* G: Nhê nghÖ thuËt nh©n ho¸, chóng ta kh«ng chØ thÊy hæ cã lßng biÕt ơn đối với người đã cứu giúp mình mà hành động của hổ đực ở câu chuyện thứ nhất cũng giúp người ta thÊy ®îc hæ còng[r]
Trang 1Lớp 6B Tiết (TKB): Ngày dạy: Sĩ số: Vắng:
Tiết 59: Hướng dẫn đọc thêm: Con hổ có nghĩa
(Truyện trung đại Việt Nam)
Vũ Trinh
I Mục tiêu
Giúp học sinh:
1 Kiến thức:
- Đặc điểm thể loại truyện trung đại
- ý nghĩa đề cao đạo lí, nghĩa tình ở truyện Con hổ có nghĩa.
- Nét đặc sắc trong nghệ thuật truyện
2 Kĩ năng: - Đọc hiểu văn bản truyện trung đại.
3 Thái độ: - Rút ra bài học về đạo lí “Đền ơn đáp nghĩa”, “Uống n4ớc nhớ nguồn”.
II Các kĩ năng sống cơ bản được giáo dục.
1 Tự nhận thức giá trị của sự đền ơn đáp nghĩa trong cuộc sống.
2 ứng xử thể hiện lòng biết ơn đối với những ng4ời đã c4u mang giúp đỡ mình.
3 Giao tiếp, phản hồi / lắng nghe tích cực, trình bày suy nghĩ, ý 4# ! cảm
nhận của bản thân về giá trị nội dung và nghệ thuật của truyện
III Chuẩn bị.
1 Giáo viên.
- Tài liệu tham khảo: SGV, Thiết kế bài giảng.
- Phương tiện: SGK, Giáo án.
- Phương pháp, kĩ thuật dạy học:
+ Động não: Suy nghĩ về tình tiết và cách ứng xử của các nhân vật trong
truyện Con hổ có nghĩa.
+ Thảo luận nhóm về những giá trị nội dung và nghệ thuật của truyện
+ Cặp đôi chia sẻ suy nghĩ về hành động trả ơn của hổ
2 Học sinh: SGK, Vở soạn, Vở ghi.
IV Tiến trình dạy học.
1 Kiểm tra: 1 Em hiểu thế nào là truyện ngụ ngôn? Kể tên những truyện
ngụ ngôn đã học?
2 Truyện ngụ ngôn nào em thấy thú vị nhất? Vì sao?
2 Bài mới: Chúng ta đã đi một chặng 4> dài của văn học dân gian
Việt Nam qua các thể loại truyền thuyết, cổ tích, ngụ ngôn
hai, đến với văn học trung đại Việt Nam qua văn bản Con hổ
có nghĩa.
Trang 2* Hoạt động 1 - Đọc và tìm hiểu Chú thích.
I Đọc và tìm hiểu chú thích.
- H4ớng dẫn HS đọc: Đọc
chậm rãi, nhấn giọng
những từ ngừ miêu tả hành
động của hai con hổ
- Đọc theo 45 dẫn 1 Đọc.
- Cho HS tìm hiểu Chú
thích
- Tìm hiểu Chú thích 2 Tìm hiểu Chú thích.
- Cho HS tìm hiểu về
truyện trung đại
* Giới thiệu về tác giả
- Yêu cầu HS kể tóm tắt
lại toàn bộ văn bản
- Tìm hiểu
- Lắng nghe, ghi chép
- Tóm tắt văn bản
a Truyện trung đại.
- Thời gian: Từ thế kỉ X
đến cuối thế kỉ XIX
- Thể loại: Truyện văn xuôi chữ Hán, cách viết gần với kí, sử
- Cốt truyện: đơn giản, kể theo trật tự thời gian,
qua ngôn ngữ và hành
động, tâm lí, tâm trạng còn đơn giản, sơ sài
- Nội dung: mang tính chất giáo huấn đạo đức
b Tác giả.
- Vũ Trinh (1759 – 1828)
- Quê: Xuân Lan, huyện Lang Tài, trấn Kinh Bắc
- Ông đỗ cử nhân năm 17 tuổi, làm quan d4ới thời nhà Lê và nhà Nguyễn
- Ông nổi tiếng là 4> thông minh, học giỏi,
c Tác phẩm.
- Kể tóm tắt:
Bà đỡ Trần đ4ợc
hổ chồng mời đi đỡ đẻ cho hổ vợ Xong việc,
Trang 3- Cho HS giải nghĩa từ?
- Truyện Con hổ có
nghĩa thuộc kiểu văn bản
nào đã học?
- Văn bản có mấy phần?
từng phần kể chuyện gì?
- Nhân vật trung tâm của
truyện là nhân vật nào?
- Cảm nhận chung của em
về hai con hổ này làgì?
