+GV ở chương truyện” TLM” có thể thấy chất trữ tình thấm đượm ở nội dung câu chuyện được kể ,những cảm xúc căm giận ,xót xa, và yêu thương đếu thống nhất đến cao độ và ở cách thể hiện q[r]
Trang 1Tuần 2 Ngày soạn :
Tiết 5 Ngày dạy:
Bài 2 TRONG LÒNG MẸ
(Trích Những ngày thơ ấu )
I- Mục Tiêu : Giúp HS
-Hiểu được tính cách đáng thương và nỗi đau tinh thần của n/v chú bé Hồng , cảm nhận được tình yêu thương mãnh liệt của chú bé đối với mẹ
-Bước đầu hiểu được văn hồi kí và đặc sắc của thể văn nàyqua ngòi bút Nguyên Hồng : Thấm đượm chất trữ tình ,lời văn tự truyện chân thành ,giàu sức truyền cảm
- Biết thơng cảm, chia sẻ với những người cĩ số phận bất hạnh
II-Chuẩn bị :
1-GV : Tham khảo sgk và sgv soạn giáo án
2-HS : Tìm hiểu bài theo hướng dẫn của GV
III-Tiến trình tiết dạy :
1-Ổn định : (1’)
2-KTBC : (5’)
-Cảm nhận được tâm trạng hồi hộp ,cảm giác bỡ ngỡ của n/v “tôi “ ở buổi tựu trường đầu tiên trong đời
?
3-Bài mới :
a-Giới thiệu bài : ( 1’) “Trong lòng mẹ “ trích “Những ngày thơ ấu “ của Nguyên Hồng cho ta thấy tình
cảnh đáng thương và nỗi đau tinh thần của nhân vật chú bé Hồng ,tình yêu thương của chú bé đối với mẹ
b-Giảng bài mới :
10’ * HĐ1:
-GV cho HS đọc phần chú thích sgk
-Em hiểu gì về nhà văn Nguyên Hồng ?
+Nguyên Hồng là nhà văn lớn của VN hiện
đại Ông là t/giả của tiểu thuyết “Bỉ vỏ “ bộ
tiểu thuyết dài “Cửa biển “ (4 tập ) , các tập
thơ “Trời xanh “ ,” Sông núi quê hương “
-Đọc phần tóm tắt của tập hồi kí “Những ngày
thơ ấu “, nêu nội dung chính của tập hồi kí ấy ?
Tập hồi kí gồm những chưong nào ? và đoạn
trích “Trong lòng mẹ thuộc chương mấy “ ?
+GV giảng :Thời thơ ấu trải nhiều đắng cay đã
trở thành nguồn cảm hứng cho tiểu thuyết –
hồi kí tự tryuện cảm động “Những ngày thơ ấu
“(1938-1940) của Nguyên Hồng Tác phẩm
gồm 9 chương
mỗi chương kể 1 kỉ niệm sâu sắc Đoạn trích
“TLM” là tên người biên soạn đặt thuộc
chương 4 của t/phẩm
-Em hiểu thế nào tiểu thuyết tự tuyện ?
(truyện kết hợp giữa các kiểu văn bản kể
chuyện –miêu tả –biểu cảm nhân vật kể
chuyện xưng tôi , ngôi thứ nhất chính là t/giả
+HS đọc tìm hiểu t/giả
Tìm hiểu nội dung tập hồi kí và xuất xứ
“Trong lòng mẹ”
+HS nêu đặc điểm của tiểu thuyết tự truyện +HS đọc và tìm hiểu từ khó
I-Đọc tìm hiểu chung :
1-Tác giả :Nguyên Hồng
(1918-1982) ,tên thật là Nguyễn Nguyên Hồng ,quê t/phố Nam
Định,sống chủ yếu ở Hải Phòng là một trong những nhà văn lớn hiện đại
2-Tác phẩm :
“Trong lòng mẹ “trích từ tập hồi kí “Những ngày
tơ ấu” của Nguyên Hồng
Trang 225’
kể chuyện đời mình một cách trung thực và
chân thành
-GV hướng dẫn HS đọc tìm hiểu từ khó sgk (
y/cầu đọc chậm ,t/cảm chú ý từ ngữ ,hình ảnh
thể hiện cảm xúc thay đổi của n/v Tôi
-HS đọc các từ ngữ khó giải thích sgk
-So với bố cục, mạch truyện và cách kể
chuyện “TLM” có gì giống khác bài “Tôi đi
học “ ? (2VB đều kể tả theo trình tự thời gian
,trong hồi tưởng ,nhớ lại kí ức tuổi thơ ,kể tả
biểu hiện cảm xúc kết hợp Khác “Tôi đi học
“,truyện liền mạch trong khoảng th/gian ngắt
quãng,”buổi sáng đầu tiên đến trường “ Bài
“TLM” truyện không liền mạch ngắn về t/gian
vài ngày khi chưa gặp và khi gặp mẹ )
-Theo em có thể chia đoạn trích làm mấy đoạn
, nêu ý từng đoạn ?
