- Câu 7: Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học... Trong trườnghợp này, giữa các vế câu cần có dấu phẩy, dấu chấm phÈy hoÆc [r]
Trang 1Lop6.net
Trang 2Câu 1: Nói giảm nói tránh:
Kiểm tra bài cũ
A là biện pháp tu từ làm tăng, làm mạnh lên một đặc
trưng tích cực nào đó của một đối tượng đư ợc nói đến
B là một biện pháp tu từ trong đó người ta thay tên gọi
một đối tượng bằng sự mô tả những dấu hiệu của nó
C là một biện pháp tu từ phóng đại mức độ, qui mô, tính chất của sự vật, hiện tượng .
D là một biện pháp tu từ dùng cách diễn đạt tế nhị uyển
Trang 3Kiểm tra bài cũ
Chọn đáp án bằng cách khoanh tròn vào
đầu chữ cái của câu trả lời đúng nhất.
Câu 2: Câu nào sau đây sử dụng biện
pháp nói giảm nói tránh?
A.Thôi mẹ cầm cũng được (Thanh Tịnh)
B.Mợ dạo này phát tài lắm, có như dạo
trước đâu (Nguyên Hồng)
C.Bác trai đã khá rồi chứ?( Ngô Tất Tố)
Lop6.net
Trang 6Kiểu cấu tạo câu Câu cụ thể
Bài 3: Trình bày kết quả phân tích ở hai bước trên vào bảng theo mẫu sau:
Buổi sáng hôm ấy, một buổi sáng đầy sương thu và gió lạnh, mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đư ờng dài và hẹp.
Câu có 1 cụm C-V
Câu có 2 hoặc nhiều
cụm C-V
Cụm C-V nhỏ nằm trong cụm C-V lớn
-Tôi quên sao đư ợc những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi cũng như mấy cành hoa mỉm cười giữa bầu trời quang đãng.
Cụm C-V không bao chứa nhau.
-Cảnh vât chung quanh tôi đều thay đổi về chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học
Trang 74.Dựa vào những kiến thức đã học ở lớp dưới , hãy cho biết câu nào trong những câu trên là câu đơn, câu nào là câu ghép?
*Câu đơn:Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh , mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đư ờng làng dài và hẹp.
*Câu ghép:
1.Tôi quên thế nào đư ợc những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi như mấy cành hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng.
2.Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi,vì chính lòng tôi đang có
sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học.
-> Câu ghép là những câu do hai hoặc nhiều cụm C-V không bao chứa nhau tạo thành Mỗi cụm C-V đư ợc gọi là một vế câu.
Lop6.net
Trang 8Bµi 11 – TiÕt 42: C©u ghÐp
I.§Æc ®iÓm cña c©u ghÐp.
1 VÝ dô SGK trang 111.
2 Ghi nhí 1 SGK trang 112.
II C¸ch nèi c¸c vÕ c©u.
1 VÝ dô SGK trang 112.
Trang 91.Tìm thêm các câu ghép trong đoạn trích ở mục I
2 Trong mỗi câu ghép, các vế câu đư ợc nối với nhau bằng cách nào?
• Các câu ghép còn lại trong đoạn trích ở mục I:
- Câu 1: Hằng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đư ờng rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc, lòng tôi lại nao nức những kỉ niệm mơn man của buổi tựu trường
- Câu 7: Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang
có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học.
-> Các vế câu (1), vế (2) và vế (3) trong câu (7) không dùng từ nối Trong trường hợp này, giữa các vế câu cần có dấu phẩy, dấu chấm
phẩy hoặc dấu hai chấm.
Lop6.net
Trang 10- Câu 3: Những ý tưởng ấy tôi chưa lần nào ghi lên giấy, vì hồi ấy tôi
không biết ghi và ngày nay tôi không nhớ hết.
- Câu 6: Con đư ờng lần này tôi đã quen đi lại lắm lần, nhưng lần này
tự nhiên thấy lạ.
- Câu 7: Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang
có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học.
->Các vế trong câu (3) và (6) nối với nhau bằng quan hệ từ (vì, nhưng).
Vế (1) và vế (2) trong câu (7) nối với nhau bằng quan hệ từ (vì ).
