Giáo án Ngữ văn 8 - Tuần 25, 26 - Trường THCS Phả Lại

- Cã chç cßn ch­a chÝnh x¸c vµ ch­a hîp lÝ trong hÖ thèng luËn ®iÓm Êy dï người làm bài tỏ ra có ý thức học tập cách bố cục của bài ''Hịch tướng sĩ'' để vËn dông vµo bµi viÕt cña m×nh + [r]

Tuần 25 - Tiết 97

Văn bản

nước đại việt ta (Trích Bình Ngô đại cáo) ( Nguyễn Trãi)

A Mục tiêu cần đạt:

1 Kiến thức

- Sơ giản về thể cáo Hoàn cảnh lịch sử liên quan đến sự ra đời của bài Bình Ngô

Đại cáo

- Nội dung tư tưởng tiến bộ của Nguyễn TrãI về đất nước, dân tộc

- Đặc điểm văn bản chính luận của Bình Ngô đại cáo ở một đoạn trích

2 Kỹ năng

- Đọc hiểu văn bản viết theo thể cáo

- Nhận ra , thấy được đặc điểm của kiểu văn nghị luận trung đại ở thể loại văn bản

3 Thái độ

- Giáo dục lòng yêu nước, tự hào dân tộc Liên hệ với tác phẩm văn thơ của

Nguyễn Trãi đã học ở lớp 7

B Chuẩn bị:

- Giáo viên: ảnh chân dung Nguyễn Trãi

- Học sinh: soạn bài, xem lại bài ''Nam quốc sơn hà''

C Các hoạt động dạy học:

I.Tổ chức lớp: (1')

Ngày dạy…… 2 năm 2011 lớp 8a1…

II Kiểm tra bài cũ :(5')

? Đọc thuộc lòng một đoạn văn trong ''Hịch tướng sĩ'' mà em thích nhất

? Nêu giá trị nghệ thuật và nội dung của văn bản

III Tiến trình bài giảng:

- Giới thiệu: SN NNam và BNĐC là 2 bản tuyên ngôn độc lập, BNĐC có sự tiếp

nối đồng thời cũng có sự phát triển so với SNNN

? Nhắc lại những điểm chính về tác giả

Nguyễn Trãi trong bài ''Côn Sơn ca''

- Trong cuộc kháng chiến chống

Minh,Nguyễn Trãi dâng lên Lê Lợi ''BN

sách'' với chiến lược tâm công; kháng

chiến thắng lợi, Nguyễn Trãi thừa lệnh

Lê Lợi viết BNĐC

? Bài văn được viết theo thể loại nào

? Giải thích nhan đề

- Giáo viên đọc mẫu, gọi học sinh đọc

- Giáo viên giới thiệu kết cấu 4 phần của

I Tìm hiểu chung (3')

1 Tác giả:

- Học sinh nhắc lại

- Nguyễn Trãi là nhà yêu nước, anh hùng dân tộc, danh nhân văn hoá thế giới Nguyễn Trãi anh hùng và Nguyễn Trãi bi kịch đều ở mức độ tột cùng

2 Tác phẩm:

- Thể cáo (SGK-tr67)

- Chu Nguyên Chương khởi nghiệp ở đất Ngô, từng xưng là Ngô vương, sau trở thành Minh thành tổ (tác giả dùng từ Ngô để chỉ người nhà Minh)

II Đọc - hiểu văn bản

1 Đọc và tìm hiểu chú thích (2')

thể cáo.

? Vậy đoạn trích nằm ở phần nào trong

4 phần trên

* 2 phần:

+ Nguyên lí nhân nghĩa

+ Chân lí về sự tồn tại độc lập có chủ

quyền của dân tộc

- Gọi học sinh đọc phần 1

? Nhân nghĩa ở đây có những nội dung

nào

? Em hiểu thế nào là ''yên dân'' và ''điếu

phạt''

