Giáo án Ngữ văn 8 - Tuần 6 đến 10 - Trường Trung học cơ sở Tam Quan Bắc

- An-đéc-xen I- MỤC TIÊU: 1 Kiến thức : Đọc và tìm hiểu khái quát truyện, qua đó thấy được lòng thương cảm của An-đéc-xen đối với cô bé bán diêm bất hạnhtrong đêm giao thừa được kể lại b[r]

Ngày soạnsoạn :15.9.2010 Tuần 6

Tiết 21 CÔ BÉ BÁN DIÊM ( Trích )

- An-đéc-xen

I- MỤC TIÊU:

1 Kiến thức : Đọc và tìm hiểu khái quát truyện, qua đó thấy được lòng thương cảm của An-đéc-xen

đối với cô bé bán diêm bất hạnhtrong đêm giao thừa được kể lại bằng nghệ thuật truyện cổ tích cảm động,

thấm thía

2 Kĩ năng : Rèn luyện kĩ năng tóm tắt, phân tích bố cục văn bản tự sự,phân tích nhân vật qua hành

động và lời kể;phân tích tác dụng của biện pháp nghệ thuật tương phản,đối lập

3 Thái độ : Giáo dục các em lòng đồng cảm,lòng yêu thương con người

II- CHUẨN BỊ :

1.Chuẩn bị của GV:

-Nghiên cứu SGK, SGV, STK để nắm được mục tiêu và nội dung của bài học

-Đọc thêm các tài liệu có nội dung liên quan đến bài học;Truyện An-đéc-xen

-Soạn giáo án

2.Chuẩn bị của HS:

-Học bài cũ:văn bản Lão Hạc.

-Bài soạn theo hệ thống câu hỏi SGK,theo sự hướng dẫn của GV

III- HỌAT ĐỘNG DẠY HỌC :

1.Ổn định tình hình lớp: (1’)

-Kiểm tra sĩ số,tác phong HS

2 Kiểm tra bài cũ: (4’)

* Câu hỏi:Trình bày ngắn gọn nguyên nhân và ý nghĩa cái chết của lão Hạc

* Dự kiến trả lời : Lòng thương con , trọng danh dự ->Chọn cái chết để giải thoát cuộc đời cùng

quẫn đồng thời gián tiếp tố cáo xã hội PK đã đẩy người nông dân đến bước đường cùng không lối thoát,chọn

cái chết để bảo tồn danh dự

3 Giảng bài mới :

a- Giới thiệu bài (1’) :

Trên thế giới không ít các nhà văn viết truyện cổ cho thiếu nhi Đặc biệt là nhà văn Đan Mạch với

những truyện cổ sáng tạo tuyệt vời, được rất nhiều trẻ con và người lớn trên thế giới yêu thích Ta sẽ

tìm hiểu một trong những truyện ấy của An- đec- xen

b- Tiến trình bài dạy :

GIÁO VIÊN HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH NỘI DUNG

20’ Hoạt động 1:Hướng dẫn HS tìm hiểu chung về văn bản. I Tìm hiểu chung về VB:

1.Giới thiệu tác giả,tác phẩm:

-Gọi HS đọc phần chú thích *

SGK/ T.67

HS đọc chú thích * SGK/T.67

An – đéc- xen (1805-1875)

Trình bày ngắn gọn vài nét về

tác giả, tác phẩm?

An – đéc- xen(1805-1875) là nhà văn Đan Mạch nổi tiếng với loại truyện dành cho thiếu nhi

Văn bản này trích gần hết truyện

ngắn “ Cô bé bán diêm”.

-An – đéc- xen(1805-1875) là nhà văn Đan Mạch nổi tiếng với loại truyện dành cho thiếu nhi

-Văn bản này trích gần hết truyện ngắn “Cô bé bán diêm”

GV: Giới thiệu thêm cho HS về

An – đéc- xen và sự nghiệp sáng

tác của ông

- Nghe.

*Hướng dẫn HS đọc: chậm, nhẹ

nhàng, giọng cảm thông,phân biệt

những ảnh thực và ảo ảnh

-Đọc mẫu 1 đoạn, gọi HS đọc tiếp

đoạn trích

GV: Nhận xét cách đọc của HS và

sữa chữa

- Nghe hướng dẫn cách đọc.