=> Nối bằng một quan hệ từ.
Trang 114 Những câu ghép dưới đây các vế câu nối với nhau bằng các từ như
thế nào?
- Vì môi trườngVì sống của nhân loại ngày càng bị đe doạ nên nhiều nướcnên
đã tham giâ vào hoạt động “Một ngày không dùng bao bì ni lông”?
-> Nối bằng một cặp quan hệ từ.
- Rừng càng bị phá, tài nguyên càngcàng cạn kiệt.
- Cây đư ợc trồng nhiều ở đâu thì đồi núi ở đấyđâu ấy đư ợc phủ xanh.
- Cô giáo chưa đặt câu hỏi Hồng đã giơ tay phát biểu đã
-> Nối bằng phó từ, đại từ hay chỉ từ thường đi đôi với nhau ( cặp từ hô ứng).
Lop6.net
Trang 12H? Dựa vào những ví dụ trên và kiến thức đã học, hãy cho biết có mấy cách nối các vế câu trong câu ghép
* Có hai cách nối các vế câu:
- Dùng những từ có tác dụng nối Cụ thể:
+ Nối bằng một quan hệ từ;
+ Nối bằng một cặp quan hệ từ;
+ Nối bằng một cặp phó từ, đại từ hay chỉ từ thường đi đôi với nhau (cặp từ hô ứng).
- Không dùng từ nối: Trong trường hợp này, giữa các vế câu cần có dấu phẩy, dấu chấm phẩy hoặc dấu hai chấm.
Trang 13Bµi 11 – TiÕt 42: C©u ghÐp
I.§Æc ®iÓm cña c©u ghÐp.
1 VÝ dô SGK trang 111.
2 Ghi nhí, 1 SGK, trang 112.
II C¸ch nèi c¸c vÕ c©u.
1 VÝ dô SGK trang 112.
2 Ghi nhí 2, SGK, trang 112.
III LuyÖn tËp.
Lop6.net
Trang 141.Tìm câu ghép trong các đoạn trích dưới đây Cho biết trong mỗi
câu ghép, các vế câu đư ợc nối với nhau bằng những cách nào.
a, Dần buông chị ra, đi con! Dần ngoan lắm nhỉ? U van Dần, u lạy dầndần! Dần hãy để
cho chị đi với u, đừng giữ chị nữa Chị con có đi,u mới có tiền nộp sưu , thầy Dần mới
đư ợc về với Dần chứ! Sáng ngày người ta đánh trói thầy Dần như thế,Dần có thương không
không Nếu Dần không buông chị ra, chốc nữa ông lí vào đây, ông ấy trói nốt cả u,
trói nốt cả Dần nữa đấy.
(Ngô Tất Tố, Tắt đèn)
a, Dần buông chị ra, đi con! Dần ngoan lắm nhỉ? U van Dần, u lạy dần! Dần hãy để cho chị đi với u, đừng giữ chị nữa Chị con có đi, u mới có tiền nộp sưu , thầy Dần mới
đư ợc về với Dần chứ! Sáng ngày người ta đánh trói thầy Dần như thế, Dần có thương không Nếu Dần không buông chị ra, chốc nữa ông lí vào đây, ông ấy trói nốt cả u,
trói nốt cả Dần nữa đấy.
(Ngô Tất Tố, Tắt đèn)
-> Các vế câu đư ợc nối với nhau bằng những cách không dùng từ nối,
Trang 15b Cô tôi chưa dứt câu, cổ họng tôi đã nghẹn ứ khóc không ra tiếng Gía những cổ tục đã đày đoạ mẹ tôi là một vật như hòn đá hay cục thuỷ tinh, đầu mẩu gỗ, tôi quyết vồ ngay lấy mà cắn, mà nhai, mà nghiến cho kì nát vụn mới thôi.
(Ngô Tất Tố, Tắt đèn)
b Cô tôi chưa dứt câu, cổ họng tôi đã nghẹn ứ khóc không ra tiếngtiếng.
Gía những cổ tục đã đày đoạ mẹ tôi là một vật như hòn đá hay cục thuỷ tinh, đầu mẩu gỗ, tôi quyết vồ ngay lấy mà cắn, mà nhai, mà nghiến cho kì nát vụn mới thôi.