? Đặt trong hoàn cảnh Nguyễn Trãi viết

''Bình Ngô đại cáo'' thì em hiểu những

đối tượng nào được nói đến ở đây

? Vậy nhân nghĩa ở đây là gì

? Cốt lõi của tư tưởng nhân nghĩa là gì

- Yêu cầu học sinh thảo luận

* Vì dân mà dấy binh khởi nghĩa đánh

giặc Minh hung tàn, bạo ngược

? Từ đó em thấy tính chất của cuộc

kháng chiến chống Minh

? Tư tưởng của người viết bài cáo

*  cuộc kháng chiến chính nghĩa

Những vị lãnh tụ khởi nghĩa Lam Sơn là

người thương dân, tiến bộ

? Vì sao khi nêu tư tưởng nhân nghĩa,

Nguyễn Trãi lại đề cập đến việc phải

bảo vệ nền độc lập của đất nước có chủ

quyền

? Để khẳng định được chủ quyền dân

- Giọng hào sảng

2 Bố cục:

+ Phần đầu: nêu luận đề chính nghĩa

+ Phần 2: lập bản cáo trạng tội ác giặc Minh

+ Phần 3: phản ánh quá trình cuộc khởi nghĩa Lam Sơn

+ Phần 4: lời tuyên bố kết thúc, khẳng

định nền độc lập vững chắc, đất nước

mở ra một kỉ nguyên mới

- Thuộc phần 1 trong 4 phần trên gồm 2 nội dung chính:

+ Nguyên lí nhân nghĩa(2 câu đầu) + Chân lí về sự tồn tại độc lập có chủ quyền của dân tộc (những câu còn lại)

3 Phân tích

a Tư tưởng nhân nghĩa của cuộc kháng chiến (7')

- Hai nội dung: Yên dân và điếu phạt

+ Yên dân: là làm cho dân được hưởng thái bình hạnh phúc

+ Điếu phạt: thương dân đánh kẻ có tội

- Người dân mà mà tác giả nói tới là người dân Đại Việt đang bị xâm lược, còn kẻ bạo tàn chính là giặc Minh cướp nước

trừ giặc Minh bạo ngược để giữ yên



cuộc sống cho dân

- Nhân nghĩa theo quan niệm trước đó (nho giáo) là quan hệ giữa người với người giờ đây nhân nghĩa gắn liền với yêu nước chống xâm lược, thể hiện trong mối quan hệ giữa dân tộc với dân tộc Đó là nét mới, là sự phát triển của tư tưởng nhân nghĩa ở Nguyễn Trãi

- Đây là cuộc khởi nghĩa chính nghĩa

- Nguyễn Trãi, Lê Lợi là người thương dân, tiến bộ, lấy dân làm gốc, vì dân mà

đánh giặc

b Chân lí về sự tồn tại độc lập có chủ quyền của dân tộc (14')

- Nhân nghĩa gắn liền với chủ quyền dân tộc, vì có bảo vệ được đất nước thì mới bảo vệ được dân, mới thực hiện được mục đích cao cả là ''Yên dân''

tộc tác giả đã dựa vào những yếu tố nào.

* đất nước có độc lập, chủ quyền là có

nền văn hiến, có lãnh thổ, phong tục,

lịch sử, chế độ riêng Đó là những yếu

tố căn bản nhất của một quốc gia, dân

tộc

- ý thức dân tộc ở đoạn trích này là sự

nối tiếp và phát triển ý thức dân tộc ở

bài ''NQSH''

Vậy đâu là biểu hiện tiếp nối ?

? Đâu là biểu hiện phát triển

* So với thời Lí, quan niệm về quốc gia,

dân tộc của Nguyễn Trãi có sự kế thừa

và phát triển cao hơn bởi tính toàn diện

và sâu sắc của nó

? ở SNNN và BNĐC, các tác giả đã thể

hiện ý thức dân tộc sâu sắc qua cách gọi

vua như thế nào

* Khẳng định Đại Việt có chủ quyền,

ngang hàng với phương Bắc

* Lịch sử CM ta giữ vững chủ quyền,

quân giặc đã thất bại

? Nội dung trên được trình bày trong

hình thức nghệ thuật như thế nào

* Dùng từ ngữ có tính chất hiển nhiên

giàu sức thuyết phục, biện pháp so sánh,

câu văn biến ngẫu, giọng hùng hồn

? Hãy khái quát giá trị nội dung và nghệ

thuật của văn bản

? Chứng minh: sức thuyết phục của văn

CL Nguyễn Trãi ở chỗ kết hợp lí lẽ và

thực tiễn

Học sinh thảo luận nhóm và báo cáo:

- Nền văn hiến lâu đời, có cương vực lãnh thổ, phong tục tập quán, lịch sử riêng, chế độ riêng ''Núi sông '';

