I Tìm hiểu chủ đề và dàn bài của Sự việc trong phần thân bài thể - Từ chối việc chữa bệnh cho người bài văn tự sự: hiện chủ đề: Hết lòng thương yêu nhà giàu trước vì bệnh ông ta nhẹ.. 1,[r]
Trang 1Giáo án Ngữ văn 6
1
- Ngày soạn :………
- Ngày dạy :………
Tuần 4 - Tiết 14- Tập Làm Văn
I) Mức đơ cần đạt : Giúp HS:
-Hiểu thế nào là chủ đề và dàn bài của bài văn tự sự
- Hiểu mối quan hệ giữa sự việc và chủ đề
II)Trọng tâm kiến thức, kỉ năng:
1, Kiến thức
- Yêu cầu về sự thống nhất chủ đề trong một văn bản tự sự
- Những biểu hiện của mối quan hệ, sự việc trong bài văn tự sự
2, Kỉ năng
- Tìm chủ đề, làm dàn bài và viết được phần mở bài cho bài văn tự sự
III) Hướng dẫn – Thực hiện:
* Hoạt động 1 :
1, Ổn định lớp :
2, Kiểm tra bài cũ:
- Sự việc trong văn tự sự được trình bày như thế nào?
- Nhân vật trong văn tự sự được kể như thế nào?
* Hoạt động 2 :
3, Bài mới :Giới thiệu bài :
- Muốn hiểu bài văn tự sự, trước hết người đọc cần nắm được chủ đề của nĩ; sau đĩ là tìm hiểu bố cục cuả bài văn
- Vậy chủ đề là gì ? Bố cục cĩ phải là dàn ý khơng ?
- Làm thế nào để xác định được chủ đề và dàn ý của tác phẩm tự sự ? Bài học hơm nay sẽ trả lời cho ta biết rõ điều đĩ
Sự việc trong phần thân bài thể
hiện chủ đề: Hết lịng thương yêu
cứu giúp người bệnh như thế
nào?
Chủ đề bài văn được thể hiện chủ
yếu ở những lời nào?
* Chú ý: Chủ đề của tự sự thể hiện
qua việc làm
Trong 3 tên truyện ở trên, tên
truyện nào phù hợp? Vì sao ? Em
hãy đặc tên cho truyện này?
(Học sinh thảo luận theo nhĩm
và trình bày).
Vậy chủ đề là gì?
* Hoạt động 2 :
Bài văn trên gồm cĩ mấy phần?
* Tuệ Tĩnh làm hai việc.
- Từ chối việc chữa bệnh cho người nhà giàu trước vì bệnh ơng ta nhẹ
- Chữa ngay cho con trai người nơng dân vì bệnh chú bé nguy hiểm
=> Tấm lịng của Tuệ Tĩnh: Ai nguy hiểm hơn thì chữa trước, khơng màng trả ơn Đĩ là thái độ hết lịng cứu giúp người bệnh
Chủ đề được thể hiện ở lời nĩi :
“Người ta giúp nhau lúc hoạn nạn,
sao lại nĩi chuyện ân huệ “.
-Cả 3 tên truyện trên đều phù hợp nhưng chúng cĩ sắc thái khác nhau:
a) Tuệ Tĩnh và hai người bệnh
(Tình huống buộc phải lựa chọn)
b) Tấm lịng thương người của thầy Tuệ tĩnh (Tấm lịng) c) Y đức của Tuệ Tĩnh (Tấm lịng )
- Cĩ thể đặt tên truyện:
- Một lịng vì người bệnh …
I) Tìm hiểu chủ đề và dàn bài của bài văn tự sự:
1, Chủ đề là gì?
- Là vấn đề chủ yếu mà người viết muốn đặt ra trong văn bản
Trang 2Giáo án Ngữ văn 6
2
Nêu nhiệm vụ của mỗi phần?
Cĩ thể khái quát như thế nào về
dàn bài của bài văn tự sự?
HS đọc ghi nhớ SGK
- Gồm 3 phần :
+ MB : Giới thiệu Tuệ Tĩnh là người thầy thuốc hết lịng thương yêu, cứu giúp người bệnh
+ TB : Kể về việc cĩ hai người bệnh, người nhà giàu đến trước nhưng vì bệnh nhẹ nên ơng từ chối,
và chữa cho chú bé con nhà nghèo nhưng bệnh nặng hơn
+ KB : Khi chữa xong bệnh cho chú be ựthì ơng vội vã đến nhà quý tộc
2, Dàn bài của bài văn tự sự :
Gồm 3 phần:
- Mở bài : Giới thiệu chung về
nhân vật và sự việc
- Thân bài : Kể diễn biến của sự
việc
- Kết bài : Kể kết cục của sự việc.
* Ghi nhớ : Chủ đề là vấn đề chủ
yếu mà người viết muốn đặt ra trong văn bản
Dàn bài bài văn tự sự gồm cĩ 3
phần:
- Phần mở bài giới thiệu về nhân vật và sự việc;
- Phần thân bài kể diễn biến của sự việc
- Phần kết bài kể kết cục của sự việc
* Hoạt động 3:
IV) Củng cố: Học sinh cần nắm :
- Chủ đề của bài văn tự sự?
- Dàn bài của bài văn tự sự?
* Luyện tập :
Bài 1 :
a) Chủ đề : Tố cáo tên cận thần tham lam bằng cách chơi khăm nĩ một vố
Chủ đề thể hiện tập trung ở việc người nơng dân xin được thưởng 50 roi và đề nghị chia đều phần thưởng đĩ
Nhan đề phần thưởng Nĩ 2 nghĩa
- Một nghĩa thực
- Chế giễu, mĩa mai
=> Đối với người nơng dân thưởng là khen thưởng Đối với tên cận thần “ thưởng “ là phạt cho nên người nơng dân mới xin thưởng roi
b) - Mở bài : Câu 1.
- Thân bài : Từ “Ơng ta tìm … đến hai mươi lăm roi
- Kết bài : Câu cuối,
c) So với truyện Tuệ Tĩnh truyện này cĩ chỗ giống nhau về bố cục và khác nhau về chủ đề.
* Giống nhau :
- Truyện cĩ đủ cả 3 phần: Mở bài, thân bài, kết bài
* Khác nhau :
Tính chất mỗi phần ở hai truyện đều khác nhau
+ Phần mở bài :
- Truyện Tuệ Tĩnh: bộc lộ rõ chủ đề
- Truyện phần thưởng chỉ giới thiệu tình huống
+ Phần kết bài :
Trang 3Giáo án Ngữ văn 6
3
- Truyện Tuệ Tĩnh: Gợi ra tình huống kế tiếp (Thầy Tuệ Tĩnh vội vã đi …)
- Truyện phần thưởng: Viên quan bị đuổi cịn người nơng dân được thưởng => Sự việc ở 2 truyện đều cĩ kịch tính, bất ngờ
Truyện Tuệ Tĩnh ở đầu truyện
Truyện phần thưởng ở cuối truyện
* Chọn ý đúng cho câu sau :
Chủ đề của một văn bản là gì?
A, Là đoạn văn quan trọng nhất của văn bản
B, Là tư tưởng, quan điểm của tác giả thể hiện trong văn bản
C, Là nội dung cần được làm sáng tỏ trong văn bản
D, Là vấn đề chủ yếu mà người viết muốn đặt ra trong văn bản.
V) Dặn dị – Hướng dẫn tự học :
- Học bài, làm những bài tập cịn lại
- Chuẩn bị bài cho tiết sau:
Tìm hiểu Đề và cách làm bài vă tự sự (Tiết 15-16)
+ Muốn tìm hiểu một đề văn tự sự ta phải làm như thế nào?
+ Làm thế nào để cĩ một dàn ý của bài văn tự sự?
+ Để viết được một bài văn tự sự em phải tiến hành các bước như thế nào?