sự

để làm gì ?

7 Làm thế nào để tĩm tắt

văn bản tự sự cĩ hiệu quả?

Không bao giờ chỉ có tự

sự đơn thuần Tự sự bao giờ

ít nhiều cũng có sự đan xen

yếu tố miêu tả và biểu cảm

Các yếu tố này làm cho câu

chuện trở nên sinh động và

cụ thể hơn.

8 Thế nào là thuyết

minh ?

9 Có bao nhiêu kiểu đề

bài thuyết minh ?

Trình bày

Trình bày

Trình bày

Trình bày

Trình bày

Các kiểu đề tài thuyết minh chủ yếu :

- Người ( danh nhân, người nổi tiếng, anh hùng, lập

II Văn bản tự sự.

- Văn bản tự sự là văn bản kể chuyện, trong đó bằng ngôn ngữ văn xuôi, bằng lời tái hiện lại câu chuyện, sự việc, nhân vật cùng suy nghĩ và hành động trước mắt mọi người như nó đang xảy ra

- Tóm tắt văn bản tự sự giúp cho người đọc dễ dàng nắm bắt được nội dung chủ yếu, hoặc để tạo cơ sở cho việc tìm hiểu, phân tích, bình giá

- Muốn tóm tắt văn bản tự sự có hiệu quả cần đọc

kĩ nhiều lần tác phẩm, phát hiện các chi tiết chính, kể lại bằng lời của mình

III Văn bản thuyết minh.

- Thuyết minh là giới thiệu, trình bày về các đối tượng nào đó cho người nghe hiểu đúng, hiểu rõ một cách trung thực, khách quan, khoa học

- Các kiểu bài chính : + Thuyết minh một đồ dùng

+ Thuyết minh về một động vật, thực vật

10 Các phương pháp,

biện pháp chủ yếu trong

bài văn thuyết minh là gì ?

11 Trong khi thuyết

minh có thể và cần trí

tưởng tượng, sáng tạo hay

không ?

12 Sự khác nhau giữa

thuyết minh một đồ vật và

một cách làm như thế nào ?

13 Phân biệt giữa luận

điểm, luận cứ, luận chứng ?

thành tích xuất sắc, nhân vật lịch sử, )

- Vật ( động vật, thực vật )

- Đồ vật ( dụng cụ và đồ nghề, nghề nghiệp )

- Phương pháp, cách thức ( làm món ăn, đồ chơi, thí nghiệm, trò chơi )

- Danh lam thắng cảnh và

di tích lịch sử.

- Hiện tượng tự nhiên, xã hội.

- Tác phẩm văn học.

Trình bày

Trình bày

Trong bài văn thuyết minh có thể và cần sử dụng miêu tả, biểu cảm, tưởng tượng sáng tạo nhưng nhất thiết không được tùy tiện, tự do làm sai lạc hình ảnh đối tượng.

Trình bày

Bố cục mỗi kiểu bài thuyết minh lại có những đặc điểm riêng.

Phân biệt

+ Thuyết minh một phương pháp

+ Thuyết minh một danh lam thắng cảnh

- Các phương pháp, biện pháp thuyết minh chủ yếu : Định nghĩa, giải thích, so sánh, số liệu thống kê, nêu

ví dụ, phân tích, phân loại,

IV Văn bản nghị luận.

- Luận điểm là ý kiến, quan điểm của người viết để làm rõ, làm sáng tỏ vấn đề cần bàn luận

- Luận cứ là lí lẽ, dẫn chứng, căn cứ để giải thích, chứng minh luận điểm

- Luận chứng là quá trình

14 Luận điểm có vai trò

như thế nào trong văn nghị

luận ?

15 Vai trò của các yếu

tố biểu cảm, miêu tả trong

văn nghị luận như thế nào ?

Hoạt động 3 : Hướng

dẫn công việc ở nhà (2’)

* Mục tiêu:

Giúp học sinh có tâm thế,

cách chuẩn bị bài ở nhà.

Ôn tập tất cả các kiến

thức chuẩn bị kiểm tra học

kì II

Trình bày

Luận điểm đóng vai trò cực

kì quan trọng trong bài văn nghị luận Không có luận điểm , luận điểm mờ bài văn nghị luận sẽ không có xương sống, không có linh hồn, không có lí do tồn tại.

Trình bày

Các yếu tố miêu tả, biểu cảm chỉ nhằm mục đích phục vụ cho mạch lập luận, cho việc làm sáng rõ luận điểm.

VD : Đoạn văn biểu cảm, miêu tả đặc sắc trong bài Hịch tướng sĩ : Ta thường tới bữa quên ăn cũng nguyện xin làm; Lúc bấy giờ các ngươi muốn vui chơi phỏng có được chăng

? Ta viết bài hịch này để các ngươi biết bụng ta !

Nghe

lập luận, viện dẫn, phân tích, chứng minh làm sáng tỏ, bảo vệ luận điểm

* Nhận xét – Rút kinh nghiệm.

……….

………



Ngày soạn:………

Ngày dạy:……….

Tuần 36 Tiết135, 136

I Mục tiêu cần đạt.

- Đánh giá khả năng vận dụng linh hoạt theo hướng tích hợp các kiến thức và

kĩ năng trong một bài kiểm tra

- Vận dụng các phương thức tự sự, nghị luận kết hợp với biểu cảm, miêu tả; phương thức thuyết minh và lập luận trong một bài văn

II Chuẩn bị.

1 Giáo viên : Ra đề, pho to đề.

2 Học sinh : Ôn tập lại tất cả các kiến thức đã học.

III Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy – học.

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung cần đạt

Hoạt động 1 : Khởi

động (2’)

* Mục tiêu :

- Tạo hứng thú, tâm thế , ý

thức nổ lực trong kiểm tra

đánh giá.

1 Ổn định tổ chức.

2 Kiểm tra bài cũ.

3 Giới thiệu bài.

Tiết học hôm nay ta đi

vào kiểm tra tổng hợp học

kì II

Hoạt động 2 : Hướng

dẫn kiểm tra học kì (116’)

Xác định, thực hiện đúng

yêu cầu đề, rèn kĩ năng phân

tích, lựa chọn, diễn đạt.

1 Nêu mục đích, yêu

cầu

Nghe

Nghe

Kiểm tra học kì ii

2 Phát phần trắc nghiệm.

3 Quan sát, theo dõi

4 Thu bài làm phần trắc

nghiệm

5 Phát phần tự luận

6 Quan sát, theo dõi

7 Thu bài làm phần tự

luận

8 Kiểm tra số lượng,

nhận xét

Hoạt động 3 : Hướng

dẫn công việc ở nhà (2’)

* Mục tiêu:

Giúp học sinh có tâm thế,

cách chuẩn bị bài ở nhà.

Chuẩn bị phần học : “

Văn bản thông báo” theo

định hướng câu hỏi sgk

Nhận đề Thực hiện theo yêu cầu đề

Nộp bài

Nhận đề

Thực hiện theo yêu cầu đề

Nộp bài

Nghe

* Nhận xét – Rút kinh nghiệm.

……….

……….

……….

……….

……….

……….

……….

……….

……….

……….

……….

………

……….

……….

……….