''phong tục''; ''Từ Triệu ''; ''Cửa '' Nguyễn Trãi đã phát biểu một cách



hoàn chỉnh về quốc gia dân tộc

Học sinh thảo luận và trình bày

- Nước ta có độc lập chủ quyền vì có vua riêng, địa lí riêng, không chịu khuất phục trước quân xâm lược (lãnh thổ và chủ quyền)

- Có bề dày lịch sử đấu tranh bảo vệ độc lập dân tộc, có nền văn hiến lâu đời, có phong tục tập quán riêng

Nguyễn Trãi đã ý thức được văn hiến



và truyền thống lịch sử là yếu tố cơ bản nhất, là hạt nhân để xác định dân tộc

Đó là thực tế, tồn tại với chân lí khách quan khi kẻ xâm lược luôn tìm cách phủ

định

- Các tác giả đã thể hiện ý thức dân tộc,

tự hào dân tộc sâu sắc qua từ ''đế'' - vua thiên tử, duy nhất, toàn quyền khác với ''vương'' - vua chư hầu phụ thuộc vào đế,

đất không có 2 hoàng đế  khẳng định

Đại Việt có chủ quyền ngang hàng với phương Bắc

- Sử dụng từ ngữ có tính chất hiển nhiên, vốn có lâu đời: từ trước, vốn xưng, đã

lâu, đã chia, cũng khác (duy ngã, thực

vi, kí thù, diệc dị)

- Sử dụng biện pháp so sánh ta với TQ ngang hàng về trình độ chính trị, tổ chức chế độ, quản lí quốc gia

- Câu văn biến ngẫu, giọng hùng hồn nhịp nhàng, ngân vang

4 Tổng kết (2')

- LSCM: giặc thất bại, ta giữ vững chủ quyền

- Lập luận chặt chẽ, chứng cớ hùng hồn,

đoạn trích có ý nghĩa như một bản tuyên ngôn độc lập

- Học sinh đọc ghi nhớ

III Luyện tập (5')

1 Chứng minh :

? Sơ đồ khái quát trình tự lập luận của

đoạn trích (sgv- tr95)

+ Chân lí chính nghĩa

+ Nghịch lí sẽ chuốc lấy thất bại

+ Chân lí khách quan

+ CMinh: Lưu Công, Triệu Tiết, Toa Đô, Ô Mã

thất bại  tự hào dân tộc

2 Vẽ sơ đồ:

- Học sinh vẽ sơ đồ

- Học sinh khác nhận xét, đánh giá

IV Củng cố:(3')

- Nêu đặc điểm và so sánh điểm giống, khác nhau giữa 3 thể hịch, chiếu cáo

- Đọc đoạn trích, phát biểu về tư tưởng nhân nghĩa và chân lí về sự tồn tại

độc ạâp có chủ quyền của dân tộc Đại Việt

V Hướng dẫn về nhà:(1')

- Học thaôjc lòng đoạn trích, hoàn thiện sơ đồ lập luận của đoạn trích

- Nắm được giá trị nghệ thuật và nội dung của văn bản

- Soạn bài: ''Bàn luận về phép học''

Tuần 25 - Tiết 98

Tiếng Việt hành động nói (t)

A Mục tiêu cần đạt:

1 Kiến thức

- Cách dùng các kiểu câu để thực hiện hành động nói

- Học sinh hiểu nói cũng là một thứ hành động

2 Kỹ năng

- Sử dụng các kiểu câu để thực hiện hành động nói phù hợp

- Có thể sử dụng nhiều kiểu câu đã học để thực hiện cùng một hành động nói

3 Thái độ

- Tìm hiểu cách thực hiện hành động nói Giáo dục ý thức sử dụng hành động nói

phù hợp với tình huống giao tiếp

B Chuẩn bị:

- Giáo viên: bảng phụ ghi bảng sử dụng trong mục I.1

- Học sinh: soạn bài, trả lời các câu hỏi

C Các hoạt động dạy học:

I.Tổ chức lớp: (1'

Ngày dạy …….2 năm 2011 lớp 8a1……

II Kiểm tra bài cũ :(5')

? Hành động nói là gì

? Những kiểu hành động nói thường gặp ? Giải bài tập tiết 95

III Tiến trình bài giảng:

