Khaùi nieäm haøm soá Nếu đại lượng y phụ thuộc vào đại đại lượng y được gọi là hàm lượng thay đổi x sao cho với mỗi lượng thay đổi x sao cho với mỗi giá số của đại lượng thay đổi x giá t[r]
Trang 1I MỤC TIÊU :
II CHUẨN BỊ :
GV : SGK , giáo án, phấn màu, Thước thẳng, bảng phụ ghi khái niệm và bài tập
HS : SGK, xem trước bài ở nhà
PP :Nêu vấn đề, diễn giải.
III HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC :
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ: (5 ph)
Thế nào là hai đại lượng tỉ lệ thuận?
- Hãy điền các giá trị tương ứng của
y vào bảng sau :
- GV nêu câu hỏi:
- Gọi HS lên bảng trả lời câu hỏi
- HS còn lại làm vào tập
GV nhận xét - đánh giá- cho điểm
-Viết công thức liên hệ giữa x và y theo bảng trên?
- Lên bảng trả lời câu hỏi
-Nêu định nghĩa đại lượng tỉ lệ thuận
- Làm BT áp dụng
- HS nhận xét:
- y = -2x
Hoạt động 2: Giới thiệu bài mới: (1’) Hoạt động : Một số ví dụ về hàm số (15’)
1 Một số ví dụ về hàm số:
Ví dụ 1: Nhiệt độ T (0C) tại các thời
điểm t (giờ) trong cùng một ngày
được cho trong bảng sau :
T( 0 C) 20 18 22 26 24 21
-Nhiệt độ cao nhất lúc 12 giờ trưa
(260C)và thấp nhất lúc 4 giờ sáng (
180C)
- Trong thực tiễn và trong toán học ta thường gặp các đại lượng thay đổi phụ thuộc vào sự thay đổi của các đại lượng khác
- Cho HS đọc ví dụ (GV treo bảng phụ trang 62)
- Theo bảng này, nhiệt độ trong ngày cao nhất khi nào?
thấp nhất khi nào?
- Cho HS đọc VD 2
- Hãy lập công thức tính khối lượng m của thanh kim loại đó -Công thức này cho ta biết m
- Đọc ví dụ 1:
-Theo bảng trên nhiệt độ cao nhất lúc 12 giờ trưa (260C)và thấp nhất lúc 4 giờ sáng ( 180C)
- Đọc
m = 7.8V
m và V là hai đại lượng tỉ lệ thuận vì công thức có dạng
y = kx với k =7,8
Tuần : 15
Kiến thức cơ bản.
HS biết được khái niệm hàm số
Kĩ năng cơ bản.
Nhận biết được đại lượng này có phải là HS của đại lượng kia hay không trong những cách cho cụ thể ( bằng bảng, bằng công thức)
Tư duy.
Tìm đuợc giá trị tương ứng của học hàm số biết giá trị cuả biến
Trang 2Ví dụ 2: Khối lượng m (g) của một
thanh kim loại đồng chất cĩ khối
lượng riêng là 7,8 (g/cm3) tỉ lệ thuận
với thể tích V (cm3) theo cơng thức:
m = 7,8 V
GIẢI
m = 7.8V
m và V là hai đại lượng tỉ lệ thuận
vì công thức có dạng :
y = kx với k =7,8
Ví dụ 3: (SGK)
GIÀI
t =
V
50
Quãng đường không đổi thì thời gian
và vận tốc là hai đại lượng tỉ lệ
nghịch vì công thức có dạng y =
x
a
-Nhiệt độ T phụ thuộc vào sự thay
đổi của thời gian t
- Với mỗi giá trị của thời điểm t chỉ
xác định được một giá trị tương ứng
của nhiệt độ T
* Nhận biết
- Nhiệt độ T phụ thuộc vào sự thay
đổi của thời gian t ( giờ)
- Với mỗi giá trị của t ta luôn xác
định được chỉ một giá trị tương ứng
của T
- Ta nói T là hàm số của t
và V là hai đại lượng quan hệ như thế nào?
- Hãy tính các giá trị tương ứng của m khi V = 1; 2; 3; 4
-Gọi HS đọc ví dụ 3 và tìm hiểu
- Một vật chuyển động đều trên quãng đường dài 50 km với vận tốc V (km/h) hãy tính thời gian t (h) của vật đó?
-Công thức này cho ta biết với quãng đường không đổi, thời gian và vận tốc là hai đại lượng quan hệ như thế nào?
