Tôi muốn thử sức và khẳng định mình trong việc cầm bút , thước và 2 quyển vở §ã chÝnh lµ t©m tr¹ng vµ c¶m giác rất tự nhiên của một đứa bé lần đầu tiên được đến trường.. C¶m thÊy trang t[r]
Trang 1Tuần : 1 Tiết : 1-2
Bài 1
văn bản
thanh tịnh
a mục tiêu cần đạt
Giúp Hs : - cảm nhận tâm trạng hồi hộp , cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật ''tôi'' ở buổi tựu . đầu tiên trong đời
- Thấy ngòi bút văn xuôi giàu chất thơ , gợi 8 vị trữ tình man mác của Thanh Tịnh
- Rèn kĩ năng đọc diễn cảm văn bản hồi ức - biểu cảm
b chuẩn bị
G: Giáo án , tranh minh họa
H: ôn lại kiến thức về kiểu văn bản nhật dụng đã học ở lớp 7
c lên lớp
I ổn định tổ chức
II kiểm tra bài cũ
Trong các văn bản đã học ở lớp 7 8H đây , văn bản nào là kiểu văn bản nhật dụng ? (A) Cổng . mở ra
B Cuộc chia tay của những con búp bê
C Sống chết mặc bay
D Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu
III Bài mới
1, Giới thiệu bài
Trang 2Dẫn dắt từ phần KTBC '' Tôi đi học '' là văn bản nhật dụng đầu tiên chúng ta học
ở lớp 8 Nội dung của văn bản đã diễn tả những kỉ niệm mơn man , bâng khuâng của nhân
1 vật '' tôi'' trong ngày đầu tiên đến . Chúng ta cùng tìm hiểu bài
2, Tiến trình bài dạy
Hoạt động 1 : H dẫn h/s đọc
, chú thích , bố cục
G nêu yêu cầu đọc , giọng chậm ,
hơi buồn , lắng sâu ; chú ý giọng
nói của nhân vật '' tôi '' ,
mẹ và ông đốc
G đọc mẫu Gọi h/s đọc tiếp
? Yêu cầu h/s nhận xét cách đọc
của bạn ?
? Đọc thầm chú thích ? Nêu ngắn
gọn về tác giả Thanh Tịnh ?
? Cho h/s hỏi - đáp chú thích , D
ý chú thích 2, 6, 7 ?
? Câu chuyện kể theo trình
tự bố cục ntn ?
? Truyện kể theo ngôi thứ
mấy ? Tác dụng của ngôi kể ?
Hoạt động 2 : Đọc - hiểu văn bản
? Đọc thầm '' Từ đầu
bừng rộn rã '' Nỗi nhớ về buổi
tựu . của tác giả khơi
3-4 h/s đọc
Hs nhận xét cách đọc
- 1911-1988 , quê ở Huế Từ năm 1933 vào nghề dạy học và bắt đầu viết văn , làm thơ
H/s tự hỏi đáp chú thích
Câu chuyện kể theo trình tự thời gian của buổi tựu .
(theo dòng hồi + của nhân vật '' tôi'')
Truyện kể theo ngôi thứ I Ngôi kể này giúp cho kể chuyện dễ dàng bộc lộ cảm xúc , tình cảm của mình một cách chân thực nhất
I Đọc , chú thích
1 Tác giả : ( 1911-1988)
ở Huế
2 Văn bản :
In trong tập ''Quê mẹ ''
1941
II đọc- hiểu văn bản
1 Diễn biến tâm trạng và cảm giác
Trang 3nguồn từ thời điểm nào ? Quang
cảnh ra sao ?
? Kỉ niệm về buổi tựu .
diễn tả theo trình tự nào ?
Tìm
- Thời điểm gợi nhớ : cuối thu (hàng năm ) - ngày khai .
