Vận dụng nội dung và ý nghĩa phương pháp luận của “Nguyên lý về sự phát triển” để lý giải về sự tồn tại của loại hình vận tải thông minh

Phát triển là những cái mới ra đời thay thế cái cũ, những vẫn trên cơ sở kế thừa những hạt nhân hợp lý của cái cũ, cải tạo và phát triển chúng hợp lý để nó trở thành điều kiện, tiền đề vững chắc cho cái mới phát triển nhanh, mạnh, vững hơn. Nằm trong xu thế chung của việc ứng dụng khoa học công nghệ trong kinh doanh vận tải tại Việt Nam, sự phát triển của các loại hình vận tải thông minh đã và đang làm thay đổi nhận thức về một loại hình dịch vụ không chỉ từ doanh nghiệp ứng dụng công nghệ, người sử dụng dịch vụ mà còn từ các ngành quản lý. Nhận thấy ý nghĩa quan trọng của nguyên lý về sự phát triển, em đã chọn đề tài: Vận dụng nội dung và ý nghĩa phương pháp luận của “Nguyên lý về sự phát triển” để lý giải về sự tồn tại của loại hình vận tải thông minh.

MỞ ĐẦU

Phát triển là những cái mới ra đời thay thế cái cũ, những vẫn trên cơ sở

kế thừa những hạt nhân hợp lý của cái cũ, cải tạo và phát triển chúng hợp lý

để nó trở thành điều kiện, tiền đề vững chắc cho cái mới phát triển nhanh, mạnh, vững hơn

Nằm trong xu thế chung của việc ứng dụng khoa học công nghệ trong kinh doanh vận tải tại Việt Nam, sự phát triển của các loại hình vận tải thông minh đã và đang làm thay đổi nhận thức về một loại hình dịch vụ không chỉ

từ doanh nghiệp ứng dụng công nghệ, người sử dụng dịch vụ mà còn từ các

ngành quản lý Nhận thấy ý nghĩa quan trọng của nguyên lý về sự phát triển,

em đã chọn đề tài: Vận dụng nội dung và ý nghĩa phương pháp luận của

“Nguyên lý về sự phát triển” để lý giải về sự tồn tại của loại hình vận tải

thông minh

NỘI DUNG

I MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN

1 Khái niệm về vận tải thông minh

Vận tải là quá trình tác động lực vào các vật thể để dịch chuyển vật thể nào đó từ vị trí này đến vị trí khác Vận tải gắn liền với nhu cầu sinh hoạt, sản xuất hàng ngày của con người

Vận tải thông minh là sử dụng công nghệ thông tin để điều phối hoạt động vận tải, tận dụng mọi nguồn lực tham gia vào hoạt động này

Hiện nay ở Việt Nam có thể kể đến một số đơn vị vận tải thông minh

như: Grab, Bee, lalamove,… Với những ưu điểm của mình về tính tiện lợi,

giá cả hợp lý, đưa đón khách nhanh chóng,… đã giúp dịch vụ này ngày càng thịnh hành

2 Khái niệm phát triển

Trong chủ nghĩa duy vật biện chứng, phát triển là một phạm trù triết học dùng để khái quát quá trình vận động tiến lên từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, từ kém hoàn thiện đến hoàn thiện hơn

Phát triển là sự vận động có khuynh hướng tạo ra cái mới hợp quy luật Phát triển gắn liền với sự ra đời của cái mới này

Nhờ có sự phát triển, cơ cấu tổ chức, phương thức tồn tại và vận động của sự vật cũng như chức năng vốn có của nó ngày càng hoàn thiện hơn Như thế, phát triển là một trường hợp đặc biệt của sự vận động

Quan điểm biện chứng thừa nhận tính phức tạp, tính không trực tuyến của quá trình phát triển Sự phát triển có thể diễn ra theo con đường quanh co, phức tạp, trong đó không loại trừ bước thụt lùi tương đối

II NỘI DUNG NGUYÊN LÝ VỀ SỰ PHÁT TRIỂN VÀ Ý NGHĨA PHƯƠNG PHÁP LUẬN

Sự vận động, phát triển của sự vật, hiện tượng gắn liền với mối liên hệ phổ biến giữa chúng Do vậy, nguyên lý về sự phát triển cũng gắn liền, quan

hệ hữu cơ với nguyên lý về mối liên hệ phổ biến

Hiểu một cách chung nhất, “nguyên lý” là những tư tưởng ban đầu, xuất phát, có vai trò định hướng, chỉ đạo việc triển khai những lý thuyết tiếp theo

1 Nội dung nguyên lý về sự phát triển

1.1 Tính khách quan của sự phát triển

- Tất cả các sự vật, hiện tượng trong hiện thực luôn vận động, phát triển một cách khách quan, độc lập với ý thức của con người Đây là sự thật hiển nhiên, dù ý thức của con người có nhận thức được hay không, có mong muốn hay không

Nguồn gốc của sự phát triển nằm ngay trong chính bản thân của sự vật, hiện tượng Đó là sự thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập thuộc mỗi

sự vật, hiện tượng

Phát triển là quá trình tự thân (tự nó, tự mình) của mọi sự vật, hiện tượng

- Quan điểm của chủ nghĩa duy vật biện chứng về tính khách quan của sự phát triển đã phủ nhận quan điểm của chủ nghĩa duy tâm và quan điểm siêu hình về sự phát triển

- Quan điểm duy tâm cho rằng nguồn gốc của sự phát triển ở các lực lượng siêu nhiên, phi vật chất (thần linh, thượng đế), hay ở ý thức con người Tức là đều nằm ở bên ngoài sự vật, hiện tượng

- Quan điểm siêu hình cho rằng các sự vật, hiện tượng về cơ bản là

“đứng im”, không phát triển Hoặc phát triển chỉ là sự thay đổi đơn thuần về mặt lượng (số lượng, kích thước…) mà không có sự biến đổi về chất

1.2 Tính phổ biến của sự phát triển

Sự phát triển diễn ra ở tất cả mọi lĩnh vực, từ tự nhiên, xã hội và tư duy

Từ hiện thực khách quan đến những khái niệm, những phạm trù phản ánh hiện thực ấy

Trong hiện thực, không có sự vật, hiện tượng nào là đứng im, luôn luôn duy trì một trạng thái cố định trong suốt quãng đời tồn tại của nó

1.3 Tính kế thừa của sự phát triển

Sự phát triển tạo ra cái mới phải trên cơ sở chọn lọc, kế thừa, giữ lại, cải tạo ít nhiều những bộ phận, đặc điểm, thuộc tính… còn hợp lý của cái cũ; đồng thời cũng đào thải, loại bỏ những gì tiêu cực, lạc hậu, không tích hợp của cái cũ Đến lượt nó, cái mới này lại phát triển thành cái mới khác trên cơ

sở kế thừa như vậy

Đó là quá trình phủ định biện chứng Là sự thay đổi về lượng dẫn đến

sự thay đổi về chất Quá trình này diễn ra vô cùng, vô tận theo hình xoáy trôn ốc

1.4 Tính phong phú, đa dạng của sự phát triển

Sự phát triển có muôn hình, muôn vẻ, biểu hiện ra bên ngoài theo vô vàn loại hình khác nhau

Sự phong phú của các dạng vật chất và phương thức tồn tại của chúng quy định sự phong phú của phát triển Môi trường, không gian, thời gian và những điều kiện, hoàn cảnh khác nhau tác động vào các sự vật, hiện tượng cũng làm cho sự phát triển của chúng khác nhau

Trong giới hữu cơ, sự phát triển biểu hiện ở khả năng thích nghi của cơ thể trước sự biến đổi của môi trường, ở khả năng tự sản sinh ra chính mình với trình độ ngày càng cao hơn…

Sự phát triển trong xã hội biểu hiện ở năng lực chinh phục tự nhiên, cải tạo xã hội ngày càng lớn của con người

Đối với tư duy, sự phát triển là năng lực nhận thức ngày càng sâu sắc, toàn diện, đúng đắn hơn

2 Ý nghĩa phương pháp luận rút ra từ nguyên lý về sự phát triển

Nguyên lý về sự phát triển là cơ sở lý luận khoa học để định hướng việc nhận thức thế giới và cải tạo thế giới Theo nguyên lý này, trong mọi

nhận thức và thực tiễn cần phải có quan điểm phát triển Theo V.I.Lenin, “… Logic biện chứng đòi hỏi phải xét sự vật trong sự phát triển, trong “sự tự vận động”’…, trong sự biến đổi của nó” Quan điểm phát triển đòi hỏi phải khắc

phục tư tưởng bảo thủ, trì trệ, định kiến, đối lập với sự phát triển

Từ việc nghiên cứu nguyên lý về sự phát triển của các sự vật, hiện tượng, chúng ta rút ra quan điểm phát triển trong nhận thức và hoạt động thực tiễn Quan điển này đòi hỏi:

