b/ Các phần, các đoạn, các câu trong VB được tiếp nối theo một trình tự rõ ràng, hợp lí trước sau hô ứng nhằm làm cho chủ đề liền mạch và gợi được nhiều hứng thú cho người đọc, người ngh[r]
Trang 1Ngữ văn 7 – Thảo Phương 1
Ngày soạn:18 /.8/.2009
Ngày dạy: 21/8/2009
Tiết 8: MẠCH LẠC TRONG VĂN BẢN
A Mục tiêu Giúp HS:
KT: - Cĩ những hiểu biết bước đầu về mạch lạc trong VB và sự cần thiết phải làm cho VB cĩ mạch lạc, khơng đứt đoạn hoặc quẩn quanh
KN: Rèn kĩ năng tạo lập văn bản cĩ tính mạch lạc
TĐ: Ý thức nĩi, viết mạch lạc
B.Chuẩn bị:
GV: bài soạn, phấn màu, bảng phụ
HS SGK, bài soạn
C.Kiểm tra bài cũ:
Thế nào là bố cục của VB? Những yêu cầu về bố cục trong VB?
VB thường được xây dựng theo một bố cục gồm những phần nào?
D.Tổ chức các hoạt động dạy học:
Nội dung
I Mạch lạc và những yêu cầu về
mạch lạc trong VB:
1 Mạch lạc trong văn bản:
- Văn bản cần phải mạch lạc
- Mạch lạc trong VB là sự tiếp nối
các câu, các ý theo một trình tự,
hợp lí
2 Các điều kiện để một VB cĩ tính
mạch lạc:
a/ Các phần, các đoạn, các câu
trong VB đều nĩi về một đề tài,
biểu hiện một chủ đề chung xuyên
suốt
b/ Các phần, các đoạn, các câu
trong VB được tiếp nối theo một
trình tự rõ ràng, hợp lí trước sau hơ
ứng nhằm làm cho chủ đề liền
mạch và gợi được nhiều hứng thú
cho người đọc, người nghe
Hoạt động của GV
VB bao giờ cũng cần phải cĩ bố cục chặt chẽ
Nhưng nĩi đến bố cục là nĩi đến sự phân chia các phần sao cho hợp lí Tuy nhiên, để đảm bảo tính thống nhất, VB phải cĩ sự liên kết
Muốn cho sự phân chia và liên kết trong VB diễn ra một cách tự nhiên, đạt hiệu quả giao tiếp cao thì VB đĩ cần phải cĩ tính mạch lạc.
HĐ1: Tìm hiểu thế nào là mạch lạc trong VB.
GV hướng dẫn HS đọc và trả lời câu hỏi a,b mục 1 SGK/31
GV nhận xét, giải thích: - Mạch lạc trong VB
cĩ tất cả các tính chất nêu ở SGK
-Ý kiến (b) là ý kiến đúng
GV kết luận -> ghi bài (1)
HĐ2: Tìm hiểu về các điều kiện để một VB
cĩ tính mạch lạc
-Tồn bộ sự việc trong VB xoay quanh sự việc chính nào? Nhân vật chính trong truyện
là ai?
GV: Một VB cĩ thể kể về nhiều sự việc, nhiều nhân vật nhưng phải bám sát đề tài, luơn xoay quanh một sự việc chính với những nhân vật chính.
GV : Mạch văn chính trong “Cuộc chia tay của những con búp bê” là gì?
GV hỏi: Vấn đề chủ yếu (chủ đề) đặt ra trong
VB là gì?
- Những từ ngữ nào trực tiếp nĩi về sự chia tay? Những từ ngữ nào biểu thị tình cảm khơng muốn chia tay?
GV: - Chia tay, chia đồ chơi, chia ra, chia đi, chia rẽ, xa nhau
- Anh cho em tất, chẳng muốn chia bơi, chúng lại thân thiết quàng tay lên vai nhau, khơng bao giờ để chúng ngồi cách xa nhau
Hoạt động của HS
+ Đọc (1a) trang 31 + Trình bày
+ Đọc và tìm hiểu ví dụ (2a) SGK/ 31
+ Trình bày ( Sự việc chính: sự chia tay giữa hai anh em Nhân vật chính: Thành, Thuỷ.)
+ Đọc và tìm hiểu ví dụ (2b) SGK/32
+ Trình bày ( Là sự chia tay của hai anh em.)
+ Trình bày (Hai anh em buộc phải chia tay nhưng hai con búp bê và tình anh em thì khơng thể )
Lop7.net
Trang 2Ngữ văn 7 – Thảo Phương 2
II Luyện tập:
Bài tập 1: a/ VB “Mẹ tơi”
* Các phần, các đoạn đều nĩi về
một đề tài người mẹ với tấm lịng
yêu thương con sâu nặng và sự hi
sinh tuyệt vời đối với con
- Chủ đề: Tình yêu thương, kính
trọng cha mẹ là tình cảm thiêng
liêng nhất của ta
* Các phần, các đoạn được tiếp nối
theo một trình tự hợp lí:
- Lí do bố viết thư
- Tấm lịng yêu thương và đức hi
sinh của mẹ đối với con
- Vai trị vơ cùng lớn lao của mẹ
đối với con
- Lời dạy bảo nghiêm khắc của bố
Bài tập 2:
Ý tứ chủ đạo của câu chuyện xoay
quanh cuộc chia tay của hai đứa trẻ
và hai con búp bê Việc thuật lại
quá tỉ mỉ nguyên nhân dẫn đến
cuộc chia tay của hai người lớn cĩ
thể làm cho ý tứ chủ đạo trên bị
phân tán, khơng giữ được sự thống
nhất và làm mất sự mạch lạc của
câu chuyện
GV: VB bao giờ cũng cần một mạch văn thống nhất, các bộ phận, các chi tiết và ngơn ngữ trong truyện bao giờ cũng phải tập trung làm nổi bật chủ đề.
GV kết luận -> ghi bài (2a)
GV giảng, HS nắm được: Khơng phải các sự việc, tình tiểt trong tác phẩm luơn luơn diễn
ra theo trình tự thời gian trước – sau mà tác giả cĩ thể đảo mạch thời gian; khơng phải các chi tiết đều được kể lại đầy đủ mà tác giả phải chọn lọc để gây ấn tượng sâu sắc cho người đọc -> ghi bài (2b).
HĐ3: Luyện tập, củng cố.
Hướng dẫn HS làm bài tập 1a, 2, trang 32,33,34
GV hướng dẫn bài tập 1b (về nhà)
* b1/ VB: Lão nơng và các con.
- MB: (2 câu đầu) nêu lên chủ đề lao động quí hơn tất cả
- TB: (14 câu tiếp) kể lại câu chuyện cày sâu, cuốc bẫm, lao động cật lực, thu hoạch gấp bội
- KB: (4 câu cuối) lao động là vàng
- Chủ đề: Lao động của con người làm nên thành quả quí như vàng
* GV củng cố, khắc sâu kiến thức
+ Đọc và tìm hiểu ví dụ (2c) SGK/ 32
+ Trình bày, nhận xét, đáp án
+ Đọc ghi nhớ
E Hướng dẫn tự học:
1 Bài vừa học: - Nắm vững nội dung bài (học thuộc ghi nhớ)
- Làm bài tập 1b vào vở
2 Bài sắp học: Ca dao – dân ca Những câu hát về tình cảm gia đình.
- Đọc VB, chú thích
- Soạn câu hỏi Đọc -hiểu VB SGK/36
G RKN, bổ sung:
Lop7.net