Đối tượng ra câu đố cũng ngày một cao hơn, điều đó cµng lµm næi bËt sù th«ng minh hơn người và tài trí cña em bÐ.. - Những cách giải đố của em bÐ rÊt lÝ thó: + Đẩy thế bị động về người..[r]
Trang 1Ngày soạn:
Bài 7
Tiết 25 + 26:Văn bản:
Em bé thông minh
(Truyện cổ tích)
I Mục tiêu.
Giúp học sinh:
1 Kiến thức: - Hiểu nội dung, ý nghĩa của truyện Em bé thông minh
và một số đặc điểm tiêu biểu của nhân vật thông minh trong truyện
2 Kĩ năng: - Kể lại truyện.
3 Thái độ: - Trau dồi và tích luỹ tri thức, trí tuệ trong thực tế đời sống.
II Chuẩn bị.
1 Giáo viên: SGK, SGV, Giáo án, Tranh ảnh minh hoạ.
2 Học sinh: SGK, Vở soạn, vở ghi.
III Tiến trình dạy học lớp:
1 Kiểm tra.
- Kể lại phần diễn biến của truyện thạch Sanh bằng cách tóm tắt thành một chuỗi sự việc chính?
- Chi tiết tiếng đàn thần kì có ý nghĩa gì?
2 Bài mới.
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung cần đạt
* Hoạt động 1 - Đọc và tìm hiểu Chú thích.
chú thích.
-
- Đọc mẫu 1một đoạn
- Gọi HS đọc
- Yêu câu HS giải thích
các chú thích 3, 4, 6,
13, 16
- Tóm tắt các sự việc
chính của truyện?
- Nghe và đọc theo dẫn của giáo viên
- Giải thích các từ khó
- Dựa vào cốt truyện, tóm tắt
1 Đọc và kể:
2 Chú thích:
3 Các sự việc chính:
- Vua sai cận thần đi tìm
Trang 2- Chỉ rõ bố cục của
văn bản?
- Trình bày bố cục
- Cận thần gặp hai cha con
đang cày ruộng, hỏi câu hỏi oái oăm
- cậu bé đã trả lời bằng một câu đố lại
- Quan về tâu vua, vua tiếp tục ra câu đố K hình thức lệnh vua ban
- Em bé đã tìm cách đối diện vua và giải đợc câu đố
- Vua quyết định thử tài em
bé lần 3 bằng cách " một con chim sẻ bắt dọn thành 3
cỗ thức ăn
- Em bé giải đó bằng cách
đố lại
- Nớc láng giềng muốn xâm chiếm bờ cõi, bèn rò la tìm ngời tài bằng một câu đố
- Vua quan đều không giải
phải nhờ đến em bé mới giải
- Em bé phong là trạng nguyên
4 Bố cục: 3 phần
a Mở truyện: Từ đầu đến
“… vẫn nào thật lỗi lạc”
b Thân truyện: Tiếp đến “… của sứ giả nớc láng giềng”
c Kết truyện: Còn lại
* Hoạt động 2 - Đọc hiểu văn bản.
- Yêu cầu HS xem lại
phần Mở truyện
- Để tìm ngời tài
- Xem lại phần Mở truyện
- Tìm ý, trả lời
1 Giới thiệu truyện.
- Vua tìm giúp
Trang 3giỏi, viên quan để
làm cách nào?
- Viên quan và vua là
- Hình thức dùng câu
đố để thử tài có phổ
biến trong truyện cổ
tích không? Tác dụng
- Sự ) trí thông
minh của em bé
thử thách qua mấy lần?
- Viên quan ra câu đố
trong hoàn cảnh nào?
- Đọc lại câu đố của
viên quan? Câu đố oái
oăm ở chỗ nào?
- Em bé giải đố nh thế
nào? Nhận xét về cách
giải đố của em bé?
- Thái độ của viên quan?
- Suy nghĩ, phát biểu
- Suy nghĩ, phát biểu
- Theo dõi cốt truyện, trả lời
- Theo dõi cốt truyện, trả lời
- Đọc, trả lời
- Theo dõi cốt truyện, trả lời
- Trả lời
- Quan:
+ Đi khắp nơi để tìm
+ Ra câu đố oái oăm
-> Viên quan tận tuỵ, vua anh minh
2 Em bé thông minh và những lần thử thách.
a Lần thử thách thứ nhất:
- Hoàn cảnh: hai cha con
đang cày ruộng
- Viên quan hỏi: Trâu của lão cày một ngày đợc mấy đờng?