2.1 Khi xem xét các sự vật, hiện tượng, ta phải đặt nó trong sự vận động và phát triển.

- Ta cần phải nắm được sự vật không chỉ như là cái nó đang có, đang hiện hữu trước mắt, mà còn phải nắm được khuynh hướng phát triển tương lai, khả năng chuyển hóa của nó Bằng tư duy khoa học, ta phải làm sáng tỏ được xu hướng chủ đạo của tất cả những biến đổi khác nhau đó

- Quan điểm phát triển hoàn toàn đối lập với quan điểm bảo thủ, trì trệ, định kiến Tuyệt đối hóa một nhận thức nào đó về sự vật có được trong một hoàn cảnh lịch sử nhất định, xem đó là nhận thức duy nhất đúng về toàn bộ sự vật trong quá trình phát triển tiếp theo của nó sẽ đưa chúng ta đến sai lầm nghiêm trọng

2.2 Không dao động trước những quanh co, phức tạp của sự phát triển trong thực tiễn.

Ta cần phải xác quyết rằng các sự vật, hiện tượng phát triển theo một quá trình biện chứng đầy mâu thuẫn Do đó ta phải công nhận tính quanh co, phức tạp của quá trình phát triển như một hiện tượng phổ biến, đương nhiên

Quan điểm phát triển đòi hỏi phải có sự nhìn nhận, đánh giá khách quan đối với mỗi bước thụt lùi tương đối của sự vật, hiện tượng Bi quan về sự thụt lùi tương đối sẽ khiến chúng ta gặp phải những sai lầm tai hại

2.3 Phải chủ động tìm ra phương pháp thúc đẩy sự phát triển của sự vật, hiện tượng.

- Ta phải tích cực, chủ động nghiên cứu, tìm ra những mâu thuẫn trong mỗi sự vật, hiện tượng Từ đó, xác định biện pháp phù hợp giải quyết mâu thuẫn để thúc đẩy sự vật, hiện tượng phát triển

Việc xác định những biện pháp cũng cần căn cứ vào từng giai đoạn, hoàn cảnh cụ thể của sự vật, hiện tượng Vì sự phát triển diễn ra theo nhiều giai đoạn, từ thấp đến cao, từ kém hoàn thiện đến hoàn thiện hơn

- Vì trong sự phát triển có sự kế thừa, ta phải chủ động phát hiện, cổ vũ cái mới phù hợp, tìm cách thúc đẩy để cái mới đó chiếm vai trò chủ đạo

Ta cũng phải tìm cách kế thừa những bộ phận, thuộc tính… còn hợp lý của cái cũ, đồng thời kiên quyết loại bỏ những gì thuộc cái cũ mà lạc hậu, cản trở sự phát triển

Phải tích cực học hỏi, tích lũy kiến thức khoa học và kiến thức thực tiễn

Tuyệt đối tránh bảo thủ, trì trệ trong tư duy và hành động

- Sự phát triển được thực hiện bằng con đường tích lũy về lượng để tạo

ra sự thay đổi về chất Do đó, chúng ta phải luôn nỗ lực, chăm chỉ lao động để làm cho sự vật, hiện tượng tích lũy đủ về lượng rồi dẫn đến sự thay đổi về chất

III LÝ GIẢI SỰ TỒN TẠI LOẠI HÌNH VẬN TẢI THÔNG MINH

Theo nguyên lý về sự phát triển thì loại hình vận tải thông minh là quá trình vận động tiến lên từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, từ

kém hoàn thiện đến hoàn thiện hơn Từ các loại hình vận tải đơn giản đến

phức tạp là loại hình thông minh trước sự bùng nổ của cách mạng 4.0

Vận tải thông minh là bước phát triển vượt bậc, từ vận tải bằng xe máy, taxi, xe bus tới việc phát triển dịch vụ vận tải theo hướng thông minh bằng

các dịch vụ cũng như thiết bị công nghệ hiện đại, điển hình ta có thể thấy được thông qua sự tồn tại và phát triển của dịch vụ taxi

Để làm rõ hơn sự tồn tại của loại hình vận tải thông minh thì phải chỉ ra được những hạn chế của mô hình taxi truyền thống cho thấy cần phải phát triển và sự ra đời của vận tải thông minh là tất yếu:

Một là, các hãng taxi truyền thống rất hạn chế về nguồn lực, đặc biệt là

nguồn lực tài chính trong khi chi phí vận hành lại quá lớn so với taxi công nghệ Những ứng dụng đặt xe như Uber, Grab hay giờ là Go-Viet đều là những tên tuổi đã thành công ở nhiều thị trường trên thế giới sau đó đổ bộ vào Việt Nam Các công ty này vừa có tiềm lực tài chính lớn mạnh nên dễ dàng thu hút khách hàng qua hàng loạt các ưu đãi, khuyến mại ồ ạt, giảm giá, quà tặng Tiềm lực tài chính lớn còn giúp các công ty này tăng cường truyền thông nhận diện thương hiệu, kích thích khách hàng sử dụng dịch vụ Trong khi đó, các hãng taxi truyền thống có chi phí vận hành bộ máy, chi phí đầu tư

hạ tầng, bến bãi cao, chi phí nhân sự lớn Vì vậy, các hãng taxi truyền thống ít

có cơ hội trong cuộc cạnh tranh về giá với taxi công nghệ, khó tạo dựng và duy trì lòng trung thành của khách hàng hiện hữu cũng như thu hút khách hàng tiềm năng

Hai là, trình độ ứng dụng công nghệ của các công ty taxi truyền thống

còn hạn chế Mặc dù rất nhiều doanh nghiệp trong nước đã nhận thấy xu hướng tất yếu của việc ứng dụng công nghệ, xong khi áp dụng thì gặp rất nhiều trục trặc Cả VATO, Aber hay FastGo đều chưa thể khiến khách hàng của mình thực sự hài lòng VATO từng nhận nhiều phàn nàn khi ứng dụng không hiện vị trí mình đứng hay vị trí của khách FastGo mới ra mắt, nhưng liên tiếp gặp trục trặc về kỹ thuật Còn ABER mới chỉ xuất hiện ở thành phố

Hồ Chí Minh và chưa thể hiện được sự ưu việt

Ba là, hạn chế trong công tác truyền thông của các hãng taxi truyền

thống Mặc dù một số công ty đã đầu tư phát triển ứng dụng gọi xe, tổ chức các chương trình ưu đãi nhưng những nỗ lực này của taxi truyền thống được

rất ít người biết đến Tại Google Play, app của Thế Kỷ Mới đã xây dựng hàng năm nhưng chỉ có khoảng 500 lượt tải, của Thành Công và Mai Linh là khoảng 5.000 lượt Khi được hỏi, chính một số khách hàng của các hãng taxi cũng không biết có app gọi xe để thường xuyên sử dụng

Bốn là, sự lúng túng trong việc đưa ra giải pháp cũng là một hạn chế

của các công ty taxi truyền thống Trong khi taxi công nghệ đang từng ngày tung ra các chiến lược mới thu hút khách hàng thì taxi truyền thống vẫn loay hoay tìm hướng đi cho mình Chỉ một số ít những công ty taxi truyền thống lớn mạnh dạn đưa ra chiến lược mới, như cách Vinasun mở rộng mảng kinh doanh thương quyền và đặt xe qua ứng dụng app Vinasun Rất nhiều công ty còn lại là trong thế bị động, dẫn đến tình trạng thua lỗ nặng, thậm chí phải giải thể vì không thể tìm được lối đi

Năm là, hầu hết các hãng taxi truyền thống còn hoạt động khá nhỏ lẻ,

rời rạc, thậm chí cả ở những thị trường chủ chốt như Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh Đến năm 2019, thị trường Hà Nội có hơn 70 hãng taxi truyền thống với hơn 19.000 đầu xe đang hoạt động Hãng có lượng xe đông nhất cũng chỉ đạt 4.000 xe, con số khá khiêm tốn so với mạng lưới 25.000 xe của Grab Cũng chính bởi hoạt động nhỏ lẻ nên dù một số hãng có thay đổi chiến lược cạnh tranh cũng khó có tầm ảnh hưởng lớn đến toàn bộ thị trường

Từ năm 2016, trước sự phát triển của khoa học công nghệ, đặc biệt là ứng dụng công nghệ thông tin đã xuất hiện loại xe hợp đồng dưới 9 chỗ có sử dụng phần mềm xuất hiện ở Hà Nội và một số thành phố lớn của Việt Nam Ban đầu tại Hà Nội với số lượng chưa đến 1.000 xe hoạt động thí điểm Sau 2 năm thí điểm hoạt động, đến năm 2018 số lượng phương tiện của loại hình vận tải này đã tăng như ‘vũ bão’ lên hơn 25.000 xe, vượt hơn cả số lượng xe taxi truyền thống qua nhiều năm Hoạt động vận tải khách bằng xe hợp đồng dưới 09 chỗ có sử dụng phần mềm đã được Grab, Uber cùng một số đơn vị tham gia và có những thành công bước đầu do tính thuận tiện, giá cả đa dạng

và người dân được hưởng lợi thông qua các chương trình khuyến mãi rầm rộ làm cho cuộc cạnh tranh thu hút khách giữa taxi và xe hợp đồng ngày càng

khốc liệt Gần đây, Grab đã mua Uber làm thay đổi cục diện của loại hình kinh doanh vận tải này không chỉ ở Việt Nam mà cả ở một số nước trong khu vực Đông Nam Á

