* Ghi nhí : - Trong v¨n b¶n thuyÕt minh ngoµi những phương pháp đã học, để bài văn thuyết minh được sinh động hấp dẫn, người ta vận dụng một số biện pháp nghệ thuật : kể , tự thuật, đối [r]
Trang 1
Ngày 16 tháng 08 năm 2009.
Tuần 1
Tiết 1- 2: Văn bản:
Phong cách Hồ Chí Minh
lê anh trà
A Mục tiêu cần đạt:
Giúp học sinh:
- Thấy vẻ đẹp trong phong cách Hồ Chí Minh là sự kết hợp hài hoà giữa truyền thống và hiện đại, dân tộc và nhân loại thanh cao và giản dị
B Chuẩn bị của thầy và trò:
việc của Bác trong khuôn viên Chủ Tịch Phủ
- Đọc sách : Bác Hồ , Con % - phong cách.
C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học.
* Giới thiệu bài mới:
- Hồ Chí Minh không chỉ là anh hùng dân tộc vĩ đại mà con là danh nhân văn hoá thế giới Bởi vậy , phong cách sống và làm việc của Bác Hồ không chỉ là phong
cách Hồ Chí Minh là gì? Đoạn trích /@ đây phần nào sẽ trả lời cho câu hỏi ấy
Hoạt động của học sinh &*+ sự
*+ % dẫn của giáo viên
Kết quả các hoạt động Nội dung kiến thức
cần đạt.
Hoạt động 1: (*+ % dẫn đọc và tìm
hiểu chung về văn bản.
- Giáo viên đọc đoạn 1,2 học sinh đọc
tiếp :
- Giáo viên nhận xét cách đọc
- Giáo viên kiểm tra một vài từ khó ở
chú thích
? Em hãy xác định thể loại của văn
bản?
? Theo em văn bản trên có thể chia
thành mấy đoạn? Nội dung của từng
đoạn?
I Tìm hiểu chung:
1 Đọc :giọng chậm rãi, bình tĩnh, khúc triết
2 :*; % thức biểu đạt:Thuyết minh
3 Thể loại: văn bản nhật dung thuộc chủ đề
: sự hội nhập với thế giới và giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc
4 Bố cục của văn bản: 3 đoạn
- Đoạn 1: Từ đầu rất hiện đại: Quá
trình hình thành phong cách văn hoá Hồ Chí Minh
- Đoạn 2:Tiếp hạ tắm ao : Những vẻ
đẹp cụ thể của phong cách sống và làm việc của Bác
-Đoạn 3: Còn lại: Bình luận và khẳng định ý
Trang 2Hoạt động 2: Hướng dẫn Đọc –Hiểu
văn bản
Học sinh đọc đoạn 1
? Đoạn văn đã khái quát vốn tri thức
vốn tri văn hoá ấy?
? Điều kì lạ nhất trong phong cách văn
hoá Hồ Chí Minh là gì? Vì sao có thể
Giáo viên: Sự đôc đáo, kì lạ nhất trong
phong cách văn hoá Hồ Chí Minh là
kết hợp hài hoà những phong cách
rất khác nhau, thống nhất trong một
quốc tế , vĩ đại và bình dị Một sự kết
hợp thống nhất và hài hoà bậc nhất
trong lịch sử, dân tộc từ J( đến nay
Học sinh đọc đoạn 2
? Lối sống rất bình dị, rất Việt Nam,
? Vì sao có thể nói lối sông của Bác Hồ
II Đọc –Hiểu văn bản
1 Con hoá Hồ Chí Minh.
- Vốn trí thức văn hoá của Chủ Tịch Hồ Chí Minh rất sâu rộng ( ít có vị lãnh tụ nào lại
am hiểu về các dân tộc, nhân dân thế giới ,
- Nhờ Bác đã dày công học tập , rèn luyện không ngừng suốt cuộc đời hoạt động cách mạng đầy gian truân
+ Đi nhiều nơi , tiếp xúc với nhiều nền văn các Châu lục á, Âu,Phi ,Mỹ
ngoài, -> Đó là công cụ giao tiếp quan trọng bậc nhất để tìm hiểu và giao ") với các dân tộc trên thế giới
+ Qua công việc, lao động mà học hỏi đến mức khá uyên thâm
+ Học trong mọi nơi, mọi lúc
+ Tiếp thu mọi cái đẹp, cái hay, phê phán những hạn chế tiêu cực
nhào nặn với cái gốc văn hoá dân tộc ở [K để trở thành một nhân cách rất Việt
2 Vẻ đẹp của phong cách Hồ Chí Minh thể hiện trong phong cách sống và lam việc của 1%*@.
- Có lối sống vô cùng giản dị:
+ Nơi ở, nơi làm việc đơn sơ
+ Trang phục hết sức giản dị
+ Ăn uống đạm bạc
Trang 3là sự kết hợp giữa giản dị và thanh cao?
Giáo viên đọc các câu thơ của Tố Hữu
ca ngợi về Bác:
"Mong lối mòn"
Giáo viên phân tích câu: "Thu tăm
ao" để thấy vẻ đẹp của cuộc sống gắn
với thú quê đạm bạc thanh cao
Học sinh đọc đoạn 3
? Nêu cảm nhận của em về những nét
đẹp phong cách Hồ Chí Minh
? Từ đó rút ra ý nghĩa cao đẹp của
phong cách Hồ Chí Minh là gì?
Hoạt động 3: (*+ % dẫn tổng kết và
luyện tập.
? Để làm nổi bật những vẻ đẹp và phẩm
chất cao quý của phong cách Hồ Chí
pháp nghệ thuật nào?
? Vậy qua bài học em thấy
những vẻ đẹp gì trong phong cách của
Hồ Chí Minh ?
thanh cao, sang trọng + Đây không phải la lối sống khắc khổ của
khó
+ Đây cũng không phải cách tự thần thánh hoá, tự làm cho khác đời , hơn đời
+ Đây là lối sống có văn hoá -> môt quan niệm thẩm mỹ , cái đẹp là sự giản dị tự nhiên
=> Nét đẹp của lối sống rất Việt Nam trong phong cách Hồ Chí Minh ( gợi cách sống của các vị hiền triết J( )
3 ý nghĩa phong cách Hồ Chí Minh
- Giống : các vị danh nho: không tự thần thánh hoá, tự làm khác cho đời, lập dị, mà là thẩm mỹ về lẽ sống
cộng sản lão thành, một vị Chủ Tịch [@ linh hồn dân tộc trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp, Mỹ, xây dựng chủ nghĩa xã hội
III Tổng kết :
1 Nghệ thuật :
- Kết hợp giữa kể chuyện, phân tích, bình luận
- Chọn lọc chi tiết tiêu biêủ
- So sánh các bậc danh nho J(
- Đối lập Z các phẩm chất
- Dẫn chứng thơ cổ , dùng từ HánViệt
2 Ghi nhớ : SGK
Hoạt động IV: (*+ % dẫn học ở nhà.
- Học sinh thảo luận các tình huống, biểu hiện của lối sống có văn hoá (thuộc chủ đề hội nhập và giữ gìn và phát huy bản sắc dân tộc)
- Soạn bài "Đấu tranh cho một thế giới vì hoà bình".
Trang 4
Ngày17 tháng 8 năm2008
Tiết 3 - Tiếng Việt:
các châm hội thoại.
A Mục tiêu cần đạt.
- Củng cố kiến thức đã học về hội thoại lớp 8
B Chuẩn bị của thầy trò.
- Giáo viên đọc, soạn bài, bảng phụ
- Giáo viên đọc các tài liệu liên quan đến bài dạy
- Học sinh đọc @ bài ở nhà
C Tiến trình tổ chức các hoat động dạy học.
* Giới thiệu bài:
- Giáo viên gợi cho học sinh nhớ lại khái niệm " hội thoại"
- Hội thoại nghĩa là nói chuyện với nhau nói đến hội thoại là nói đến giao tiếp
Tục ngữ có câu "Ăn không nên lời " nhằm chê những kẻ không biết ăn nói trong giao tiếp Văn minh ứng xử là một nét đẹp của nhân cách văn hoá "Học ăn học
thức, lịch sự )
* Bài mới:
Hoạt động I : Hình thành khái niệm
A*; % châm về =*O %.
Giáo viên cho học sinh đọc đoạn hội
thoại và trả lời câu hỏi ở sgk ( t8)
? Bơi nghĩa là gì ( di chuyển trong
của cơ thể)
? Vậy An hỏi "học bơi ở đâu" mà Ba
đáp ứng điều mà An muốn biết không?
I %&' châm về +&,.