+GV : Đ1 từ đầu “…đến chứ “cuộc trò chuyện
với bà cô
Đ2 : còn lại :cuộc gặp gỡ giữa 2 mẹ con bé
Hồng
-Đoạn truyện kể về ai ? Kể về việc gì ? ( kể về
bé Hồng , một cậu bé bất hạnh sớm mồ côi cha
, xa lìa mẹ phải ở với bà cô khắc nghiệt )
* HĐ 2 : HD HS tìm hiểu bài
- Kể tóm tắt đoạn đầu của truyện Nhắc lại ý
chính của đoạn
-GV cho HS nhận xét , GVkết luận
-Mở đầu truyện , em có nhận xét gì về cảnh
ngộ của bé Hồng ? ( mồ côi cha , mẹnghèo
túng phải xa phương cầu thực ), cảnh ngộ ấy
tạo nên thân phận bé Hồng ntn? ( cô độc , đau
khổ , luôn khao khát tình thương mẹ )
-Theo dõi , cuộc đối thoại giữa bà cô và bé
Hồng , hãy cho biết : “ n/v bà cô có quan hệ
ntn với bé Hồng ” ? N/v người cô hiện lên qua
các chi tiết , lời nói điển hình Hãy liệt kê các
chi tiết ấy
+ GV : quan hệ ruột thịt ; “ cô tôi gọi tôi đến …
chơi với mẹ mầy không Sao lại không vào ?
Mày dại quá , thăm em bé chứ “
- Vì sao lúc Hồng cảm nhận trong lời hói
đếnnhững ý nghĩ cay độc những rắp tâm tanh
bẩn ? (vì trong lời nói của người cô chứa đựng
sự giả dối mỉa mai , hắt hủi thậm chí độc ác
dành cho người mẹ đáng thương của bé Hồng )
-Những lời lẽ của người cô lời nói nào cay độc
nhất ?Vì sao ?
+So sánh sự giống và khác nhau giữa 2 bài
“Tôi đi học “và bài
“TLM” về cách kể chuyện
+HS tìm bố cục sau đó quan sát VD có ghi phần bố cục
+xác định nội dung của đoạn trích
+kể tóm tắt doạn đầu truyện cuộc gặp gỡ bà cô với bé Hồng
+HS cảm nhận được thân phận của bé Hồng
+xác định mối quan hệ của bé Hồng với bà cô,sau đó liệt kê 1 số chi tiết trong lời nói bà cô với bé Hồng
3- Bố cục :
2 phần
II- Đọc hiểu văn bản:
1-Cuộc đối thoại giữa bà cô và bé Hồng
+Bà cô : -cười hỏi …vào Thanh Hoá …
-Mợ mày phát tài lắm -bế em bé nữa chứ
hẹp hòi ,tàn nhẫn
Trang 3-Trong cuộc đối thoại này bé Hồng đã bộc lộ
những cảm xúc và suy nghĩ gì ? Hãy tìm những
chi tiết bộc lộ cảm nghĩ của bế đối với người
cô ?
