Mỗi một bộ phận đều có nhiệm vụ riêng nhưng lại chung một mục đích đảm bảo sự sống cho cơ thể ; Nhưng trong truyện này các nhân vật đã không hiểu được điều đó nên đã chịu hậu quả đáng bu[r]
Trang 1NS: 3/11/08
NG: 6/11/08
Tiết 45 - Hướng dẫn đọc thêm văn bản Chân, tay, tai, mắt, miệng.
(Truyện ngụ ngôn)
A Mục tiêu
1 Kiến thức :
- Giúp học sinh hiểu được nội dung, ý nghĩa của truyện Chân, Tay, Tai, Mắt, Miệng
- Biết ứng dụng nội dung truyện vào thực tế cuộc sống
- Tích hợp với phần tiếng việt ở khái niệm : cụm danh từ ; với phân môn tập làm văn
ở kĩ năng lập dàn ý trong văn kể chuyện đời thường
2 Kĩ năng : - Rèn luyện kĩ năng kể chuyện bằng các ngôi kể khác nhau.
3 Thái độ : GD ý thức không nên ghen tị với người khác, cần hợp tác, tôn trọng
công sức của mọi người
B Chuẩn bị :
GV : Đọc các tài liệu có liên quan, soạn giáo án
HS: Đọc văn bản, trả lời câu hỏi SGK
C Phương pháp: Đọc, kể sáng tạo, phân tích
D Thiết kế bài dạy học.
I ổn định(1’)
II KTBC(5’):
? Kể lại truyện “Thầy bói xem voi”?
? Nêu bài học cuộc đời được rút ra từ câu chuyện trên ?
III Bài mới:
Giới thiệu bài.
Đây là truyện ngụ ngôn mà trong đó nhân vật là những bộ phận của cơ thể con người đã được nhân hóa Mỗi một bộ phận đều có nhiệm vụ riêng nhưng lại chung một mục đích đảm bảo sự sống cho cơ thể ; Nhưng trong truyện này các nhân vật đã không hiểu được điều đó nên đã chịu hậu quả đáng buồn, may mà còn kịp thời cứu
được Truyện mượn chuyện các bộ phận cơ thể người để nói chuyện con người
Hoạt động của GV và học sinh Nội dung bài học
Hoạt động 1 : Hướng dẫn đọc, kể và tìm
hiểu chú thích.
GV : Hướng dẫn đọc và kể :
GV : Cho HS đọc phân vai
HS : Đọc
? Kể lại câu chuyện trên?
GV: Hướng dẫn HS tìm hiểu các chú thích
I Hướng dẫn đọc, kể và tìm hiểu chú thích.
1 Đọc và kể
2 Tìm hiểu chú thích(SGK).
Trang 2Hoạt động 2: Hướng dẫn tìm hiểu chi tiết
truyện.
? Truyện có bố cục như thế nào ?
HS : Có thể chia VB thành 3 phần :
- P1: Từ đầu “kéo nhau về”: Nguyên nhân và
tình huống truyện
- P2: Tiếp “đành họp nhau để bàn”: Hành
đông và kết quả
- P3: Còn lại: Cách sửa chữa hậu quả
? Truyện có bao nhiêu nhân vật ?
HS: Có 5 nhân vật
? Cách đặt tên như vậy gợi cho em suy nghĩ
gì ?
HS : Nhân vật Miệng là đầu mối của truyện
Lấy tên các bộ phận của cơ thể người để đặt
tên cho từng nhân vật
? Tại sao lại gọi là cô Mắt, cậu Chân, Tay, bác
Tai, lão Miệng ?
Học sinh tìm hiểu, thống kê, phát biểu :
* Biện pháp nhân hóa, ẩn dụ dụng ý :
? Đang sống hòa thuận, giữa mọi người với lão
Miệng bỗng xảy ra truyện gì ?
HS :- Bỗng họ nảy ra ý định chống lại lão
Miệng, không làm gì cho lão ăn nữa
? Ai là người phát hiện ra vấn đề ? Có hợp lí
không ? Vì sao ?
HS : Bàn bạc, thảo luận, phát biểu ý kiến:
- Cô Mắt phát hiện ra sự bất hợp lí trong cách
phân chia công việc Hợp lí vì mắt vốn để
nhìn, quan sát
? Thái độ của Chân, Tay, Tai?
HS: - Cậu Chân, Tay, bác Tai ủng hộ
? Quyết định chống lại lão Miệng được thể
hiện cao nhất qua thái độ lời nói nào của Chân,
Tay, Tai, Mắt?
HS: - Cả bọn hăm hở đến thẳng nhà lão Miệng
- Không chào hỏi
- Nói thẳng vào mặt lão Miệng “Từ nay chúng
tôi không làm gì để nuôi ông nữa”
? Học sinh giải thích từ “hăm hở”, “nói
thẳng”?
HS: * Hăm hở : thái độ hăng hái, quyết làm
cho bằng được
* Nói thẳng : nói trực tiếp, không quanh
cho, giấu diếm những điều muốn nói
? Thái độ ấy mang ý nghĩa đoạn tuyệt hay thù
II Tìm hiểu VB.
1 Bố cục: 3 phần.
a Nguyên nhân và tình huống truyện
b Hành động và kết quả
c Bài học rút ra
2 Phân tích
a) Nguyên nhân và tình huống truyện.
- Cô Mắt phát hiện ra sự bất công trong việc phân chia và hưởng thụ giữa mọi người với lão Miệngtình huống truyện được mở ra
Trang 3HS: Đoạn tuyệt, không quan hệ với nhau nữa
? Tại sao cả nhóm không để cho lão Miệng
được thanh minh ?
HS: - Lão Miệng bị bất ngờ không kịp thanh
minh vì cả bọn nói xong hả hê ra về
? Quyết định không cùng chung sống với lão
Miệng được Chân, Tay, Tai, Mắt thể hiện bằng
hành động nào?
HS:- Cả bọn không ai làm gì nữa
- Lão Miệng bị bỏ đói vì cả bọn không ai
chịu làm việc
? Lời buộc tội với lão Miệng có thực sự công
bằng ? Vì sao ?
HS: Không Vì bọn họ chưa hiểu hết nhiệm vu
của từng thành viên cũng như chưa hiểu hết
tầm quan trọng của lão Miệng
? Sự đồng tâm, nhất trí của cả nhóm nói lên
điều gì ?
HS: Sự vội vã và nhận xét sai lầm
? Kết quả của việc làm vội vã nói trên ?
HS: - Chân, Tay không hoạt động nổi
- Mắt lờ đờ, muốn ngủ mà không ngủ được
- Tai ù…
- Miệng nhợt nhạt,
? Em có nhận xét gì về cách tả từng bộ phận
(nhân vật) ?
HS: Trả lời
GV giảng: Cách tả lí thú cụ thể từng biểu hiện
thiếu ăn của từng bộ phận cơ thể, mặt khác cho
thấy sự thống nhất cao độ của các bộ phận, tạo
nên sự sống cho cơ thể, suy rộng ra là sự thống
nhất của cả xã hội, cộng đồng
? Bác Tai đã có hành động gì ? Nhận xét về
hành động đó?
HS: - Bác Tai nhận ra sai lầm đã trao đổi
với cả bọn đồng tình vì đã thấm thía, ngấm
đòn do chính mình tạo ra
? Tại sao cả bọn lại đồng tình với ý kiến của
bác Tai ?
HS: Vì bác Tai là người lớn tuổi, có kinh
nghiệm nên bác đã nhận ra sai lầm của cả bon,
và vì sao họ trở nên rệu rã như vây, đồng thời
họ đã cảm thấy ngấm đòn
? Hãy đánh giá câu nói : “Lão Miệng không
ăn, chúng ta cũng bị tê liệt”
b) Hành động và kết quả.
- Mọi người đình công song ai cũng mệt mỏi, cuối cùng họ cũng nhận ra sai lầm của mình và sửa chữa
Trang 4HS: Câu nói : Hiểu đúng mối quan hệ tự nhiên
giữa các bộ phận khác nhau trong cơ thể
- Câu nói “ Lão Miệng có ăn khỏe được”
khẳng định sự thống nhất chặt chẽ, sự gắn bó
không thể tách rời giữa các bộ phận khác nhau
trong cơ thể con người Suy rộng ra là trong
cộng đồng xã hội
? Truyện được kết thúc như thế nào ?
HS: Cả bọn đến nhà lão Miệng làm hòa và cả
bọn lại sống hòa thuận như trước
? Bài học rút ra qua câu chuyện là gì ?
HS: - Trong một tập thể, cộng đồng, xã hội,
mỗi thành viên không thể sống đơn độc, tách
biệt, mà cần đoàn kết gắn bó, nương tựa vào
nhau, với nhau để cùng tồn tại và phát triển
- Hợp tác, tôn trọng lẫn nhau là con đường
sống và phát triển của xã hội, thời đại chúng ta
hiện nay So bì, tị nạnh, kèn cựa, nhỏ nhen là
những tính xấu cần tránh, cần phê phán
Hoạt động 3: Hướng dẫn tổng kết
? HS đọc ghi nhớ?
Hoạt động 4: Hướng dẫn luyện tập.
Bài tập: Trình bày nhận thức của bản thân về:
- Khái niệm truyện ngụ ngôn ?
- Truyện ngụ ngôn giống nhau và khác gì
với truyện cổ tích, truyền thuyết, thần thoại ?
- Nhân vật truyện ngụ ngôn có gì đặc biệt?
- Cách mở đầu và kết thúc truyện ngụ ngôn
có gì đáng chú ý?
- Những bài học cuộc sống được rút ra từ
các truyện ngụ ngôn đã học có điểm gì chung ?
Sự hấp dẫn của truyện ngụ ngôn là nhờ các yếu
tố nào ?
c) Bài học :
Trong một tập thể, cộng đồng, xã hội, mỗi thành viên không thể sống
đơn độc, tách biệt, mà cần đoàn kết gắn bó, nương tựa vào nhau, với nhau để cùng tồn tại và phát triển
- Hợp tác, tôn trọng lẫn nhau là con đường sống và phát triển của xã hội, thời đại chúng ta hiện nay So bì, tị nạnh, kèn cựa, nhỏ nhen là những tính xấu cần tránh, cần phê phán
III Tổng kết
* Ghi nhớ : SGK (trang 116)
IV Luyện tập
IV Củng cố: - Kể lại diễn cảm truyện?
- Giải thích bài học được rút ra?
V HDVN: - Học thuộc lòng ghi nhớ.
- Hoàn thành các BT
- Chuẩn bị ôn tập Tiếng Việt để kiểm tra 45’:
+ Ôn tập về từ và cấu tạo từ TV
Trang 5+ ¤n tËp vÒ nghÜa cña tõ.
+ ¤n tËp vÒ DT vµ côm DT( Kh¸i niÖm, cÊu t¹o, kh¶ n¨ng kÕt hîp, chøc vô có ph¸p)
E Rót kinh nghiÖm giê d¹y
………