- Giảng, khái quát ý: Như vậy qua câu thơ đầu cho ta thấy cảm xúc của nhà thơ khi bạn đến chơi nhà đó là sự hồ hởi, niềm nở -> ghi bài 1?. Hoạt động của HS?[r]
Trang 1Ngày soạn: 2/10/2010
Ngày dạy: 6/10/2010
Tiết 30: BẠN ĐẾN CHƠI NHÀ
(Nguyễn Khuyến)
I.Mục tiêu: Giúp học sinh:
KT: - Sơ giản về tác giả Nguyễn Khuyến
- Tình cảm chân thành đậm đà, dân dã mà sâu sắc, cảm động của Nguyễn Khuyến đối với bạn qua cách nĩi hàm ẩn sâu sắc mà thâm thúy
- Tiếp tục tìm hiểu về thể thơ thất ngơn bát cú Đường luật
KN: Luyện kĩ năng đọc diễn cảm, tìm hiểu thể thơ, phân tích thơ Nơm Đường luật
TĐ: Bồi dưỡng cho HS tình cảm tốt đẹp: tình bạn bè chân thành, thắm thiết
II.Chuẩn bị:
GV: SGK, bài soạn, bảng phụ, chân dung nhà thơ NK, Tập thơ NK
HS: SGK, bài soạn
III.Kiểm tra bài cũ:
- Đọc thuộc bài thơ “Qua Đèo Ngang” (Bà Huyện Thanh Quan)
- Bài thơ được viết theo thể thơ nào? Vì sao…?
- Nêu cảm nhận của em về bài thơ trên?
IV.Tiến trình dạy học:
Nội dung
I.Đọc, tìm hiểu chú
thích:
1 Tác giả, tác
phẩm:
(chú thích SGK/
102)
2 Thể thơ : Thất
ngơn bát cú Đường
luật.
II.Đọc - hiểu văn
bản:
Hoạt động của GV
Tình bạn là một đề tài thu hút khá nhiều nhà thơ…
Nguyễn Khuyến cũng là nhà thơ cĩ nhiều bài thơ hay nĩi về tình bạn “Bạn đến chơi nhà” là một bài thơ như thế.
HĐ1: Đọc văn bản, tìm hiểu tác giả, tác phẩm…
? Qua việc tìm hiểu ở nhà, em hãy cho biết vài nét về tiểu
sử nhà thơ Nguyễn Khuyến?
-Giới thiệu chân dung NK
- Đưa bảng phụ (ghi bài thơ)
- Hướng dẫn đọc GV đọc mẫu,
? Cho biết bài thơ thuộc thể thơ gì? Hãy giải thích cụ thể
vì sao em xác định như vậy?
? Em đã học bài thơ nào cĩ thể thơ giống với thể thơ của bài thơ này?
? Hãy xác định bố cục bài thơ Cho biết bố cục bài thơ này cĩ gì đặc biệt so với bố cục thơng thường của một bài thơ Thất ngơn bát cú Đường luật?
- Giảng: Khơng theo bố cục thơng thường của một bài thơ thất ngơn bát cú Đường luật (đề, thực, luận, kết) mà là: 1 + 6 + 1
HĐ2: Đọc, hiểu văn bản
? Cảm xúc của tác giả khi cĩ bạn đến thăm nhà ntn? Em
cĩ nhận xét gì về giọng điệu câu thơ?
- Giảng, khái quát ý: Như vậy qua câu thơ đầu cho ta thấy cảm xúc của nhà thơ khi bạn đến chơi nhà đĩ là sự hồ
Hoạt động của HS
Dựa vào chú thích cho biết vài nét về tác giả và hoàn cảnh sáng tác bài thơ
Đọc bài thơ Nhận dạng thể thơ Nhận xét
Nêu bố cục Lắng nghe
HĐ2:
Đọc câu thơ đầu -Cảm xúc : vui,hồ hởi, niềm nở…
-Giọng điệu: vui, Câu
Trang 2đến thăm chơi.
