nằm đây: Sự ra đời kỳ lạ của Gióng + Tiếp theo… cứu nước: Gióng gặp sứ giả, cả làng nuôi gióng + Tiếp theo… lên trời: Gióng ra trận và đánh tan giặc + Còn lại: Gióng bay về trời - Gọi 1 [r]
Trang 1Ngày soạn: 22/8/2009 TUẦN 2 - BÀI 02
Văn bản: THÁNH GIÓNG
(Truyền thuyết)
A Mục tiêu bài học: Giúp học sinh:
- Nắm được nội dung, ý nghĩa và một số nét nghệ thuật của truyện Thánh Gióng
- Kể lại được truyện này
B Chuẩn bị:
- Giáo viên: Sưu tầm bài thơ, đoạn thơ của Tố Hữu về Thánh gióng; 2 tranh Thánh Gióng nhổ tre quật vào giặc và Thánh Gióng bay về trở về Trời
- Học sinh: Soạn trước bài
C Tiến trình tổ chức dạy - học bài mới
I Ổn định: Kiểm tra sỉ số.
II Bài cũ: - Nêu ý nghĩa của 2 thứ bánh mà Lang Liêu đem lễ Tiên Vương
- Qua truyện Bánh chưng bánh giầy nhân dân ta mơ ước điều gì?
III Tiến trình tổ chức bài mới:
1 Giới thiệu bài mới
2 Tiến trình tổ chức các hoạt động.
HOẠT ĐỘNG CỦA
GIÁO VIÊN
HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC
SINH
NỘI DUNG HOẠT ĐỘNG
* Hoạt động 1: Hướng dẫn
học sinh tiếp cận văn bản
- Giới thiệu người kể, hướng
dẫn học sinh cách đọc thay đổi
giọng điệu theo cốt truyện
I-Đọc -tìm hiểu chú thích:
- Đọc 1 đoạn, gọi học sinh đọc
tiếp theo mạch kể
-2 HS đọc văn bản 1- Đọc truyện
- Câu chuyện gồm những nhân
vật chính nào?
-Trả lời
- Mạch kể chuyện có thể ngắt
thành mấy phần? Ý chính của
mỗi phần như thế nào?
- 4 phần:
+ Từ đầu … nằm đây: Sự ra đời kỳ lạ của Gióng
+ Tiếp theo… cứu nước:
Gióng gặp sứ giả, cả làng nuôi gióng
+ Tiếp theo… lên trời:
Gióng ra trận và đánh tan giặc
+ Còn lại: Gióng bay về trời
2- Bố cục: 4 phần
- Gọi 1 vài em đọc chú thích,
nhấn mạnh những từ Hán việt:
1, 2, 3, 4, 5, 6, 10, 11, 17, 18
Đọc chú thích
* Hoạt động 2: Hướng dẫn II-Tìm hiểu văn Tiết 5
Trang 2học sinh trả lời, thảo luận các
câu hỏi
bản:
- Truyện Thánh Gióng có
những nhân vật nào? Ai là
nhân vật chính
Bình: Gióng là nhân vật chủ
chốt từ cậu bé làng Gióng trở
thành Thánh Gióng Đây là
hình tượng nhân vật được xây
dựng bằng nhiều chi tiết tưởng
tượng, kỳ ảo, tạo nên vẻ đẹp
hấp dẫn
-Trả lời: Hai vợ chồng ông lão, Thánh Gióng, dân làng,
sứ giả, vua, giặc Ân
- Gọi 1 em đọc phần 1 -Đọc phần 1 1- Hoàn cảnh ra
đời của Thánh Gióng
- Nêu những chi tiết kể về sự ra
đời của Gióng
-Tìm chi tiết:
- Bà mẹ ướm thử vết chân
to, lạ ngoài đồng về thụ thai
- 12 tháng sau sinh ra Gióng
- Ba tuổi chưa biết nói cười
- Em có nhận xét gì về sự ra
đời của Gióng
-Nhận xét:
Ra đời kỳ lạ
- Kỳ lạ
Giảng giải: đó là sự ra đời
không bình thường, đượm màu
sắc kỳ lạ nhấn mạnh con người
Gióng là con người thần
Gióng là con người thần
- Giặc đến, sứ giả tìm hiền tài
giúp nước, phản ứng của chú
bé như thế nào? Dẫn đến phân
tích ý 2
-Tìm hiểu phân tích:
- Tiếng nói đầu tiên: đòi đánh giặc
2- Giặc đến, Thánh Gióng ra trận
- Tiếng nói đầu tiên của chú bé
lên 3 là gì? Chi tiết đó có ý
nghĩa như thế nào?
Ca ngợi ý thức đánh giặc cứu nước của Gióng (cũng là của nhân dân)
- Hãy cho biết ý nghĩa của việc
Gióng đòi ngựa sắt, roi sắt,
giáp sắt để đánh giặc?