- Giải thích từ
- Suy nghĩ, trả lời
- Suy nghĩ, phát biểu
- Trả lời
- Suy nghĩ, cảm nhận
hổ chồng lại cõng bà ra khỏi rừng và đền ơn 10 lạng bạc
Bác tiều Mỗ ở Lạng Giang cứu hổ khỏi bị hóc x4ơng Hổ đền ơn đáp nghĩa bác Tiều Bác Tiều qua đời, hổ còn đến bên quan tài tỏ lòng th4ơng xót
và sau đó, mõi dịp giỗ bác Tiều, hổ lại đem dê hoặc lợn đến tế
d Chú thích từ ngữ
3 Bố cục.
Gồm 2 phần
- Từ đầu đến hổ sống qua được: Hổ trả nghĩa
bà đỡ Trần
- Tiếp đến hết: Hổ trả nghĩa bác Tiều
* Hoạt động 2 - Đọc hiểu văn bản.
II Đọc hiểu văn bản.
- Hai con hổ đ4ợc giới thiệu
trong tình huống nào?
- Em có nhận xét gì về
hai tình huống này?
- Thấy hổ trong tình trạng
nh4 vậy, bà đỡ Trần và bác
tiều phu đã có thái độ và
hành động nh4 thế nào?
- Em có nhận xét gì về
những hành động đó?
- Suy nghĩ, trả lời
- Suy nghĩ, nhận xét
- Theo dõi, trả lời
- Nhận xét
1 Con hổ với bà đỡ Trần.
2 Con hổ với bác tiều
- Hổ cái sắp sinh con, hổ
đực đi tìm
bà đỡ
- Hổ bị hóc M4/
- Che chở, - Cúi đầu,
Trang 4Bảo vệ cầu cứu.
- Đỡ đẻ cho hổ cái
- Lấy khúc M4/ bò ra
- Biếu bà cục bạc
-Biếu bác con nai x4> năm sau bác mất đau xót cứ đến ngày giỗ lại mang dê lợn
đến tế
- Đền ơn một lần
(vật chất)
- Đền ơn mãi mãi (vật chất+tinh thần)
- Hành động đó biểu hiện
phẩm chất gì?
4 thế nào?
- Điều đó cho em thấy
tình cảm của hổ đối với
bà đỡ trần và bác tiều 4
thế nào?
- Em có nhận xét gì về
mức độ đền ơn của hai
con hổ?
* G: Đó chính là nghệ
thuật tăng cấp khi nói đến
cái nghĩa của con hổ
* G: Nhờ nghệ thuật
nhân hoá, chúng ta không
chỉ thấy hổ có lòng biết
ơn đối với 4> đã cứu
giúp mình mà hành động
của hổ đực ở câu chuyện
thứ nhất cũng giúp 4>
4/ vợ, quí con
mang tính 4>
- Qua tìm hiểu, em thấy
hai truyện có điểm gì
giống và khác nhau? (về
cốt truyện, cách kể, ngôi
kể, biện pháp nghệ thuật)
- x4g truyện con hổ có
nghĩa tác giả muốn gửi
dến chúng ta điều gì?
- Tại sao tác giả không
lấy hình 4g con vật
khác mà lấy hình 4g
con hổ?
* G: Con hổ - chúa sơn
lâm nổi tiếng hung dữ,
- Suy nghĩ, phát biểu
- Theo dõi văn bản, trả lời
- Suy nghĩ, trả lời
- Nhận xét
- Nghe
- Suy nghĩ, phát biểu
- Suy nghĩ, trả lời
- Suy nghĩ, phát biểu
Trang 5tàn bạo, ấy thế mà hổ còn
có tình nghĩa x4g
truyện con hổ để nói
chuyện con 4>! câu
chuyện tự nó toát lên ý
nghĩa ngụ ngôn sâu sắc
- Em hiểu “nghĩa” trong
truyện Con hổ có nghĩa là
4 thế nào?
- Tại sao tác giả không lấy
truyện một con hổ với hai
sự việc mà lại lấy hai con
hổ với hai sự việc khác
nhau ở hai nơi khác nhau?
* GV: Đó chính là truyền
thống đạo lí tốt đẹp của
nhớ nguồn”, “Ăn quả nhớ
kẻ trồng cây”
- Suy nghĩ, trả lời
- Suy nghĩ, trả lời
- Cho HS nêu ý nghĩa
của truyện
- Suy nghĩ, phát biểu 3 ý nghĩa văn bản.
* Hoạt động 3 – Tổng kết.
III Tổng kết.
- \45 dẫn HS Tổng kết
bài học
- Tổng kết bài học 1 Nội dung.
2 Nghệ thuật.
3 Củng cố.
4 Dặn dò.
- Học bài, thuộc Ghi nhớ
- Soạn bài Động từ.
... 3- Cho HS giải nghĩa từ?
- Truyện Con hổ có
nghĩa thuộc kiểu văn
nào học?
- Văn có phần?
từng... xét
- Theo dõi, trả lời
- Nhận xét
1 Con hổ với bà đỡ Trần.
2 Con hổ với bác tiều
- Hổ sinh con, hổ
đực tìm
bà đỡ
- Hổ bị hóc... đến hết: Hổ trả nghĩa bác Tiều
* Hoạt động - Đọc hiểu văn bản.
II Đọc hiểu văn bản.
- Hai hổ đ4ợc giới thiệu
trong tình nào?
- Em có nhận