? Đánh số thứ tự trước mỗi câu trần

thuật trong đoạn trích Xác định mục

đích nói của những câu ấy bằng cách

đánh dấu (+) vào ô thích hợp và dấu (-)

vào ô không thích hợp

- Giáo viên treo bảng phụ

? Hãy lập bảng trình bày quan hệ giữa

các kiểu câu nghi vấn, câu cầu khiến,

câu cảm thán, câu trần thuật với những

kiểu hành động nói mà em biết

- Yêu cầu học sinh lấy ví dụ minh hoạ

C.dùng

K câu Trực tiếp Gián tiếp

N vấn Hỏi Điều khiển,

bộc lộ c.xúc

C khiến Điều

khiển

T thuật Trình

bày Hứa hẹn, điều khiển

C thán Bộc lộ

c.xúc

? Hành động nói được thực hiện bằng

cách (kiểu câu) nào thông qua các kiểu

câu đã học

? Tìm các câu nghi vấn trong bài ''Hịch

tướng sĩ''

? Cho biết những câu ấy được dùng làm

gì

? Vị trí của mỗi câu nghi vấn trong từng

đoạn văn có liên quan như thế nào đến

mục đích nói của nó

Tìm những câu trần thuật có mục đích

cầu kiến trong đoạn trích của chủ tịch

Hồ Chí Minh

? Hình thức diễn đạt ấy có tác dụng như

thế nào trong việc động viên quần

I Cách thực hiện hành động nói (15')

1 Ví dụ:

- Học sinh đọc đoạn trích ''Tinh thần yêu nước của nội dung ta''

- Học sinh làm việc theo nhóm, 1 em làm ở bảng phụ

Câu Mục đích 1 2 3 4 5

-2 Nhận xét:

- Câu nghi vấn: dùng để hỏi (dùng trực tiếp), dùng để điều khiển, bộc lộ cảm xúc (dùng gián tiếp)

- Câu cầu khiến: dùng để điều khiển (dùng TT)

- Câu trần thuật: dùng để trình bày (dùng TT), dùng để hứa hẹn, điều khiển (dùng GT)

- Câu cảm thán: dùng để bộc lộ cảm xúc (dùng TT)

3 Kết luận:

- Học sinh khái quát: 2 cách là dùng trực tiếp (chức năng chính, phù hợp của từng kiểu câu với hành động đó) và dùng gián tiếp (thực hiện bằng kiểu câu khác)

- Học sinh đọc ghi nhớ trong SGK

II Luyện tập (20')

1 Bài tập 1

- Câu nghi vấn đứng cuối đoạn văn trong bài ''Hịch tướng sĩ'' thường dùng

để khẳng định hay phủ định điều được nêu ra trong câu ấy

- Câu nghi vấn đứng ở đầu đoạn dùng để nêu vấn đề cho tướng sĩ chuẩn bị tư

tưởng đọc (nghe) phần lí giải của tác giả

2 Bài tập 2

a) Cả 4 câu đều là câu trần thuật có mục

đích cầu khiến

? Tìm các câu có mục đích cầu khiến

trong đoạn trích sau

? Mỗi câu ấy thể hiện quan hệ giữa các

nhân vật và tính cách nhân vật như thế

nào

b) ''Điều tôi mong muốn CM thế giới''

- Việc dùng câu trần thuật để kêu gọi như vậy làm cho quần chúng thấy gần gũi với lãnh tụ và thấy nhiệm vụ mà lãnh tụ giao cho chính là nguyện vọng của mình

3 Bài tập 3

- Hay là anh đào giúp em sang

- Thôi, im cái điệu ấy đi

+ Cách nói của mỗi nhân vật thường thể hiện quan hệ giữa người nói với người nghe và tính cách của người nói

DC yếu đuối hơn DM nên nói lời đề nghị 1 cách khiêm nhường, nhã nhặn

DM thì huênh hoang và hách dịch

IV Củng cố:(3')

? Cách thực hiện hành động nói

V Hướng dẫn về nhà:(1')

- Học thuộc ghi nhớ; ôn lại 4 kiểu câu đã học: NV, CK, CT, TT

- Làm bài tập 4, 5 (SGK tr72)

HD Bài tập 4: Phương án mang tính lịch sự cao hơn là b,c

HD BT 5: nên chọn c (người nói không có mục đích hỏi mà có mục

đích nhờ cậy)

