Bài giảng môn Ngữ văn 8 tiết 40: Nói giảm nói tránh

 Noùi giaûm noùi traùnh laø bieän phaùp tu từ dùng cách diễn đạt tế nhị, uyển chuyeån, traùnh gaây caûm giaùc quaù ñau buồn, ghê sợ, nặng nề, tránh thô tục, thiếu lich sự... NOÙI GIAÛM [r]

Đến với bài dạy môn:

Ngữ Văn lớp 8

Kiểm tra bài cũ:

1/ - Thế nào là nói quá? Nêu tác dụng của nói quá ?

-Đặt một câu có sử dụng biện pháp nói quá

2 Tìm hai thành ngữ có sử dụng biện pháp nói quá Đặt câu với một trong hai thành ngữ đó

- Em thấy cách nhận xét trong hai câu sau như

+ Bức tranh này xấu

+ Bức tranh này chưa đẹp lắm

Ngày dạy: 26/10/2010

Tiết 40

TV

I Nói giảm nói tránh và tác dụng của

nói giảm nói :

* Ví dụ:

NÓI GIẢM NÓI TRÁNH

+ Vì vậy, tôi để sẵn mấy lời này, phòng khi tôi sẽ đi gặp cụ Các Mác, cụ Lê-nin và các vị cách mạng đàn anh khác, thì đồng bào cả nước, đồng chí

trong Đảng và bầu bạn khắp nơi đều khỏi cảm

thấy đột ngột ( Hồ Chí Minh, Di chúc) + Bác đã đi rồi sao, Bác ơi!

Mùa thu đang đẹp, nắng xanh trời

( Tố Hữu, Bác ơi )

+Lượng con ông Độ đây mà … Rõ tội nghiệp, về

đến nhà thì bố mẹ chẳng còn

( Hồ Phương, Thư nhà)

Những từ ngữ in màu “đi gặp cụ CácMác, cụ Lê-nin và các vị cách mạng đàn anh khác ” co ù nghĩa là gì và tại sao lại dùng

cách diễn đạt như thế ?

Những từ màu“đi gặp cụ CácMác, cụ

Lê-nin và các vị cách mạng đàn anh

 Nói như vậy là để giảm nhẹ và tránh gây

cảm giác đau buồn, ghê sợ, nặng nề

+ Phải bé lại và lăn vào lòng một người

mẹ, áp mặt vào bầu sữa nóng của người mẹ, để bàn tay người mẹ vuốt ve từ trán xuống cằm, và gãi rôm ở sống lưng cho, mới thấy người mẹ có một êm dịu vô

cùng.

( Nguyên Hồng, Những ngày thơ ấu )

 Từ “ bầu sữa” có trong đoạn văn trên

còn có nghĩa là “ bầu vú”.

 Nói như vậy là nói một cách tế nhị, uyển

chuyển tránh cảm giác thô tục.

Từ “ bầu sữa ” có trong đoạn văn

trên nghĩa là gì và tại sao lại dùng

cách diễn đạt như thế?

VD 3

+ Con dạo này lười lắm.

+ Con dạo này không được chăm chỉ lắm.

 Nghĩa là “lười”

 Nói như vậy là dùng cách nói tế nhị, lịch sự, nhẹ nhàng trong giao tiếp.

Qua tìm hiểu các VD trên, em

hiểu thế nào là nói giảm nói

tránh ? Nêu tác dụng của nói

giảm nói tránh ?

 Nói giảm nói tránh là biện pháp tu từ dùng cách diễn đạt tế nhị, uyển

chuyển, tránh gây cảm giác quá đau buồn, ghê sợ, nặng nề, tránh thô tục, thiếu lich sự.

Ngày: 26/10/2010

Tiết: 40

• Nói giảm nói tránh và tác dụng của nói giảm nói tránh:

* Ghi nhớ: Sgk/ 108

NÓI GIẢM NÓI TRÁNH

Theo em khi nào thì không nên nói giảm nói tránh?

 Khi cần phải nói thẳng, nói đúng sự

thật

Lưu ý:

Ø Nói giảm nói tránh có thể thực hiện bằng nhiều cách:

 Dùng từ đồng nghĩa, đặc biệt là từ Hán-Việt

+ VD:  chết

 đi, về, từ trần, hi sinh,

 chôn

 mai táng, an táng, cất,

 Dùng cách nói phủ định từ trái nghĩa.

VD: Bài thơ của anh dở lắm

Bài thơ của anh chưa được hay lắm

 Nói vòng.

VD:

Anh còn kém lắm

 Anh cần cố gắng hơn nữa

 Nói trống ( tỉnh lược).

+ VD: Anh ấy bị thương nặng thế thì

không sống được lâu nữa đâu chị ạ

 Anh ấy thế thì không chịu đựng được

lâu nữa chị ạ

Ngày: 26/10/2010

Tiết: 40

• Nói giảm nói tránh và tác dụng của nói giảm nói tránh:

* Ghi nhớ: Sgk/ 108

* Lưu ý:

NÓI GIẢM NÓI TRÁNH

 Nói giảm nói tránh có thể thực

hiện bằng nhiều cách:

ØDùng từ đồng nghĩa, đặc biệt là từ Hán -

Việât

ØDùng cách nói phủ định từ trái nghĩa

ØNói vòng

ØNói trống ( tỉnh lược )

* Lưu ý:

Ngày dạy: 26/10/2010

Tiết 40:

NÓI GIẢM NÓI TRÁNH

I Nói giảm nói tránh và tác dụng

của nói giảm nói tránh :

* Ví du:ï

* Ghi nhớ: SGK/108

* Lưu ý:

II Luyện tập:

II Luyện tập:

1- Bài tập1: Điền các từ ngữ nói giảm nói

tránh vào chỗ trống/…/ ( đi nghỉ, khiếm thị, chia tay nhau, có tuổi, đi bước nữa ).

a, Khuya rồi, mời bà

b, Cha mẹ em từ ngày em còn rất

bé, em về ở với bà ngoại

c, Đây là lớp học cho trẻ em

d, Mẹ đã rồi nên chú ý giữ gìn sức khoẻ

e, Cha nó mất, mẹ nó , nên chú nó

đi nghỉ.

chia tay nhau

khiếm thị.

có tuổi

đi bước nữa