- Hãy lập bảng giá trị tương ứng của t khi biết v= 5; 10;
25; 50 Qua ví dụ 1 Em có nhận xét gì?
- Với mỗi thời điểm t, ta xác định đuợc mấy giá trị nhiệt độ
T tương ứng?
Quãng đường không đổi thì thời gian và vận tốc là hai đại lượng
tỉ lệ nghịch vì công thức có dạng:
y =
x
a
-Nhiệt độ T phụ thuộc vào sự thay đổi của thời gian t
- Với mỗi giá trị của thời điểm t chỉ xác định được một giá trị tương ứng của nhiệt độ T
Hoạt động 3: Khái niệm hàm số (15ph)
2 Khái niệm hàm số
Nếu đại lượng y phụ thuộc vào đại
lượng thay đổi x sao cho với mỗi giá
trị của x ta luôn xác định được chỉ
một giá trị tương ứng của y thì y
được gọi là hàm số của x
Với x là biến
Qua các VD trên hãy cho biết đại lượng y được gọi là hàm số của đại lượng thay đổi x khi nào?
GV treo bảng phụ (khái niệm hàm số)
* lưu ý để y là hàm số của x
cần có điều kiện sau: x và y
- Đại lượng y phụ thuộc vào đại lượng thay đổi x sao cho với mỗi giá trị của x ta luôn xác định được chỉ một giá trị tương ứng cuả y thì y được gọi là hàm số của x
Trang 3* Chú ý
Khi x thay đổi mà y luôn nhận một
giá trị thì được gọi là hàm hằng
Hàm số có thể được cho bằng công
thức, bằng bảng
- Khi y là hàm số của x ta có thể viết
y = f(x), y = g(x)
BT 24 trang 63
y = f(x) = 3x
f(1) = 3.1= 3
f(-5)= 3.(-5) =-15
f(0)=3.0 = 0
y = f(x) =
x
12
đều là các số; Đại lượng y phụ thuộc vào đại lượng x; với mỗi giá trị của x chỉ tìm được
1 giá trị tương ứng của y
- GV giới thiệu chú ý -Ở phần trả bài y = -2x có phải là hàm số hay không? Vì sao?
-Cho HS quan sát bài tập 24 qua bảng phụ
Đối chiếu với 3 điều kiện của hàm số, cho biết y có phải là hàm số của x hay không ?
- Xét hàm số: y = f(x)= 3x
Hãy tính f(1), f(-5), f(0) -Xét hàm số : y = f(x) =
x
12
- Tính f(2) và f(-4)
- Tiếp nhận
y = -2x là hàm số vì ứng với mỗi giá trị của x chỉ có một giá trị của y
-Nhìn vào bảng ta thấy 3 điều kiện của hàm số đều thoả mãn, vậy y là 1 hàm số của x
y = f(x) = 3x
f(1) = 3.1 = 3 f(-5)= 3.(-5) =-15 f(0)=3.0= 0
y = f(x) =
x
12
2
12
4
12
Hoạt động 4: Củng cố (13 ph)
a/
b/
Bt 25 trang 64
Cho hàm số y = f(x) = 3x2 +1
Tính f( ), f(1), f(3)
2
1
f = 3 + 1 = 1
2
2
1
4 3
f(1) = 3.12 +1= 4
f(3) = 3.32+1=28
x -3 -2 -1
3
1 2
-GV treo bảng phụ đề BT
- Cho bảng bên, đại lượng y có phải là hàm số của đại lượng x hay không?
+ x và y liên hệ thế nào ? công thức liên hệ ?
- Cho HS quan sát bài tập 25
và tìm hiểu Gọi 3 HS lần lượt lên bảng thực hiện
- Nhận xét kết quả thực hiện
a/ y là hàm số của x vì y phụ thuộc vào sự biến thiên của x, với mỗi giá trị của x ta chỉ có một giá trị tương ứng của y +x và y là hai đại lượng tỉ lệ nghịch
x
y12
b/ y không phải là hàm số của x
vì ứng với x = 4 có 2 giá trị tương ứng của y là 2 và -2
f = 3 + 1 = 1
2
2
1
4
3
f(1) = 3.12 +1= 4 f(3) = 3.32+1=28
Hoạt động 5: Hướng dẫn về nhà (1 ph)
- Nắm vững khaí niệm hàm số, vận dụng các điều kiện để y là một hàm số của x
- Làm các BT 27, 28 trang 64
- Tiết sau "luyện tập"
- Nhận xét tiết học