- Xem trước bài hội thoại

Tuần 25 - Tiết 99

Tập làm văn

ôn tập về luận điểm

A Mục tiêu cần đạt:

1 Kiến thức

- Học sinh nắm vữg hơn nữa khái niệm luận điểm, tránh được những sự hiểu

lầm mà các em thường mắc phải (như lẫn lộn luận điểm với vấn đề cần nghị

luận )

- Thấy rõ hơn mối quan hệ giữa luận điểm với vấn đề nghị luận và giữa các

luận điểm với nhau trong một bài văn nghị luận

2 Kỹ năng

- Tìm hiểu , nhận biết , phân tích luận điểm

- Sắp xếp các luận điểm trong bài văn nghị luận

3 Tư tưởng

- Có ý thức viết văn nghị luận về một vấn đề một luận điểm đã học

B Chuẩn bị:

- Giáo viên: xem lại luận đề, luận điểm, luận cứ trong văn nghị luận (lớp 7),

SGK Ngữ văn 7 tập II

- Học sinh: như trên

C Các hoạt động dạy học:

I.Tổ chức lớp: (1')

Ngày dạy……2-2011 lớp 8a1

II Kiểm tra bài cũ :(5')

? Nhắc lại các kiểu văn bản đã học từ lớp 6, 7, 8

? Trong Ngữ văn 7 tập II đã định nghĩa, hãy nhắc lại khái niệm ''luận điểm''

III Tiến trình bài giảng:

? Lựa chọn câu trả lời đúng trong 3 đáp

án

* Luận điểm là những tư tưởng, quan

điểm chủ trương cơ bản mà người viết

(nói) nêu ra trong bài văn nghị luận

- Giáo viên gợi ý giúp học sinh phân

biệt: nghị luận là hành động được tiến

hành nhằm mục đích giải quyết các vấn

đề đặt ra trong đời sống đó là những ý

kiến quan điểm, chủ trương chủ yếu

được đưa ra để giải đáp cho câu hỏi,

giúp lí trí thông suốt Vấn đề có thể là

(?), nhưng luận điểm phải là sự trả lời

? Bài văn có những luận điểm nào

* 4 luận điểm

? ''Chiếu dời đô'' có phải là 1 bài văn

nghị luận không

? Có thể xác định luận điểm của bài văn

theo ý kiến của bạn học sinh đó không ?

Vì sao

* Cách xác định như vậy là sai vì lẫn

luận điểm với vấn đề

? Vậy em hãy cho biết thế nào là luận

điểm

I Khái niệm luận điểm (8')

1 Luận điểm là gì ?

- Phương án a, b sai vì người trả lời đã

không phân biệt được vấn đề và luận

điểm

- Phương án c là chính xác: luận điểm là những tư tưởng, quan điểm chủ trương cơ bản mà người viết (nói) nêu ra trong bài văn nghị luận

(luận điểm không phải là vấn đề, cũng không phải là 1 bộ phận của vấn đề

Vấn đề có thể là (?) nhưng luận điểm phải là sự trả lời)

2 Tìm luận điểm

a Trong bài ''Tinh thần yêu nước của nhân dân ta'' (SGK Ngữ văn 7 tập II - tr24, 25)

+ Dân ta có một lòng nồng nàn yêunước

+ Lịch sử đã có nhiều cuộc kháng chiến

vĩ đại chứng tỏ tinh thần yêu nước của nhân dân ta

+ Đồng bào ta ngày nay cũng rất xứng

đáng với tổ tiên ta ngày trước

+ Tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quý Bổn phận của chúng ta là phải làm cho những của quý kín đáo ấy đều

được đem ra trưng bày

b Luận điểm trong ''Chiếu dời đô''

- ''Chiếu dời đô'' là văn bản nghị luận vì

có thể hiện quan điểm, tư tưởng của tác giả về việc dời đô

- Cách xác định luận điểm như câu hỏi của bạn học sinh đó là không đúng vì đó không phải là ý kiến, quan điểm mà chỉ

là vấn đề

* Kết luận: mục 1 trong ghi nhớ

- Học sinh trả lời

? Vấn đề cần đặt ra trong bài ''Tinh thần

yêu nước'' là gì

? Có thể làm sáng tỏ vấn đề đó được

không, nếu như tác giả chỉ đưa ra luận

điểm ''Đồng bào ta ngày nay có lòng

yêu nước nồng nàn''

? Trong ''Chiếu dời đô'', nếu Lí Công

Uẩn chỉ đưa ra luận điểm ''Các triều đại

trước đây đã nhiều lần thay đổi kinh đô''

thì nhà vua có đạt được mục đích không

? Tại sao

? Em hãy rút ra kết luận: mối quan hệ

giữa luận điểm và vấn đề

* Luận điểm phải phù hợp với yêu cầu

cần giải quyết, phải đủ để làm sáng tỏ

toàn bộ vấn đề

- Để viết bài tập làm văn theo đề bài:

''Hãy trình bày rõ vì sao chúng ta cần

phải đổi mới phương pháp học tập'', em

sẽ chọn hệ thống luận điểm nào trong 2

hệ thống sau(SGK)

* Hệ thống 1 chính xác

* Hệ thống 2 không chính xác, không

khoa học, không có mối quan hệ chặt

chẽ với nhau

? Từ đó em hãy rút ra kết luận: trong bài

văn nghị luận, luận điểm cần phải đảm

bảo những yêu cầu nào

? Luận điểm của đoạn văn là gì

? Giải thích sự lựa chọn của em

- Đọc ghi nhớ chấm 1 trong SGK tr75

II Mối quan hệ giữa luận điểm với vấn

đề cần giải quyết trong bài văn nghị luận (8')

1 Ví dụ

- Tinh thần yêu nước của nhân dân ta

- Luận điểm ''Đồng bào ta ngày nay có lòng yêu nước nồng nàn'' không đủ để làm sáng tỏ vấn đề ''Tinh thần yêu nước của nhân dân ta''

- Luận điểm ''Các triều đại trước đây đã

nhiều lần thay đổi kinh đô'' không đủ để làm sáng tỏ vấn đề ''cần phải dời đô đến

Đại La'' của ''Chiếu dời đô''

2 Nhận xét

* Trong bài văn nghị luận, luận điểm cần phải phù hợp với yêu cầu giải quyết vấn đề và phải đủ để làm sáng tỏ vấn đề

3 Kết luận:

- Học sinh đọc chấm 2 trong ghi nhớ

III mối quan hệ giữa các luận điểm trong bài văn nghị luận

1 Ví dụ:

2 Nhận xét:

- Hệ thống (1) đạt được các điều kiện nghi luận trong mục III.1

- Hệ thống (2) không đạt được các điều kiện đó vì:

+ Có những luận điểm chưa chính xác:

không thể chỉ đổi mới phương pháp là kết quả học tập sẽ được nâng cao; cũng không thể đòi hỏi phải thường xuyên đổi mới cách học tập (nếu không có lí do chính đáng)

+ Có luận điểm chưa phù hợp với vấn

đề: chưa chăm học và nói

luận điểm (a) không thể làm cơ sở để



dẫn tới luận điểm (b) vì không chính xác, không bàn về phương pháp học tập nên (c) không liên kết được với các luận

điểm khác; do đó (d) không kế thừa và phát huy được kết quả của 3 luận điểm

a, b, c trên đó

Bài viết không thể rõ ràng, mạch lạc



bởi mạch văn không thông suốt, các ý không tránh khỏi luẩn quẩn, trùng lặp,

chồng chéo.

3 Kết luận

- Các luận điểm phải chính xác và gắn

bó chặt chẽ với nhau

- Học sinh đọc ghi nhớ trong SGK

IV Luyện tập (7')

1 Bài tập 1:

- Học sinh đọc bài tập 1 + Nguyễn Trãi là tinh hoa của đất nước, dân tộc và thời đại lúc bấy giờ vì:

- Nguyễn Trãi là một ông tiên trong toà ngọc là ý kiến của Nguyễn Mộng Tuân

đã bị PVĐ phủ nhận, cũng không hẳn là

vị anh hùng dân tộc mà các luận cứ đều tập trung vào làm nổi bật luận điểm trên

Cần khái quát cả sự nghiệp đánh giặc và

sự nghiệp thơ văn của ông

IV Củng cố:(3')

- Học sinh nhắc lại 4 ý trong ghi nhớ của bài (trong SGK tr75)

V Hướng dẫn về nhà:(2')- Làm bài tập 2 (SGK tr75); giáo viên gợi ý: các luận

điểm phải có nội dung chính xác và phù hợp với ý nghĩa của vấn đề, không chọn ý

''Nước ta là một nước văn hiến '' có thể sắp xếp các luận điểm theo trình tự:

+ Giáo dục là yếu tố quyết định đến việc điều chỉnh tốc độ gia tăng dân số,

thông qua đó, quyết định môi trường sống, mức sống trong tương lai

+ Giáo dục trang bị kiến thức và nhân cách, trí tuệ, tâm hồn cho trẻ em hôm

nay, những người sẽ làm nên thế giới ngày mai

+ Do đó, giáo dục là chìa khoá cho sự tăng trưởng kinh tế trong tương lai

+ Cũng do đó, giáo dục là chìa khoá cho sự phát triển chính trị và cho tiến

bộ xã hội sau này

- Xem trước bài: Viết đoạn văn trình bày luận điểm

Tuần 25 - tiết 100

Tập làm văn viết Đoạn văn trình bày luận điểm

A Mục tiêu cần đạt:

1 Kiến thức

- Nhận biết , phân tích được cấu trúc của đoạn văn nghị luận

- Biết cách viết đoạn văn trình bày luận điểm theo các phương pháp diễn dịch và

quy nạp

2 Kỹ năng

- Viết đoạn văn diễn dịch , quy nạp

- Lựa chọn ngôn ngữ diễn đạt trong đoạn văn nghị luận

- Viết một đoạn văn nghị luận trình bày luận điểm có độ dài 90 chữ về một vấn đề

chính trị , xã hội

3 Thái độ

- Học sinh nhận thức được ý nghĩa quan trọng của việc trình bày luận điểm

trong một bài văn nghị luận

B Chuẩn bị:

- Giáo viên: bảng phụ ghi bài tập 2

- Học sinh: xem trước bài ở nhà

C Các hoạt động dạy học:

I.Tổ chức lớp: (1')

Ngày dạy…… 3-2011 lớp 8a1 …

II Kiểm tra bài cũ :(5')

? Luận điểm là gì

? Mối quan hệ giữa vấn đề và luận điểm; giữa các luận điểm với nhau

? Giải bài tập về nhà: bài 2 tr75

III Tiến trình bài giảng:

ở bài tập 2 các em đã tìm và sắp xếp được luận điểm 1 cách hợp lí rồi, nhưng

em có tin rằng như thế là em đã có đủ điều kiện để làm tốt bài tập làm văn không ?

Vì sao ?

? Đâu là những câu chủ đề (câu nêu luận

điểm) trong mỗi đoạn văn

? Từ đó em rút ra nhận xét gì

* Câu chủ đề đặt ở đầu đoạn văn (diễn

dịch); ở cuối đoạn văn (quy nạp)

? Vậy khi trình bày luận điểm cần chú ý

điều gì

? Lập luận là gì

? Tìm luận điểm và cách lập luận trong

đoạn văn trên

? Cách lập luận trong đoạn văn trên có

làm cho luận điểm trở nên sáng tỏ,

chính xác và có sức thyết phục mạnh mẽ

I Trình bày luận điểm thành một đoạn văn nghị luận (10')

1 Ví dụ1:

- Học sinh đọc ví dụ trong SGK

* Nhận xét:

+ Đoạn văn a: (thành Đại La) thật là chốn tụ hội trọng yếu của 4 phương đất nước, cũng là

+ Đoạn văn b: Đồng bào ta ngày nay cũng (nồng nàn yêu nước) rất xứng đáng với tổ tiên ta ngày trước

- Học sinh rút ra nhận xét + Câu chủ đề có thể đặt ở đầu đoạn văn

và cũng có thể đặt ở cuối đoạn văn 

đoạn văn diễn dịch và đoạn văn quy nạp

* Kết luận

- Học sinh đọc ý 1 trong ghi nhớ tr81

2 Ví dụ2

- Học sinh đọc ví dụ trong mục I.2

* Nhận xét

- Học sinh thảo luận các (?) trong SGK

+ Lập luận là cách nêu luận cứ để dẫn

đến luận điểm Lập luận phải chặt chẽ, hợp lí thì bài văn mới có sức thuyết phục + Cách lập luận: dùng phép tương phản câu nêu luận điểm là câu cuối đoạn văn

- Luận điểm thuyết phục là nhờ luận cứ

Luận cứ phải chính xác, chân thực, đầy