nghĩ đến những mong muốn -TL: Tấm lòng yêu thương con của mẹ trong cái đêm trước sâu sắc, tình cảm đẹp đẽ và sâu ngày khai trường đầu tiên, em thấy mẹ là người như thế nặng.. nào?[r]
Trang 1Bài dạy : Cổng trường mở ra
( Lý Lan )
I MỤC TIÊU BÀI DẠY:
1 Kiến thức :
- Giúp HS cảm nhận và hiểu được những tình cảm thiêng liêng, đẹp đẽ của cha mẹ con cái
- Thấy được ý nghĩa lớn lao của nhà trường đối với cuộc đời mỗi con người.
2 Kỹ năng : Giúp học sinh nhận diện văn bản lập luận và hiểu thêm nội dung của loại văn bản
này
3 Thái độ: Giáo dục cho học sinh tình yêu gia đình, nhà trường.
II CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ :
1 Chuẩn bị của thầy : Đọc tài liệu tham khảo, SGK và soạn giáo án.
2 Chuẩn bị của trò : Đọc và soạn văn bản theo câu hỏi SGK.
III TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY:
1 Ổn định lớp : kiểm tra sỉ số
2 Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sách vở, kiểm tra bài soạn.
3 Giảng bài mới : ( 3 phút )
Nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý đã ra đi nhưng những sáng tác của ông mãi để lại cho đời những giai điệu đẹp, đặc biệt là tình mẹ đối với con :
“ Mẹ thương con có hay chăng, thương từ khi thai nghén trong lòng… nhớ những lúc mừng con lẫy rồi con ngồi ”
Mẹ lo lắng cho con từ lúc sinh ra rồi chuẩn bị cho con bước vào một chân trời mới đó là
“Trường học” Đó là giai đoạn mẹ lo lắng, quan tâm cho con nhiều nhất Mẹ mong mỏi con học tập thành người có ích cho xã hội Để hiểu rõ tâm trạng của các bậc cha mẹ nhất là trong cái đêm trước ngày khai trường vào lớp 1 của con Chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu văn bản “Cổng trường mở ra”.
TG
(phút) HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ KIẾN THỨC
7 Hoạt động 1 : Đọc văn
bản và tìm hiểu chú thích.
- Giáo viên cho học sinh đọc
toàn bộ văn bản trước khi
phân tích, uốn nắn những chỗ
học sinh đọc sai chưa chuẩn
xác
- Học sinh đọc chú thích
Qua việc đọc văn bản, em
hãy tóm tắc đại ý của văn bản
bằng vài câu văn ngắn gọn ?
( gợi ý : bài văn viết về việc
gì ? )
-TL: Bài văn viết tâm trạng của
người mẹ trong đêm không ngủ được trước ngày khai trường đầu tiên của con
I TÌM HIỂU CHUNG :
1 Đọc văn bản :
2 Tìm hiểu chú thích :
25 Hoạt động 2 : Hướng
dẫn phân tích văn bản.
Trong đêm trước ngày
khai trường, tâm trạng của
người mẹ và đứa con có gì
khác nhau ? Điều đó được
-TL:
+ Con : Gương mặt thanh
thoát…đôi môi hé mở, thỉnh thoảng chúm lại như đang mút
II TÌM HIỂU VĂN BẢN :
1 Tâm trạng người mẹ trong đêm trước ngày khai trường :
a/ Hoàn cảnh nảy sinh
Trang 2thể hiện ở những chi tiết nào?
Khi miêu tả tâm trạng
khác nhau của Mẹ và Con,
khi tác giả đã sử dụng biện
pháp nghệ thuật gì ?
Theo em, tại sao người
Mẹ không ngủ được ?
( Giáo viên cho học sinh thảo
luận )
- Gợi ý : Người Mẹ không
ngủ được có phải vì lo lắng
cho con hay người Mẹ nôn
nao nghỉ về ngày khai trường
năm xưa của mình Hay vì
nhiều lí do khác nữa?
Chi tiết nào chứng tỏ
ngày khai trường đã để lại
dấu ấn thật sâu đậm trong
tâm hồn người Mẹ ?
Vì sao ngày khai trường
vào lớp 1 để lại dấu ấn trong
tâm hồn người mẹ như thế ?
Từ dấu ấn sâu đậm của
ngày khai trường, điều mà
mẹ mong muốn cho con ở
đâylà gì ?
Từ những trăn trở suy
nghĩ đến những mong muốn
của mẹ trong cái đêm trước
ngày khai trường đầu tiên,
em thấy mẹ là người như thế
nào ?
Trong văn bản có phải
người mẹ đang trực tiếp nói
với con không ? Theo em
người mẹ đang tâm sự với ai?
kẹo
+ Mẹ : thường nhân lúc con ngủ
mà làm việc riêng Nhưng hôm nay, Mẹ không tập trung vào việc gì cả
Mẹ lên gường và trằn trọc.
