Rút gọn như vậy làm cho cách nói của câu tục ngữ trở nên cô đọng, súc tích hơn, làm cho thông tin được nhanh hơn và có ý nhắc chung mọi người Bài tập 3 Vì : Cậu bé khi trả lời người khác[r]
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC HUYỆN ĐAM RÔNG.
TRƯỜNG THCS ĐẠM’RÔNG
Trang 2
TUẦN 20 Ngày soạn: 25/12/ 2009
Tiết 73 Ngày dạy: 28 /12/2009
Văn bản
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:Giúp hs.
1 Kiến thức:
- Hiểu sơ lược thế nào là tục ngữ, hiểu được nội dung, một số hình thức nghệ thuật ( kết cấu, nhịp điệu,
cách lập luận ) và ý nghĩa của các câu tục ngữ trong bài học
2.Kỹ năng:
- Thuộc lòng những câu tục ngữ trong văn bản
3.Thái độ:
- Hiểu về tục ngữ qua đó thêm yêu một thể loại văn học dân gian của dân tộc
B CHUẨN BỊ:
HS : Soạn bài theo hệ thống câu hỏi SGK
GV: Tìm thêm các câu tục ngữ trong kho tàng tục ngữ Việt Nam, Tài liệu liên quan, phiếu học tập
C TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1 Ổn định tổ chức: 7A1 7A2 7A3
2 Kiểm tra bài cũ ( Kiểm tra việc soạn bài của hs)
3 Bài mới : Tục ngữ là một thể loại văn học dân gian Nó được ví là kho báu kinh nghiệm và trí tuệ dân
gian, là “ Túi khôn vô tận” Tục ngữ là thể loại triết lí nhưng cũng là “cây đời xanh tươi “ Tiết học hôm
nay cô cùng các em tìm hiểu thể loại mới đó là tục ngữ Vậy tục ngữ là gì ? tục ngữ đúc kết được những
kinh nghiệm gì cho chúng ta
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ GHI BẢNG
* HOẠT ĐỘNG 1: Tìm hiểu Đọc- tiếp xúc văn
bản
? Thế nào là tục ngữ ?
- Gv đọc gọi hs đọc lại ( giọng điệu chậm rãi, rõ
ràng, chú ý các vần lưng, ngắt nhịp )
- Giải thích các từ khó
? Chia bố cục
HS :Thảo luận nhóm 2p
GV :hướng dẫn,gút
I Đọc- tiếp xúc văn bản :
1.Đọc văn bản
2.Tìm hiểu chú thích
* Từ khó
3.Bố cục
-2 phần : +phần 1 :4 câu đầu : (Tục nhữ về thiên nhiên) +phần 2 : 4 câu sau
(tục ngữ về LĐSX)
TỤC NGỮ VỀ THIÊN NHIÊN VÀ
LAO ĐỘNG SẢN XUẤT
Trang 3* HOẠT ĐỘNG 2: Tìm hiểu nội dung các câu
tục ngữ.
- Gọi hs đọc câu 1
? Nhận xét về vần, nhịp và các biện pháp nghệ
thuật trong câu tục ngữ ?
? Bài học rút ra từ ý nghĩa câu tục ngữ này là gì ?
(? Bài học đó được áp dụng như thế nào trong thực
tế ?
( giúp con người có ý thức chủ động sử dụng thời
gian , công việc vào thời điểm khác nhau )
- HS đọc câu 2
? Câu tục ngữ có mấy vế ? nêu nghĩa của từng vế
? Vậy nghĩa của cả câu là gì ?
HS :Suy nghĩ,trả lời
GV :Nhận xét,ghi bảng
? Trong thực tế đời sống, kinh nghiệm này được áp
dụng như thế nào ?
- Gọi hs đọc câu 3
? Câu tục ngữ này có mấy vế ? Nêu nghĩa của
từng vế
? Vậy nghĩa của cả câu tục ngữ này là gì ?
HS :Suy nghĩ,trả lời
GV :Nhận xét,ghi bảng
- Gọi hs đọc câu 4
? Nghĩa của câu tục ngữ thứ tư là gì ?
? Kinh nghiệm nào được rút ra từ hiện tượng kiến
bò tháng bảy này ?? Bài học thực tiễn từ kinh
nghiệm dân gian này là gì ?
- Vẫn phải lo đề phòng lũ lụt sau tháng bảy âm lịch
- Gọi hs đọc câu tục ngữ thứ 5
? Câu tục ngữ thứ 5 có mấy vế? Giải nghĩa từng vế
? Nghĩa của câu tục ngữ này là gì ?
- Mảnh đất nhỏ bằng 1 lượng vàng lớn
? Kinh nghiệm nào được đúc kết từ câu tục ngữ
này ?
? Bài học thực tế từ kinh nghiệm này là gì ?
- Giá trị và vai trò của đất đai đối với người nông
dân
HS :Suy nghĩ,trả lời
II Đọc- Tìm hiểu văn bản
1 Tục ngữ đúc rút kinh nghiệm từ thiên nhiên Câu 1 : Đêm tháng năm …
Ngày tháng mười …
- Vần lưng , phép đối , nói quá
Tháng 5 đêm ngắn, tháng 10 đêm dài – Giúp con người chủ động về thời gian , công việc trong những thời điểm khác nhau
Câu 2: Mau sao thì nắng, vắng sao thì mưa
Đêm sao dày dự báo ngày hôm sau sẽ nắng, đêm không sao báo hiệu ngày hôm sau sẽ mưa
=> Nắm trước thời tiết để chủ động công việc
Câu 3 :Ráng mỡ gà, có nhà thì giữ
Khi chân trời xuất hiện sắc màu vàng thì phải coi giữ nhà ( sắp có bão)
Câu 4 : Tháng 7 kiến bò , chỉ lo lại lụt
Kiến ra nhiều vào tháng 7 âm lịch sẽ còn lụt nữa – vẫn phải lo đề phòng lũ lụt sau tháng bảy âm lịch
2 Tục ngữ về lao động sx Câu 5: Tấc đất , tấc vàng
đất quí hơn vàng –giá trị của đất đôi vơí đời sống lao động sx của con người nông dân
Câu 6 :Nhất canh trì , nhị canh viên , tam canh
điền
Nuôi cá có lãi nhất , rồi đến làm vườn , rồi làm ruộng – muốn làm giàu,cần đến phát triển thuỷ sản
Câu 7 :
Nhất nước , nhì phân , tam cần , tứ giống
Trong nghề làm ruộng, cần đảm bảo đủ 4 yếu
tố thì lúa tốt, mùa màng bội thu
Câu 8: Nhất thì , nhì thục
Trang 4GV :Nhận xét,ghi bảng.
- Cho hs đọc câu 6
? Kinh nghiệm lao động sx được rút ra ở đây là gì
? Bài học từ kinh nghiệm đó là gì ?
HS :Suy nghĩ,trả lời
GV :Nhận xét
? Trong thực tế, bài học này được áp dụng ntn? (
HSTLN)
- Nghề nuôi tôm cá ở nước ta ngày càng được đầu
tư phát triển, thu lợi nhuận lớn
- Hs đọc câu 7
? Theo dõi câu tục ngữ cho biết các chữ nhất, nhì,
tam, tứ có nghĩa gì ? từ đó nêu nghĩa của cả câu ? (
HSTLN)
? Kinh nghiệm trồng trọt được đúc kết từ câu tục
ngữ này là gì ? (nghề trồng lúa cần đủ bốn yếu tố )
? Bài học kinh nghiệm này là gì ?
-trong nghề làm ruộng , đảm bảo đủ bốn yếu tố thì
lúa tốt mùa màng bội thu
Hs đọc câu 8
? Nêu nghĩa của câu tục ngữ này ?
? Kinh nghiệm được đúc kết từ câu tục ngữ này là
gì ?