* Ví dụ1:
- Câu trả lời của Ba không mang nội dung mà An cần biết
- Điều mà An cần biết là một địa điểm sông , hồ ,biển
Trang 5? Câu nói trong giao tiếp bao giờ cũng
cần truyền tải một nội dung nào đó
? Từ đó có thể rút ra bài học gì về giao
tiếp?
? Yêu cầu học sinh kể lại chuyện
" Lợn !)% áo mới"
? Vì sao truyện này lại gây KR
hỏi và cần trả lời ?
? Qua câu chuyện này theo em cần
phải tuân thủ yêu cầu gì khi giao tiếp ?
Giáo viên hệ thống hoá kiến thức
? Khi giao tiếp ta cần chú ý điều gì?
Học sinh đọc to ghi nhớ 1, Giáo viên
kết luận
Giáo viên liên hệ với tế :
Có thể xem bài tập làm văn là một văn
bản hội thoại giữa học sinh và giáo
viên Vì không đọc kĩ đề bài, nắm
đúng yêu cầu của đề nên nhiều em bị
phê là lan man , thừa ý , thiếu ý
Hoạt động II : Hình thành A*; %
châm khái niệm về chất.
Giáo viên cho học sinh đóng diễn lại
câu chuyện : "Quả bí khổng lồ"
? Truyện K này phê phán điều gì?
R[ vậy trong giao tiếp có điều gì cần
tránh?
? Nếu không biết chắc tuần sau lớp sẽ
không cắm trại thì em có thông báo
điều đó với các bạn không?
-> Khi nói , câu nói phải có nội dung
đúng với yêu cầu của giao tiếp, không nên nói ít hơn những gì mà giao tiếp
đòi hỏi
- Truyện này gây K vì các nhân vật nói nhiều hơn những gì cần nói
- Lẽ ra chỉ hỏi : + Bác có thấy con lợn nào chạy qua
đây không?
+ Nãy giờ tôi chẳng thấy con lợn nào chạy qua đây cả
->Trong giao tiếp không nên nói nhiều hơn những gì cần nói
*Ghi nhớ : SGK : Khi giao tiếp cần
chú ý : + Nói cho có nội dung
+ Nội dung lời nói phải đáp ứng đúng yêu cầu của cuộc giao tiếp ( không thừa , không thiếu)
II %&' châm về chất.
* Ví dụ: "Quả bí khổng lồ"
- Phê phán tính nói khoác
-> Trong giao tiếp không nên nói những điều mà mình không tin là đúng
sự thật
Trang 6Không biết chắc vì sao bạn mình nghỉ
học thì em nói với giáo viên : Bạn ấy
nghỉ học vì ốm không?
Giáo viên hệ thống hoá kiến thức:
Khi giao tiếp phải : nói đúng sự thật ,
không nên nghĩ một đằng , nói một
nẻo, nói thế này làm thế khác;
Đừng nói những điều gì mà mình tin là
không đúng hay không có bằng chứng
châm về chất trong hội thoại
chất
? Kể tên những câu chuyện thành ngữ ,
tục ngữ , từ ngữ chỉ cách nói liên quan
-> Đừng nói những điều mà mình không có bằng chứng xác thực
* Ghi nhớ : SGK : Học sinh đọc to ghi
nhớ
- Truyện : Con rắn vuông ; Đi mây về
gió
- Nói có sách mách có chứng,nói nhăng nói cuội, nói trạng, nói dối
Hoạt động III: (*+ % dẫn luyện tập
Bài tập 1: Giáo viên trờn
a, "Trâu ở nhà " -> thừa cụm từ : "nuôi ở nhà" Vì từ "gia súc" đã hàm chứa
nghĩa là thú nuôi trong nhà
b , " én có hai cánh " -> thừa "hai cánh " vì tất cả các loài chim đều có
hai cánh
Bài tập 2: Học sinh làm theo ba nhóm trình bày kết quả trên phiờu
Nhúm 1:
a, Nói có căn cứ chắc chắn là nói có sách , mách có chứng.
b, Nói sai sự thật một cách cố ý, nhằm che dấu điều gì đó là nói dối.
Nhóm 2:
c, Nói một cách hú hoạ , không có căn cứ là nói mò.
d, Nói nhảm nhí , vu vơ là nói nhăng nói cuội.
Nhóm 3: Nói khoác lác là nói trạng
về chất
Bài tập 3: Học sinh đọc và làm bài tập
Với câu “Rồi có nuôi
Bài tập 4:
a, Các từ ngữ:
Trang 7b, Các từ ngữ :
lại những điều đã trình bày
Hoạt động IV: (*+ % dẫn học ở nhà.
thoại
- Làm bài tập 5
- Ôn tập lại văn bản thuyết minh
- Đọc kĩ văn bản " Hạ Long - Đá và )!" Trả lời câu hỏi ở SGK trang 12.
