Giáo án Ôn buổi chiều Ngữ văn 8 HK II

- Bót ph¸p nh©n ho¸, Èn dô chuyÓn §iÒu nµy, ta tõng b¾t gÆp trong đổi cảm giác nghe -> con thuyền như một sinh bµi “ Vu v¬” khi xem c¶nh tiÔn biÖt thể có hồn đang nghỉ ngơi để cảm nhận s[r]

Ngày soạn:26/12/2010

Ngày dạy : 31/12/2010

: Ôn tập văn thuyết minh

A Mục tiêu cần đạt :

- Giúp hs ôn tập vững vàng hơn kiến thức về văn thuyết minh

- Vận dụng kiến thức để lập dàn ý

- Rèn kĩ năng thuyết minh thể loại văn học

- Giáo dục lòng ham mê học bộ môn

B Chuẩn bị :

C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học :

1 Kiểm tra bài :

Kết hợp trong giờ

2 Bài mới :

Tiết 1

Ôn tập văn thuyết minh về một thể loại văn học

Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt

?Nhắc lại thế nào là thuyết minh về một thể loại

văn học ?

phải làm gì ?

- Phải quan sát ,nhận ra *;D" số câu , số chữ ,

niêm,luật B-T , vần , nhịp điệu …( với thơ ) và

cốt truyện, nhân vật , nghệ thuật …(với truyện )

? Em đã *;D" học các thể loại văn học nào trong

- Truyện ngắn

- Hồi kí

- ( Đoạn trích) của tiểu thuyết

- Thơ thất ngôn bát cú …

? Trình bày bố cục của thể loại này ?

I Lý thuyết

Thuyết minh về một thể loại văn học là trình bày những đặc điểm của thể loại , giá trị của thể loại văn học

* Dàn ý :

a Mở bài :

b Thân bài:

Nguồn gốc ( nếu có )

Đặc điểm :

tác giả tiêu biểu

luật: Là một thể thơ thông dụng Trong các thể

nhà thơ Việt Nam ;4 chuộng Các nhà thơ cổ

điển Việt nam ai cũng làm thể thơ này bằng chữ

Hán và chữ Nôm

- Nêu các đặc điểm của thể thơ về:

+ Bố cục

+ Số câu, số chữ trong mỗi bài

+ Qui luật bằng, trắc của thể thơ

+ Đối, niêm

+ Cách gieo vần

+ Ngắt nhịp

trong thơ Việt Nam

+ Ưu điểm: đẹp về sự tề chỉnh , hài hoà cân đối

cổ điển, nhạc điệu trầm bổng, đăng đối, nhịp

nhàng

+ ;D" điểm: gò bó vì có nhiều ràng buộc,

- Trình bày cảm nhận của em về vẻ đẹp của thể

thơ này và nêu vị trí của thể thơ trong thơ Việt

Nam : thể thơ quan trọng, nhiều bài thơ hay

*;D" làm theo thể loại này

Gv *;4 ra bài tập cho hs làm

? Lập dàn ý cho đề : “ Thuyết minh về thể thơ

thất ngôn bát cú” ?

Hs trình bày Gv nhận xét

C Kết bài :

II Luyện tập :

Bài tập 1 :

a Mở bài

b Thân bài

c Kết bài:

3 Củng cố- Hướng dẫn về nhà

Xem lại cấu trúc truyện ngắn

Tiết 2, : Luyện đề : Thuyết minh về thể loại “

Truyện ngắn”

Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt

Gv đọc đề

theo hệ thống câu hỏi :

? đề văn trên thuộc thể loại nào ?

? Qua các văn bản đã học, em hãy cho biết

những đặc điểm của thể loại này ?

? nhắc lại nhiệm vụ từng phần trong TB của

bài thuyết minh về một thể loại văn học ?

Từ đó , hãy lập dàn ý ?

? Mở bài cần làm gì ?