- Trong trồng trọt ,cần đảm bảo 2 yếu tố thời vụ và
đất đai
? Kinh nghiệm này đi vào thực tế nông nghiệm ở
nước ta ntn? ( lịch gieo cấy đúng thời vụ , cải tạo
đất sau mỗi vụ )
* HOẠT ĐỘNG 3.Tìm hiểu ghi nhớ.
Thứ nhất là thời vụ, thứ 2 là đất canh tác – trong trồng trọt phải đủ 2 yếu tố thời vụ và đất đai
III Ghi nhớ : sgk
IV Luyện tập
- Hướng dẫn hs sưu tầm các câu tục ngữ
Trang 54 Củng cố-dặn dò : - Trình bày lại tiêu chuẩn, yêu cầu của tục ngữ ? Tục ngữ là gì ?
- Học phần ghi nhớ và 8 bài tục ngữ Soạn bài “ Chương trình địa phương phần
Văn và TLV”
5 Rút kinh nghiệm:………
………
………
********************************************************************
Trang 6TUẦN 20 Ngày soạn: 25/12/ 2009
Tiết 74 Ngày dạy: 28 /12/2009 Văn và tập làm văn
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:Giúp hs.
1 Kiến thức:
- Biết cách sưu tầm ca dao, tục ngữ theo chủ đề và bước đầu biết chọn lọc, sắp xếp, tìm hiểu ý nghĩa của
chúng
2 Kỹ năng.
- Sưu tầm, phân loại các thể loại văn học dân gian
3 Thái độ.
-Tăng thêm hiểu biết và tình cảm gắn bó với địa phương quê hương mình
B CHUẨN BỊ:
- Sưu tầm ca dao, dân ca, tục ngữ lưu hành ở địa phương
C.Tiến trình lên lớp
1 Ổn định tổ chức : 7A1 7A2 7A3
2 Kiểm tra bài cũ : Đọc thuộc lòng và nêu nội dung ý nghĩa của 3 câu tục ngữ về thiên nhiên.?
3 Bài mới : để làm phong phú thể về thể loại tục ngữ thì tiết học hôm nay,cô cùng các em vào bài mới “
Chương trình địa phương” phần văn và tập làm văn
Yêu cầu
- Sưu tầm ca dao, dân ca, tục ngữ lưu hành ở địa phương, đặc biệt là những câu nói về địa phương mình
- Mỗi em sưu tầm khoảng 20 câu
- Thời hạn nộp sau 1 tuần
Đối tượng sưu tầm đó là ca dao, dân ca, tục ngữ
? Vậy em hiểu ca dao – dân ca là gì ?
- Ca dao là lời thơ của dân ca
- Dân ca là những sáng tác kết hợp lời với nhạc
? Tục ngữ là gì ?
- Tục ngữ là những câu nói dân gian ngắn gọn, ổn định, có nhịp điệu, hình ảnh, thể hiện những kinh
nghiệm của nhân dân về mọi mặt, được nhân dân vận dụng, suy nghĩ vào lời ăn tiếng nói hằng ngày
4 Củng cố-dặn dò.
-Gv nhận xét về kết quả sưu tầm
-Soạn bài tiếp theo “ Tìm hiểu chung về văn nghị luận”
CHƯƠNG TRÌNH ĐỊA PHƯƠNG PHẦN VĂN VÀ TẬP LÀM VĂN
Trang 75 Rút kinh nghiệm: ……….
………
………
………
********************************************************************
Trang 8TUẦN 20 Ngày soạn: 26/12/ 2009
Tiết 75 Ngày dạy: 30 /12/2009 Văn và tập làm văn
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:Giúp hs.
1.Kiến thức:
- Hiểu được nhu cầu nghị luận trong đời sống và đặc điểm chung của vb nghị luận
2.Kỹ năng:
- Tìm hiểu, phân tích các lí lẽ trong văn nghị luận
3.Thái độ:
- Thấy được tầm quan trọng của thể loại văn nghị luận
B CHUẨN BỊ:
HS : học bài, soạn bài theo hệ thống câu hỏi Xem lại như thế nào là văn tự sự, biểu cảm, miêu tả
GV: Tìm hiểu lại văn biểu cảm, tự sự, miêu tả Hệ thống câu hỏi, phiếu học tập
*Dự kiến khả năng tích hợp : Phần văn qua vb Tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất
C TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1 Ổn định tổ chức: 7A1 7A2 7A3
2 Kiểm tra bài cũ : Kiểm tra việc soạn bài của hs
3 Bài mới : Văn nghị luận là 1 trong những kiểu văn bản quan trọng trong đời sống xã hội của con người,
có vai trò rèn luyện tư duy, năng lực biểu đạt những quan niệm, tư tưởng sâu sắc trước đời sống Vậy văn
nghị luận là gì ? khi nào chúng ta có nhu cầu nghị luận ? Tiết học này, sẽ trả lời cho câu hỏi đó
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ GHI BẢNG
HOẠT ĐỘNG 1.Tìm hiểu Nhu cầu nghị luận
? Trong cuộc sống hàng ngày, em có thường gặp
các vấn đề và câu hỏi kiểu như: Vì sao em đi học
hoặc vì sao con người cần phải có bạn bè không ?
- Rất thường gặp
? Em hãy nêu một số câu hỏi khác về những vấn
đề tương tự ?
-Vì sao em thích đọc sách ?
-Vì sao em thích xem phim?
- Làm thế nào để học giỏi môn ngữ văn ?
I.Nhu cầu nghị luận.
* Văn bản: “ Chống nạn thất học “ của HCM
- Mục đích Bác viết bài này là chống giặc dốt , đối tượng Bác hướng tới là quốc dân VN – toàn thể nhân dân VN
- Luận điểm: Một trong những công việc phải thực
hiện cấp tốc lúc này là: nâng cao dân trí
+ Những câu mang luận điểm đó
- Chính sách ngu dân của thực dân pháp đã làm cho hầu hết người VN mù chữ
TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN NGHỊ LUẬN
Trang 9? Gặp các vấn đề và câu hỏi loại đó, em có thể trả
lời bằng các kiểu vb đã học như kể chuyện, miêu
tả, biểu cảm hay không ? Vì sao ? ( HSTL)
- Không thể vì: Tự sự là thuật lại, kể câu chuyện
dù đời thường hay tưởng tượng, dù hấp dẫn, sinh
động đến đâu cũng mang tính cụ thể – hình ảnh,
vẫn chưa có sức thuyết phục
- Miêu tả là dựng chân dung cảnh, người, vật, sự
vật,
sinh hoạt cũng tương tự như tự sự
- Biểu cảm đánh giá đã ít nhiều cần dùng lí lẽ, lập
luận nhưng chủ yếu vẫn là cảm xúc, tình cảm, tâm
trạng mang nặng tính chủ quan và cảm tính nên
cũng không có khả năng giải quyết các vấn đề trên
1 cách thấu đáo
? Để trả lời những câu hỏi như thế, hằng ngày trên
báo chí, qua đài phát thanh, truyền hình, em
thường gặp những kiểu vb nào? Hãy kể tên một vài
kiểu vb mà em biết ?
-bình luận , xã luận , bình luận thời sự , bình luận
thể thao , các mục nghiên cứu , phê bình , hội thảo
khoa học …
*Hoạt động 2: - Hs đọc vb “ Chống nạn thất
học “ của HCM
? Bác viết bài này nhằm mục đích gì ? Bác viết cho
ai đọc, ai thực hiện ? để thực hiện mục đích ấy , bài
viết nêu những ý kiến như thế nào ? Những ý kiến
ấy diễn đạt thành những luận điểm nào? Tìm
những câu văn mang luận điểm đó ? ( HSTLN)
? Để ý kiến có sức thuyết phục, bài viết đã nêu
lên lí lẽ nào ? Hãy liệt kê các lí lẽ ấy ?
? Tác giả có thể thực hiện mục đích của mình bằng
văn kể chuyện, miêu tả, biểu cảm hay không ?
? Vâỵ em hiểu thế nào là văn nghị luận ?
( ghi nhớ sgk)
- GV: Như vậy văn nghị luận tồn tại khắp nơi
- Phải biết đọc, biết viết chữ quốc ngữ thì mới có kiến thức để tham gia xd tổ quốc
- Làm cách nào để nhanh chóng biết chữ quốc ngữ
? những điều kịên tiến hành công việc
II.Thế nào là văn nghị luận
Là văn được viết và nhằm xác lập cho người đọc,
người nghe 1 tư tưởng, quan điểm nào đó Muốn thế, văn nghị luận phải có luận điểm rõ
ràng, có lí lẽ, dẫn chứng có sức thuyết phục
* Ghi nhớ: sgk/9
Trang 10
4 Củng cố-dặn dò.:
-Trong cuộc sống ta thường gặp văn nghị luận dưới dạng nào ? Văn nghị luận là gì ?
- Học kĩ ghi nhớ Tìm thêm 1 số tư liệu mà bài tập 3 yêu cầu
- Soạn bài mới “ tục ngữ về con người và xã hội”
5 Rút kinh nghiệm: ………
………
………
………
****************************************************************
Trang 11TUẦN 20 Ngày soạn: 27/12/ 2009
Tiết 76 Ngày dạy: 30 /12/2009 Văn và tập làm văn
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:Gúp hs.
1.Kiến thức:
- Hiểu được nhu cầu nghị luận trong đời sống và đặc điểm chung của vb nghị luận
2.Kỹ năng:
- Tìm hiểu, phân tích các lí lẽ trong văn nghị luận
3.Thái độ:
- Thấy được tầm quan trọng của thể loại văn nghị luận
B CHUẨN BỊ:
HS : học bài, soạn bài theo hệ thống câu hỏi Xem lại như thế nào là văn tự sự, biểu cảm, miêu tả
GV: Tìm hiểu lại văn biểu cảm, tự sự, miêu tả Hệ thống câu hỏi, phiếu học tập
*Dự kiến khả năng tích hợp : Phần văn qua văn bản: Tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất
C.TIẾN TRÌNH LÊN LỚP.
1 Ổn định tổ chức: 7A1 7A2 7A3
2 Kiểm tra bài cũ :Kiểm tra việc soạn bài của hs
3 Bài mới:
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ GHI BẢNG
*HOẠT ĐỘNG 1: Thực hiện phần luyện tập
- HS đọc phần luyện tập bài tập 1
- Thảo Luận nhóm câu hỏi sgk
Bài tập 2 : Bố cục của vb trên
Bài văn này chỉ có bố cục 2 phần
+ Phần 1 : từ đầu đến nguy hiểm
+ Phần hai phần còn lại
? Bài tập 2 yêu cầu điều gì ? (HSTLN)
- Bài tập 4 HS đọc vb Biển Hồ
? Vb đó tự sự hay nghị luận ?
