* Ý nghĩa của văn bản: Truyện kể về nguồn gốc dân tộc con Rồng cháu Tiên, ngợi ca nguồn gốc cao quí của dân tộc và ý nguyện đoàn kết gắn bó của dân tộc ta.?. Em hiểu như thế nào về chi t[r]
Trang 1TUẦN 1 BÀI 1 TIẾT 1,2
TRUYỀN THUYẾT
A – MỤC TIÊU :
1 Kiến thức : Hiểu được khái niệm thể loại truyền thuyết Hiểu được nội dung, ý nghĩa
của truyền thuyết “Con Rồng, cháu Tiên” và “Bánh chưng bánh giầy” Nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong tác phẩm thuộc thể loại truyền thuyết giai đoạn đầu Bóng dáng lịch sự thời kì dựng nước của dân tộc ta trong một tác phẩm văn học dân gian thời kì dựng nước
2 Kỹ năng : Đọc diễn cảm văn bản; nhận ra những sự việc chính của truyện; nhận ra một
số chi tiết tưởng tượng, kỳ ảo tiêu biểu của truyện
3 Thái độ : Tự hào về nguồn gốc; biết trân trọng truyền thống văn hoá của dân tộc
* Liên hệ học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh về việc đề cao truyền thống
đoàn kết giữa các dân tộc anh em và niềm tự hào về nguồn gốc con Rồng cháu Tiên
B- PHƯƠNG TIỆN : SGK, SGV, tranh minh hoạ, bảng phụ, băng nhạc(nếu có).
Chuẩn bị của thầy và trò :
- Thầy : Soạn giảng, tham khảo “Truyền thuyết Hùng Vương”; Tư tưởng Hồ Chí Minh;
Tranh vẽ về đền Hùng,về con Rồng cháu Tiên và hai thứ bánh +Bảng phụ
- Trò : Xem trước bài , tập đọc , kể , trả lời câu hỏi SGK.
C – TIẾN TRÌNH CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU :
3’
*HĐ1: ỔN ĐỊNH:
KIỂM TRA:
- Kiểm tra sĩ số lớp
- Hướng dẫn học sinh cách chuẩn bị tập sách, chuẩn bị bài, cách học bài , làm bài theo yêu cầu của bộ môn Ngữ văn
- Lớp trưởng báo cáo sĩ số
- HS ghi nhận và thực hiện
2’
*HĐ2 : GIỚI THIỆU
BÀI MỚI:
Trên thế giới,hầu như lịch sử các dân tộc đều bắt đầu bằng truyền thuyết về thời dựng nước Ở nước ta là truyền thuyết về thời vua Hùng Vậy ai là người sinh ra vua Hùng? Nguồn gốc dân tộc Việt Nam như thế nào?
Truyện “Con Rồng cháu Tiên” sẽ giúp ta hiểu điều đó
-HS lắng nghe
5
*HĐ3: ĐỌC
TÌM HIỂU CHÚ
THÍCH :
Hướng dẫn: Chậm, ngừng nghỉ
đúng lúc, nhấn mạnh động từ, tính
từ GV đọc mẫu đoạn 1, gọi 2 HS đọc đoạn còn lại ,
- GV nhận xét, uốn nắn
- Gọi HS trả lời chú thích: Ngư tinh, tập quán, Phong Châu
- HS lắng nghe để thực hiện +Theo dõi GV đọc,
+ Đọc tiếp nếu được gọi + HS theo dõi bạn đọc
HS trả lời độc lập dựa vào SKG
25’ *HĐ4:TÌM HIỂU VĂN
BẢN:
I – TÌM HIỂU CHUNG:
* Khái niệm truyền
- Gọi HS đọc chú thích() SGK tr.7
(?) Từ chú thích , hãy cho biết thể loại truyền thuyết có những đặc
- HS được gọi đứng dậy đọc
- Truyền thuyết là : + Loại truyện dân gian truyền miệng ,
Trang 2_ Loại truyện dân gian
truyền miệng,
_ Các nhân vật, sự kiện
có liên quan đến lịch sử
thời quá khứ
_ Có yếu tố kì ảo.