Định nghĩa truyện ngắn

? Thân bài cần trình bày những nội dung nào?

Đặc điểm của truyện ngắn

lọai nhỏ

- Nội dung : Truyện ngắn không kể về cuộc đời

của cảnhân vật , mà nhà vănchỉ chọn lấy một sự

kiện, một trạng thái , một biến cố trong cuộc

đời của nhân vật để thể hiện

gian , thời gian hạn chế

…để làm nổi bật chủ đề truyện

?Kết bài nêu *;D" vấn đề gì ?

Vai trò truyện ngắn

Gv để thời giancho hs viết bài

Gvgọi 2 hs đọc bài của mình

.Gv nhận xét , đánh giá

Bài tập 2 :

Em hãy viết bài thuyết minh về thể loại “ Truyện ngắn”

1 Tìm hiểu đề

- Thể loại

2 Lập dàn ý

a Mở bài:

b Thân bài:

c Kết bài :

3 Viết bài

4 Đọc và sửa chữa :

3 Củng cố, hướng dẫn về nhà :

Gv khái quát lại nội dung bài học

Ngày 28 tháng 12 năm 2010

Tuần 21

Ngày soạn 16/1/2010

Ngày dạy22/1/2010

Ôn tập tổng hợp

A Mục tiêu cần đạt:

Giúp học sinh:

- Củng cố kiến thức về Văn cho hs ở kì I

- Rèn kĩ năng làm bài tập

- Giáo dục học sinh ý thức tự giác học bài

B Chuẩn bị:

Gv: Nghiên cứu+ SGA

Hs: Học bài và làm bài

C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học :

1 Bài mới

Tiết 1 : ôn tập phần Văn

? Hãy khái quát lại những văn bản đã *;D" học theo thể loại

với các nội dung :

Hs làm Gv gọi hs trình bày

I Nội dung ôn luyện

Tên

vb Thể loại –ptbđ Đề tài , chủ đề Nội dung chủ yếu Đặc sắc nghệ thuật

Trong

lòng

mẹ

Hồi kí (

trích)

Tự sự xen trữ

tình

Tình cảnh khốn cùng của

đứa trẻ mồ côi cha , mẹ ở xa

- Nỗi đau xót của chú bé Hồng

- Tình yêu mmẹ của chú bé

- Văn hồi kí chân thực -Cảm xúc tuôn trào mãnh liệt

-So sánh mới mẻ , lạ lẫm Tức

vỡ bờ

Tiểu thuyết

( trích )

Tự sự

;F nông dân cùng khổ ,

bị đề nén , áp bức đã bùng lên

Tố cáo chế độ tàn

án , bất nhân , ca ngợi vẻ đẹp tâm hồn , sức sống tiềm tàng nông thôn

- Khắc họa nhân vật và miêu tả hiện thực một cách sinh động , chân thực

Lão

Hạc Truyện ngắn ( trích )

Tự sự xen

trữ tình

nông dân nghèo , giàu lòng tự trọng

Số phận bi thảm của

cùng khổ

- Nhân phẩm cao

đẹp

- Phân tích tâm lí nhân vật sâu sắc

- Cách kể chuyện tự nhiên linh hoạt, vừa chân thực vừa đậm chất triết lí trữ tình

? Hãy trình bày cảm nhận về đoạn văn :