Ngày 18 tháng8 năm2008
Tiết 4 - Tập làm văn:
sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh
A Mục tiêu cần đạt:
- Giúp học sinh sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh làm cho văn bản thuyết minh sinh động hấp dẫn
- Biết cách sử dụng một số biện pháp nghệ thuật vào văn bản thuyết minh
B Chuẩn bị của thầy trò:
- Giáo viên đọc bài , soạn bài , đọc các tài liệu có liên quan đến bài giảng
- Bảng phụ
-Phiếu học tập
- Học sinh chuẩn bị bài ( mục I ) ở nhà
C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học:
*Giới thiệu bài:
minh ở lớp 9 các em tiếp tục học kiểu văn bản này với một số yêu cầu cao hơn
*Bài mới:
Hoạt động I: Ôn tập lại kiến thức về
kiểu vản bản thuyết minh.
? Văn bản thuyết minh là gì?
? Đặc điểm chủ yếu của vản bản thuyết
minh là gì ?
I văn bản thuyết minh
- Là kiểu văn bản thông dụng trong mọi lĩnh vực đời sống nhằm củng cố tri thức khách quan về đặc điểm , tính chất ,
sự vật trong tự nhiên , xã hội
- Đặc điểm : Củng cố tri thức khách
Trang 8dùng đã học là gì?
Giáo viên cho học sinh phát biểu , học
sinh khác nhận xét Giáo viên kết luận
Hoạt động II: (*+ % dẫn tìm hiểu
việc sử dụng một số biện pháp nghệ
thuật trong văn bản thuyết minh
Cho 2 hoặc 3 học sinh đọc diễn cảm
văn bản ở SGK
? Bài văn thuyết minh vấn đề gì?
? Văn bản ấy có cung cấp vấn đề tri
dễ dàng thuyết minh bằng cách đo đếm,
liệt kê không?
? Vấn đề " Sự kì lạ của Hạ Long vô tận"
tác giả thuyết minh bằng cách
nào?
nhiều đảo , hang động lạ lùng) thì đã
nêu sự kì lạ của Hạ Long (R
? Vậy tác giả hiểu sự "kì lạ" này là gì?
Gạch /@ câu văn nêu khái quát sự kì
diệu của Hạ Long?
Câu: "Chính [@ 8 tâm hồn"
? Theo em tác giả đã sử dụng những
biện pháp nghệ thuật nào để giới thiệu
sự kì lạ của Hạ Long ? Dẫn chứng
minh hoạ?
nêu ví dụ , liệt kê, số liệu so sánh
II Sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh.
* Văn bản : “Hạ Long - Đá và )!”.
kì lạ của Hạ Long
- Sự kì lạ của Hạ Long thể hiện :
có tâm hồn "
nên sự di chuyển , di chuyển theo mọi cách
+ Nêu lên triết lý : Trên thế gian này chẳng có gì là vô tri cả cho đến cả Đá
- Sự kì lạ : Đá - [@ Hạ Long đem
đến cho du khách cảm giác thú vị : du khách có thể thả cho thuyền nổi trôi, hoặc buông theo dòng, hoặc trèo nhẹ, hoặc "@ nhanh, lúc nhanh , lúc dừng Trong lúc dạo chơi, du khách có cảm giác hình thù các đảo đang biến đổi ,kết hợp với ánh sáng, góc nhìn, các đảo đá Hạ Long biến thành một thế giới có hồn, một thập loại chúng sinh động
p[@ tạo sắc"
+ Khơi gợi cảm giác có thể có :đột nhiên, bỗng, bỗng nhiên, hoá thân
Trang 9-? Những biện pháp nghệ thuật ấy có tác
dụng gì cho văn bản thuyết minh này?
Giáo viên tiểu kết vấn đề
? Qua việc tìm hiểu vản bản : " Đá-
[@ - Hạ Long" em rút ra nhận xét gì?