- Dân tộc ta chuẩn bị đầy đủ
vũ khí, đưa cả những thành tựu văn hóa, kỹ thuật vào cuộc chiến đấu
- Chi tiết bà con làng xóm vui
lòng góp gạo nuôi Gióng gợi
cho em suy nghĩ gì?
- Sức mạnh của tình đoàn kết của dân mỗi khi Tổ Quốc
bị đe doạ và khẳng định Gióng lớn lên bằng sự đùm bọc, nuôi dưỡng của nhân dân
- Bức tranh trang 20 miêu tả
cảnh gì? Có ý nghĩa như thế
-Miêu tả bức tranh:
- Sức mạnh phi thường của
Trang 3nào? Thánh Gióng
- Em nào có thể kể ngắn gọn
phần Gióng ra trận đánh giặc?
-Kể
- Gióng lớn lên như thổi, vươn
vai thành tráng sĩ có ý nghĩa
như thế nào?
- Sức sống mãnh liệt và kỳ diệu của dân tộc ta trước nạn ngoại xâm
- Chi tiết roi sắt gãy, Gióng
nhổ tre bên đường đánh giặc là
1 chi tiết rất có ý nghĩa Em
nào hiểu được ý nghĩa của chi
tiết này?
Liên hệ lời kêu gọi toàn
quốc kháng chiến thời chống
Pháp của Bác: “ Ai có súng
dùng súng, ai có gươm dùng
gươm, không có gươm thì
dùng cuốc, thuổng, gậy gộc”
- Gióng không chỉ đánh giặc bằng vũ khí của vua ban mà còn bằng cả cỏ cây của đất nước khiến cho:
“ Quân Ân phải lối ngựa hoa
Tan ra như nước, nát ra như bèo”
- Sự thông minh của Gióng khiến quân giặc:
“Đứa thì sức mũi sức tai Đứa thì chết chóc vì gai tre ngà”
- Gióng đã giúp dân đánh tan
giặc Ân nhưng lại không ở lại
hưởng lộc vua ban mà cởi áo
giáp bay về trời Cách kể
chuyện như vậy có dụng ý gì?
Mở rộng: Phẩm chất yêu
nước nồng nàn, chiến đấu dũng
cảm, không đòi hỏi công danh
của Gióng chính là phẩm chất
tốt đẹp của thiếu niên, của cả
dân tộc Việt Nam anh hùng
được thể hiện trong lịch sử đấu
tranh của dân tộc
- Khẳng định không màng công danh Gióng là con của Thần của trời thì nhất định Gióng phải về trời trả lại cho người quần áo sắt, nón sắt Gióng được bất tử hoá
- Câu chuyện chưa chấm dứt ở
chỗ Thánh Gióng bay về trời
mà còn có những dấu tích để
lại Ghi bảng và nêu ý nghĩa
bức tranh trang 21
- Anh hùng không màng công danh
3- Những dấu tích
để lại.
- Những dấu tích lịch sử nào
còn để lại khiến ta tin đó là
chuyện thật?
- Phong “Phù Đổng Thiên Vương”, đền thờ ở làng Phù Đổng, mở hội vào tháng 4, những bụi tre đằng ngà vàng óng, ao hồ, làng cháy
Thánh Gióng sống mãi với non sông đất nước
* Hoạt động 3: Thực hiện ghi
nhớ:
Trang 4- Hãy nêu ý nghĩa của hình
tượng Thánh Gióng?
- Gióng là biểu tượng tuyệt đẹp của con người Việt Nam trong chiến đấu và chiến thắng, không màng danh lợi, đẹp như một giấc mơ hồng
- Theo em truyền thuyết Thánh
Gióng có liên quan đến sự thật
lịch sử nào? Gọi học sinh đọc
ghi nhớ
- Gắn với thời đại Vua Hùng * Ghi nhớ: SGK
trang 23
* Hoạt động 4: Hướng dẫn
học sinh luyện tập
- Học sinh đọc đề bài tập 1
- Học sinh đọc bài tập 2, nêu ý
nghĩa của bức tranh trang 23
- Gọi 1 em đọc phần đọc thêm
- Bức tranh trang 23: Tinh thần Gióng ngày nay vẫn được phát huy
- Hội thi dành cho thiếu niên, học sinh là lứa tuổi của Gióng
- Mục đích hội thi: Khoẻ để học tập tốt, lao động tốt, góp phần bảo vệ và xây dựng đất nước
III - Luyện tập
1- Hình ảnh đẹp
về Gióng 2- Ý nghĩa của phong trào “Hội khoẻ Phù Đổng”
IV Củng cố: Nếu cần vẽ tranh minh hoạ về truyện Thánh Gióng , em sẽ vẽ cảnh
nào? Vì sao?
V Dặn dò: Làm bài tập 1, 2, 3 trong Sách bài tập trang 9, 10; chuẩn bị bài mới