+Hồng nhận ra những ý nghĩ cay đọc trong
giọng nói và trên nét mặt khi cười rất kịch của
bà cô Nhắc đến mẹ tôi , cô tôi …gieo rắc
những hoài nghi để …khinh miệt và ruồng rẫy
mẹ tôi “, “Hai tiếng em bé “…xoắn vào tâm
can …ý cô tôi muốn “giá những cổ tục đày đoạ
mẹ tôi là vật hoá đá ,cục thủy tinh ,đầu mẫu gỗ
vồ ,cắn ,nhai ,…nghiến nát vụn “
-Ở đây phương thức biểu đạt nào được vận
dụng ? Tác dụng của phương thức biểu đạt này
là gì ? (p/thức biểu cảm bộc lộ trực tiếp và gợi
cảm trạng thái tâm hồn đau đớn của bé Hồng )
-Có thể hiểu gì về bé Hồng từ trạng thái tâm
hồn đó ? (Hồng cô độc bị hắt hủi ,Nhưng tâm
hồn vẫn trong sáng tràn ngập tình thương yêu
đối với mẹ Em căm hờn cái xấu xa độc ác )
-Cảm xúc của em khi đọc những tâm sự đó của
bé Hồng ? (cho HS TL )
-Khi kể về cuộc đối thoại của người cô với bé
Hồng , tác giả đã sử dụng nghệ thuật tương
phản nào ? Nhận xét ý nghĩa của phép t/phản
ấy ?
+GV : Đặt 2 tính cách trái ngược nhau tính
cách hẹp hòi tàn nhẫn của bà cô với t/cách
trong sáng ,giàu tình yêu thương của Hồng
Người đọc càng yêu thương quí mến Hồng ,
càng căm tức bà cô độc ác Nghệ thuật t/phản
này làm bật lên tính cách tàn nhẫn của người
cô Khẳng định tình mẫu tử trong sáng ,cao cả
của bé Hồng ,bà cô là người lạnh lùng độc ác
,thâm hiểm
-Theo em h/ảnh bà cô các em được hiểu là ai
trong xã hội cũ lúc bấy giờ ?
HĐ 3: Củng cố GV chốt nội dung tiết 1 +HS phân tích và lí giải cảm nhận của bé Hồng về bà cô +HS phát hiện và phân tích +Phát hiện và phân tích cảm xúc của bé Hòng trước tâm địa của bà cô +Xác định phương thức biểu đạt và tác dụng của nó +HS cảm nhận đuợc tâm hồn và nỗi đau đón củabé Hồng trước sự tàn ác của bà cô +HS t/l và tự bộc lộ +HS phát hiện ra NT sử dụng và phân tích HS liên hệ n/v bà cô với cả bộ mặt thật của x/h cũ lúc bấy giờ +Bé Hồng : -cô độc ,bị hắt hủi -tâm hồn vẫn trong sáng tràn đầy tình yêu thương đối với mẹ -căm hờn cái xấu xa độc ác +Bà cô > < Hồng 4-Dăn dị : (3’) *Về nhà :Đọc và kể tóm tắt đoạn “Trong lòng mẹ “ Sau đó đọc và tìm hiểu phần 2 “Cuộc gặp gỡ giữa hai mẹ con bé Hồng” V-Rút kinh nghiệm và bổ sung : ………
………
………
………
Trang 4Tiết 6 Ngày dạy:
Bài 2 TRONG LÒNG MẸ (tt)
(Trích Những ngày thơ ấu )
I- Mục Tiêu : Giúp HS
-Hiểu được tính cách đáng thương và nỗi đau tinh thần của n/v chú bé Hồng , cảm nhận được tình yêu thương mãnh liệt của chú bé đối với mẹ
-Bước đầu hiểu được văn hồi kí và đặc sắc của thể văn nàyqua ngòi bút Nguyên Hồng : Thấm đượm chất trữ tình ,lời văn tự truyện chân thành ,giàu sức truyền cảm
- Biết thơng cảm, chia sẻ với những người cĩ số phận bất hạnh
II-Chuẩn bị :
1-GV : Tham khảo sgk và sgv soạn giáo án
2-HS : Tìm hiểu bài theo hướng dẫn của GV
III-Tiến trình tiết dạy :
1-Ổn định : (1’)
- Nắm sĩ số, kiểm tra vệ sinh
2-KTBC : Khơng thực hiên
3-Bài mới :
a-Giới thiệu bài : ( 1’)
Tình yêu thương của chú bé đối với mẹ ntn ta đi tìm hiểu phần 2
b-Giảng bài mới :
25’ * HĐ 1 : HD HS tìm hiểu bài (tt)
-GV cho HS đọc đoạn 2 và nêu ý chính của
đoạn
-Cho biết h/ảnh người mẹ của brs Hồng hiện
lên qua các chio tiết nào ?