Mô hình nền kinh tế “chia sẻ” là tận dụng hiệu quả các nguồn lực chưa được khai thác trong dân nhưphương tiện nhàn rỗi, giúp tăng tính cạnh tranh trên thị trường, đồng thời mang đến cho khách hàng những lựa chọn đa dạng hơn

Hình thức dịch vụ này cũng được đánh giá là mới lạ và đặt ra những yêu cầu mới trong chính sách quản lý không chỉ riêng ở Việt Nam, mà còn rất nhiều quốc gia khác: Làm sao để quản lý hiệu quả một mô hình kinh doanh mới, giải quyết mâu thuẫn giữa nhà cung cấp dịch vụ truyền thống và nhà cung cấp dịch vụ trên nền tảng công nghệ, hay trên hết là đảm bảo lợi ích của người tiêu dùng?

Trước sự phát triển chóng mặt của Uber, Grab nhiều nước như: Pháp, Đức, Italy, Hàn Quốc, Thái Lan hay một số nơi ở Mỹ, Nhật đã hạn chế, thậm chí đưa ra lệnh cấm hoàn toàn đối với loại hình dịch vụ chia sẻ này Lý

do đưa ra là bởi Uber và Grab cạnh tranh không lành mạnh với các hãng taxi truyền thống, trốn thuế, hay tài xế không có giấy phép, không được đào tạo chính quy Trong khi đó, nhiều nước ở Đông Nam Á vẫn mở cửa cho Uber, Grab hoạt động để giảm tải cho giao thông công cộng, nhưng cũng đưa ra những quy định rất cụ thể, nghiêm ngặt để quản lý

Trên cơ sở đó loại hình vận tải thông minh đã có sự phát triển, xuất hiện cái mới phù hợp, hoàn chỉnh hơn các loại hình vận tải cũ trong thời đại công nghệ 4.0 đang dần phát triển và hoàn thiện hiện nay

KẾT LUẬN

Việc tìm hiểu về sự phát triển của loại hình vận tải thông minh qua nguyên lý về sự phát triển, chúng ta có thể thấy rằng mỗi loại hình vận tải mang đặc trưng riêng, cái mới sẽ là sự loại bỏ cái xấu trong loại hình cũ, bổ sung thêm những cái tốt đẹp để dẫn đến một loại hình vận tải mới hoàn thiện nhất Sự bùng nổ của cuộc cách mạng 4.0 đã làm thay đổi mạnh mẽ phương thức và định hình lại thị trường trong nhiều lĩnh vực kinh doanh khác nhau, trong đó có lĩnh vực vận tải Ứng dụng gọi xe, một thành tựu đột phá thời 4.0 đang ngày càng ảnh hưởng sâu sắc đến sự tồn tại và phát triển của dịch vụ taxi truyền thống Cuộc cạnh tranh giữa hai loại hình dịch vụ đã làm bộc lộ những bất cập, hạn chế bấy lâu nay của taxi truyền thống, buộc các hãng taxi truyền thống cần phải nhìn nhận và điều chỉnh chiến lược để duy trì vị thế và phát triển

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Giáo trình Những nguyên lý của chủ nghĩa Mac – Lenin, Bộ giáo dục và

Đạo tạo, NXB chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2015.

2 Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mac – Lenin Phần 1 của tác giả Nguyễn Minh Tuấn

3 Bộ giáo dục và Đào tạo, Giáo trình Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam (dành cho sinh viên Đại học, cao đẳng khối không chuyên ngành Mac – Lenin, tư tưởng Hồ Chí Minh), NXB Chính trị Quốc gia, Hà

Nội, 2013

4 Giáo trình Lí luận chung về Nhà nước và Pháp luật, Trường đại học Luật Hà Nội, NXB Tư pháp, Hà Nội, 2017.

5 Lê Văn Lực, Trần văn Phòng (đồng chủ biên), Một số chuyên đề về Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mac – Lenin (tập 1), NXB Lý luận chính trị,

Hà Nội, 2008