- Thể hiện thái độ và
cách đánh giá của nhân
dân đối với các nhân vật
và sự kiện lịch sử được
kể
II – PHÂN TÍCH VĂN
BẢN :
1 Giới thiệu nhân vật
Lạc Long Quân và Au
Cơ :
- Nguồn gốc cao quí,
-Hình dạng kì lạ đẹp đẽ,
- Việc làm lớn lao
2 Cuộc tình duyên kì lạ:
- Kết hợp hai dòng dõi
điểm nào cần chú ý ?
(?) Hãy tìm những chi tiết thể hiện tính chất kì lạ, đẹp đẽ , cao quí về nguồn gốc , hình dạng của Lạc Long Quân và Au Cơ
- Gọi HS giải thích từ “ Thần Nông”
(?) Từ các chi tiết trên, hãy rút ra kết luận chung về cách giới thiệu nhân vật trong truyện
(?) Việc kết duyên của Lạc Long Quân và Âu Cơ có gì kì lạ ?
(?) Cuộc tình duyên kỳ lạ này có ý nghĩa gì ?
(?) Việc sinh nở của Âu Cơ có gì kỳ lạ?
(?) Vậy chi tiết Âu Cơ sinh nở kỳ lạ
có ý nghĩa gì ? (?) Vì sao Lạc Long Quân quyết
+ Các nhân vật,sự kiện liên quan đến LS thời quá khứ ,
+ Có yếu tố tưởng tượng,kì ảo
+ Thể hiện thái độ và cách đánh giá của nhân dân đối
với các nhân vật và sự kiện lịch sử được kể
* HS trao đổi nhóm, cử đại diện phát biểu:
- Lạc Long Quân :
+ Là thần mình rồng , con trai Thần Long Nữ (Nguồn gốc là thần Rồng - cao quí ) Sống dưới nước , thỉnh thoảng sống trên cạn Sức khoẻ vô địch , có nhiều phép
lạ Bảo vệ dân,dạy dân cách trồng trọt,chăn nuôi,cách ăn
ở
- Âu Cơ: Nguồn gốc cao quí
thuộc dòng dõi tiên , họ Thần Nông, xinh đẹp tuyệt trần, thích du ngoạn nơi có hoa
thơm cỏ lạ
* HS trao đổi ,rút ra : + Nhân vật trong truyện có nguồn gốc cao quí ; hình dạng kì lạ , đẹp đẽ
- HS độc lập trả lời ;
- HS trả lời : + Sinh một bọc trăm trứng + Nở ra trăm con hồng hào, đẹp đẽ,không cần bú mớm
mà tự lớn ;khôi ngô, khoẻ mạnh như thần
Trang 3cao quí (Rồng + Tiên)
-> Suy tôn nguồn gốc
- Sinh một bọc trăm
trứng - nở ra trăm con
khôi ngô, khoẻ mạnh như
thần
=> Giải thích cội nguồn
=> Tự hào dân tộc
( dòng thần , thông minh
trí tuệ)
- Chia con:
+ Lên non
+ Xuống biển
=> Giải thích nguồn gốc
các dân tộc Việt Nam trên
khắp miền đất nước
=> Ý nguyện đoàn kết
thống nhất
định chia con ? Chia như thế nào ?
Để làm gì ?
(?) Ý nghĩa của chi tiết chia con?
(?) Theo truyện này thì người Việt Nam ta là con cháu của ai?
? Ai sinh ra các vua Hùng ?
(?) Em hiểu như thế nào về chi tiết tưởng tượng, kỳ ảo ? Dẫn chứng từ truyện
(?) Theo em , chi tiết tưởng tượng,
kỳ ảo có vai trò gì trong truyện ?
