3 kiÓu: + Dùng những từ vốn gọi người để gọi vật + Dùng những từ vốn chỉ hoạt động, tính chất của người để chỉ hoạt động, tính chất của vật + Trò chuyện, xưng hô với vật như đối với ngườ[r]
Trang 1Tuần 25
Tiết 24:
Ngày soạn: /02/2010 Ngày dạy: /02/2010
luyện tập một số biện pháp tu từ:
so sánh - nhân hóa
I Mục tiêu bài học:
* Học xong bài này, HS có được:
1 Kiến thức: - Củng cố và nâng cao thêm kiến thức về các phép tu từ so sánh và nhân
hóa với những nội dung cơ bản )
+ Hiểu rõ khái niệm, tác dụng của và các biện pháp so sánh và nhân hóa
2 Kĩ năng:
- Rèn luyện làm các bài tập (nhận biết - thông hiểu và vận dụng) về so sánh và nhân hóa
- Biết vận dụng hai biện pháp tu từ này trong khi tập làm văn miêu tả
3 Thái độ: - Có ý thức sử dụng thích hợp, tích cực các biện pháp so sánh và nhân
hóa
ii chuẩn bị:
- GV: SGK, Một số KT, KN và BT nâng cao,
- HS: SGK, HDTH, vở ghi
iii Các hoạt động dạy và học:
Hoạt động 1 : ổ n định tổ chức
- Lớp 6A1:
- Lớp 6A2:
Hoạt động 2: Kiểm tra sự chuẩn bị của HS
(Kiểm tra xen kẽ trong quá trình luyện tập)
Hoạt động 3: Bài mới
# Giới thiệu bài:
Yêu cầu HS kể tên các biện pháp tu từ đã
học ở bậc Tiểu học dẫn dắt vào bài.
# Nội dung dạy học cụ thể:
Yêu cầu HS nhắc lại nội dung kiến thức cơ bản
đã học về hai biện pháp tu từ theo nhóm từng
dãy:
+ Nhóm 1; 2: (So sánh)
Nhóm 1
I kiến thức cơ bản:
1 So sánh:
a/ Khái niệm
Trang 2?- Thế nào là so sánh?
- Là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự
hình, gợi cảm cho sự diễn đạt
?- Nêu mô hình của phép so sánh ở dạng đầy đủ?
Lấy VD!
Yếu tố (1) Yếu tố (2) Yếu tố (3) Yếu tố (3)
Vế A
(Sự vật
được SS)
diện so sánh
Từ
so sánh
Vế B
(SV dùng
để SS)
Mây trắng như bông
*O) ý:
- Yếu tố (2), (3) có thể 4)E bớt
- Vế B có thể đảo lên -)" vế A
Nhóm 2
các từ so sánh ) là, như, tựa như, giống như,
bao nhiêu bấy nhiêu,
hơn, hơn là, kém, kém gì,
?- Nêu tác dụng của phép so sánh?
- Giúp cho việc miêu tả sự vật, sự việc U)E cụ
thể, sinh động
+ Nhóm 3; 4: (Nhân hóa)
Nhóm 3:
?- Nhân hóa là gì?
- Là cách gọi hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật, hiên
Nhóm 4:
?- Có mấy kiểu nhân hóa? Lấy VD!
3 kiểu:
+ Dùng những từ vốn chỉ hoạt động, tính chất của
- Ví dụ: (HS tự lấy)
?- Tác dụng của phép nhân hóa?
- Giúp câu văn, bài văn thêm cụ thể, sinh động,
gợi cảm
- Làm cho thế giới đồ vật, cây cối, con vật, sinh
b/ Cấu tạo của phép so sánh:
(Bảng phụ)
c/ Các kiểu so sánh:
- So sánh ngang bằng
- So sánh hơn kém
d/ Tác dụng của so sánh
2 Nhân hóa:
a/ Khái niệm
b/ Các kiểu nhân hóa:
- Dùng những từ vốn gọi
- Dùng những từ vốn chỉ hoạt chỉ HĐ, TC của vật
c/ Tác dụng
Trang 3Hướng dẫn học sinh làm các bài tập bổ trợ, nâng cao:
(1)?- Chọn lựa một trong các cụm từ: cái đèn lồng
nhỏ xíu, ngọn đèn dầu, bóng đèn tín hiệu để đúng
vào chỗ trống nhằm khôi phục các so sánh trong
đoạn thơ sau:
"Anh cùng em sang bên kia cầu
Nơi có những miền quê yên ả
Nơi có những ngọn đèn thắp trong kẽ lá
Quả cây chín đỏ hoe;
Trái nhót như (1)
Trỏ lối sang mùa hè
Quả cà chua như (2)
Thắp mùa đông ấm những đêm thâu
Quả ớt như (3)
Chạm đầu lưỡi vào sức nóng
Mặt đất ta dồi dào sức sống
Nên nhành cây cũng thắp sáng quê hương"
(Phạm Tiến Duật)
(HS suy nghĩ và điền nhận xét, sửa).