2 Hồn cảnh tiếp
bạn:
Bằng nghệ thuật nĩi
quá, tạo nụ cười
hĩm hỉnh, thân mật,
tác giả dựng nên
một tình huống
hồn tồn khơng cĩ
một thứ vật chất gì
đãi bạn để nĩi lên
một thứ luơn sẵn cĩ
dành cho bạn: ấy là
tấm lịng
3 Tình bạn:
Sự đùa vui thân
mật, cụm từ “ta với
ta” đã khẳng định
một tình bạn chân
thành, thắm thiết
vượt lên trên mọi lễ
nghi, vật chất thơng
thường
III Tổng kết:
(Ghi nhớ SGK/
105)
IV.Luyện tập:
bạn qua 6 câu thơ tiếp Hãy diễn xuơi lại tình huống ấy?
Vậy tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật gì để làm nổi bật nội dung?
- Sd hàng loạt các từ ngữ đồng nghĩa biểu thị ý nghĩa khơng cĩ: Thời, khơn, khĩ, mới , chửa, vừa, đương, ,,,
- Nĩi quá: cường điệu hĩa cái nghèo
- Ngơn ngữ giản dị , tự nhiên như lời nĩi cửa miệng…
- Hình ảnh của làng quê nơng thơn hiện ra thật sinh động ,phong phú và hấp dẫn như một bức tranh quê…
? Tác giả đã sd cách nĩi quá , cường điệu hĩa cái nghèo như vậy nhằm để làm gì?
GV chốt ,ghi bảng…
* Chuyển: -> (3)
Tìm hiểu câu thơ cuối Nêu vấn đề: Hãy phân tích ý nghĩa câu thơ cuối? Cụm từ
“ta với ta” khẳng định điều gì ở đây? Nĩ khác gì với cụm từ“ta với ta” trong bài thơ Qua Đèo Ngang?
- Giảng: Đại từ ta trong bài thơ là ai? -> là “tơi”, là “bác”,
là “hai chúng ta”, là nhà thơ NK và người bạn của ơng
Cụm từ ta với ta đã thể hiện một sự đồng nhất giữa khách
và chủ, biểu lộ một niềm vui trọn vẹn, tràn đầy, khẳng định một tình bạn chân thành, thắm thiết
? Qua sự phân tích trên, hãy nêu nhận xét về tình bạn của
NK trong bài thơ?
- Khái quát: -> ghi bài (3)
HĐ3: Tổng kết, củng cố, luyện tập.
- ? Qua việc đọc - hiểu, hãy cho biết bài thơ được lập ý bằng cách nào?
- Tổng kết,
? Qua bài thơ, em học tập được gì về cách biểu cảm của tác giả và tình bạn của nhà thơ?
- Liên hệ giáo dục HS
- Hướng dẫn HS luyện tập theo yêu cầu SGK
bấy lâu nay…
Trình bày HĐ2 : Đọc 6 câu tiếp Trình bày tình huống tiếp bạn
Nêu biện pháp NT Nêu dụng ý của tác giả Thảo luận, trình bày
Đọc bài thơ
Nêu nhận xét về tình bạn của NK
HĐ3:
Đọc ghi nhớ
Liên hệ rút ra bài học
V Hướng dẫn tự học:
1.Bài vừa học:
- Đọc thuộc bài thơ, ghi nhớ
- Nắm vững nội dung bài học
- Tìm đọc các bài thơ khác nĩí về tình bạn của Nguyễn Khuyến
- Nhận xét về ngơn ngữ và giọng điệu của bài thơ
2 Bài sắp học: Viết bài tập làm văn số 2 – văn biểu cảm (tại lớp).
- Chuẩn bị giấy, bút làm bài
- Ơn lại kiến thức về văn biểu cảm: các bước làm bài văn BC
- Xem lại bài Luyện tập
* Bổ sung: