Gv định hướng: và tiếc thương của nhà thơ, hình ảnh của - Đau đớn là điều không tránh khỏi vì chú bé đã hy sinh khi tuổi đời còn quá trẻ, hồn Lượm nằm trên đồng lúa đã có ý nghĩa gì!. nh[r]
Trang 1Ngày soạn Ngày dạy
Tiết 96 - Tập làm văn
Luyện nói về văn miêu tả.
A Kết quả cần đạt:
1 Củng cố lý thuyết văn miêu tả bằng cách tập nói theo dàn bài đã chuẩn bị Bién kết quả quan sát, lựa chọn thành lời nói
2 Tập nói rõ ràng, mạch lạc, 56 đầu thể hiện cảm xúc
3 Tích hợp với phần văn ở Văn bản Đêm nay bác không ngủ, phần Tiếng Việt ở bài nhan hoá, so ánh, ẩn dụ
B Thiết kế bài học:
Hoạt động 1: Dẫn vào bài: Nêu yêu cầu và ý nghĩa của bài học:
* Gv gọi 1 HS trình bày miệng:
? hãy kể lại sự việc xảy ra trong giờ kiểm tra
bài của Buổi học cuối cùng đối với học trò
Phrăng?
? Sự việc bạn kể đã chính xác 5*L đã sinh
động 5*L
HS kể lại sự việc:
- Phrăng đang suy nghĩ mung lung, vơ vẫn thì bị gọi lên bảng
- Phrăng ao 56 có thể đọc trôi chảy và rõ ràng quy tắc về phân từ
- Phrăng không thuộc bài, lòng rầu rĩ, không dám ngẩng đầu lên
? Vậy, theo em, muốn nói cho sinh động và
hấp dẫn, kẻ lại đúng đợc diễn biến sự việc đã
xảy ra cần có những điều kiện gì?
- Hs nhận thấy:
+ cần nhớ "5> trình tự
+ Cần sáng tạo trong khi kể +
GV nhấn mạnh yêu cầu và ý nghĩa của kỹ
năng nói (trình bày miệng)
Hoạt động 2:
Tìm hiểu các bài luyện tập về luyện nói:
Gv chủ động 56 dẫn học sinh các 56 giải quyết từng yêu cầu của mỗi bài tập Chia nhóm cho các em hoạt động
Gv nhận xét, cho điểm
Hoạt động 3: Giao bài về nhà:
HS ôn lại các kỹ năng thực hành văn miêu tả
Trang 2Ngày soạn Ngày dạy:
Tuần 25 - bài 24, Tiết 99, 100
Văn bản:
Lượm.
A Kết quả cần đạt.
Giúp học sinh:
cao cả trong sự hy sinh của nhân vật
- Nắm "5> thể thơ bốn chữ, nghệ thuật kể và tả trong bài thơ có yếu tố tự sự
B Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy - học.
I Kiểm tra bài cũ:
? Đọc bài thơ đêm nay bác không ngủ Qua văn bản em rút ra "5> những bài học gì
về nội dung và nghệ thuật?
? đọc một khổ thơ em thích nhất nói về vẻ đẹp của Bác Hồ hãy nêu lên cảm nhận
II bài mới:
GV có thể dẫn vào bài bằng việc hỏi HS đôi điều về Bác khiến em cảm động và kính trọng nhất ở bác, dẫn vào bài thơ
Liên hẹ với một bài thơ nào đó cuả Bác
Hoạt động 1: Hướng dẫn đọc và chú thích:
Gv yêu cầu HS quan sát vào phần chú thích
(*) SGK Hỏi:
? Em hãy cho biết đôi điều về nhà thơ Tố
Hữu?
Gv Bổ sung thêm đôi điều vè Tó Hữu:
Nói một cách chính xác, TốHữu là một nhà
thơ cách mạng tiêu biểu nhất của nền thơ ca
dân tộc Với ông, làm thơ là làm cách mạng
bằng thơ, ông từng nói: "Vì cách mạng mà
tôi yêu thơ" , chính vì lẽ ấy mà trong thơ Tố
Hữu, ta có thể thấy hình ảnh của cả dân tộc
trong những năm tháng chiến tranh ác liệt
song cũng vô cùng vỹ đại của đất 56 qua
hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống
Mỹ Tự xem mình là 5/ chép sử dân tộc
bằng thơ, Tố Hữu đã "5* không "5* các sj
kiện lịch sử đơn thuần mà dùng con 5/ -
dùng nhân dân mình để nói lên lịch sử Hôm
nay, chúng ta sẽ cùng đến với môt trang thơ
5 thế của Tố Hữu
I Đọc - Chú thích
HS nêu "5> K
- Tố Hữu ten thật là Nguyễn Kim Thành (1920 - 2003), Huế
- là nhà Cách mạng, nhà thơ lớn của dân tộc
GV đọc một phần của bài thơ Gọi các học
sinh đọc các đoạn tiếp theo Trong quá trình
đọc, nên chia bố cục của bài thơ luôn
- Nhận xét, khuyến khích các em đã có cố
gắng đọc diễn cảm
- Bố cục:
+Đoạn 1: từ đầu đến " cháu đi xa dần": Hình ảnh d5> trong cuộc gặp tình cờ của hai chú cháu
+ Đoạn 2: Tiếp "hồn bay giữa đồng": Câu
Trang 3chuyện vè chuyến liên lạc cuôic cùng và sự
hy sinh của d5>
+ Đoạn 3: Còn lại: Hình ảnh d5> sống mãi
? Sau khi đọc, em hãy cho biết bài thơ "5>
làm theo thể thơ nào? Đọc phần đọc thêm để
hiểu hơn về thể thơ này?
GV có thể hớng dẫn Hs minh hoạ bằng các
đoạn thơ trong văn bản
? Văn bản là một bài thơ kết hợp miêu tả, kể
chuyện và biểu cảm, qua đó đã tạo ra hai
những nhân vật nào?
Họ đã xuất hiện trong hoàn cảnh ra sao?
- Nhân vật nào "5> tập trung miêu tả?
- Nhân vật nào tự bộc lộ cảm nghĩ của mình?
với em sau khi đọc?
GV chuỷen ý: d5>, chú bé giao liên dũng
cảm đã "5> nói đến bằng tất cả tình cảm
của 5/ chú, đồng thời cũng là nhà thơ
vậy, vẻ đẹp của chú bé đã "5> thể hiện ra
sao
- Thể thơ 4 chữ
- là thể thơ dân tộc, xuất hiện xa :5*, dùng nhiều trong ca dao, nhất là vè, thích hợp với lối kể chuyện có vần điệu, vì vậy rất dễ nhớ,
dễ thuộc
- Vần: vần 5 và vần chân xen kẽ Gieo vần liền hoặc vần cách
- Nhịp phổ biến là nhịp 2
- Nhân vật d5> (chú bé liên lạc); ngời chú (tác giả)
- Khi cuộc KCCP diễn ra, tại Huế
- d5>
- Tác giả - 5/ chú
- d5>
Hoạt động 2: Hướng dẫn đọc - Hiẻu văn bản:
Hình ảnh Lượm.
GV gọi HS đọc 5 khổ thơ đầu
? Hình ảnh d5> đã "5> khắc hoạ qua
những chi tiết nào?
+ hình dáng?
+ Trang phục:
+ Cử chỉ?
+ Lời nói?
1 Hình ảnh d5> trong lần gặp gỡ tình cờ: HSđọc năm khổ thơ đầu Phát hiện :
- Bé loắt choắt, chân thoăn thoắt, đầu nghênh nghênh, 5/ híp mí, má đỏ bồ quân
-Cái xắc xinh xinh
ca lô đội lệch
- Mồm huýt sáo vang 5 con chim chích
- Cháu đi liên lạc, vui lắm chú à thích hơn ở nhà
? Em thích chi tiết nào nhất? Tại sao? - HS tự do trình bày ý kiến cá nhân
Vì d5> hồn nhiên, đáng yêu, gần gũi với
Trang 4? Em có nhận xét gì về nghệ thuật miêu tả
nhân vật d5> của nhà thơ?
- Về từ ngữ?
- Tác giả đã quan sát trực tiếp bằng mắt nhìn tai nghe, do đó d5> "5> tả rát cụ thể, sống động Tác giả hình dung d5> 5 con chim chích - Nhảy trên "5/ vàng
hình dáng và tính cách của nhân vật, gợi nét
đáng yêu, dễ mến
? Hình ảnh so sánh đặc sắc nào "5> nhà thơ
dùng để nói về d5>L Em cảm nhận ra sao
về hình ảnh ấy?
GV có thểnhấn mạnh thêm về tinh thần yeu
nớc của thiếu nhi Việt Nam đã trở thành
truyền thống Đồng thời gợi đến sự ác liệt
đáng căm ghét của chiến tranh
- Hình ảnh: e5 con chim chích
Nhảy trên "5/ vàng
là hình ảnh giàu sức gợi về một chú bé nhỏ
nhót, tung tăng giữa không gian "5/ rộng, lúa vàng
- Cách so sánh ấy còn cho thấy thái độ của nhà thơ: yêu mén, thích thú nhìn ngắm d5>
- Chú bé đi làm nhiệm vụ kháng chién, trong hoàn cảnh chiến tranh đầy lửa đạn mà vui vẻ, hồn nhiên 5 đi học, 5 đi trong ngày hội
? Những lời thơ miêu tả d5> 5 thế đã
làm nổi rõ hình ảnh một chú bé với những
đặc điểm 5 thé nào?
GV có thể nhấn mạnh thêm về tinh thần yêu
56 của thiếu nhi Việt Nam đã trở thành
truyền thống Đồng thời gợi đến sự ác liệt
đáng căm ghét của chiến tranh
Hồn nhiên, yêu đời, nhanh nhẹn, ham thích làm công tác kháng chiến
GV gọi Hs đọc phần tiếp
?Trong chuyến đi làm nhiệm vụ cuối cùng,
hình ảnh d5> đã hiện ra 5 thế nào?
với 5/ đọc? Vì sao? Nhận xét gì về việc
dùng từ của tác giả ?
2 Hình ảnh d5> trong chuyến đi liên lạc cuói cùng
- 15 đề k1D5> khẩn"
Sợ chi hiểm nghèo
- Vụt qua mặt trận - đạn bay vèo vèo
- Ca lô chú bé - nhấp nhô trên đồng
- Vụt qua mặt trận
Động từ, tính từ đều chung tính chất nhanh, gấp gáp
Là hình ảnh khắc hoạ đậm nét sự nhanh
vụ không nề hà nguy hiểm, bất chấp đạn bom của chú bé liên lạc quả cảm
? Trong cái ác liệt, dữ dội của lửa đạn chiến
tranh, chú bé đã hy sinh Sự hy sinh ấy đã
"5> miêu tả 5 thế nào?
- Cháu nằm trên lúa tay nắm chặt bông Lúa thơm mùi sữa Hồn bay giữa đồng
? Nói đến sự hy sinh, nói đến đổ máu, song - Không đáng sợ mà trái lại thanh thản 5
Trang 5hình ảnh d5> nằm trên lúa đem đến cho
em cảm nhận gì?
một giấc ngủ trẻ thơ bình yên trên đồng dất quê mẹ Sự hy sinh ấy khién 5/ đọc vừa
- d5> không còn nữa song hình ảnh của d5> vẫn sống mãi với quê 5R
? Khi nghe tin d5> hy sinh, Tác giả đã có
thái độ ra sao? Thái độ ấy còn "5> bộc lộ
trong hình thức diễn đạt 5 thế nào của câu
thơ?
- đau đớn: Ra thế, d5> ơi!
- Thôi rồi, d5> ơi!
Nhịp ngắt câu thơ 5 đứt đôi, gãy khúc thể hiện nỗi đau đớn, bàng hoàng, không tin nổi vào thực tế nghiệt ngãc đã xảy ra câu thơ tạo
? đây có phải là hình ảnh nhà thơ "5> trực
tiếp chứng kiến hay không?
? Qua tình cảm mến yêu và xúc động, tự hào
d5> nằm trên đồng lúa đã có ý nghĩa gì?
HS nêu ý hiểu Gv định 56K
- Đau đớn là điều không tránh khỏi vì chú bé
đã hy sinh khi tuổi đời còn quá trẻ, hồn nhiên, trong sáng, cuộc đời đầy hứa hẹn còn
không dừng lại lâu ở nỗi đau ông cảm nhận
sự hy sinh của d5> có một vẻ thiêng liêng, cao cả 5 một thiên thần bé nhỏ đang yên nghỉ trên cánh đồng quê 5R, linh hồn trong trắng ấy cũng 5 5R lúa non thanh khiét đã hoá thân vào thiên nhiên đất 56 ,
"5> ôm ấp và nâng đỡ bởi đất mẹ quê
5R và giấc ngủ ấy thật là thanh thản
GV gọi HS đọc phần còn lại
? Câu thơ mở đầu có dụng ý gì?
3 Hình ảnh d5> còn sống mãi
- Câu hỏi về d5> tiếp ngay sau sự hy sinh của d5> vừa đau xót vừa ngỡ ngàng 5 không muốn tin rằng d5> không còn nữa
? hai khổ thơ cuối có gì đáng chú ý?
? Việc lặp lại hai khổ thơ đầu ở đây theo em
có dụng ý nghệ thuật gì?
GV bình: Điều đó thể hiện niềm tin của nhà
thơ về sự bất diệt của những con 5/ 5
d5> e5 đó còn là 56 vọng của ông về
một cuộc sống thanh bình, không có chiến
tranh để trẻ thơ "5> sống trong sự hồn
nhiên, hạnh phúc Những lời thơ cuối vì thế
không chỉ diễn tả tình cảm trìu mến yêu
mãnh liệt vè sự thanh bình của đất 56 , về
d5> là một trong số rất nhiều hình ảnh đep
đẽ của thiếu nhi Việt Nam, của con 5/
Việt Nam đã "5> Tố Hữu chạm khắc bằng
- Lặp lại hai khổ thơ đầu
- Lợm sống mãi trong tâm trí nhà thơ, sống mãi với cuộc đời
Trang 6tính cảm trân trọng và yêu mến của ông.
Hoạt động 3: Hướng dẫn tìm hiểu ý nghĩa của văn bản.
? Qua bài họ, em cảm nhận "5> gì về ý
nghĩa nội dung sâu sắc của bài thơ?
- Khắc hoạ hình ảnh cao đẹp của một em bé liên lạc
phục của tác giả
- Ước vọng hoà bình cho trẻ em
? bài thơ đã có những đặc sắc gì trong nghệ
thuật?
- Kết hợp miêu tả với tự sự và biểu cảm
- Thể thơ 4 tiếng, gieo vần cuối câu, dễ nhớ,
dễ thuộc
- Lời thơ có nhiều từ láy, ngắt nhịp, câu đặc biệt tác dụng gợi hình, gợi cảm
? HS đọc ghi nhớ SGK T77
GV bình, kết bài: Lòng yêu 56 và tinh
thần bất khuất đã là truyền thống
Hoạt động 4: D56 dẫn học bài về nhà:
1 Đọc thuộc lòng bài thơ Phần ghi nhớ
ảm nhận của mình
3 kẻ lại bằng văn xuôi chuyến đi liên lạc cuối cùng của d5>
Trang 7(Tự học có hướng dẫn)