Mẹ không lo nhưng vẫn không
ngủ được
Ấn tượng của Mẹ về buổi khai
trường rất sâu đậm…và nỗi chơi vơi, hốt hoảng khi cổng trường đóng lại
=> Nghệ thuật tương phản : Mẹ: thao thức, suy nghĩ
Con: vô tư, ngủ triền miên
-TL: Có lẽ vì hai lý do:
+ Thứ nhất : mẹ lo lắng cho con
vì đây là một sự dấn thân thật sự vào con đường học vấn của bản thân-một bước ngoặt của cuộc đời
+ Thứ hai:người mẹ nôn nao nói
về ngày khai trường năm xưa (yếu tố chính)
-TL: “Cứ nhắm mắt lại … dài
và hẹp” (3 dòng cuối của đoạn thứ 2, trang 7)
“ Cho nên ấn tượng … bước vào”(4 dòng cuối của đoạn thứ
3, trang 7)
-TL: Ngày khai trường đầu tiên
được mẹ đưa đến trường, cảm nhận về một môi trường hoàn toàn khác lạ - thế giới kỳ diệu đang từng giây, từng phút diễn
ra trong ngày khai trường
-TL: Mẹ mong con có những kỷ
niệm đẹp về ngày khai trừơnng đầu tiên => hành trang theo con suốt cuộc đời
-TL: Tấm lòng yêu thương con
sâu sắc, tình cảm đẹp đẽ và sâu nặng
-TL: Người mẹ không trực tiếp nói với con hoặc với ai cả
tâm trạng : -Vào đêm trước ngày khai trường cuả con mẹ không ngủ được
b/ Diễn biến tâm trạng của mẹ:
+ Mẹ không tập trung vào việc gì cả
+ Mẹ lên giường và trằn trọc
+ Mẹ không lo nhưng vẫn không ngủ được
+ An tượng về buổi khai trường đầu tiên rất sâu đậm
+ Nôn nao, hồi hộp, chơi vơi
Thao thức không ngủ, suy nghĩ triền miên
=> Người mẹ có một tấm lòng yêu thương sâu sắc, tình cảm đẹp đẽ đối với con
2 Suy nghĩ của mẹ về ngày mai khi “ Cổng trường mở ra”.
Trang 3Cách viết này có tác dụng
như thế nào ?
Câu văn nào trong bài nói
lên vai trò và tầm quan trọng
to lớn của nhà trường đối với
thể hệ trẻ ?
Kết thúc bài văn người
mẹ nói : “ Bước qua cánh
cổng trường là một thế giới
kì diệu sẽ mở ra” Em đã qua
thời cấp I, bây giờ em hiểu
thế giới kì diệu đó là những
gì ?
Người mẹ nhìn con ngủ như tam
sự với con những thực ra là đang nói với chính mình
cách viết này làm nổi bật được tâm trạng, khắc họa được tâm tư, tình cảm, những điều sâu thẳm khó nói bằng những lời trực tiếp
-TL: Ai cũng biết rằng mỗi sai lầm trong giáo dục ( 3 dòng cuối của đoạn 4 trang 7)
-TL: Nhà trường đã mạng lại bao điều mới lạ và bổ ích về tri thức, tình cảm, tư tưởng, đạo lý
về tình bạn, tình thầy trò
“Đi đi con, hãy cam đảm lên, thế giới này là của con, bước qua cánh cổng trường là một thế giới kì diệu sẽ mở ra”
Vai trò to lớn của nhà trường đối vơí tương lai cuộc sống của mỗi con người
5 Hoạt động 3 : Tổng kết.
Qua tâm trạng của người
mẹ, em hiểu được gì về vấn
đề mà tác giả muốn nói ở đây
?
-TL: Học sinh phát biểu theo nội dung phần ghi nhớ
III TỔNG KẾT :
Ghi nhớ SGK.
5 Hoạt động 4 : Luyện tập.
- Giáo viên có thể cho học
sinh phát biểu bằng miệng
hoặc đọc đoạn văn đã chuẩn
bị trước ở nhà Sau đó giáo
viên nhận xét
- Học sinh phát biểu IV LUYỆN TẬP : Đề : Em hãy kể lại 1 kỉ
niệm sâu sắc nhất đối với
mẹ và phát biểu những suy nghĩ đó bằng một đoạn văn.
4 Dặn dò học sinh chuẩn bị cho tiết học sau :
Bài tập về nhà : + Đọc lại văn bản “Cổng trường mở ra”
+ Học thuộc phần ghi nhớ SGK
Chuẩn bị cho tiết sau : Đọc và soạn bài “Mẹ tôi” theo câu hỏi SGK.
IV RÚT KINH NGHIỆM :