- HS đọc tiếp văn bản theo yêu cầu của GV, cả lớp đọc thầm và theo dõi

2.Đọc ,tóm tắt và tìm hiểu bố cục văn bản:

a) Đọc văn bản.

b)Tóm tắt văn bản.

 Hãy tóm tắt lại nội dung văn

bản vừa đọc?

GV:Nhận xét, bổ sung văn bản

tóm tắt của HS, có thể ghi điểm để

khuyến khích HS

Tóm tắt đoạn trích:

Một bé gái nhà nghèo, mồ côi mẹ,

bố sai đi bán diêm trong đêm giao thừa rét buốt Suốt cả ngày cuối năm, em không bán được bao diêm nào nên chẳng dám về nhà vì lo sợ

bị bố chửi đánh.Vừa đói, vừa rét

em lang thang trên đường, cuối cùng em ngồi nép trong một góc tường giữa hai ngôi nhà và quẹt diêm liên tục để sưởi ấm.Trong lúc quẹt diêm em bé đã tưởng tượng ra

lò sưởi, bàn ăn sang trọng, cây thông Nô-en kết đèn hoa rực rỡ.Và sau đó em bé tưởng tượng ra mình

đã gặp được người bà yêu quý Hết một bao diêm thì em bé chết cóng trong giấc mơ cùng bà lên trời

Hôm sau,ngày mồng một đầu năm,

ở xó tường, người ta thấy một bé gái đã chết vì đói và rét

Gọi HS đọc các chú thích ở

SGK/T.67,68 Chú ý ở các chú

thích(7),(10),…

-HS đọc các chú thích để nắm nghĩa của các từ khó

 Hãy xác định bố cục của

truyện?Nhận xét? (văn bản này

được chia làm mấy phần?Nội dung

từng phần như thế nào?)

 HS xác định:

+ Bố cục 3 phần:

- Phần 1: “ Từ đầu đờ ra”:hoàn cảnh sống của cô bé bán diêm

-Phần 2:”Tiếp theo thượng đế”:

Những mộng tưởng của cô bé bán diêm qua những lần quẹt diêm -Phần 3: Còn lại Cái chết của cô bé

+ Câu chuyện được kể theo trình

tự thời gian và sự việc

c) Bố cục :gồm 3 phần:

- Phần 1: “ Từ đầu đờ ra”

 hoàn cảnh sống của cô bé bán diêm

- Phần 2:”Tiếp theo thượng đế”  Những lần quẹt diêm

và mộng tưởng -Phần 3: Còn lại Cái chết của cô bé

GV: Câu chuyện được kể theo

trình tự thời gian và sự việc.Tác

giả sử dụng ngôi thứ ba để kể –

đây là cách kể phổ biến của truyện

cổ tích

- Nghe.

13’ Hoạt động 2:Hướng dẫn HS tìm hiểu chi tiết. II Tìm hiểu chi tiết:

-GV nhắc nhở HS chú ý vào phần

1 của văn bản

 Qua phần đầu câu chuyện ta

biết được điều gì về gia cảnh của

cô bé bán diêm?(Gia cảnh của cô

bé có gì đặc biệt?)

Em bé cùng những bao diêm

-HS đọc thầm phần 1

Mẹ mất, bà qua đời, sống với

bố, gia sản sa sút dần, phải bán nhà đến chui rúc trong “xó tối tăm”, phải đi bán diêm để kiếm sống

HS phát hiện:

1) Cô bé bán diêm trong đêm giao thừa:

*Gia cảnh: Mồ côi mẹ, bà

qua đời, sống với bố khắc nghiệt, chui rúc trong “xó tối tăm”; phải đi bán diêm để kiếm sống

xuất hiện trong thời điểm đặc biệt

nào?

 Nghệ thuật khắc hoạ hình ảnh

cô bé bán diêm ?

Chỉ ra các hình ảnh tương phản

đối lập ? Nêu tác dụng?

