nhưng có tác dụng nhấn mạnh quy mô, mức độ, tính chất trong nội dung nói nhằm gây ấn tượng cho người đọc, người nghe?. So sánh cách nói trên Hs suy nghĩ, trình bày?[r]
Trang 1PHÒNG GD-ĐT HUYỆN LONG PHÚ CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TRƯỜNG THCS HẬU THẠNH Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
-
- -GIÁO ÁN NGỮ VĂN - 8
- Tuần :10 Tiết : 37
- Lớp : 82 Tiết : 2
- Ngày soạn :19 / 10 / 2010
- Ngày dạy :20 / 10 / 2010
- Người dạy: Đỗ Thị Cúc
- Bài dạy:
NÓI QUÁ
I.Mức độ cần đạt:
Giúp Hs:
Hiểu được khái niệm, tác dụng của nói quá trong văn chương và trong giao tiếp
hàng ngày
Biết vận dụng hiểu biết về biện pháp nói quá trong đọc hiểu và tạo lập văn bản II.Trọng tâm kiến thức, kĩ năng:
1 Kiến thức:
- Khái niệm nói quá
- Phạm vi sử dụng của biện pháp tu từ nói quá (chú ý cách sử dụng trong thành ngữ, tục ngữ, ca dao,
- Tác dụng của biện pháp tu từ nói quá
2. Kĩ năng:
Vận dụng hiểu biết về biện pháp nói quá trong đọc- hiểu văn bản
3 Thái độ:
Phê phán những lời nói khoác, nói sai sự thật
III.Hướng dẫn thực hiện:
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung
1.Ổn định: (1’)
Kiểm diện sỉ số
2.Kiểm tra bài: (7‘)
? Tình thái từ là gì?
? Làm bài tập số 4
3.Bài mới: (30’)
Giới thiệu bài
Trong 1 số hoàn cảnh
giao tiếp, người nói sử
dụng 1 số từ ngữ nhằm gây
ấn tượng nhấn mạnh, tăng
sức biểu cảm cho sự việc
Hoạt động 1:Tìm hiểu
chung.
? Nói:
“Đêm tháng năm chưa
nằm đã sáng
Ngày tháng mười chưa
cười đã tối”.
Và:
“Mồ hôi thánh thót như
Hs trình bày
Là những từ được thêm vào câu để tạo câu nghi vấn, câu cầu khiến, câu cảm thán và để biểu thị sắc thái tình cảm của người nói
Hs đọc các câu ca dao, tục ngữ SGK/101
NÓI QUÁ
A Tìm hiểu chung.
* Nói quá và tác dụng của nói quá:
“Đêm tháng năm chưa
nằm đã sáng
Ngày tháng mười chưa
cười đã tối”.
(Tục ngữ)
“Mồ hôi thánh thót như
mưa ruộng cày”.
Trang 2mưa ruộng cày”
có quá sự thật không?
? Thực chất mấy câu này
nhằm nói điều gì?
? Cách nói đó có tác dụng
gì?
? So sánh cách nói trên
với cách nói sau:
Đêm tháng năm rất
ngắn
Ngày tháng mười rất
ngắn
Mồ hôi ướt đẫm
? Cách nói nào gây ấn
tượng hơn
? Từ tình huống trên, hãy
cho biết thế nào là nói quá?
Tác dụng của nói quá?
? Cho biết tác dụng biểu
cảm của Nói quá trong các
câu ca dao sau:
- Gánh cực mà đổ lên non
Còng lưng mà chạy cực còn
theo sau
- Bao giờ cây cải làm đình
Gỗ lim làm ghém thì mình
lấy ta
- Đêm nằm lưng chẳng tới
giường
Mong trời mau sáng ra
đường gặp em
Hoạt động 2: Luyện
tập.