-Ở đây, n/v người mẹ được kể qua cái nhìn và
cảm xúc tràn ngập yêu thương của người con ,
Điều đó có tác dụng gì ? (hình ảnh người mẹ
hiện lên cụ thể ,sinh động ,gần gũi ,hoàn hảo
,bộc lộ tình yêu thương quí trọng mẹ )
-Em có nhận xét gì về người mẹ của bé Hồng ?
(người mẹ yêu con ,đẹp đẽ ,cạn đảm vượt lên
trên mọi lời mai mỉa cay độc của người cô )
-Trong phần VB này t/cảm của bé Hồng trực
tiếp bộc lộ ntn ? Những cảm xúc đó biểu hiện
t/cảm gì đối với mẹ ?
+Tiếng gọi “Mợ ơi ! Mợ ơi ! …Hành động thở
hồng hộc ,trán đẫm mồ hôi ,trèo lên xe ríu cả
chân … đầu ngã vào cánh tay mẹ …cảm giác
ấm áp …mơn man khắp da thịt xúc cảm …phải
bé lại lăn vào lòng người mẹ mẹ vuốt ve gãi
rơm ở sống lưng …mới thấy người mẹ có một sự
êm dịu vô cùng ”
-Hãy nhận xết về phương thức biểu đạt của
+HS đọc và nhắc lại ý của đ2
+phát hiện và các chi tiết về h/ảnh về người mẹ bé Hồng và phân tích
+Nhận xét về nv người mẹ của bé Hồng +phát hiện các chi tiết và phân tích t/cảm của bé Hồng với người mẹ nhất là khi chú bé nằm trong lòng mẹ
+HS nhận xết về
II- Đọc hiểu văn bản:
(tt) 2- Bé Hồøng và người mẹ :
-Người mẹ yêu thương con ,đẹp đẽ ,can đảm ,kiêu hãnh vượt lên trên lời mỉa mai của bà cô
+Tình cảm bé Hồng : -Mợ ơi ! Mợ ơi !
….tiếng gọi -thở hổn hển -trèo lên xe -ríu cả chân -đùi áp đùi mẹ …ấm áp mơn man khắp da thịt
hánh động-Phải bé lại mới thấy người mẹ có một sự êm dịu vô cùng
cảm xúc
Trang 55’
những đoạn văn trên ? và tác dụng của phương
thức biểu đạt đó ? (biểu cảm trực tiếp có
t/dụng thể hiện xúc động lòng người ,khêu gợi
xúc cảm ở người đọc )
-Nêu cẩm nghĩ của em về n/v bé Hồng từ
những biểu hiện tình cảm đó ? (nội taam sâu
sắc ,yêu mẹ mãnh liệt ,khát khao yêu thương )
-Qua đoạn trích “TLM” ,hãy chứng minh ràng
văn Nguyên Hồng giàu chất trữ tình ?
+GV ở chương truyện” TLM” có thể thấy chất
trữ tình thấm đượm ở nội dung câu chuyện
được kể ,những cảm xúc căm giận ,xót xa, và
yêu thương đếu thống nhất đến cao độ và ở
cách thể hiện ( qua giọng điệu ,lời văn ) của
t/giả Cụ thể về tình huống và nội dung câu
chuyện ,hoàn cảnh đáng thương của chú bé
Hồng ,câu chuyện về người mẹ phải âm thầm
chịu đựng nhiều cay đắng , nhiều thành kiến
độc ác ; lòng y/thương cứ dâng trào lên trong
lòng chú bé Hồng dòng cảm xúc phong phú
của chú bé làm người đọc xót xa hơn khi gặp
nhiều tuổi cực ,lòng căm giận sâu sắc ,quyết
liệt ,tình yêu thương nồng nàn thống thiết
.Cách thể hiện giữa kể với biểu cảm ,các hình
ảnh thể hiện tâm trạng ,các so sánh giàu sức
gợi cảm Lời văn đầy cảm xúc
HĐ 2: Tổng kết nội dung và nghệ thuật văn bản
-Qua văn bản trích giảng ,em hiểu thế nào là
hồi kí ? (hồi kí là 1 thể kí trong đó người viết
kể lại những sự việc ,cảm xúc mà chính mình
đã trải qua đã chứng kiến )
-Có nhà ng/cứu nhận định : “Là nhà văn của
phụ nữ và nhi đồng Nên hiểu ntn về nhận định
đó ?qua đoạn trích hãy chứng minh nhận định
trên
-Hãy nhận xét về nội dung và NT qua đoạn
trích ? (GV tổng kết )
HĐ 3: Củng cố
-Đọc phần ghi nhớ sgk
-Có thể đọc thấy từ văn bản “Trong lòng mẹ
“,bài ca thiêng liêng của tình mẫu tử Em có
đồng cảm với nhận xét này không ? vì sao ?