(Ngô Tất Tố, Tắt đèn)
-> Các vế câu đư ợc nối với nhau bằng những cách không dùng từ nối,
giữa các vế câu có dấu phẩy
Lop6.net
Trang 16c Rồi hai con mắt long lanh của cô tôi chằm chặp đưa nhìn tôi Tôi lại im lặng cúi đầu xuống đất: lòng tôi càng thắt lại, khoé mắt tôi đã cay cay
(Nguyên Hồng, Những ngày thơ ấu)
c Rồi hai con mắt long lanh của cô tôi chằm chặp đưa nhìn tôi Tôi lại im lặng cúi đầu xuống đất: lòng tôi càng thắt lại, khoé mắt tôi đã cay cay (Nguyên Hồng, Những ngày thơ ấu)
d.Một hôm,cô tôi phàn nàn việc ấy với Binh Tư.Binh tư là một người láng
giềng khác của tôi Hắn làm nghề ăn trộm nên vốn không ưa lão Hạc bởi vì lão lương thiện quá Hắn bĩu môi bảo:
- Lão làm bộ đấy (Nam Cao, Lão Hạc)
d.Một hôm,cô tôi phàn nàn việc ấy với Binh Tư.Binh tư là một người láng
giềng khác của tôi Hắn làm nghề ăn trộm nên vốn không ưa lão Hạc
bởi vì lão lương thiện quá Hắn bĩu môi bảo:
- Lão làm bộ đấy! (Nam Cao, Lão Hạc)
-> Câu (c), (d) không dùng từ nối Câu (c) giữa các vế câu có dấu phẩy.
Trang 172.Với mỗi cặp quan hệ từ dưới đây, hãy đặt một câu ghép.
*Nhóm1: a) vì … nên… ( hoặc
bởi vì…cho nên…;sở dĩ…là vì…)
- Vì trời mưa nên đư ờng lụt lội.
*Nhóm2: b) nếu … thì … ( hoặc hễ
… thì …; giá … thì…)
-Nếu trời nắng thì tôi đi bơi.
*Nhóm3: c) tuy … nhưng ( hoặc
mặc dù … nhưng …)
*Nhóm1: d) không những … mà (hoặc không chỉ…mà; chẳng những … mà)
còn hiền.
Lop6.net
Trang 183.Chuyển những câu ghép em vừa đặt đư ợc thành những câu
ghép mới bằng một trong hai cách sau:
a) Bỏ bớt một quan hệ từ b) Đảo trật tự các câu
- Vì trời mưa nên đư ờng lụt lội.
- Trời mưa nên đư ờng lụt lội
-Nếu trời nắng thì tôi đi bơi.
- Trời nắng thì tôi đi bơi.
- Không những Mi học giỏi mà
Mi còn hiền.
- Mi hiền mà Mi học giỏi.
Trang 19Trò chơi tiếp sức
ai đặt được nhiều câu?
4 Đặt câu ghép với mỗi cặp từ hô ứng dưới đây:
*Tổ 1: a) … vừa … đã … (hoặc … mới … đã …; … chưa … đã…)
*Tổ 2: b) … đâu … đấy … (hoặc … nào … nấy; … sao … vậy…)
*Tổ 3: c) … càng … càng…
Lop6.net
Trang 205 Viết một đoạn văn ngắn về một trong các đề tài sau ( trong đoạn văn có sử dụng ít nhất một câu ghép):
a) Thay đổi thói quen sử dụng bao bì ni lông.
Sử dụng bao bì ni lông có hại cho môi trường và sức khoẻ con người
vì vậy chúng ta hãy thay đổi thói quen sử dụng bao bì ni lông Chúng
ta không sử dụng bao bì ni lông khi không cần thiết Chúng ta hãy sử dụng các túi đựng không bằng ni lông mà chúng ta dùng giấy, lá, để gói thực phẩm Các bạn hãy dùng những hiểu biết của mình về tác hại của việc sử dụng bao bì ni lông để gia đình, bạn bè và chúng ta cùng nhau tìm ra giải pháp cho vấn đề không sử dụng bao bì ni lông.