? Tìm biện pháp nói quá
và giải thích ý nghĩa của
chúng trong các ví dụ
SGK/102
? Điền các thành ngữ có
sử dụng biện pháp nói quá
vào chỗ trống
Hs phân tích tình huống
Không đúng sự thật, nhưng có tác dụng nhấn mạnh quy mô, mức độ, tính chất trong nội dung nói nhằm gây ấn tượng cho người đọc, người nghe
Gây ấn tượng, tăng sức biểu cảm
Hs suy nghĩ, trình bày
Cách nói thứ nhất gây
ấn tượng hơn
Hs trình bày
Hs thảo luận
- Nhấn mạnh nỗi cực khổ của người nông dân xưa
- Nhấn mạnh những diều không thể xảy ra
- Nhấn mạnh tâm trạng thấp thỏm
Hs thực hành
a Sỏi đá cũng thành cơm
Niềm tin vào bàn tay lao động
b Đi lên đến tận trời
Vết thương chẳng có nghĩa lí gì, không phải bận tâm
c Thét ra lửa
Kẻ có quyền sinh sát đối với người khác
Hs thực hành
a Chó ăn đá gà ăn sỏi
b Bầm gan tím ruột
c Ruột để ngoài da
d Nở từng khúc ruột
e Vắt chân lên cổ
(Ca dao)
- Các từ in đậm: phóng đại mức độ
- Tác dụng: gây ấn tượng, tăng sức biểu cảm
Nói quá là biện pháp tu
từ phóng đại mức độ, quy
mô, tính chất của sự vật, hiện tượng được miêu tả để nhấn mạnh, gây ấn tượng, tăng sức biểu cảm
B Luyện tập:
1 Biện pháp nói quá và ý nghĩa
a Sỏi đá cũng thành cơm
b Đi lên đến tận trời
c Thét ra lửa
2 Điền thành ngữ
a Chó ăn đá gà ăn sỏi
b Bầm gan tím ruột
c Ruột để ngoài da
d Nở từng khúc ruột
e Vắt chân lên cổ
Trang 3? Đặt câu với các thành
ngữ có sử dụng biện pháp
nói quá: nghiêng nước
nghiêng thành, dời non lấp
biển, lấp biển vá trời…
? Tìm 5 thành ngữ so
sánh có dùng biện pháp nói
quá
? Phân biệt biện pháp tu
từ nói quá với nói khoác
Hoạt động 3:Hướng dẫn
tự học.
? Sưu tầm thơ văn, thành
ngữ, tục ngữ, ca dao có sử
dụng biện pháp nói quá
4 Củng cố: (5’)
? Nói quá là gì
? Cho Vd và đặt câu
5.Dặn dò: (2’)
Học bài Làm bài tập
5
Xem bài: Ôn tập Truyện
kí Việt Nam
Soạn bài: Nói giảm nói
tránh
Hs thực hành
a Nàng Kiều có vẻ đẹp nghiêng nước nghiêng thành
b Đoàn kết là sức mạnh dời non lấp bể
Hs thực hành
- Ngáy như sấm
- Trơn như mỡ
- Nhanh như cắt
- Lừ đừ như ông từ vào đền
- Yếu như sên
Hs thảo luận
Nói quá và nói khoác đều
là phóng đại mức độ, quy
mô, tính chất của sự vật, hiện tượng nhưng khác nhau ở mục đích Nói khoác nhằm làm cho người nghe tin vào những điều không
có thực Đây là hành động
có tác động tiêu cực
3 Đặt câu với các thành ngữ có sử dụng biện pháp nói quá
a Nàng Kiều có vẻ đẹp nghiêng nước nghiêng thành
b Đoàn kết là sức mạnh dời non lấp bể
4 Tìm 5 thành ngữ so sánh có dùng biện pháp nói quá.
- Ngáy như sấm
- Trơn như mỡ
- Nhanh như cắt
- Lừ đừ như ông từ vào đền
6 Phân biệt biện pháp tu
từ nói quá với nói khoác.
Sưu tầm thơ văn, thành ngữ, tục ngữ, ca dao có sử dụng biện pháp nói quá
Hậu Thạnh, ngày: 19 / 10 / 2010
Người soạn
Đỗ Thị Cúc