- Cảnh thiên nhiên : lá rụng nhiều , mây bàng bạc
- Cảnh sinh hoạt : mấy em bé rụt
rè cùng mẹ đến .
nhân vật ''tôi'' trong buổi tựu .
a, Khơi nguồn kỉ niệm
2 những từ ngữ diễn tả tâm trạng
nhân vật '' tôi'' ? Phân tích giá trị
biểu cảm của những từ ngữ ấy ?
? Hãy tìm những hình ảnh , chi
tiết chứng tỏ tâm trạng ( nhân vật
''tôi'' trên con . cùng mẹ tới
. M hồi hộp , cảm giác ngỡ
ngàng của nhân vật ''tôi'' khi cùng
mẹ đi trên . tới . ?
? Em có nhận xét gì về sự thay
đổi trong tâm trạng nhân vật ''tôi''
khi cùng mẹ đi trên . ?
- Diễn tả theo trình tự thời gian :
từ hiện tại mà nhớ về quá khứ
- Các từ láy diễn tả tâm trạng , cảm xúc : nao nức , mơn man , bừng , rộn rã Đó là những cảm giác trong sáng nảy
nở trong lòng Góp phần rút ngắn khoảng cách thời gian giữa quá khứ và hiện tại Chuyện đã
xảy ra từ bao năm rồi mà 8.
vừa mới xảy ra hôm qua
- Con . này tôi đã quen đi lại lắm lần Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi
- Cảm thấy trang trọng và đứng
đắn với bộ quần áo , với mấy quyển vở mới trên tay
- Cẩn thận nâng niu mấy quyển
vở muốn thử sức muốn khẳng
định mình khi xin mẹ cầm bút , H các bạn khác
Lần đầu tiên đến . ,
tiếp xúc với một thế giới hoàn toàn khác lạ không chỉ nô
Từ hiện tại quá khứ Đó
là những cảm giác trong sáng nảy nở trong lòng
b Trên con
. cùng
mẹ tới tr.
Trang 4đùa , rong chơi, thả diều ngoài
đồng nữa , cho nên ''tôi'' cảm thấy tất cả 8. trang trọng và
đứng đắn Tôi muốn thử sức và khẳng định mình trong việc cầm bút , H và 2 quyển vở
Đó chính là tâm trạng và cảm giác rất tự nhiên của một đứa bé lần đầu tiên đến . Tất cả những cử chỉ ấy giúp ta hình dung thế ngộ nghĩnh , đáng yêu của chú bé
Cảm thấy trang trọng ,
đứng đắn Vừa muốn thử sức và khẳng định mình Háo hức 3
? Hãy tìm những chi tiết chứng tỏ
tâm trạng và cảm giác của nhân
vật ''tôi'' khi đến . nghe ông
đốc gọi tên ? Hãy phân tích ?
G: Từ tâm trạng háo hức , hăm hở
trên . tới . chuyển
sang tâm trạng lo sợ vẩn vơ , rồi
bỡ ngỡ, ngập ngừng , đây là sự
chuyển biến tâm lí rất phù hợp
của một đứa trẻ lần đầu tiên
đến .
? Vì sao khi nghe ông đốc gọi tên
h/s nhân vật ''tôi'' lại bất giác dúi
đầu vào lòng mẹ nức nở khóc ?
Em có cảm thấy chú bé này là
yếu đuối hay không ?
( Hs thảo luận theo nhóm )
- Sân . hôm nay dày đặc
Ai cũng quần áo sạch sẽ
- Ngôi . vừa xinh xắn vừa oai nghiêm khác . lòng tôi đâm ra lo sợ vẩn vơ
- Nghe gọi đến tên tôi giật mình
và lúng túng tâm trạng hồi hộp , lo lắng
- Khi nghe ông đốc gọi đến tên thì bất giác dúi đầu vào lòng mẹ khóc nức nở tâm trạng lúng túng , sợ sệt khi phải rời xa bàn tay dịu dàng của mẹ
Hs tự do thảo luận theo nhóm
Cử đại diện trònh bày
- Thật ra thì chẳng có gì đáng
c Tâm trạng
và cảm giác của ''tôi''khi
đến .