GV:Rất nhiều hình ảnh tương

phản đối lập đã được tác giả sử

dụng để làm nổi bật tình cảnh tội

nghiệp của cô bé:đặt ánh sáng đèn

ở mỗi nhà, phố sực nức mùi ngỗng

quay đối lập với cảnh đói rét ở xó

tối tăm của en bé để làm rõ cảnh

sống bất hạnh của em bé Em đã

rét đã khổ,có lẽ còn rét khổ hơn

khi mọi nhà rực ánh đèn Em đã

đói lại càng đói hơn khi ngửi thấy

mùi ngỗng quay.Và còn cả cái “xó

tối tăm” với ngôi nhà mà em đã ở

trước đây.

->Không chỉ làm bật lên nỗi khổ

vật chất mà còn cả mất mát về tinh

thần vì chỉ có bà là thương em

nhất.Tình cảnh của em bé thật

đáng thương biết bao.

-Đêm giao thừa,trời rét buốt…

 HS phát hiện:

Đối lập tương phản

 Em bé cô đơn phải đi bán diêm.>< mọi người quây quần bên nhau trong niềm vui và hạnh phúc -Trời rét buốt, tăm tối >< cô bé quần áo phong phanh, đầu trần, chân đất

-Em bé đói khát>< trong phố sực nức mùi ngỗng quay

=> Nhằm nêu bật tình cảnh hết

sức khốn khổ, tội nghiệp của cô

bé, gợi niềm thương cảm, đồng

cảm nơi người đọc

* Hình ảnh em bé đêm giao

thừa:

- Em bé cô đơn phải đi bán diêm - Mọi người quây quần bên nhau trong niềm vui và hạnh phúc

-Trời rét buốt, tăm tối - Em

bé quần áo phong phanh, đầu trần, chân đất

-Em bé đói khát -Trong phố sực nức mùi ngỗng quay

->Nghệ thuật đối lập tương phản

=> Nhằm nêu bật tình cảnh

hết sức khốn khổ, tội nghiệp

của cô bé, gợi niềm thương cảm, đồng cảm nơi người

đọc

*Hướng dẫn sơ kết tiết học

-Tóm tắt truyện?

-Nắm nghệ thuật đối lập, tương

phản

-HS tóm tắt truyện -Chỉ ra được những chi tiết đối lập, tương phản trong việc khắc họa hình ảnh em bé bán diêm

4- Dặn dò học sinh chuẩn bị cho tiết học tiếp theo : (1’)

* Bài cũ:

- Kể tóm tắt lại câu chuyện

* Bài mới:

- Về nhà học bài và chuẩn bị tiếp phần còn lại của VB (câu hỏi 3và 4) để tiết sau học tiếp

- Tập kể tóm tắt lại VB bằng giọng văn của em vào vở bài tập

IV RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG:

Ngày soạnsoạn :22.9.2010 Tuần 7

Tiết 25: ĐÁNH NHAU VỚI CỐI XAY GIÓ

I- MỤC TIÊU:

1 Kiến thức :Giúp HS thấy rõ tài nghệ của Xéc-van- tét trong việc xây dựng cặp nhân vật bất hủ

Đôn-Ki-hô-tê và Xan- chô Pan –xa tương phản về mọi mặt;đánh giá đúng đắn các mặt tốt,mặt xấu của hai nhân vật

ấy,từ đó rút ra bài học thực tiễn

2 Kĩ năng : Rèn kĩ năng đọc, kể, tóm tắt và phân tích truyện

3 Thái độ : Giáo dục HS sống phải có khát vọng nhưng khát vọng ấy phải gắn với thực tế và có

ích;Thấy tác hại của sách kiếm hiệp

II- CHUẨN BỊ :

1.Chuẩn bị của GV:

-Nghiên cứu SGK, SGV, STK để nắm được mục tiêu và nội dung của bài học

-Đọc thêm các tài liệu có nội dung liên quan đến bài học;

-Soạn giáo án.Bảng phụ ghi hệ thống tương phản hai nhân vật

2.Chuẩn bị của HS:

-Học bài cũ:văn bản Cô bé bán diêm.