Hs trình bày

Đoạn văn trên *;D" tác giả sử dụng nghệ thuật tự sự đan xen

miêu tả Nhiều động từ , tính từ diễn tả hành động trạng thái đã

làm nổi bật nỗi khao khát mẹ đến cháy lòng

dành cho mẹ

G/v nhận xét

Hs trình bày

lòng chăm sóc '*;D" bà cụ hàng xóm cho bát gạo , chị nấu cháo

, mang ra múc bày la liệt và quạt cho chóng nguội Rồi chị rón

rén bê một bát lớn đến chỗ anh : “ Thầy em hãy cố ngồi dậy ăn

ít cháo cho đỡ xót ruột” Lời nói , hành động của chị thật tình

nghĩa

Khi thấy cai lệ xồng xộc xông vào , ch râ sức chống đỡ để

bảo vệ chồng Lúc đầu là chị hết sức nhịn nhục …chị đã liều

mạng cự lại bằng lí lẽ , bằng hành động

hành động thì nhanh gọn dứt khoát , ; thế ngang tàng ngạo

nghễ …

Qua nhân vật chị Dậu nhà văn NTT thể hiện tấm lòng trân

trọng, ngợi ca…

một lời tự nhủ , một lời tuyên thệ với chính mình trong lúc nguy

nan Nhà thơ ; nhủ với mình rằng : khi mình còn sống là còn

chiến đấu , lúc đó bao nhiêu hiểm nguy đều không có là gì cả

Trong câu thơ thứ 7 , nhà thơ sử dụng điệp từ : “ còn” làm

cảm nhận *;D" một ý chí sắt đá , mọt bản lĩnh vững vàng mà

gông cùm nhà tù không thể nào đè bẹp Đông thời toát lên một

niềm tin ,tinh thần lạc quan vào sự nghiệp mà mìnha đã chọn

II Luyện tập

1, Trình bày cảm nhận

về đoạn văn : “ Mẹ tôi lấy vạt áo nâu thấm

… khóc theo”

Đây là đoạn văn thể hiện hành động của bé Hồng khi đuổi theo xe

mẹ

2 : Cảm nhận của em về nhân vật chị Dậu trong

vỡ bờ” ?

3 :Cảm nhận về hai câu

cuối của bài Vào nhà ngục Quảng Đông cảm tác

Ngày 18 tháng 1 năm 2010

Tuần 21 Ban giám hiệu ký duyệt

Tuần 22 tiết 1,2

Ngày soạn 16/1/2010

Ngày dạy22/1/2010

Ôn tâp phân môn văn

A Mục tiêu cần đạt:

Giúp học sinh:

- Củng cố kiến thức về bài Nhớ rừng

- Rèn kĩ năng cảm thụ văn học

B.Chuẩn bị:

Gv: Nghiên cứu+ SGA

Hs: Học bài và làm bài

C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học :

1 Bài mới:

Tiết 1

Ôn tập bài : Nhớ rừng

Hoạt động của thầy và

trò

Nội dung cần đạt

? Đọc thuộc lòng bài thơ ?

Gv gọi 2 hs đọc bài

? Bài thơ *;D" chia làm

mấy phần ? Nội dung của

từng phần

? Trình bày cảm nhận của

em về đoạn thơ đầu ?

Hs trình bày

Gv nhận xét

Đoạn 1: Tâm trạng con hổ trong cũi sắt.

Chúa sơn lâm bị giam cầm , bị sa cơ , hết thời vùng vẫy Trong hoàn cảnh đó , hổ bộc lộ tâm trạng qua câu thơ :

Gậm một khối căm hờn trong cũi sắt

Ta nằm dài trông ngày tháng dần qua Tâm trạng của hổ đ;D" thể hiện trong “ khối căm hờn”

Nhà thơ có cách dùng từ thật đặc biệt bởi “ khối” là một danh từ chỉ vật có hình thù ,

tính từ chỉ tinh thần “ căm hờn” Cách sử dụng ngôn từ trên có tác dụng làm nổi bật tâm trạng căm hờn của hổ

Nỗi căm hờn uất ức dồn nén tích tụ đóng thành khối, thành tảng đè nặng trong lòng nhức nhối không thể giải thoát

Đọc câu thơ , ta nh; hình dung rõ đ;D" nỗi căm hờn của hổ Nhà thơ đã diễn tả nỗi căm hờn luôn âm ỉ ,