và khi nghe
ông đốc gọi tên và phải rời bàn tay
mẹ $H vào lớp
Bỡ ngỡ , lo
sợ vẩn vơ , hồi hộp lo lắng , lúng túng sợ sệt
Trang 5? Gọi h/s đọc nhẩm đoạn cuối
cùng Hãy phân tích tâm trạng và
cảm giác của ''tôi'' khi $H vào
chỗ ngồi lạ lùng ntn ?
khóc cả Chúng ta có thể thông cảm vì đó chỉ là cảm giác nhất thời của một đứa bé nhút nhát ít khi tiếp xúc với đám đông
mà thôi khi phải rời tay mẹ , cậu
bé cảm thấy hụt hẫng lo sợ cho nên việc dúi đầu vào lòng mẹ khóc nức nở là một tất yếu sẽ xảy
ra
- OH vào lớp tôi nhìn bao quát xung quanh thấy cái gì cũng mới lạ và hay hay Nhìn chỗ ngồi của mình thật kĩ rồi tự lạm nhận đó là chỗ của riêng mình sau đó nhìn
bạn mới ' quen mà đã
thấy quyến luyến Tất cả đó
là
d Tâm trạng
và cảm giác của nhân vật ''tôi'' khi ngồi vào chỗ của mình và đón nhận giờ học
đầu tiên
4
Câu hỏi thảo luận nhóm :
N1: Tại sao ở phần cuối truyện
tác giả ' hình ảnh '' con chim
liệng bay cao '' có ý nghĩa gì ?
N2: Dòng chữ '' Tôi đi học '' kết
thúc truyện có ý nghĩa gì ?
gọi h/s các nhóm thảo luận và
trình bày
sự biến đổi rất tự nhiên trong tâm
lí nhân vật Có thể chỗ ngồi kia ,
bạn mới ấy sẽ là nơi mà mình gắn bó , gần gũi trong suốt cả năm học
Hs tự do thảo lụân theo nhóm
N1 : Hình ảnh '' một con chim non liệng đến '' có ý nghĩa sự nuối tiếc quãng
đời tuổi thơ tự do nô đùa , thả
diều đã chấm dứt để $H vào giai đoạn mới đó là làm học sinh , đến . , học hành , làm quen với thầy cô
, bạn bè sống trong một môi . có sự quản lí chặt chẽ hơn
N2 : Cách kết thúc truyện rất tự nhiên và bất ngờ Dòng chữ '' Tôi
Trang 6G bổ sung , sửa chữa và chốt lại
vấn đề đã nêu
? Em có cảm nhận gì về thái độ
cử chỉ của những lớn ( ông
đốc, thầy giáo đón nhận học trò
mới , các bậc phụ huynh ) đối với
các em bé lần đầu đi học ?
đi học '' mở ra một thế giới , một khoảng không gian mới , một giai đoạn mới trong cuộc đời
đứa trẻ Dòng chữ chậm chạp , nguệch ngoạc đầu tiên trên trang giấy trắng tinh là niềm tự hào , khao khát trong tuổi thơ của con
và dòng chữ cũng thể hiện
rõ chủ đề của truyện ngắn này
- Các phụ huynh đều chuẩn bị chu đáo cho con em trong buổi tựu . đầu tiên , đều trân trọng tham dự buổi lễ này Có lẽ các vị cũng đang lo lắng hồi hộp cùng con em mình
- Ông đốc là hình ảnh thầy , lãnh đạo nhà . rất từ tốn , hiền hậu bao dung đối với h/s
- Thầy giáo trẻ với 7 mặt 7
2 Thái độ ,
cử chỉ của
lớn đối với các em
- Các bậc phụ huynh
- Ông đốc
- Thầy giáo trẻ
5
G: Những h/ả về lớn cho
thấy trách nhiệm , tấm lòng của
nhà . , gia đình đối với các
em h/s Đây thực sự là những
dấu ấn tốt đẹp , những kỉ niệm
trong sáng , ấm áp không thể phai
nhoà trong kí ức tuổi thơ , giúp
các em tự tin , vững vàng hơn
Đó còn là môi . giáo dục
ấm áp , nơi nuôi 8% tâm hồn
trí tuệ và tình cảm của những thế
hệ 7 lai của đất H
Hoạt động 3 : H dẫn h/s
tổng kết
? Hãy tìm và phân tích những h/ả
so sánh nhà văn sử dụng
trong truyện ngắn này ?
