Mục tiêu cần đạt - Có hiểu biết bước đầu về thể loại truyền thuyết - Hiểu đựoc quan niệm của người Việt cổ về nòi giống dân tộc qua truyền thuyết Con Rång ch¸u Tiªn - HiÓu ®îc nh÷ng nÐt[r]
Trang 1Ngày soạn:15/8/2011
Ngày giảng:17/8/2011
Ngữ văn Bài 1:Tiết 1: Văn bản
Con rồng cháu tiên
I Mục tiêu cần đạt
- Có hiểu biết ! đầu về thể loại truyền thuyết
Rồng cháu Tiên
- Hiểu " <! những nét chính về nghệ thuật của truyện
- Từ việc cảm nhận " <! nội dung, ý nghĩa câu chuyện HS tự hào về truyền thống dân cháu Hồng Tích hợp nội dung: Bác Hồ luôn đề cao truyền thống đoàn kết giữa các dân tộc anh em và niềm tự hào vầ nguồn gốc con rồng cháu tiên
* Trọng tâm kiến thức kĩ năng:
1 Kiến thức
- Khái niệm thể loại truyền thuyết
- Nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong tác phẩm thuộc thể lọai truyền thuyết giai đạn đầu
.2 Kĩ năng
- Đọc diễn cảm văn bản truyền thuyết
- Nhận ra những sự việc chính của truỵên
II Chuẩn bị
1 Giáo viên: Tranh “ Con Rồng, cháu Tiên”.
2 Học sinh: Đọc kĩ, tóm tắt văn bản; trả lời các câu hỏi phần Đọc - hiểu văn bản.
III Phương pháp và kĩ thuật dạy học
1.Phương pháp: phân tích, trao đổi, đàm thoại.
2.Kĩ thuật: Trình bày 1’, chia nhóm
IV Tổ chức giờ học:
1 ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số( 1 ’ )
2 Kiểm tra bài cũ: ( 2 ’ )
- Kiểm tra sách vở, bài soạn của HS
3 Tiến trình tổ chức các hoạt động
Hoạt động 1 : ( 1’) Khởi động
GV giới thiệu bài: Mỗi ng / chúng ta đều thuộc về một dân tộc Mỗi dân tộc
lại có nguồn gốc riêng của mình gửi gắm trong những thần thoại, truyền thuyết kì diệu Con Rồng cháu Tiên là một truyền thuyết tiêu biểu mở đầu cho các truyền thuyết về
Hoạt động 2: Hướng dẫn đọc và thảo luận
chú thích(9 ’ )
I Đọc – thảo luận chú thích.
Trang 2* Mục tiêu:
- HS đọc diễn cảm, kể tóm tắt,giải thich
" <! một số từ khó
mạch lạc GV đọc mẫu, HS đọc, HS nhận
xét cách đọc của bạn => nhận xét, sửa chữa
GV yêu cầu HS tóm tắt văn bản.=> GV nhận
xét, tóm tắt ngắn gọn lại
- HS đọc thầm chú thích dấu *( SGK)
H Em hiểu thế nào về truyền thuyết?
- GV có thể mở rộng 1 số nội dung về định
nghĩa, thể loại, hình thức truyền miệng của
dân gian
GV đọc các chú thích khác => GV giải thích
một số từ khó
( GV tích hợp môn TV: Đa số các chú thích
đều là từ Hán Việt các em sẽ " <! tìm hiểu
ở tiết sau)
Hoạt động 2: ( 3 ’ )Hướng dẫn tìm hiểu bố
cục
* Mục tiêu
- Xác định " <! bố cục văn bản, nội dung
của từng đoạn văn
H Văn bản này có thể chia làm mấy phần?
Xác định nội dung mỗi phần?
Hoạt động 3 (20 ’ ): Hướng dẫn tìm hiểu
văn bản
* Mục tiêu
- Trình bày " <! nguồn gốc, hình dáng và
đặc điểm của Lạc Long Quân và Âu Cơ,
1 Đọc, tóm tắt
* Đọc
* Tóm tắt
2.Thảo luận chú thích
* Khái niệm: Truyền thuyết là loại truyện dân gian kể về các nhân vật và
sự kiện có liên quan đến lịch sử thời
kỳ ảo truyện thể hiện thái độ và cách
đánh giá của nhân dân đối với sự kiện
và nhân vật sự kiện lịch sử " <! kể
* Các chú thích khác: SGK
II Bố cục
3 phần:
- Phần1: Từ đầu đến “long trang” - giới thiệu LLQ và ÂC
- Phần 2: tiếp đến “lờn đường” - LLQ
và Âu Cơ chia con
- Phần 3: cũn lại - giới thiệu nguồn gốc người Việt
III Tỡm hiểu văn bản
Trang 3GV yêu cầu HS đọc thầm đoạn 1
H Tìm những chi tiết nói về Lạc Long quân
và Âu Cơ?
( Gợi ý: Nguồn gốc xuất thân, hình dáng, tài
năng, đặc điểm?)
H Em có nhận xét gì về 2 nhân vật này?
GV kết luận: Họ đều là những thần mang vẻ
H Em hiểu gì về những nhân vật thần trong
truyện? Những nhân vật này có thật không?
* GV :Từ nguồn gốc, hình dáng của họ có
nhiều kì lạ Việc kết hôn, chia tay của họ có
gì lạ không chúng ta chuyển sang phần 2
- HS đọc thầm đoạn 2
H Lạc Long Quân và Âu Cơ gặp nhau trong
hoàn cảnh nào?
H Việc sinh nở của Âu Cơ có gì kì lạ khác
có ý nghĩa gì?
con
- ý nghĩa: Bắt nguồn từ thực tế rồng, rắn (bò
sát), tiên( chim) đều đẻ trứng Vì vậy nguồn
gốc dân tộc ta cao quí là con cháu thần tiên,
mong muốn sự đoàn kết dân tộc
GV giải thích từ “đồng bào”
H Ngoài sự sinh nở kì lạ của Âu Cơ, sự
lạ?
1 Nguồn gốc, hình dáng và đặc
điểm của Lạc Long Quõn và Âu Cơ
LạcLong Quõn Âu Cơ:
- Nòi Rồng, con thần Long Nữ
-Có nhiều phép lạ, sức khoẻ vô địch
-Dòng họ thần nông
- Xinh đẹp tuyệt trần
- Sống ở vùng núi cao
- Hai nhõn vật đều là thần cú nguồn gốc lớn lao, kỳ lạ, đẹp đẽ, cú tài năng phi thường
- Đó là những nhân vật không có thật,
2 Việc kết duyên, sinh con và chia tay của Lạc Long Quân và Âu Cơ.
- Lạc Long Quân và Âu Cơ tình cờ gặp nhau và kết duyên với nhau
- Âu Cơ sinh nở lạ kì: Nở ra 100 con trai, hồng hào, khoẻ mạnh
=>ý nghĩa:Tự hào nguồn gốc dân tộc
ta cao quí là con cháu thần tiên, mong muốn sự đoàn kết dân tộc
Trang 4H Tại sao Lạc Long Quânvà Âu Cơ phải
chia đôi đàn con? Họ đã hẹn ! điều gì?
- Do thực tế cuộc sống rồng quen sống 4
nhau nên buộc họ phải chia con Họ hẹn !
giúp nhau khi gặp khó khăn
- GV treo tranh minh hoạ
H Bức tranh mô tả cảnh gì?
H Lời của Lạc Long Quân lúc chia tay có ý
nghĩa gì?
HS trình bày 1’
H Chàng, thiếp, nàng ở đây chỉ ai? Em
nào?
con cháu của ai? Vì sao nhân dân ta chọn
Lạc Long Quân và Âu Cơ là cha, mẹ?
( Con cháu Lạc Long Quân và Âu Cơ Tự
hào là nguồn gốc thần tiên)
- 1 HS đọc đoạn cuối
H Đoạn cuối truyện cho em biết thêm điều
cổ K +p
Thảo luận nhóm: (3’) => HS trả lời, nhận
xét chéo => GV nhận xét :
- Truyện giải thích nguồn gốc của dân tộc
VN, tự hào về nguồn gốc tổ tiên
- Thể hiện ý nghĩa đoàn kết dân tộc
- Tự hào về nguồn gốc thần tiên
những chi tiết đó?
Hoạt động 5: Hướng dẫn tổng kết và học
ghi nhớ ( 3 ’ )
* Mục tiêu
- Lạc Long Quân và Âu Cơ chia đôi
đàn con, hẹn ! giúp nhau khi khó khăn
- Lời ! nguyện có ý nghĩa to lớn : Dõn tộc Việt Nam đều là anh em một nhà, thể hiện ý nguyện thống nhất của nhõn dõn ta
3 ý nghĩa
- Truyện kể về nguồn gốc dân tộc con Rồng cháu Tiên, ngợi ca nguồn gốc cao quý của dân tộc và ý nguyện đoàn két gắn bó của dân tộc ta
4 Vai trũ của chi tiết tưởng tượng
kỡ ảo:
- Tụ đậm tớnh chất kỡ lạ của nhõn vật
- Suy tụn nguồn gốc dõn tộc
- Tăng sức hấp dẫn của truyện
IV Ghi nhớ
Trang 5hiểu " <! điều gì?
luôn đề cao truyền thống đoàn kết giữa các
dân tộc anh em và niềm tự hào vầ nguồn gốc
con rồng cháu tiên
HS đọc ghi nhớ=> GV khắc sâu nội dung
Hoạt động 6: Hướng dẫn luyện tập( 3’)
* Mục tiêu:
- Rèn kỹ năng kể diễn cảm cho HS
GV yêu cầu HS kể diễn cảm => GV nhận
xét, cho điểm
(SGK - 8)
V Luyện tập
Bài tập 2: Kể diễn cảm câu chuyện
4 Củng cố:( 1 ’ )
H sau khi học xong truyện em rút ra bài học gì?
- Tự hào về nguồn gốc dân tộc
- Đoàn kết bạn bè
5 Hướng dẫn học bài: ( 2’)
- Trình bày " <! nội dung bài học
- Làm bài tập 1( HD: Truyện Kinh và Ba Na là anh em của dân tộc Ba Na ý nghĩa:
- Đọc phần đọc thêm ở nhà
( Đọc; Kể tóm tắt.+ Trả lời câu hỏi phần đọc- hiểu văn bản.)