-Bài soạn Đánh nhau với cối xay gió theo hệ thống câu hỏi SGK,theo sự hướng dẫn của GV

III- HỌAT ĐỘNG DẠY HỌC :

1 Ổn định tình hình lớp: (1’)

Kiểm tra sĩ số ,tác phong của HS

2 Kiểm tra bài cũ : ( 5’ )

* Câu hỏi : Biện pháp nghệ thuật chủ yếu trong Cô bé bán diêm ? Tác dụng ? Đưa ra dẫn chứng

* Dự kiến trả lời :

- Em bé cô đơn phải đi bán diêm - Mọi người quây quần bên nhau trong niềm vui

và hạnh phúc

-Trời rét buốt, tăm tối - Em bé quần áo phong phanh, đầu trần, chân đất

-Em bé đói khát -Trong phố sực nức mùi ngỗng quay

->Nghệ thuật đối lập tương phản

=> Nhằm nêu bật tình cảnh hết sức khốn khổ, tội nghiệp của cô bé,

gợi niềm thương cảm, đồng cảm nơi người đọc

3 Giảng bài mới :

a- Giới thiệu bài (1’) :

Tây ban Nha – một đất nước phía Tây Châu Âu, trong thời kì phục hưng

đất nước này đã sản sinh ra một nhà văn vĩ đại Xec-van –tet với tác phẩm bất hủ :

Bộ tiểu thuyết Đôn –Ki- hô -tê

b- Tiến trình bài dạy :

TG HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS NỘI DUNG

17’ Hoạt động 1 :Hướng dẫn tìm hiểu chung I- Tìm hiểu chung:

-Gọi HS đọc phần chú thích* trong

SGK/78

Em hãy trình bày ngắn gọn vài

nét về tác giả,tác phẩm

GV giới thiệu thêm: Bộ tiểu

thuyết Đôn Ki-hô-tê gôm 126

chương,chia làm 2 phần:phần 1

gồm 52 chương(1605),phần 2 gồm

74 chương(1615) nhân vật chính

là lão Đôn Ki-hô-tê một quý tộc

của xứ Man –cha muốn làm hiệp sĩ

để thực hiện công lí

- Đọc phần chú thích* trong SGK/78

Xéc-van –tét (1547-1616) là nhà văn Tây Ban Nha.Ông vốn là binh sĩ,bị thương năm 1571 trong một cuộc thủy chiến.Cuộc đời của ông nhiều vất vả gian truân

-Văn bản Đánh nhau với cối xay gió thuộc chương 8 của bộ tiểu thuyết Đôn Ki-hô-tê

1 Giới thiệu tác giả,tác phẩm:

-Xéc-van –tét (1547-1616) là nhà văn Tây Ban Nha

Ông vốn là binh sĩ,bị thương năm 1571 trong một cuộc thủy chiến.Cuộc đời của ông nhiều vất vả gian truân

-Văn bản Đánh nhau với cối xay gió thuộc chương 8 của

bộ tiểu thuyết Đôn Ki-hô-tê

Xéc-van –tét (1547-1616)

* Hướng dẫn HS đọc:Chú ý

những câu đối thoại của hai nhân

vật chính,giọng vừa ngây thơ vừa

xen

lẫn hài hước

-Nắm cách đọc và đọc theo yêu cầu của GV 2- Đọc,tóm tắt ,tìm hiểu bố cục văn bản:

-GV đọc mẫu một đoạn

-Gọi 2 HS đọc tiếp nối cho đến hết

-Nhận xét cách đọc và sửa cho HS

Nêu một vài từ khó để kiểm tra

việc đọc chú thích ở nhà của HS

Tìm bố cục của đoạn trích? Từ

bố cục đó ,em hãy chỉ ra năm sự

việc chủ yếu,qua đó tính cách của

lão hiệp sĩ và bác giám mã được

bộc lộ?

-Đọc theo yêu cầu của GV

Trả lời các chú thích GV yêu cầu:1,2,6,7,9,10,12

Cá nhân HS phát hiện:

*Bố cục: 3 phần

+ Phần1 “Từ đầu cân sức” :

Thầy trò Đôn Ki- hô-tê trước trận đấu

+Phần 2 “Nói rồi…ra xa”:Hiệp sĩ

Đôn Ki- hô-tê liều mình tấn công bọn khổng lồ và thất bại thảm hại

+Phần 3 “Phần còn lại”: Sau trận

chiến tiếp tục lên đường

* Diễn biến năm sự việc :

- Đôn Ki- hô-tê và Xan-chô Pan –

xa nhìn thấy những cối xay gió;

- Nhận định về những cối xay gió của hai thầy trò;

- Đôn Ki- hô-tê đánh nhau với cối xay gió ;

- Quan niệm và cách xử sự của Đôn Ki- hô-tê và Xan-chô Pan –

xa về đau đớn;

- Quan niệm về chuyện ăn,ở của Đôn Ki- hô-tê

a Đọc văn bản và tìm hiểu chú thích:

b.Bố cục : 3 phần

- Phần1 “Từ đầu cân sức” :

Thầy trò Đôn Ki- hô-tê trước trận đấu

- Phần 2 “Nói rồi…ra xa”:

Hiệp sĩ Đôn Ki- hô-tê liều mình tấn công bọn khổng lồ

và thất bại thảm hại

+Phần 3 “Phần còn lại”: Sau

trận chiến tiếp tục lên đường

Em hãy tóm tắt và kể theo bố

cục?

Gợi ý :Tóm tắt theo trật tự diễn

biến trước,trong và sau khi Đôn

Ki- hô-tê đánh nhau với cối xay

gió

Cá nhân có thể kể đảm bảo các

ý : Lần phiêu lưu này Đôn Ki-hô-tê gặp những cối xay gió giữa đồng

và chàng liền nghĩ đó là những tên khổng lồ xấu xa

Mặc dù Xan-chô Pan-xa ngăn cản nhưng Đôn Ki- hô-tê vẫn đơn phương độc mã xông tới, gió nổi lên làm quay cánh quạt khiến

cả người lẫn ngựa của Đôn Ki- hô-tê bị trọng thương

Trên đường đi tiếp,Đôn Ki-

hô-tê vì danh dự của hiệp sĩ và nghĩ tới nàngĐuyn-xê-nê-a,tình nương trong mộng của chàng,nên đã không rên rĩ,không ăn,không ngủ trong khi Xan-chô Pan –xa cứ việc ăn no ngủ kĩ…

c Kể tóm tắt văn bản:

15’ Hoạt động 2 :Hướng dẫn HS tìm hiểu chi tiết văn bản II-Tìm hiểu chi tiết:

GV: Trong đoạn trích này có hai

nhân vật là hai thầy trò Đôn Ki-

hô-tê và Xan-chô Pan –xa nhưng

cách nhìn nhận về sự vật,sự việc

của hai người khác nhau hoàn

toàn.Để thấy được sự khác nhau

của hai nhân vật này,chúng ta lần

lượt tìm hiểu từng nhân vật.

GV:Giới thiệu ngắn gọn về

nguồn gốc xuất xứ nhân vật

Một lão quí tộc nghèo, tuổi trạc

50, chưa vợ, ham mê truyện kiếm

hiệp, muốn mình trở thành hiệp sĩ,

tìm cho mình tình nương, con tuấn

mã, thuê một nông dân làm giám

mã và lên đường lập chiến công,

đoạn trích là một trong số những

chiến công ấy

-Bổ sung thêm cho phần chú thích sgk qua giới thiệu của GV

1- Hiệp sĩ Đôn Ki-hô-tê:

Nhìn thấy những chiếc cối xay

gió, Đôn Ki-hô –tê lại có suy nghĩ

gì ?

Cuộc chiến đấu với cối xay gió

được miêu tả như thế nào và kết

quả ra sao?

Em có nhận xét gì về cuộc đọ

sức này?