đón h/s vào lớp cũng là một
vui tính 7 yêu h/s
'' Tôi quên thế nào '' '' ý nghĩ ấy thoáng qua ''
Trang 7? Nhận xét về đặc sắc nghệ thuật
và sức cuốn hút của tác phẩm ?
'' Họ con chim con '' Đây là những so sánh giàu h/ả , giàu sức gợi cảm 88 gắn với những cảnh sắc thiên nhiên 7 sáng ; trữ tình Những so sánh này góp phần diễn tả cụ thể ,
rõ ràng những cảm giác , ý nghĩ của nhân vật ''tôi'' trong buổi đầu tien đi học , góp phần tạo nên chất thơ mang mác và cảm giác nhẹ nhàng êm dịu cho truyện ngắn
a Đặc sắc nghệ thuật :+ Truyện ngắn bố cục theo dòng hồi + , cảm nghĩ của nhân vật ''tôi'' theo trình tự thời gian của buổi tựu .
+ Sự kết hợp hài hoà giữa kể , 6
miêu tả với bộc lộ cảm xúc , tâm trạng
b Sức cuốn hút của tác phẩm :
- Tình huống truyện '' buổi đầu tiên đi học '' có dấu ấn sâu đậm , chứa đựng cảm xúc thiết tha
- Sự quan tâm chăm sóc trìu mến yêu 7 của những lớn
đối với các em h/s trong buổi đầu tiên đi học
- Hình ảnh thiên nhiên , ngôi
Trang 8Gọi h/s đọc ghi nhớ SGK / 9
Hoạt động 4 : H dẫn luyện
tập
? Yêu cầu h/s làm bài tập 1
( Nhóm 1 )
? Viết bài văn ngắn ghi lại ấn
của em trong buổi khai
giảng lần đầu tiên ? ( Nhóm 2 )
. và các h/ả so sánh giàu sức gợi cảm của tác giả
Hs đọc ghi nhớ
Hs thảo luận làm theo nhóm Yêu cầu : Có thể nêu cảm nghĩ về một đoạn văn hoặc cả bài
- Cảm xúc chân thực , thiết tha
- Nên chọn những chi tiết sâu sắc , ấn nhất
III Ghi nhớ
IV Luyện tập
Bài 1:
IV Hướng dẫn về nhà
- Học bài theo nội dung phần ghi nhớ - Soạn bài : '' Trong lòng mẹ ''
- Đact H bài Tiếng Việt : Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ
Tuần : 1 Tiết : 3
tiếng việt
cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ
7
A mục tiêu.
Giúp h/s : - Hiểu rõ cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ và mối quan hệ về cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ
- Thông qua bài học , rèn luyện duy trong việc nhận thức mối quan hệ giữa cái chung và cái riêng , về phạm vi nghĩa rộng và hẹp
B chuẩn bị
G: Giáo án , bảng phụ
H: Đact và xem phần tìm hoi bài
C lên lớp
I ổn định tổ chức
II Kiểm tra bài cũ
Trang 9ở lớp 7 các em đã học về từ đồng nghĩa và từ trái nghĩa Em hãy nhắc lại một số ví
dụ về từ đồng nghĩa , từ trái nghĩa ?