phương thức biểu đạt ,trong đoạn văn và nêu t/dụng
+Chứng minh văn của
NH giàu chất trữ trình qua các đoạn trích
+HS TL về thể loại hồi
kí
+Tự chứng minh nhận định của nhà nghiên cứu
+HS nêu ngắn gọn về nội dung và NT sau khi đã phân tích
sung sướng hạnh phúc khi được nằm trong lòng mẹ
IV-Tổng kết : (sgk)
4 Dặn dị : (3’)
*Về nhà : -Đọc và kể tóm tắt đoạn “Trong lòng mẹ”, học bài
-Đọc và kể tóm tắt “ Tắt đèn “soạn bài theo câu hỏi sgk
V-Rút kinh nghiệm và bổ sung :
………
Tiết 7 Ngày dạy:
Trang 6Bài 2 TRƯỜNG TỪ VỰNG
I-Mục tiêu: Giúp HS :
-Hiểu được thế nào là trường từ vựng , biét xác lập các trường từ vựng đơn giản
-Bước đàu hiểu được mối liên quan giữa trường từ vựng với các hiện tượng ngôn ngữ đã học như đồng nghĩa ,trái nghĩa ,ẩn dụ ,hoán dụ , nhân hoá ,
-Luyện tập trường từ vựng trong văn viết
II- Chuẩn bị :
1-GV : Tham khảo sgk và sgv soạn giáo án Bảng phụ
2-HS : Tìm hiểu bài qua các hệ thống bài tập sgk
II- Hoạt động dạy học :
1- Ổn định : (1’)
- Nắm sĩ số, kiểm tra vệ sinh
2-KTBC : (5’)
-Từ ngữ tiếng Việt có những nghĩa nào ? Nêu cụ thể ?
-Em hiểu ntn về một từ có thể coi là nghĩa rộng (nghĩa khái quát hơn ) ,một từ ntn là một từ có nghĩa hẹp hơn ( ít khái quát hơn )
3-Bài mới :
a- Giới thiệu bài (1’) Từ t/Việt rất phong phú ,khi nói về một sự vaatj ,hay hoạt động nào đó thì người ta
có thể dùng hàng loạt từ ngữ có nét nghĩa giống nhau ,hoặc gần nhau Các từ ngữ này nằm trong 1
trường từ vựng Vậy “Trường từ vựng là gì “ ? Các em tìm hiểu ở tiết học hôm nay
b-Giảng bài mới :
7’
6’
* HĐ1: Gọi HS đọc đoạn văn sgk (b / phụ ) chú ý
các từ in đậm trong đoạn văn trích có nết chung
nào về nghĩa ? (gv gợi : các từ in đậm dùng để chỉ
đối tương là người hay vật ? Tại sao em biết được
điều đó ? nét chung về nghĩa của nhóm từ trên là gì
? )
GV: các từ chỉ người vì các từ ấy đều nằm trong
những câu văn cụ thể ,có ý nghĩa xác định Nét
chung về ngiã của các nhóm từ trên là : chỉ bộ
phận cơ thể của con người
-Nếu tập hợp các từ in đậm trên thành một nhóm từ
,thì chúng ta có một trường từ vựng Vậy theo em
,”Trường từ vựng là gì ?
+HS trả lời GV kết luận
*Bài tập nhanh :Cho nhóm từ cao ,thấp ,lùn, lòng
khòng ,lêu nghêu, gầy ,béo ,xác ve… Nếu dùng các
tù trên để miêu tả người thì trường từ vựng của
nhóm từ là gì ? (chỉ hình dáng của con ngưòi )
*HĐ2: GV hướng dẫn HS tìm hiểu các bậc trường
từ vựng và tác dụng của cách chuyển trường từ
vựng
-Hãy đọc mục a,b (sgk) , trưòng từ vựng “mắt “ có
thể bao gồm trường từ vựng nhỏ nào ? cho VD ?