Học sinh phát biểu - Giáo viên kết luận,
học sinh đọc to ghi nhớ
Hoạt động III: (*+ % dẫn luyện tập
> Dùng phép nhân hoá để tả các đảo đá (gọi chúng là thập loại chúng sinh, là hả trở về ) Tuỳ theo góc độ di
rọi vào đá, mà thiên nhiên tạo nên thế giới sống động, biến hoá đến lạ lùng
-> Tác dụng: Giới thiệu vịnh Hạ Long
sống có hồn->là một bài thơ văn xuôi mời gọi du khách đến với Hạ Long
* Ghi nhớ :
- Trong văn bản thuyết minh ngoài thuyết minh sinh động hấp dẫn, nghệ thuật : kể , tự thuật, đối thoại theo
- Khi sử dụng các biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh cần ") ý sử dụng thích hợp, tập trung làm nổi bật
III Luyện tập :
Bài tập1: Giáo viên cho học sinh đọc kĩ văn bản , sau đó thảo luận nhóm theo
câu hỏi ở SGK Kết quả thảo luận các nhóm trình bày vào giấy khổ to
( trong 7 phút) Sau đó các nhóm dán lên bảng
chiếu
khách quan về loài Ruồi
- Tính chất ấy thể hiện ở các điểm : tính chất chung về họ, giống, loài, về các tập tính sinh sống, sinh đẻ, đặc điểm cơ thể, củng cố các kiến thức chung đáng tin cậy về loài Ruồi, thức tỉnh ý thức giữ vệ sinh, phòng bệnh, ý thức diệt Ruồi
+ Định nghĩa: thuộc họ côn trùng
+ Phân loại: các loại Ruồi
+ Liệt kê : mắt "@ chân tiết ra chất dính
b, Bài thuyết minh này có một số nét đặc biệt sau :
Trang 10- Tác giả đã sử dụng các biện pháp nghệ thuật : kể chuyện, miêu tả, nhân hoá
c, Tác dụng biện pháp nghệ thuật làm cho văn bản trở nên sinh động , hấp dẫn,
Bài tập 2: (có thể làm ở nhà)
- Đoạn văn này nhằm nói về tập tính của chim cú /@ dạng ngộ nhận (định kiến) thời thơ ấu, sau lớn lên đi học có dịp nhận thức lại
- Biện pháp nghệ thuật : lấy ngộ nhận hồi nhỏ làm đầu mối câu chuyện
Hoạt động IV: (*+ % dẫn học bài ở nhà.
- Tìm các đoạn văn thuyết minh có sử dụng yếu tố nghệ thuật
- Soạn kĩ mục I bài : " Luyện tập thuyết minh" , mỗi nhóm một đề
* Yêu cầu : Nêu công dụng, cấu tạo, chủng loại, lịch sử, , biết vận dụng
một số biện pháp nghệ thuật làm cho văn bản sinh động, hấp dẫn
Ngày 19 tháng 8 năm2008
Tiết 5 - Tập làm văn
Luyện tập :
sử dụng một số biện pháp nghệ thuật
trong văn bản thuyết minh.
A Mục tiêu cần đạt :
- Ôn tập , củng cố, hình thức hoá các kiến thức về văn bản thuyết minh: nâng cao thông qua việc kết hợp với các biện pháp nghệ thuật
- Rèn luyện kĩ năng tổng hợp về văn bản thuyết minh
B Chuẩn bị của thầy trò:
- Giáo viên soạn bài , chuẩn bị các đoạn văn mẫu
- bảng phụ
- Học sinh làm việc theo 2 nhóm : soạn theo yêu cầu mục I -SGK
C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học.
Hoạt động I: Giáo viên kiểm tra việc
chuẩn bị ở nhà của học sinh.
Giáo viên kiểm tra, cho học sinh nhận
xét Giáo viên nhận xét nhắc nhở
Hoạt động II: Tổ chức cho học
sinh trình bày thảo luận một đề
I Chuẩn bị bài ở nhà
II Lập dàn ý:
...thoại
- Làm tập
- Ôn tập lại văn thuyết minh
- Đọc kĩ văn " Hạ Long - Đá )!" Trả lời câu hỏi SGK trang 12 .
Ngày 18 tháng8 năm2008
Tiết... bản.
- Giáo viên đọc đoạn 1, 2 học sinh đọc
tiếp :
- Giáo viên nhận xét cách đọc
- Giáo viên kiểm tra vài từ khó
chú thích
? Em xác định thể loại văn
bản?...
1 Nghệ thuật :
- Kết hợp kể chuyện, phân tích, bình luận
- Chọn lọc chi tiết tiêu biêủ
- So sánh bậc danh nho J(
- Đối lập Z phẩm chất
- Dẫn