Liên tưởng đến những gì trong sách kiếm hiệp, đầu óc mê cuồng không phân định sự thật với hoang đường

Đôn Ki- hô-tê xông vào đánh nhau với cối xay gió bất chấp lời can ngăn của Xan-chô Pan –xa, vừa lúc đó thì gió nhẹ nổi lên làm quay những cánh quạt đã bẻ gãy tan tành ngọn giáo của Đôn Ki- hô-tê hất ngã cả người và ngựa ra

xa khiến Đôn Ki- hô-tê bị trọng thương

HS phát hiện: Đây là cuộc đọ sức giữa con người với thiên nhiên,một cuộc giao chiến không cân sức…

-Vì quá say mê sách kiếm hiệp ,đầu óc mê cuồng,Đôn Ki-hô –tê tưởng những cối xay gió là những tên khổng lồ

-Cho rằng mình là hiệp sĩ phải thực hiện lí tưởng quét sạch những giống xấu xa là phụng sự chúa nên lao vào đánh nhau với những tên khổng lồ

Điểm nào khiến ta buồn cười,

điểm nào tốt đẹp cao quí ?

GV : Rõ ràng lí tưởng là cao quí

nhưng đầu óc mê muội,hành động

điên rồ là đáng trách, đó chính là

hậu quả của việc say mê sách kiếm

hiệp

HS phát hiện:

+ Buồn cười :Tự tin vào suy đoán

của mình->mê muội,hoang tưởng

+ Điểm tốt đẹp:

Lí tưởng chiến đấu :là chính nghĩa, là lẽ sống – Tinh thần chiến đấu kiên cường dũng cảm, tinh thần quyết thắng không tiếc mạng sống của mình

->Rõ ràng lí tưởng là cao quí

nhưng đầu óc mê muội, hành động điên rồ là đáng trách, đó chính là hậu quả của việc say mê sách kiếm hiệp

Từ thất bại nhanh chóng và thê

thảm, thái độ của Đôn Ki- hô-tê

sau cái ngã đã làm nổi bật tính

cách gì của ông?

Không hề rên la, coi thất bại chẳng vào đâu, nhưng lòng kiên cường ấy cũng bắt nguồn từ sách kiếm hiệp Đã thế vẫn không hề tỉnh ngộ

-Thất bại nhanh chóng và thê thảm,không hề rên la

Trên đường tiếp tục ra đi ta thấy

Đôn Ki-hô-tê còn bộc lộ thêm

những đặc điểm gì?

GV: Mặc dù ông ta có lí tưởng

của một hiệp sĩ thời trung cổ

nhưng thời đại hiệp sĩ ấy đã qua từ

lâu, Đôn-Ki-hô-tê cô đơn, bơ vơ

trong thời đại của mình, thành trò

cười cho thiên hạ

Không hề chú ý hay quam tâm đến nhu cầu hàng ngày, thức suốt đêm để nghĩ đến tình nương

-Không hề nghĩ đến nhu cầu

cá nhân mình

Hình ảnh nhân vật Đôn Ki-hô-tê

có một ý nghĩa như thế nào trong

văn học

Thảo luận : +Một hình tượng nhại hiệp sĩ bất

hủ vừa đáng khâm phục vừa đáng chê cười

+Là bài học cho muôn đời sau

=> Đôn Ki- hô-tê là một hình ảnh có ý nghĩa trong văn học,vừa đáng khâm phục vừa đáng chê cười

5’ Hoạt động 3 :Hướng dẫn củng cố tiết học.

Hãy tưởng tượng và kể lại hình

ảnh Đôn-Ki- hô-tê ngồi trên chiến

mã xông trận

HS căn cứ vào phần chú thích trong SGK trình bày:

- Đôn Ki- hô-tê gầy gò,lênh khênh, cưỡi con ngựa còm,mình mặc áo giáp, đầu đội mũ sắt, vai vác giáo dài, toàn là những thứ han rỉ của tổ tiên để lại

-Nhìn thấy những chiếc cối xay gió tưởng những tên khổng lồ, lão muốn ra tay nhưng thất bại quá nhanh chóng

- Đau nhưng không hề rên rĩ, không quan tâm đến nhu cầu cá nhân cũng chỉ vì tình nương Đuyn-xi-nê-a…

Bài học rút ra qua nhân vật Đôn

Ki- hô- tê?