Trong một trường từ vựng ,có thể tập hợp những từ
có nhiều trường từ vựng khác nhau không ? Ví dụ
+GV giảng : các trường từ vựng “mắt” ,bộ phận
của mắt : lòng đen ,con ngơi ,lông mày ,hoạt động
của mắt :ngó ,trông ,liếc …
-HS đọc và quan sát đoạn văn trong sgk (bảng phụ ) và phân tích các từ in đậm trong đoạn văn để tìm nét chung của nhóm từ ấy
HS nêu khái niệm trường từ vựng
-Xác định các từ trên thuộc nhóm từ vựng nào
-HS quan sát VD 2 a,bvà tìm các nhóm của trường từ vựng khác nhau –nhóm lớn ,nhỏ và phân tích -HS nêu được các bậc của trường từ vựng ,và cách chuyển trường từ vựng và tác dụng
1-Trường từ vựng :là tập hợp của những từ có ít nhất một nét chung về nghĩa
(sgk)
2-Các bậc của trường từ vựng và tác dụng của cách chuyển trường từ vựng
(sgk)
Trang 715’
-Do hiện tượng nhiều nghĩa ,một từ có thể
thuộc nhiều trường từ vựng khác nhau không ? Vì
sao ? Cách chuyển trường từ vựngtrong thơ văn
,trong cuộc sống hằng ngày có tác dụng gì ? VD
+GV: Có thể tập hợp những từ có loại từ khác nhau
,vì : Danh từ chỉ sự vật : con ngơi ,lông mày ,…,động
từ chỉ hoạt động : ngó , liếc ,tính từ chỉ tính chất :
lờ đờ ,tinh anh …
-Một từ nhiều nghĩa có thể có thuộc nhiều trường
từ vựng khác nhau : +Trường mùi vị: chát ,thơm
,trường âm thanh : the thé ,êm dịu ,chói tai …trường
thời tiết :rét ngọt ,cùng trường với hanh ,ẩm ,giá …
*HĐ3 : Gv hướng dẫn HS phân biệt” trường từ
vựng “ và “cấp độ khái quát của nghĩa từ vựng “
+”Trường từ vựng “ và “cấp độ khái quát “của
nghĩa từ ngữ” khác nhau ởchỗ nào ? cho VD
GV: Trường từ vựng là tập hợp những từ có tính
chất một nét chung về nghĩa ,trong đó có thể khác
nhau về từ loại :cây :bộ phận của cây :thân, rễ,
cành, Hình dáng của cây cao, thấp, to, bé, Các từ
“cành” và “thấp” khác từ loại
+”Cấp độ khái quát “ của nghĩa từ ngữ là 1 tập hợp
các từ có quan hệ so sánh về phạm vi nghĩa rộng
hay hệp trong đó phải có cùng từ loại VD:Tốt(
nghĩa rộng ) đảm đang (nghĩa hẹp )->T/từ ; bàn
(nghĩa rộng ) –bàn gỗ (nghĩa hẹp) ->d/từ
+Trong thơ văn cũng như cuộc sống hằng ngày
,người ta thường dùng cách chuyển trường từ vựng
để tăng thêm tính NT của ngôn từ và khả năng
diễn đạt (phép nhân hoá ,ẩn dụ ,so sánh ) GV cho
HS đọc VD (sgk) để minh hoạ
+GV cho HS đọc phần ghi nhớ (sgk)
*HĐ4: HD HS thực hiện phần luyện tập
Gọi HS đọc bài tập và nêu y/cầu bài tập
Sau đó cho HS làm bài tập
-BT2 : Hãy đặt tên cho trường từ vựng cho mỗi từ
dưới đây : (dụng cụ đánh bắt thủy sản :lưới ,nơm
,câu, vó ,; dụng cụ để đựng : tủ, rương, hòm ,va li,
chai, lọ …; hoạt động của chân : đá,đạp,giẫm,xéo,…;
trạng thái tâm lí : buồn,vui,phấn phởi ,sợ hãi ,…
BT3:Cho HS đọc đoạn văn và cho biết các từ in
đậm trong đoạn văn thuộc trường từ vựng nào ?
