-Biết cách tìm hệ số tỉ lệ khi biết một cặp giá trị tương ứng của hai đại lượng tỉ lệ thuận, tìm giá trị của một đại lượng khi biết hệ số tỉ lệ và giá trị tương ứng của đại lượng kia II.[r]
Trang 1Ngày soạn: 11/11/2007
Ngày dạy: 12/11/2007
Chương II: HÀM SỐ VÀ ĐỒ THỊ
Tiết: 23 §1 ĐẠI LƯỢNG TỈ LỆ THUẬN
I MỤC TIÊU:
-Biết được công thức biểu diễn mối liên hệ giữa hai đại lượng tỉ lệ thuận
-Nhận biết được hai đại lượng có tỉ lệ thuận hay không
-Hiểu được các tính chất của hai đại lượng tỉ lệ thuận
-Biết cách tìm hệ số tỉ lệ khi biết một cặp giá trị tương ứng của hai đại lượng tỉ lệ thuận, tìm giá trị của một đại lượng khi biết hệ số tỉ lệ và giá trị tương ứng của đại lượng kia
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
GV:Bảng phụ
HS:Bảng nhóm
III TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY:
1 Ổn định: (1’)
2 Kiểm tra bài cũ:
3 Bài mới:
GV:Giới thiệu sơ lựơc về chương “Hàm số và đồ thị”
HS :Nhắc lại thế nào là hai đại lượng tỉ lệ thuận Cho ví dụ 4’
10’
12’
HĐ1:Định nghĩa
GV: Cho HS làm ?1
a) Quãng đường đi đựơc s (km) theo
thời gian t(h) của một vật chuyển
động đều với vận tốc 15(km/h)tính
theo công thức nào?
b) Khối lượng m(kg) theo thể tích
của thanh kim loại đồng chất
3
V m
có khối lượng riêng D(kg/m3) (Chú
ý: D là hằng số khác 0) tính theo
công thức nào? Ví dụ: Dsắt = 7800
kg/m3
H: Em hãy rút ra nhận xét về sự
giống nhau giữa các công thức trên?
GV: Đưa định nghĩa
GV: Khái niệm hai đại lượng tỉ lệ
thuận học ở tiểu học (k > 0) là một
trường hợp riêng của k 0
GV: Cho HS làm ? 2 Cho biết y tỉ
lệ thuận với x theo hệ số tỉ lệ k
GV: Nêu phần chú ý- Nếu y tỉ lệ
thuận với x theo hệ số tỉ lệ k (khác
0) thì x tỉ lệ thuận với y theo hệ số tỉ
lệ nào?
Cho HS làm ?3
HĐ2: Tính chất:
Cho HS làm ? 4
HS làm ?1
a) S = 15 t
b) m = D.V
m = 7800V
HS: Các công thức trên đều có điểm giống nhau là đại lượng này bằng đại lượng kia nhân với một hằng số khác 0 )
HS: Nhắc lại định nghĩa
( vì y tỉ lệ thuận với
5
y x
3
Vậy x tỉ lệ thuận với y theo hệ số
tỉ lệ a = 5 1 1
3 3 5
k
1 k
?3
Khối lượng(tấn) 10 8 50 30
1/Định nghĩa :
Nếu đại lượng y liên hệ với đại lượng x theo công thức y = kx (k là hằng số khác 0) thì ta nói y tỉ lệ thuận với x theo hệ số tỉ lệ k
2/ Tính chất:
(SGK)
Trang 2x x1 3 x2 4 x3 5 x4 6
y y1 6 y2 ? y3 ? y4 ?
a) Hãy xác định hệ số tỉ lệ của y đối với
x
b) Thay “?” bằng số thích hợp
c) Nhận xét gì về tỉ số giữa hai giá
trị tương ứng
hay
Tương tự: 1 1
3 3
GV: Giới thiệu 2 tính chất của 2 đại
lượng tỉ lệ thuận (trang 53 SGK)
3
y
k
3 3
x y
GV: Hãy lấy ví du ïở ? 4 để minh
họa 2 tính chất
HĐ2:Luyện tập:
GV: Nêu bài tập 1/ 53SGK:
H: Cho x và y tỉ lệ thuận nhau, ta có
điều gì?