Tâm trạng của hổ còn *;ợc thể hiện qua động

từ “ gậm” Từ naỳ diễn tả hành động nhai , cắn từng tí, từng tí một một cách từ từ Qua đó diễn tả nỗi căm phẫn không thể nào giải tỏa , luôn âm ỉ trong lòng

Ta nằm dài trong ngày tháng dần qua

Thể hiện nỗi chán ";ờng , ngao ngán Tác giả đã sử dụng lối miêu tả đối lập : đối lập về thanh điệu , đối lập về ngoại hình và nội tâm Qua đó càng làm nổi bật nỗi căm tức khôn nguôI và thế bế tắc của hổ

Trong giam cầm , hổ nhìn nhận sự vật xung quanh bằng con mắt :

Khinh lũ ng;F ngạo mạn , ngẩn ngơ Thấy tủi nhục khi bị giam chung với báo , gấu

Từ khổ 1 , ta có cảm nhận thái độ căm hờn , nỗi chán ghét thực tại tù túng thể hiện khát vọng sống tự do, khao khát tung hoành

Tiết 2 : Ôn tập bài : Nhớ rừng (tiếp).

Hoạt động của thầy và

trò

Nội dung cần đạt

Đoạn 2 :

Nỗi nhớ của hổ về chốn rừng xưa

?Viết đoạn văn trình bày

cảm nhận về đoạn 2 ?

Hs trình bày

Gv cùng hs nhận xét

? Trình bày cảm nhận của

em về khổ 3 của bài “ Nhơ

rừng” ?

Chán ghét E;?" thực tại , hổ nhớ về chốn rừng k;4

nhớ chính là cảnh sơn lâm Cảnh đó *;D" khắc họa với : Bóng cả, cây già, gió gào ngàn,

.Tác giả sử dụng điệp từ “ với” diễn tả sự liên tiếp, dồn dập cùng với các danh từ , tính từ,

đặc biệt là các động từ diễn tả hành động mạnh

mẽ : (gào, thét, hét) Khung cảnh rừng núi

linh Nhớ về chốn rừng xa , hổ thấy cái gì cũng lớn lao , phi ;ờng , oai linh , thâm nghiêm

Trong khi thiên nhiên đang tấu lên khúc nhạc hoành tráng nhất thì chúa sơn lâm xuất hiện

thân nh; sóng cuộn, vờn bóng âm thầm , mắt thần khi đã quắc , mọi vật đều im hơi”

Tác giả đã sử dụng những từ ngữ gợi tả hình dáng, uy lực của chúa sơn lâm, nhịp thơ ngắn gọn, thay đổi giọng điệu linh hoạt

Qua đó đã làm nổi bật vẻ đẹp ngang tàn lẫm liệt, uy nghi, kiêu hãnh đầy uy lực và dũng mãnh.Đồng thời cũng mang vẻ đẹp uyển chuyển , thơ mộng

Đoạn 3 :

Nhớ về rừng xưa ,hổ nhớ tới cảnh :

Đêm vàng: Ta say mồi đứng uống ánh trăng tan Ngày &;a chuyển: ta lặng ngắm Bình minh cây xanh …ta ngủ Buổi chiều lênh láng máu …ta đợi chết mảnh mặt trời …để chiếm lấy …Đoạn thơ nh; một bức tranh tứ bình với nhiều màu sắc , âm thanh , rực rỡ, huy hoàng

Hổ hiện lên với t; thế lẫm liệt , kiêu hùng , đầy

uy lực Là chúa sơn lâm:Có lúc vị chúa tể lãng

bình tĩnh , uy lực tuyệt đối Uy lực đó ngang hàng với vũ trụ , che lấp cả vũ trụ Quá khứ đó thật là hào hùng

chỉ còn là dĩ vãng Càng nhớ càng tiếc nuối và càng chán ghét thực tại Sự tiếc nuối kết lại ở câu cảm thán cuối cùng nh; một tiếng thở dài uất ức “ Than ôi!Thời oanh liệt nay còn đâu” Câu thơ cuối là cầu nối giữa quá khứ và hiện tâm trạng của hổ cũng chính là tâm trạngcủa

3 Củng cố-Hướng dẫn về nhà

Viết hoàn chỉnh bài trình bày cảm nhận của em về đoạn thơ thứ 3

Ngày 25 tháng 1 năm 2010 Tuần 22

BGH kí duyệt

Tuần 23 tiết 1,2

Ngày soạn :30/1/2010

Ngày dạy :5/2/2010

Ôn tập Văn

A Mục tiêu cần đạt:

Giúp học sinh:

- Rèn kĩ năng cảm thụ văn học

B.Chuẩn bị:

Gv: Nghiên cứu+ SGA

Hs: Học bài và làm bài

C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học :

1 Kiểm tra bài cũ :Xen trong giờ

2 Bài mới:

Tiết 1

Ôn tập bài :Quê Hương

Hs đọc thuộc lòng bài thơ

cảm hứng trữ tình

GV nhận xét về vai trò của câu ;? nhan đề bài thơ

; một lời đề từ cho nhà thơ lấy cảm hứng từ đó

hiểu lắm về cái làng chài, phải xúc động nghẹn ngào

lắm nên mới mở đầu bài thơ bằng một câu thơ của

Cùng với bài Nhớ Rừng của Thế Lữ, bài thơ *;D"

sáng tác theo thể 8 tiếng mới xuất hiện trong thơ

quy tắc chặt chẽ Còn bài thơ này có hình thức tự do

hơn, độ dài ngắn không hạn định, có thể liền mạch

hoặc nhiều khổ, nhiều câu, số khổ thơ không bắt

buộc, cách gieo vần linh hoạt mà vẫn nhịp nhàng

đều đặn, mở ra khả năng diễn tả phong phú

Điều thú vị là 20 năm sau, khi viết Nhớ con sông

quê hương(1956) Tế Hanh lại vận dụng rất thành

công thể thơ, lối gieo vần này

?Theo Em, phần đặc sắc nhất của bài thơ nằm ở

những khổ nào? Vì sao?

những hình ảnh thơ sinh động, hấp dẫn

sống gian lao của cái làng vạn chài, từng ôm ấp ru

vỗ tuổi thơ mình ->

- Không gian : Trời trong, gió nhẹ

- Thời gian : Sớm mai hồng

Nghệ thuật :Sử dụng nhiều tính từ nhiều mầu sắc,

hình ảnh thơ gợi cảm

1 Nhan đề bài thơ

thân yêu qua lời thơ về một kinh làng chài

thức tự do, độ dài ngắn không hạn định, có thể liền mạch hoặc nhiều câu, số khổ thơ không bắt buộc, cách gieo vần linh hoạt mà vẫn nhịp nhàng đều đặn, mở ra khả năng diễn tả phong phú

2 Nội dung

ra khơi đánh cá

Một buổi sáng đẹp tinh khôi trong trẻo, không gian nhuốm nắng hồng bình minh Câu thơ

thanh bình nên thơ Trên cái phông của một “buổi sớm mai hồng”, nổi bật lên những hình

- Cách ngắt nhịp dứt khoát 3/2/3

Tác giả miêu tả h/a con thuyền bằng phép so sánh

độc đáo : Con thuyền- Con tuấn mã( ngựa đẹp, khoẻ

và phi nhanh)

- Tính từ: Nhẹ, hăng, mạnh mẽ

-> Con thuyền: đầy sức sống mạnh mẽ dũng mãnh

nhịp điệu, cách so sánh mới mẻ, tất cả đều làm toát

biển cả bao la, nguy hiểm rình rập

Nhà thơ có cách so sánh đặc biệt : hình ảnh cụ thể,

hình( mảnh hồn làng)