(2)?- Xác định so sánh sánh đồng loại và so sánh
khác loại trong các VD sau rồi điền chúng vào mô
hình cấu tạo của phép so sánh!
Lối mòn ) sợi chỉ bền kéo qua
(Thanh Thảo)
b/ Anh nhìn lên trời thì những đám mây hồng toả
ra một thứ ánh sáng ) sữa, nhẹ ) bông, tràn
lan trong không khí và úp chụp lấy các lùm cây
nội cỏ (Vũ Bằng)
c/ Tuổi trẻ ) làn mây
Bềnh bồng trong trí nhớ
(Trịnh Hoài Giang)
Câu Vế A
Sự vật
đượcSS)
Phương diện so sánh
Từ
so sánh (SV dùng Vế B
để SS)
T gian như cỏ vượt lên
a/
Lối mòn như sợi chỉ…
trắng như sữa
b/ …ánh sáng
nhẹ như bông
c/ Tuổi trẻ như làn mây…
Ii bài tập:
1 Bài 1:
(1): bóng đèn tín hiệu (2): cái đèn lồng nhỏ xíu (3): ngọn đèn dầu
2 Bài 2 a-So sánh đồng loại
b- So sánh đồng loại
c- So sánh khác loại
* Mô hình (Bảng phụ)
Trang 4(HS lên bảng điền Nhận xét, sửa chữa
Đánh giá, cho điểm)
(3)?- Thêm vế có hình ảnh so sánh vào những
khoảng trống trong các câu sau để có các câu văn
hoàn chỉnh:
a/ Những cánh diều mềm mại )……….
c/ Mùa đông, dòng sông trầm mình xuống lững
chảy………
(4)?- Thêm các từ ngữ vào khoảng trống trong các
câu sau để có phép nhân hoá:
a/ Cây bàng
………… mèo Mi Mi
c/ Ngọn lúa ……… xung quanh.
Hình thức thực hiện: làm theo nhóm từng bàn:
(Dãy trong: Bài 3; dãy ngoài: bài 4)
(5)?- Tìm các sự vật U)E nhân hoá và các từ ngữ
có tác dụng nhân hoá trong bài thơ sau:
“Góc sân, cây phượng phất cờ
Cây chuối gõ trống reo hò say ).
Tay run chới với trong ) tìm giàn”
(Trong mưa Cao Xuân Sơn)
Hoạt động 4: Củng cố:
GV nhận xét và đánh giá chung về tiết học
Hoạt động 5: Hướng dẫn về nhà
- Nắm chắc nội dung rèn luyện
- Hoàn thành các bài tập trên lớp và làm BT 6:
Phân tích tác dụng của so sánh và nhân hoá trong
2 đoạn sau:
a/ Từ xa nhìn lại, cây gạo sừng sững ) một tháp
đèn khổng lồ Hàng ngàn bông hoa là hàng ngàn
ngọn lửa hồng )&8 Hàng ngàn búp nõn là hàng
ngàn ánh nến trong xanh Tất cả đều lung linh
trong nắng (Vũ Tú Nam)
b/ H)& mình trong gió tre đu
Cây kham khổ vẫn hát ru lá cành” (ND)
- Chuẩn bị: Luyện tập văn tả cảnh.
3 Bài 3: (Điền vào chỗ trống)
4 Bài 4: (Điền vào chỗ trống)
5 Bài 5:
- Cây chuối: gõ trống, reo hò say )
- Đọt bí: tay run chới với, tìm