III Bài mới
1 Giới thiệu bài:
ở lớp 8 , chúng ta sẽ nói về mối quan hệ khác về nghĩa của từ ngữ , đó là mối quan hệ bao hàm , hay nói một cách khác đó là phạm vi khái quát của nghĩa từ ngữ Nghĩa của từ có tính chất khái quát trong một ngôn ngữ , phạm vi khái quát nghĩa của
từ không giống nhau Có những từ có phạm vi khái quát rộng , có những từ có phạm
vi khái quát hẹp hơn Chúng ta sẽ tìm hoi bài học hôm nay để rõ hơn
2 Tiến trình bài dạy:
Hoạt động 1 : Hình thành khái
niệm từ ngữ nghĩa rộng , từ ngữ
nnghĩa hẹp
G treo bảng phụ ghi sẵn sơ đồ
trong SGK / 10
? Nghĩa của từ động vật rộng hơn
hay hẹp hơn nghĩa của từ thú ,
chim , cá Tại sao ?
? Nghĩa của từ thú rộng hay hẹp
hơn nghĩa của từ '' voi , 7 ''
Từ chim rộng hay hẹp hơn nghĩa
của
Hs quan sát sơ đồ
- Nghĩa của từ động vật rộng hơn nghĩa của từ '' thú , chim , cá '' Vì phạm vi nghĩa của từ
động vật bao hàm nghĩa của
ba từ '' thú , chim , cá ''
I Từ ngữ nghĩa rộng , từ ngữ nghĩa hẹp
8
từ '' tu hú , sáo '' Từ cá rộng hay
hẹp hơn nghĩa của từ '' cá rô , cá
thu '' Vì sao ?
? Các từ '' thú , chim , cá '' rộng
hơn nghĩa của những từ nào ?
Đồng thời hẹp hơn nghĩa của
những từ nào ?
G : T vậy từ '' động vật '' là từ
- Các từ '' thú , chim , cá '' có phạm vi nghĩa rộng hơn các từ '' voi , 7 , tu hú , sáo '' Vì các từ '' thú , chim , cá '' có phạm vi nghĩa bao hàm nghĩa của các từ
Các từ '' thú , chim , cá '' có phạm vi nghĩa rộng hơn các từ '' voi , 7 , tu hú '' và có phạm vi nghĩa hẹp hơn từ ''động vật ''
Trang 10có nghĩa rộng Từ '' voi , 7 ,
tu hú , sáo '' là từ có nghĩa hẹp
? Vậy em hoi thế nào là một từ
ngữ có nghĩa rộng và nghĩa hẹp ?
? Một từ ngữ có thể vừa có nghĩa
rộng , vừa có nghĩa hẹp
không ? Tại sao ?
? Gọi hs đọc ghi nhớ SGK / 10 ?