- Em bé: Hỏi vặn lại viên quan -> Cách giải bất ngờ, lí thú
Em bé không lúng túng mà
đẩy thế bị động sang phía
- Viên quan: bất ngờ, sửng sốt, phát hiện ra
Tiết 2.
- Lần thứ hai, ai trực
tiếp ra câu đố?
- Tính chất lần thử
thách này
- Em có nhận xét gì về
câu đố của vua?
- Thái độ của dân làng
ra sao?
- Em bé đã giải đố
- Trả lời
- Suy nghĩ, phát biểu
- Nhận xét
- Theo dõi cốt truyện, trả lời
- Trả lời
b Lần thử thách thứ hai:
- Vua ra câu đố K hình thức lệnh vua ban
- Tính chất nghiêm trọng:
“…cả làng phải chịu tội”
- Câu đố hết sức phi lí, trái với qui luật tự nhiên
- Em bé đã tìm cách đối diện vua, " vua và quần thần vào bẫy của mình, để vua tự nói ra sự vô lí
Trang 4thế nào?
- Lần thứ ba vua thử tài
nh thế nào? Mục đích?
- Sự thông minh của
em bé đã khẳng
định bằng cách giải đố
- Thái độ của vua?
- Lần thứ $ ai đố? Đố
- Em có nhận xét gì về
tính chất, mức độ của
câu đố?
- Thái độ và cách giải đố
của các quan đại thần?
- Em bé đã giải đố bằng
cách nào? Nhận xét
- Em thấy mức độ qua
bốn lần thử thách
thế nào? Điều đó nhằm
mục đích gì?
- Những cách giải đố của
em bé lí thú ở chỗ nào?
- Theo dõi cốt truyện, trả lời
- Theo dõi cốt truyện, trả lời
- Trả lời
- Theo dõi cốt truyện, trả lời
- Nhận xét
- Theo dõi cốt truyện, trả lời
- Trả lời, nhận xét
- Suy nghĩ, phát biểu
- Suy nghĩ, trả lời
c Lần thử thách thứ ba:
- Vua lệnh cho hai cha con pha thịt chim
- Mục đích: để khẳng định chắc chắn sự thông minh của em bé
- Em bé giải đố bằng cách
đố lại vua: " cây kim -> vua rèn dao
- Vua phục tài, ban rất hậu
d Lần thử thách thứ tư:
- Sứ thần xâu chỉ qua vỏ ốc vặn
- Tính chất nghiêm trọng, liên quan đến vận mệnh quốc gia
- Triều đình giải đố
-> Vua quan lúng túng, lo lắng, bất lực
- Em bé đã dùng kinh nghiệm từ đời sống dân gian để giải đố
- Cách giải đố dễ trò chơi trẻ con
=> Tính chất oái oăm của câu đố ngày một tăng tiến
Đối ngày một cao hơn, điều đó càng làm nổi bật sự thông minh hơn
của em bé
- Những cách giải đố của
em bé rất lí thú:
+ Đẩy thế bị động về
Trang 5- Truyện kết thúc
thế nào?
- Trả lời
ra câu đố
+ Làm cho thấy cái phi lí
+ Dựa vào kiến thức đời sống + S = đọc bất ngờ $%K cách giải giản dị, hồn nhiên của
=> Em bé có trí tệ thông minh hơn
3 Kết thúc truyện: Phần
- Em bé đợc phong làm trạng nguyên, đợc ở gần vua
* Hoạt động 3 - ý nghĩa của truyện.
III ý nghĩa của truyện.
- Em hãy nêu ý nghĩa
của truyện?
- Đề cao trí thông minh của
em bé, của
- Đề cao kinh nghiệm dân gian
- ý nghĩa hài hớc, mua vui
* Hoạt động 4 – Luyện tập.
IV Luyện tập.
- Hớng dẫn HS
Luyện tập
- Làm theo giáo viên
1 Kể diễn cảm truyện
2 Em thích nhất cho tiết nào của truyện? Vì sao em thích?
3 Đọc thêm chuyện Thế Vinh
3 Củng cố.
- Qua truyện Em bé thông minh em có nhận xét về trí tuệ Việt Nam?
4 Dặn dò.
- Học bài, thuộc ghi nhớ
- Tập kể nhiều lần
- Chuẩn bị: Chữa lỗi về dùng từ (tiếp theo).