Không nên đọc và làm theo sách kiếm hiệp một cách mù quáng

4- Dặn dò học sinh chuẩn bị cho tiết học tiếp theo : (1’ )

*Bài vừa học:

+Tóm tắt được đoạn trích;

+ Nắm được cái đáng cười,cái đáng khâm phục ở nhân vật Đôn Ki- hô-tê

*Bài mới: Chuẩn bị phần tiếp theo:Nhân vật Xan-chô Pan-xa;Lập bảng so sánh hai nhân vật

IV RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG:

Ngày soạn soạn :22.9.2010 Tuần 7

Tiết 26 ĐÁNH NHAU VỚI CỐI XAY GIÓ ( tt )

I- MỤC TIÊU:

1.Kiến thức : Phân tích nhân vật Xan-chô-Pan-xa góp phần làm nổi bật nhân vật Đô Ki-hô-tê, qua đó

thấy được tác dụng của nghệ thuật tương phãn độc đáo này

2 Kĩ năng : Phân tích nhân vật phụ để làm nổi bật nhân vật chính

3 Thái độ : Không nên xem sách kiếm hiệpvà làm theo một cách điên rồ

II- CHUẨN BỊ :

1.Chuẩn bị của GV:

-Nghiên cứu SGK, SGV, STK để nắm được mục tiêu và nội dung của bài học

-Đọc thêm các tài liệu có nội dung liên quan đến bài học;

-Soạn giáo án.Bảng phụ ghi hệ thống tương phản hai nhân vật

2.Chuẩn bị của HS:

-Học bài cũ:

+Tóm tắt được đoạn trích Đánh nhau với cối xay gió

+ Nắm được cái đáng cười,cái đáng khâm phục ở nhân vật Đôn Ki- hô-tê

-Bài soạn Đánh nhau với cối xay gió theo hệ thống câu hỏi SGK,theo sự hướng dẫn của GV

III- HỌAT ĐỘNG DẠY HỌC :

1 Ổn định tình hình lớp: (1’)

Kiểm tra sĩ số ,tác phong của HS

2 Kiểm tra bài cũ : ( 5’ )

* Câu hỏi : Làm rõ cái đáng cười và cái đáng quí của nhân vật Đôn Ki-hô-tê, qua đó em rút ra bài học gì ?

* Dự kiến trả lời :

+ Buồn cười :Tự tin vào suy đoán của mình->mê muội,hoang tưởng

+ Điểm tốt đẹp: Lí tưởng cao đẹp :chiến đấu vì chính nghĩa, là lẽ sống – Tinh thần chiến đấu kiên cường

dũng cảm, tinh thần quyết thắng không tiếc mạng sống của mình

+Bài học: Không nên đọc và làm theo sách kiếm hiệp một cách mù quáng

3 Giảng bài mới :

a- Giới thiệu bài (1’) :

Chính Đôn Ki-hô-tê đã chọn cho mình giám mã Xan chô Pan-xa là một bác nông dân khoẻ mạnh, và

giám mã này có những điểm khác biệt so với Đôn Ki-hô-tê.Tiết học này ta sẽ tìm hiểu điều ấy.

b- Tiến trình bài dạy :

TG HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS NỘI DUNG

15’ Hoạt động 1 :Hướng dẫn HS tìm hiểu chi tiết (tt) II-Tìm hiểu chi tiết (tt):

Nói đến Đôn Ki- hô-tê không

thể không nói đến Xan-chô

Pan-xa, chàng giám mã này

luôn đồng hành cùng ông chủ kì

quặc Nhưng Xan-chô Pan-xa

được miêu tả tương phản với

ông chủ của mình

1- Hiệp sĩ Đôn ki-hô-tê:

2-Giám mã Xan-chô Pan-xa

Đó chính là những hình ảnh

tương phản nào ?

HS phát hiện:

-Từ hình dáng (béo lùn) đến tính cách ( nhút nhát, thực tế, thực dụng )

-Đầu óc tỉnh táo -Chân thành thật thà và hài hước

- Đối lập hoàn toàn với Đôn Ki-hô-tê:

+Từ hình dáng (béo lùn) đến tính cách ( nhút nhát, thực tế, thực dụng )

+Đầu óc tỉnh táo +Chân thành thật thà và hài hước

Ngoài ra ta thấy Xan-chô

Pan-xa có những nét nào đáng

Là bác nông dân thích danh vọng hão huyền, đi theo chỉ vì -Giống chủ : mục đích đeo đuổi làm chúa đảo là hão huyền, điên

chê trách ?