BT4:HS nắm y/cầu bài tập và làm bài tập theo
nhóm
BT5 :Tìm các trường từ vựng :lưới ,lạnh ,tấn công
của nó
HS TL để phân biệt
“trường từ vựng “ với những cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ -HS làm bài tập -đọc và nêu y/cầu bài tập để tìm các từ thuộc trường từ vựng
+HS đọc phần ghi nhớ (sgk)
-HS đọc b/tập 2
nêu y/cầu
HS đặt tên đặt tên cho trường từ vựng cho các nhóm từ
+HS làm bài tập 3 .Xác định các nhóm
3-Phân biệt cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ với” trường từ vựng “
+Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ : -tâp hợp từ có quan hệ so sánh về phạm
vi nghĩa ,pải có cùng từ loại
+Trường từ vựng :là tập hợp các từ có ít nhất 1 nét chung về nghĩa ,có thể khác từ loại
II-Luyện tâïp :
BT2 : Đặt tên cho trường từ vựng các từ :lưới ,nơm, câu, vó
,->dụng cụ đánh bắt cá
BT3 : Hoài nghi , khinh miệt , ruồng rẫy, thương, yêu, kính mến , rắp tâm,
->trường từ vựng thái độ
BT4: (HStự làm ) BT5 :
Trang 8+Lưới :trường dụng cụ đánh cá :nơm ,câu,vó; -Đồ
dùng chiến sĩ: lưới (chắn đạn ), võng ,tăng,bạt,-Săn
bắt :lưới, bẫy ,bắn ,đâm,
+Lạnh ,nóng ,hanh,ẩm,ấm,mát, ; lạnh (đồ lạnh)
,lạnh (anh ấy hơi lạnh ), ấm(ấm áp )
-phòng thủ (phòngngự ,cố thủ )
* HĐ 5: Củng cố
-Trường từ vựng là gì ? Có mấy bậc trường từ vựng
? Nêu tác dụng của trường từ vựng ?
thuộc trường từ vựng
-B/tập 4 xếp các từ thuộc nhóm của trường từ vựng -HS xác định từ loại của trường từ vựng
+Lươi(nơm, câu,vó ) +Lạnh (đồ lạnh ,ấm lạnh )
+tấn công (đánh ,chiến )
4 Dặn dị :( 1,)
-Học thuộc nội dung bài ,đọc lại bài tập để hiểu rõ nội dung bài học
-Làm các bài tập còn lại (sgk) ,tập viết ngắn có sử dụng trường từ vựng ,
-Tìm hiểu bài bố cục văn bản ,theo câu hỏi sgk
IV-Rút kinh nghiệm và bổ sung :
………
………
………
………
-Tuần 2 Ngày soạn : Tiết 5 Ngày dạy: Bài 2 BỐ CỤC CỦA VĂN BẢN I- Mục tiêu: Giúp HS: -Nắm được bố cục văn bản ,đặc biêït là cách sắp xếp nội dung trong phần thân bài -Biết xây dựng bố cục vb mạch lạc ,phù hợp với đối tượng và nhận thức của người đọc - Cĩ thức trong việc tạo lập văn bản II-Chuẩn bị : 1-GV :Tham khảo sgk và nhận thức của người đọc 2-HS : Xem rrước bài học –trả lời các câu hỏi sgk III- Hoạt động dạy học: 1-Ổn định : (1’) - Nắm sĩ số, kiểm tra vệ sinh 2-KTBC : (5’)
-Chủ đề của vb là gì ?
-Muốn tìm hiểu chủ đề của vb cần tìm hiểu những y/tố nào ?
a, Tất cả các y/tố của vb b, Câu kết thúc của vb
c, Các ý lớn của vb d,Câu mở đầu của mỗi đoạn vb
-Tính thống nhất về chủ đề của vb thể hiện ở chỗ nào ?
a,Vbcó đối tưọng xác định b, VB có tính mạch lạc
c, Các y/tố trong vb bám sát chủ đề đã định d , Cả 3 yếu tố trên
3- Bài mới :
a-Giới thiệu bài:( 1/) Để một văn bản đảm bảo tính thống nhất, ngoài việc xác định rõ chủ đề văn bản
thể hiện ở nhan đề, đề mục trong quan hệ giữa các phần của văn bản và các từ ngữ được lặp lại thì còn
Trang 9cần phải đảm bảo về bố cục Bài học này ta sẽ thấy rõ điều đó.