Bài tập 4 : đây là bài văn nghị luận viết theo lối
III Luyện tập
1, Bài tập 1
- Đây là 1 bài văn nghị luận vì nhan đề là 1 ý kiến , một luận điểm Mở bài là nghị luận kết bài là nghị luận, Thân bài trình bày những thói quen xấu cần loại bỏ Bài viết gọn
+ Ý kiến đề xuất của tác giả: cần chống lại những
thói quen xấu và tạo ra những thói quen tốt trong
đời sống xã hội
+ ý kiến đó được thể hiện bằng những câu sau : có thói quen tốt và thói quen xấu có người biết phân
TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN NGHỊ LUẬN (tiếp theo)
Trang 12- GV: Hai cái hồ có ý nghĩa tượng trưng, từ hai cái
hồ mà nghĩ tới hai cách sống của con ngư ời
*Hoạt động 2: Thực hiện phần bài tập 3 ở nhà
- Gv hướng dẫn khuyến khích học sinh sưu tầm
bài, đoạn văn nghị luận ngắn trên báo chí - Thói quen xấu: hút thuốc là, hay cáu giận, mất trật tự, gạt tàn thuốc bừa bãi ra cả nhà, vứt rác bừa
bãi ( ăn chuối xong là vứt toẹt cái vỏ ra cửa, ra đường …) những nơi khuất, nơi công cộng, rác đâỳ rẫy, ném bừa chai , cốc vỡ ra đường rất nguy hiểm
+ Bài viết này nhằm giải quyết vấn đề có trong thực tế khắp cả nước ta Chúng ta tán thành với ý kiến trong bài viết vì những ý kiến giải thích của tác giả nêu đều đúng đắn , cụ thể ốt xấu… nhưng
đã thành thói quen …xã hội
2.Bài tâp 2.
4 Củng cố-dặn dò:
-Trong cuộc sống ta thường gặp văn nghị luận dưới dạng nào ? Văn nghị luận là gì ?
-Soạn bài mới “ tục ngữ về con người và xh”
5 R út kinh nghiệm: ………
………
********************************************************
Trang 13TUẦN 21 Ngày soạn: 2 /1/ 2010
Tiết 77 Ngày dạy: 5/ 1 /2010
Văn bản.
A.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Giúp Hs:
1 Kiến thức: Hiểu nội dung ý nghĩa và 1 số hình thức diễn đạt ( so sánh , ẩn dụ , nghĩa đen, nghĩa bóng )
của những câu tục ngữ trong bài học
2.Kỹ năng Đọc thuộc lòng những câu tục ngữ trong văn bản.
3.Thái độ.: Dưới hình thức những nhận xét , lời khuyên nhủ , tục ngữ truyền đạt rất nhiều bài học bổ ích
vô giá
- Qua đó chúng ta đúc rút đư ợc nhiều kinh ngh ệm cho bản thân
B CHUẨN BỊ:
HS : học bài , soạn bài theo hệ thống câu hỏi sgk
GV: Đọc trước bài, tìm thêm nhiều câu tục ngữ tương tự, tài liệu liên quan, phiếu thảo luận
*Tích hợp: Phần TLV qua vb Đặc điểm của văn nghị luận và Đề văn nghị luận và việc lập ý cho bài
văn nghị luận ; Tiếng việt qua bài Rút gọn câu
C TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1 ổn định tổ chức : 7A1 7A2 7A3
2 Kiểm tra bài cũ : Đọc 8 câu tục ngữ trong bài “ tục ngữ về thiên nhiên và lao động sx” Theo em câu
nào hay nhất , sâu sắc nhất ? Vì sao ?
3 Bài mới
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ GHI BẢNG
*HOẠT ĐỘNG 1: Đọc – Tìm hiểu văn bản
- Gv đọc sau đó gọi hs đọc ( Chú ý vần lưng , 2 câu
lục bát thứ 9 Giọng đọc rõ, chậm )
- Giải thích từ khó ( chú thích sgk)
? Về nội dung có thể chia vb này thành mấy nhóm
? ? Nêu nội dung từng nhóm ?
? Tại sao 3 nhóm trên vẫn có thể hợp thành 1 vb
như trong sgk?
- Gọi hs đọc câu tục ngữ thứ nhất
? Nghĩa của câu tục ngữ này là gì ? (sự hiện diện
I Đọc – Tiếp xúc văn bản
1 Đọc văn bản
2 Tìm hiểu chú thích
3 Bố cục : 3 phần
II Đọc – hiểu văn bản
a Kinh nghiệm về bài học phẩm chất con người Câu 1: Một mặt người ….
- Vần lưng , so sánh, nhận hoá
=> Đề cao giá trị con người so với mọi thứ của cải , người quí hơn của gấp nhiều lần
TỤC NGỮ VỀ CON NGƯỜI VÀ XÃ HỘI