khí phách của Sơn Tinh là biểu tượng sinh động cho chiến công của người ViÖt cæ chèng b·o lôt s«ng §µ vµ sông Hồng Kỳ tích dựng nước của c¸c vua Hïng * Thủy Tinh : là hiện tượng mưa to[r]
Trang 1Tổ Khoa học Xã hội
Ngày soạn: tháng năm 2009
Ngày dạy: tháng năm 2009
Tuần 3 Tiết : 9 Sơn tinh thủy tinh
<Truyền thuyết >
I Mục tiêu bài học:
* Kiến thức cần đạt: Giúp học sinh:
- Hiểu được nội dung, ý nghĩa, một số yếu tố nghệ thuật tiêu biểu của truyện Sơn Tinh, Thủy Tinh Kể lại được câu chuyện
*Kĩ năng cần rèn:kỹ năng phân tích đặc điểm tự sự, kỹ năng nghe, nói, đọc, viết
Rèn kỹ năng vận dụng liên tưởng, tưởng tượng sáng tạo để tập kể chuyện sáng tạo theo cốt truyện dân gian
* Giáo dục tư tưởng:Giáo dục ý thức phòng chống thiên tai bảo vệ cuộc sống.
II.Trọng tâm của bài: tìm hiểu chi tiết
III.Chuẩn bị
*Giáo viên: Giáo án, đọc các tài liệu có liên quan đến bài, tranh minh hoạ
*Học sinh: Soạn bài trước ở nhà
IV Tiến trình bài dạy:
A/Kiểm tra bài cũ (4’) Kể sáng tạo truyện ‘Thánh Gióng’ Nhận xét kết chuyện ?
B/Bài mới (36’)
1.Vào bài (1’) GV treo tranh : ? Bức tranh phản ánh điều gì?
Hàng năm, nhân dân Việt Nam chúng ta phải đối mặt với mùa mưa bão lũ lụt, lũ lụt như là thủy – hỏa đạo tặc hung dữ, khủng khiếp Để tồn tại, chúng ta phải tìm mọi cách sống, chiến đấu, chiến thắng giặc nước
Cuộc chiến đấu trường kỳ, gian chuân ấy đã được thần thoại hóa trong truyền thuyết
"Sơn tinh, Thủy tinh"
2.Nội dung bài dạy (35’)
Tg
05’
25’
Hoạt động của Thầy và trò Hoạt động 1: Hướng dẫn tìm hiểu
chung
Yêu cầu học sinh nhắc lại khái niệm
truyền thuyết
Hoạt động 2: Hướng dẫn đọc hiểu
văn bản
Gv hướng dẫn học sinh đọc – cho
học sinh đọc từng đoạn- gv sửa
Yêu cầu học sinh đọc một số từ khó
trong phần chú thích
Nội dung kiến thức
I Đọc tìm hiểu chung
1 Khái niệm truyền thuyết
2 Truyền thuyết Sơn Tinh Thuỷ Tinh
ra đời vào thời Hùng Vương thứ 18
II Đọc tìm hiểu chi tiết
1.Đọc tìm hiểu từ khó
*Đọc:
-Đọc chậm rãi ở đoạn đầu, nhanh gấp
ở đoạn sau
Đoạn cuối kể chậm, bình tĩnh
*Từ khó:
- Cồn : dải đất (cát) nổi lên giữa sông
hoặc bờ biển
- Ván : mâm
Trang 2Tổ Khoa học Xã hội
? Theo em VB có đại ý như thế nào ?
? Vậy em có thể chia Vb thành mấy
đoạn ? ND của mỗi đoạn ?
? Truyện được gắn với thời đại nào
trong lịch sử Việt Nam
Hoạt động 3: Hướng dẫn tìm hiểu
chi tiết
? Điều kiện chọn rể của nhà vua là
gì ? Em có nhận xét gì về điều kiện
ấy ?
? Tại sao vua Hùng lại chọn lễ vật
toàn là ở trên rừng, có lợi cho Sơn
Tinh ? Điều đó có ý nghĩa gì ?
? Trước lời thách cưới của Vua
Hùng, Thủy Tinh có phản ứng gì ?
? Câu chuyện diễn biến tiếp theo như
thế nào ?
- Nẹp : Cặp (hai, đôi)
2.Đại ý :Giải thích hiện tượng lũ lụt xảy ra ở đồng bằng Bắc bộ, nhằm phản ánh ước mơ của người Việt cổ trong việc chế ngự thiên tai
3 Bố cục:
a) Mở truyện Hùng vương thứ 18 kén rể b) Thân truyện
- Vua Hùng ra điều kiện kén rể
- Sơn Tinh, Thủy Tinh cầu hôn : Sơn Tinh đến trước được vợ Thủy Tinh
đến sau đành về không, nổi giận, quyết gây chiến trả hờn
- Trận quyết chiến giữa 2 thần c) Kết truyện
Cuộc chiến vẫn tiếp tục hàng năm
* Truyện được gắn với thời đại các vua Hùng
4.Tìm hiểu chi tiết:
a Vua Hùng kén rể
- Kén rể bằng cách thi tài dâng lễ vật sớm lễ vật vừa trang nghiêm, giản dị, truyền thống vừa quý hiếm,
kỳ lạ Ai hoàn thành sớm, mang đến sớm là thắng vua thiên vị tạo
điều kiện thuận lợi cho Sơn Tinh thể hiện thái độ của người Việt cổ :
lũ lụt là kẻ thù, chỉ đem lại tai họa, rừng núi là ích lợi, bạn bè, ân nhân
- Rõ ràng Thủy Tinh bị bất lợi, nhưng chàng vẫn quyết trổ tài đấu với Sơn tinh
b Cuộc chiến đấu giữa 2 thần
* Thủy Tinh đến chậm, mất Mỵ Nương nổi giận, nổi ghen quyết
đánh Sơn Tinh để cướp Mỵ Nương
- Thủy Tinh đã dâng nước gây dông bão kỳ ảo hóa cảnh lũ lụt thường xảy ra ở vùng Đồng bằng
Trang 3Tổ Khoa học Xã hội
? Kết thúc truyện phản ánh sự thật
gì ? Về nghệ thuật nó gợi cho em
cảm xúc gì ?
- Bức tranh hoành tráng vừa hiện
thực, vừa giàu chất thơ, khẳng định
sức mạnh của con người trước thiên
nhiên hoang dã Đắp đê ngăn lũ là
một chiến công vĩ đại của nhân dân
ta trong thời kỳ lịch sử, đã được thần
thoại hóa.
? Em hãy phát biểu về ý nghĩa tượng
trưng của các nhân vật ?
? Theo em câu chuyện có những ý
nghĩa gì ?
HS thảo luận trả lời
GV nhận xét bổ sung
sông Hồng hàng năm Hiện tượng tự nhiên, khách quan đã được giải thích một cách ngây thơ mà lý thú
* Sơn Tinh : không hề run sợ, chống
cự kiên cường, quyết liệt, càng đánh càng mạnh, Thủy Tinh buộc phải rút lui
Thể hiện cuộc chiến đấu giằng
co, khó phân thắng bại thể hiện quyết tâm bền bỉ, sẵn sàng đối phó kịp thời và nhất định chiến thắng bão
lũ của nhân dân ta
* Sơn Tinh là lực lượng cư dân Việt cổ đắp đê chống lũ lụt, là ước mơ chiến thắng thiên tai của người xưa được hình tượng hóa, tài năng, khí phách của Sơn Tinh là biểu tượng sinh động cho chiến công của người Việt cổ chống bão lụt sông Đà và sông Hồng Kỳ tích dựng nước của các vua Hùng
* Thủy Tinh : là hiện tượng mưa
to, bão lụt ghê gớm hàng năm được hình tượng hóa Sức nước, hiện tượng bão lụt đã trở thành kẻ thù hung dữ, truyền kiếp của Sơn Tinh
c ý nghĩa truyện
- Cách giải thích độc đáo, nghệ thuật hiện tượng mưa lũ lụt ở Miền Bắc nước ta mang tính chu kỳ năm/lần, qua tính ghen tuông dai dẳng của con người – thần nước
- Thể hiện sức mạnh, ước mơ chế ngự bão lụt của người Việt cổ
- Suy tôn, ca ngợi công lao dựng nước của các vua Hùng và của người Việt cổ
- Bởi vậy kiên cường, bền bỉ chống
Trang 4Tổ Khoa học Xã hội
05’ ? Câu chuyện để lại trong em những
ấn tượng gì về ND và nghệ thuật ?
Yêu cầu học sinh đọc ghi nhớ sgk
lũ bão để sống, tồn tại và phát triển là
lẽ sống tất yếu của con người nơi
đây
5 - Tổng kết
a.Nghệ thuật:
- Miêu tả sinh động hấp dẫn
- Trí tưởng tượng phong phú, độc đáo b.Nội dung:
- Ghi nhớ sgk
C.Luyện tập(3’) ? Văn bản này có mấy sự việc ? - Có 7 sự việc
Hãy giải trình bày lại các sự việc đó ?
D.Củng cố(1’) Kể tóm tắt lại câu chuyện ?
E.Hướng dẫn về nhà(1’)
- Học bài và làm các bài tập sbt
- Soạn và xem trước bài " Sự tích Hồ Gươm"