b- Giảng bài mới:
8’
12’
*HĐ1:HS ôn lại KT’ bố cục 3 phần của
vb
-Y/cầu HS đọc vb Người thầy đạo cao
đức trọng và trả lời các câu hỏi trong sgk
để ôn lại KT’
-Chốt lại KT’
*HĐ2: Qua việc thực hiện 1 số bước cụ
thể ,HS nắm được số cách bố trí sắp xếp
n/dung phần Tb
-GV lần lược hướng dẫn HS thực hiện
các bước
+B1 : PT cách sắp xếp nội dung phần TB
trong bài “Tôi đi học “
+B2 :PT diễn biến tâm trang của bé
Hồng ở đoạn trích “TLM “
+B3 :Liên hệ khi tả người ,vật, con vật ,
phong cảnh ,…( se õ miêu tả theo trình tự
nào ? )
+B4 :Chỉ ra 2 nhóm sự việc về Chu Văn
An trong phần TB
+B5 : Khái quát qui tắc sắp xếp tổ chức
nội dung phần TB trong vb
*Cho HS thảo luận
-việc sắp xếp nội dung phần TB tuỳ
thuộc vào những y/tố nào ?
-Các y/tố trong phần TB thường được sắp
xếp theo trình tự nào ?
-HS đọc vb -Trả lời các câu hỏi sgk
-Sắp xếp theo sự h/tưỏng những k/niệm về buổi tựu trường đầu tiên của n/v Tôi các cảm xúc được s/xếp theo trình tự t/g :Những cám xúc trên đường đến trường , những cảm xúc khi bước vào lớp học
-Sắp xếp theo sự liên tưởng đói lập những c/xúc về cùng 1 đối tượng trước đây và buối tựu trường đầu tiên
-T/thương mẹ và th/độ căm ghét cực độ những cổ tục đã đày đoạ mẹ của bé Hồng khi nghe bà cô nói xấu mẹ
-Niềm vui sướng cực độ của
Hồng khi được ở trong lòng mẹ -Không gian (tả ph/cảnh ) -Chỉnh thể –b/phận (tả người ,vật, con vật, )
-T/cảm, cảm xúc (tả người ) -Các s/v nói về CVA là người tài cao
-Các s/v nói về CVA là người đạo đức ,được học trò kính trọng
-HS thảo luận nhóm trình bày kết quả thảo luận
I-Bố cục văn bản
-Là sự t/chức các đoạn văn để thể hiện chủ đề -VB thường có bố cục 3 phần : MB,
TB, KB
II- Cách bố trí ,sắp xếp nội dung phần thân bài của
VB :
Trang 102’
*Khắc sâu KT’
*HĐ3 : Hướng dẫn HS luyện tập :
BT1 : Y/cầu HS đọc đoạn trích a
-B/ sát từ ngữ chỉ k/g ,t/g (nếu có ) được
thể hiện trong mỗi đoạn >
-Liên kết lại qua 4 đoạn văn
-Xác định trình tự sắp xếp ý
(tương tự đối với đoạn trích c,b )
HĐ 4: Củng cố
- Các ý trong phần TB của vb thường
được sắp xếp theo trình tự nào ?
a-Không gian b- Thời gian c-Sự
phát triển của s/việc trong mạch suy luận
d-cả 3
-Lắng nghe h/dẫn chung -Đọc đoạn trích
-Xác định ý trình bày trong đoạn trích
-Nhận xét kết luận (BT2,3 HS tự làm ở nhà )
-Ghi nhớ 3 (sgk)
III-Luyện tập :
BT1: PT cách trình bày ý trong các đoạn trích a-T/bày theo trình tự k/g nhìn xa –đến gần- đến tận nơi –
đi xa đần b-T/bày ý theo t/tự t/g về chiều ,lúc hoàng hôn c-Hai luận cứ được sắp xếp theo tầm quan trọng của chúng đối với l/điểm cần c/minh
4 Dặn dị: (1’)
Học thuộc n/dung bài Làm bt 2,3 (sgk)
Tìm hiểu bài “TNVB” ,trả lời câu hỏi sgk
IV- Rút kinh nghiệm – Bổ sung:
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………