Hoạt động 2 : H dẫn h/s
luyện tập
Gv H dẫn h/s tự làm bài 1
? Đọc yêu cầu bài 2 Làm cá
nhân
- Một từ nngữ có nghĩa rộng khi phạm vi nnghĩa của nó bao hàm phạm vi nghĩa của một từ ngữ khác
- Một từ có nghĩa hẹp khi phạm vi nghĩa bao hàm trong phạm vi nghĩa của một
từ ngữ khác
- Một từ ngữ có thể vừa có nghĩa rộng , vừa có nghĩa hẹp vì tính chất rộng , hẹp của nghĩa từ ngữ chỉ là 7 đối
Hs đọc ghi nhớ
a Y phục Quần áo
quần dài , quần đùi áo dài ,
áo sơ mi
b Vũ khí Súng Bom
súng . , đại bác bom bi
, ba càng
* Ghi nhớ
II Luyện tập Bài 1:
Bài 2 : 9
a Chất đốt c Thức ăn e Đánh
b Nghệ thuật d Nhìn
Bài tập 3 : Chia hai nhóm Nhóm nào nhanh , chính xác ( 3 từ trở lên ) nhóm đó thắng
a, Xe cộ : xe đạp ; xe máy ; ô tô
b, Kim loại : sắt ; đồng ; chì ; thiếc
c, Hoa quả : cam ; chanh ; chuối ; mít
Trang 11d, Họ hàng : chú ; dì ; cô ; bác
e, Mang : xách ; khiêng ; gánh
Bài tập 4 : Loại bỏ những từ không thuộc phạm vi nghĩa của mỗi nhóm từ ngữ :
a, thuốc lào c, bút điện
b, thủ quỹ d, hoa tai
Bài tập 5 : ba động từ thuộc một phạm vi nghĩa : khóc , nức nở , sụt sùi
khóc : nghĩa rộng nức nở , sụt sùi: nghĩa hẹp
IV Hướng dẫn về nhà :
Học thuộc phần ghi nhớ
Chuẩn bị bài : . từ vựng
Tuần : 1 Tiết : 4
Tập làm văn
tính thống nhất về chủ đề của văn bản
A mục tiêu.
Giúp h/s : - Nắm chủ đề của văn bản , tính thống nhất về chủ đề của văn bản
- Biết viết một văn bản đảm bảo tính thống nhất về chủ đề ; biết xác định , lựa chọn , sắp xếp các phần trong văn bản nhằm nêu bật ý kiến , cảm xúc của mình
B chuẩn bị
G: Giáo án , bảng phụ
H: Tìm hiểu H phần tìm hiểu bài
C Lên lớp.
10
I ổn định tổ chức.
II kiểm tra bài cũ
III bài mới
1 Giới thiệu bài :
Chúng ta đã tìm hiểu rất nhiều văn bản Vậy chủ đề trong văn bản là gì ? Tại sao trong văn bản phải đảm bảo tính thống nhất về chủ đề Để trả lời cho những câu hoỉo ấy chúng ta cùng tìm hiểu bài học
Trang 122 Tiến trình bài dạy :
Hoạt động 1 : H dẫn h/s
tìm hiểu về chủ đề của văn bản
G yêu cầu h/s đọc thầm văn bản
'' Tôi đi học '' của Thanh Tịnh
? Trong văn bản tác giả nhớ lại
những kỉ niệm sâu sắc nào
trong thời thơ ấu của mình ? Sự
hồi + ấy gợi lên những ấn
gì trong lòng tác giả ?
? Hãy nêu lên chủ đề của văn
bản ?
? Vậy em hiểu chủ đề của văn
bản là gì ?
? Gọi h/s đọc ghi nhớ 1 ?
Hoạt động 2 : H dẫn h/s
hình thành khái niệm tính thống
nhất về chủ đề của văn bản
? Để tái hiện những kỉ niệm về
ngày đầu tiên đi học , tác giả đã
Hs đọc thầm văn bản
Tác giả nhớ lại kỉ niệm về buổi
đầu tiên đi học Sự hồi + ấy gợi lên cảm giác bâng khuâng , xao xuyến không thể nào quên
về tâm trạng náo nức , bỡ ngỡ của nhân vật '' tôi'' trong buổi tựu .
Chủ đề của văn bản : Những kỉ niệm sâu sắc về buổi tựu .
đầu tiên
Chủ đề của văn bản là những vấn đề chủ chốt tác giả
nêu lên , đặt ra trong văn bản
Hs đọc ghi nhớ
I Chủ đề của
văn bản
II Tính thống
nhất về chủ đề của văn bản 11
đặt nhan đề của văn bản và sử
dụng từ ngữ câu ntn ? - Nhan đề '' Tôi đi học '' giúp
chúng ta hiểu ngay nội dung của văn bản nói về chuyện đi học
+ Các câu đều nhắc đến những
kỉ niệm của buổi tựu . đầu tiên trong đời