GV: Yêu cầu HS làm vào vở, một
HS lên bảng trình bày
GV: Cho HS làm bài 2/54 SGK
GV: Yêu cầu HS hoạt động nhóm
làm vào bảng nhóm
HS: Đại diện nhóm treo bảng nhóm
và trình bày
GV: Nhận xét
GV: Nêu bài 3/54 SGK
H: Muốn điền số thích hợp vào ô
trống ta phải làm gì?
GV: Yêu cầu một em trình bày
GV: Nhận xét
a) Vì x, y là hai đại lượng tỉ lệ thuận y1 = kx1 hay 6 = k 3
Vậy hệ số tỉ lệ là 2 b)y2 = kx2 = 2.4 = 8
y3 = 2.5 = 10 ; y4 = 2.6 = 12
2
y
hệ số tỉ lệ)
1 1
2 2
;
HS: Đọc kĩ đề và làm bài HS: Trả lời
HS: Cả lớp làm vào vở HS: Một em lên bảng trình bày
HS: Nhận xét
HS: Hoạt động nhóm làm vào bảng nhóm
HS: Treo bảng nhóm và trình bày
HS: Các nhóm nhận xét
HS: Trả lời HS: cả lớp làm vào vở
HS: Một em trình bày trên bảng
HS: Cả lớp nhận xét
Bài 1/ 53SGK:
a)Vì 2 đại lượng x và y tỉ lệ thuận nên y = kx, thay x = 6; y=
4 vào công thức ta có:4 = k 6
63 2 ) 3
2
3 2
3
Bài 2/54 SGK:
Ta có x4 = 2; y4 = -4
Vì x và y là hai đại lượng tỉ lệ thuận nên y4 =k.x4
k = y4 : x4 = -4 : 2= -2
Bài 3/54 SGK:
a)Các ô trống đều điền số 7,8 b) m và V là hai đại lượng tỉ lệ thuận vih m=7,8 m=7,8 V
m tỉ lệ thuận với V theo hệ số tỉ lệ là 7,8 nhưng V tỉ lệ thuận với
m theo hệ số tỉ lệ là 1 10
7,8 78
4 Hướùng dẫn về nhà: 2’
-Học bài và làm bài tập 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7/42 SGK
-Đọc trước bài “Một số bài toán về đại lượng tỉ lệ thuận
Trang 3Ngày soạn:11/11/2007
Ngày dạy: 13/11/2007
Tiết: 24 § 2 MỘT SỐ BÀI TOÁN VỀ ĐẠI LƯỢNG TỈ LỆ THUẬN
I MỤC TIÊU:
Học xong bài này, HS phải biết làm các bài toán cơ bản về đại lượng tỉ lệ thuận và chia tỉ le
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH:
GV:Bảng phụ
HS:Bảng nhóm
III TIẾN TRÌNH:
1 Ổn định: (1’)
2 Kiểm tra bài cũ: (7’)
HS1:- Định nghĩa hai đại lượng tỉ lệ thuận?
- Cho biết x tỉ lệ thuận với y theo hệ số tỉ lệ 0,8 và y tỉ lệ thuận với z theo hệ số tỉ lệ 5 Chứng tỏ x tỉ lệ thuận với z và tìm hệ số tỉ lệ ? (ĐS: 4)
3 Bài mới:
18’ HĐ1:Bài toán 1
GV: Đưa bảng phụ ghi đề bài
toán 1
H: Đề bài cho ta biết gì?
H: Khối lượng và thể tích là hai
đại lượng như thế nào?
H: Nếu gọi khối lượng của hai
thanh chì lần lượt là m1(g) và
m2(g) thì ta có tỉ lệ thức nào? m1
và m2 có quan hệ gì?
H: Vậy làm thế nào để tìm m1 và
m2 ?
GV: Giới thiệu cách giải khác:
Dựa vào bài toán 1 ta có bảng
trên
H: Hãy điền các số thích hợp vào
các ô trống trong bảng
GV: Gợi ý:56,5g là hiệu hai khối
lượng tương ứng với hiệu hai hiệu
hai thể tíchlà:17-12 = 5(cm3)
Vậy ta điền được cột 3 là:5
H: Vì 56,5 ứng với 5 nên số nào
ứng với1?, Em hãy điền tiếp các
số thích hợp vào ô trống sau đó
trả lời bài toán
GV: Cho HS làm ?1
+Cho biết hai thanh chì có thể tích 12cm3 và 17cm3 Thanh thứ hai nặng hơn thanh thứ nhất là 56,5g
Hỏi mỗi thanh nặng bao nhiêu?
+ Khối lượng và thể tích là hai đại lượng tỉ lệ thuận
và m1 - m2 = 56,5
1 2
=
1 2
11, 3
m1 = 11,3 12 = 135,6
m2 =11,3 7 = 192,1
m(g) 135,6 192,1 56,5 11,3
HS làm ?1
Giả sử khối lượng của mỗi thanh kim loại là m1(g) và m2(g)
Do khối lượng và thể tích của vật là hai đại lượng tỉ lệ thuận nên:
8, 9
1/ Bài toán 1:
(SGK) Giả sử khối lượng của hai thanh chì lần lượt là
m1(g) và m2(g) Do khối lượng và thể tích là hai đại lượng tỉ lệ thuận nên:
Theo tính chất dãy tỉ số bằng nhau:
=
1 2
m m
11, 3
m1 = 11,3 12 = 135,6
m2 =11,3 7 = 192,1
Trang 412’
V: Để giải 2 bài toán trên cần
nắm vững được m và V là hai đại
lượng tỉ lệ thuận và sử dụng tính
chất của dãy tỉ số bằng nhau
GV: Bài toán 1 còn được phát
biểu dưới dạng chia số 222,5
thành hai phần tỉ lệ với 10 và 15
HĐ2:Bài toán 2:
GV: Đưa Bảng phụ ghi đề
GV: Yêu cầu HS hoạt động nhóm
làm ? 2
GV: Nhận xét kết quả hoạt động
của các nhóm và cho điểm
Hoạt động 3: Luyện tập
GV: Nêu BT5/55 SGK:
-Đưa bảng phụ ghi đề
GV: Yêu cầu HS thảo luận nhóm
trả lời và giải thích
GV: Nhận xét
GV: Nêu BT6/55 SGK:
-Đưa bảng phụ ghi đề
GV: yêu cầu một em lên bảng
trình bày
GV: Nhận xét
GV: Có thể hướng dẫn giải theo
cách khác:
a) 1m dây nặng 25g
xm dây nặng yg
Vì khối lượng tỉ lệ nghịch với
chiều dài nên:
1 25
x y y 25 x
b) 1m dây nặng 25g
x(m) dây nặng 4500g
Có
180( )
= 8,9 15 = 133,5(g) 2
m
+Cách 2:
HS: Đọc kĩ đề rồi HS: Hoạt động nhóm :
HS: Quan sát đề bài HS: Thảo luận nhóm trả lời và giải thích
HS: Nhận xét
HS: Cả lớp làm vào vở HS: Lên bảng trình bày HS: Nhận xét
Chú ý: SGK
2/ Bài toán 2:
(SGK)
? 2
Gọi số đo các góc tam giác ABC là A, B, C thì theo đề bài ta có:
0 0
180 30
Vậy A = 1 300 = 300
B = 2 300 = 600
C = 3 300 = 900 Vậy số đo các góc của tam giác ABC là: 300; 600; 900
BT5/55 SGK:
a) x vày tỉ lệ thuận vì:
5
x x x
b) x và y không tỉ lệ thuận vì:
BT6/55 SGK:
Vì khối lượng của cuộn dây thép
tỉ lệ thuận với chiều dài nên: a) y = k.x
(vì mỗi mét dây nặng 25g) b)y = 25x
Nên khi y = 4,5 kg = 4500g thì x= 4500 : 25 = 180
Vậy cuộn dây dài 180 mét
4/ Hướùng dẫn về nhà: 1’
-Ôn lại bài
-Bài tập 7,8,11/56 (SGK) , 8,10,11,12 (SBT)