Tuy có những điểm giống chủ

nhưng cũng có thể nói rằng :

Xan-chô Pan-xa hoàn toàn đối

lập với Đôn Ki-hô-tê Đó chính

là điểm nổi bật của nghệ thuật

xây dựng truyện

mục đích thực dụng : làm chúa đảo  điên rồ hoang tưởng như chủ

rồ

15’ Hoạt động 2 :Hướng dẫn HS tìm hiểu nghệ thuật

tương phản

3- Nghệ thuật đối lập tương phản

-Treo bảng phụ ghi các nội

dung cần so sánh

*Tổ chức cho HS thảo luận

nhóm

 Yêu cầu HS điền vào bảng

so sánh

Các đặc điểm so sánh

1-Nguồn gốc xuất thân

2-Chân dung, ngoại hình

3-Mục đích chuyến đi

4-Đặc điểm tính cách

Cho biết tác dụng của nghệ

thuật xây dựng hai nhân vật vừa

song song vừa tương phản trên?

*Sau khi HS trình bày,GV bổ

sung,cho ghi theo hai cột song

song cặp nhân vật đối lập

-Quan sát thực hiện các yêu cầu

*HS thảo luận nhóm ghi nội

dung so sánh vào bảng nhóm

 HS điền vào bảng so sánh

+Đôn Ki-hô-tê

-Dòng dõi quý tộc;

-Gầy gò,cao lênh khênh,cưỡi ngựa còm;

-Khát vọng cao cả mong giúp ích cho đời

-Mê muội, hoang tưởng, hão huyền nhưng dũng cảm

+Xan-chô Pan-xa

-Người nông dân chân thực;

- Béo,lùn,ngồi trên lưng con lừa;

- Ước muốn tầm thường ,thực dụng chỉ nghĩ đến cá nhân -Tỉnh táo, thiết thực nhưng hèn nhát

HS thảo luận nhóm ,kết luận:

+Làm nổi bật hai nhân vật:

Nhân vật này làm nổi bật nhân vật kia và ngược lại

+Góp phần bổ sung, hổ trợ nhau, có những điểm chung gắn

bó góp phần làm thành công truyện

Cặp nhân vật đối lâp

Đôn Ki-hô-tê Xan-chô Pan-xa

-Dòng dõi … -Gầy gò…

-Giúp ích … -Mê muội …

- Nông dân…

- Béo,lùn,…

-Thực dụng … -Tỉnh táo,…

=>Nhân vật này làm nổi bật nhân vật kia và ngược lại;Góp phần bổ sung, hổ trợ nhau làm thành công truyện

5’ Hoạt động 3 :Hướng dẫn HS tổng kết. III-Tổng kết :

Qua tìm hiểu đoạn trích,em

hãy rút ra nhận xét về hai nhân

vật này? (chú ý mặt tốt,điểm

đáng chê trách)

Nhận xét về biện pháp nghệ

thuật nổi bật được sử dụng

trong văn bản này?

HS kết luận:

Với đoạn trích Đánh nhau với

cối xay gió, nhà văn Xéc-van-tét

đã tạo nên một cặp nhân vật bất

hủ trong văn học thế giới.Đôn

Ki-hô-tê mê muội hão huyền nhưng lí tưởng cao cả.Xan-chô

Pan-xa tỉnh táo,thiết thực nhưng

ước muốn tầm thường

Phép tương phản trong xây dựng nhân vật

1-Nội dung:

Xây dựng hai nhân vật đối lập nhau về mọi mặt.Đôn Ki-hô-tê nực cười nhưng cơ bản có những phẩm chất đáng quý;Xan-chô Pan-xa có những mặt tốt nhưng cũng bộc lộ nhiều điểm đáng chê trách

2- Nghệ thuật:

Phép tương phản trong xây dựng nhân vật