- Biện pháp nhân hoá con thuyền và dùng các động

sự là một niềm vui, là điều kiện thuận lợi cho một

chuyến ra khơi - > Cánh buồm chính là linh hồn, là

sự sống của làng chài

mẽ

ảnh :dân trai tráng , chiếc thuyền , cánh buồm

Hình ảnh cánh buồm căng gió biển khơi rất quen thuộc đã *;D" tác giả thổi vào đó một vẻ đẹp lãng mạn và bay bổng, cánh buồm gần gũi bỗng trở nên lớn lao, thiêng liêng Và đó chính là

thuộc đến bâng khuâng Nhà thơ vừa vẽ *;D" cái “ hình”, vừa cảm nhận *;D" cái “ hồn” của sự vật để biến cái vô hình là mảnh hồn làng thành cái hữu hình là cánh buồm Cách sử dụng hình ảnh so sánh trên là một biểu hiện của bút pháp lãng mạn Qua đó , ta nhận thấy cảm xúc phấn chấn, tin yêu, tự hào

Tiết 2

Ôn tập bài:Quê Hương(tiếp)

Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt

HS: Đọc khổ 3

? Phân tích khổ thơ thứ 3 ?

Hs trình bày miệng tại chỗ

Hs , gv nhận xét

Khổ thơ diễn tả không khí đón thuyền trở về thật

ồn ào, tấp nập

Ngày hôm sau, cũng là lúc bình minh lên, sau một

ngày lênh đênh sóng gió con thuyền trở về E;?" sự

Họ trở về trên những con thuyền đầy những con cá,

tươi ngon thân bạc trắng

* Khổ thơ thứ 3 :

Ngày hôm sau, cũng là lúc bình minh lên, sau một ngày lênh đênh sóng gió con thuyền trở về E;?" sự

Họ trở về trên những con thuyền

đầy những con cá, tươi ngon thân

bạc trắng Trong khung cảnh trở về

dân chài với những “làn da ngăm rám nắng” và con thuyềnthì nằm

Trong khung cảnh trở về ; vui đó, nỗi bật là

- ;F dân chài-> rám nắng-> nồng thở vị xa xăm

- Con thuyền -> im bến mỏi -> nghe chất muối

thấm dần trong thớ vỏ

- Bút pháp tả thực bằng hình ảnh độc đáo gợi

cảm-từng trải-> nhuộm nắng, nhuộm gió, nhuộm vị mặn

mòi của biển - Bút pháp nhân hoá, ẩn dụ chuyển

thể có hồn đang nghỉ ngơi để cảm nhận sự vất vả

chài

Có nhận định rằng, nhà thơ đã căng mọi giác quan

thuyền khi trở về :

+ Thị giác để ngắm( làn da đen rám nắng) ( thuyền

nằm)

+ Khứu giác để lắng nghe dân chài ( nồng thở)

+ Dùng vị giác để nếm *;D" chất mặn mòi thấm

im “nghe chất muối them dần trong thớ vỏ”

Có thể nói, Tế Hanh thật tài và thật tinh khi sống trong lòng sự vật, âm thầm đặt hồn mình vào sự vật để lắng nghe, thấu cả những cảm giác

và tiếng lòng, làm sống dậy những vật vô tri

Điều này, ta từng bắt gặp trong bài “ Vu vơ” khi xem cảnh tiễn biệt

Tôi thấy tôi thương những chiếc tàu

Ngàn đời không đủ sức đi mau

Có chi vướng víu trong hơi máy Mấy chiếc toa đầy nặng khổ đau

Tế Hanh là một tâm hồn đa cảm khi nhớ nhung tất chẳng thể nhàn

3 Củng cố hướng dẫn:

Viết thành bài trình bày suy nghĩ của em về khổ thơ mà em yêu thích nhất

Ngày 1 tháng 2 năm 2010

Tuần 23

BGH kí duyệt

Tuần 26 tiết 1

Ngày soạn27/2/2010

Ngày dạy4/3/2010

Ôn tập văn