- Gọi HS đọc phần đọc thêm
- HS trả lời : Giải thích và tự hào về nguồn gốc dân tộc
* HS trao đổi , phát biểu : + Vì tính tình tập quán khác nhau nên chia con ,
+ Chia con : 50 con theo cha xuống biển 50 con theo
mẹ lên non ; chia nhau cai quản các phương
- Giải thích lý do các dân tộc Việt Nam sinh sống khắp nơi trên đất nước -> tinh thần đoàn kết dân tộc
- Là con cháu vua Hùng
* Lạc Long Quân +Âu Cơ
=> Người Việt Nam là con cháu của Rồng, Tiên
- Là chi tiết không có thật .VD:Thần mình rồng, nhiều
phép lạ; bọc trăm trứng
-Làm tăng sức hấp dẫn cho tác phẩm, tô đậm tính kỳ lạ,lớn lao, đẹp đẽ của nhân vật,sự kiện
- HS đọc
2’
* HĐ 5 : TỔNG
KẾT-GHI NHỚ
III – Tổng kết :
Ghi nhớ SGK tr 8
(học thuộc)
* Nghệ thuật:
- Sử dụng các yếu tố
tưởng tượng kì ảo,
- Xây dựng hình tượng
nhân vật mang dáng dấp
thần linh
* Ý nghĩa của văn bản:
Truyện kể về nguồn gốc
dân tộc con Rồng cháu
Tiên, ngợi ca nguồn gốc
cao quí của dân tộc và ý
nguyện đoàn kết gắn bó
của dân tộc ta
- Gọi HS đọc phần ghi nhớ SGK tr.8
- Yêu cầu HS học thuộc (?) Nghệ thuật đặc sắc của văn bản này là gì?
(?) Chi tiết nào trong truyện làm em thích nhất ?
? Từ những điều vừa tìm hiểu, em
hãy cho biết ý nghĩa nội dung của văn bản này
Hai HS lần lượt đọc ghi nhớ
- Yếu tố tưởng tượng kì ảo, nhân vật dáng dấp thần linh
- HS trả lời tự do
- Kể về nguồn gốc dân tộc, ngợi ca nguồn gốc cao quí của dân tộc và ý nguyện đoàn kết gắn bó của dân tộc ta
Trang 4* HĐ 6 : LUYỆN
TẬP-CỦNG CỐ-DẶN DÒ
IV- Luyện tập :
1 Bài tập 1 :
_Mường:Quả trứng nở ra
người
_Khơ mú::Quả bầu mẹ
_Bana :“ Kinh và Bana là
anh em “
2 Bài tập 2 :Kể diễn
cảm truyện vừa học
CỦNG CỐ :
DẶN DÒ:
- Cho HS tiến hành luyện tập
* BT1 : Tìm những truyện của dân
tộc khác ở Việt Nam cũng giải thích nguồn gốc dân tộc tương tự
truyện“Con Rồng , cháu Tiên “ Sự giống nhau ấy khẳng định điều gì ?
* BT2:Yêu cầu HS kể diễn cảm
bằng lời văn của mình , đúng cốt truyện ,chi tiết cơ bản
- GV nhận xét
? Truyện “ Con Rồng, cháu Tiên”
có ý nghĩa gì ? (?) Hãy nhắc lại câu nói của Bác Hồ khi đến thăm đền Hùng
- Học bài(ghi nhớ),làm bài tập
+Chuẩn bị :“ Bánh chưng , bánh giầy”
BT1: HS thảo luận : + Người Mường : Quả trứng
nở ra người +Người Khơ mú:Quả bầu mẹ + Người Ba na : Kinh và Bana là anh em
BT2:HS tự nguyện kể ,
HS khác nhận xét
- HS trả lời theo SGK
- “Các vua Hùng đã có công dựng nước ”
-HS lắng nghe , thực hiện