- Thời gian : 2’ Thầy Trò Chuẩn kiến thức kĩ năng ở tiết trước chúng ta đã tìm hiểu - Lắng nghe vai trò của các yếu tố miêu tả , biểu cảm trong văn tự sự.. Tiết này chúng ta sẽ vận dụng [r]
Trang 1Tuần 7- Bài 7
Tiết: 25,26: Đánh nhau với cối xay gió
( Trích “Đôn Ki-hô-tê” của Xéc- van- téc)
A Mục tiêu cần đạt:
Cảm nhận đỳng về hỡnh tượng và cỏch xõy dựng cỏc nhõn vật trong đoạn trớch
II Trọng tõm kiến thức
1.Kiến thức :
- Đặc điểm thể loại truyện với nhõn vật , sự kiện , diễn biến truyện qua một đoạn trớch trong tỏc phẩm Đụn – Ki – Hụ - tờ
- í nghĩa của cặp nhân vật bất hủ Đôn Ki- hô-tê và Xan-chô Pan-xa gúp vào văn học nhõn loại
2 Kĩ năng :
- Nắm bắt được diễn biến cỏc sự kiện trong đoạn trớch
- Chỉ ra được những chi tiết tiờu biểu cho tớnh cỏch mỗi nhõn vật (Đôn Ki- hô-tê và Xan-chô Pan-xa )
3 Thái độ : Giáo dục phẩm chất và thái độ sống biết khao khát và ước mơ, bồi dưỡng tình yêu cái đẹp cái thiện và chính nghĩa, hào hiệp
B Chuẩn bị của thầy và trũ:
- Thầy: - Tỡm hiểu kĩ văn bản , chuẩn kiến thức , soạn bài
- Sưu tầm tranh ảnh- Truyện “ Truyện Đôn-ki-hô-tê”
- Hướng dẫn học sinh chuẩn bị bài
- Đọc tác phẩm “ Đôn-ki-hô-tê” hoặc đọc doạn trước và sau phần trích được học
- Trò: - Đọc tác phẩm “ Đôn-ki-hô-tê” hoặc đọc đoạn trước và sau phần trích được học
- Soạn bài theo định hướng của SGK và sự hướng dẫn của GV
C Phương phỏp :
- Đàm thoại , Thảo luận nhúm , Bỡnh giảng , Nờu vấn đề , khai thỏc kờnh hỡnh
D Tổ chức dạy và học
1 ổn định tổ chức Kiểm tra SS
2 Kiểm tra bài cũ:
Trang 2+ Mục tiờu :
- Đỏnh giỏ trỡnh độ kiến thức của HS , ý thức chuẩn bị bài của cỏc em
- Rốn kĩ năng cảm thụ văn học và cỏch diễn đạt bằng lời
+ Phương phỏp : - Đàm thoại , thuyết trỡnh
+ Thời gian : 5’
+ Cõu hỏi
H: Quan sát tranh cô bé bán diêm và kể lại cảnh đời bất hạnh của cô bé? Theo
em yếu tố nào giúp cho người nghe cảm nhận được cảnh đời của nhân vật qua lời kể của em?
H: Trình bày cảm nghĩ của em về những mộng tưởng của cô bé qua mỗi lần bật diêm?
H: Có ý kiến cho rằng: Văn bản “ Cô bé bán diêm” là một tác phẩm mang tính nhân văn sâu sắc, em hãy làm sáng tỏ nhận xét trên?
Hoạt động I : Tạo tõm thế ( Giới thiệu bài )
+ Mục tiờu : Khởi động tiết học , tạo khụng khớ vui tươi trước khi bắt đầu vào tiết học.
- Phỏt hiện và sửa lỗi sai trong diễn đạt dựng từ ,
+ Phương phỏp : Đàm thoại , thuyết trỡnh
+ Thời gian : 2’
Giới thiệu về đất nước Tây Ban Nha với
sự ra đời của những chiếc cối xay gió và
tiểu thuyết “ Đôn-ki-ki-hô-tê” của
xéc-van-tét đó là tác phẩm nổi tiếng ca ngợi
chính nghĩa và phên phán tư tưởng viển
vông của nhà quí tộc
- Lắng nghe
- Chuẩn bị bài học
- Mục tiờu :
+ Giỳp học sinh nắm được thụng tin về tỏc giả và tỏc phẩm , củng cố kiến thức về thể loại
- Phương phỏp : Vấn đỏp ,giải thớch , minh họa , phõn tớch cắt nghĩa
- Kĩ Thuật : Động nóo , Khăn trải bàn ,
- Thời gian : 10’
Trang 3Thầy Trũ Chuẩn kiến thức kĩ năng Ghi chỳ
I.Hướng dẫn phần
Đọc- chú thích.
GV sử dụng kĩ thuật
khăn trải bàn
H: Trình bày hiểu biết
của em về nhà văn
Xéc-van-tét ?
H: Giới thiệu sơ lược về
văn bản “Đánh nhau với
cối xay gió” ?
GV bổ sung thêm vài
nét về tác giả và tác
phẩm
H: Theo em nên đọc
đoạn trích với giọng
điệu như thế nào?
GV đọc mẫu một đoạn
GV yêu cầu HS đọc nối
tiếp hết văn bản
H: Văn bản có bố cục
mấy phần?
GV yêu cầu HS tóm tắt
văn bản theo bố cục của
văn bản
H: Nhận xét gì về cách
kể chuyện của
Xéc-van-tét?
H: Cảm nhận ban đầu
của em về hai nhân vật
này?
H: Để nắm vững nội
dung và ý nghĩa văn
bản, ta cần hiểu nghĩa
của các từ nào?
I Đọc- chú thích.
- Trao đổi nhúm
- HS đọc VB
- HS tóm tắt
HS giải thích nghĩa một số từ trong phần chú thích
I Đọc- chú thích.
1 Tác giả:
-Xéc-van-tét(1547-1616) là nhà văn Tân Ban Nha Ông bị bắt trong trận thuỷ chiến và bị bắt giam tại An-giê từ năm 1575
đến năm 1580
2 Tác phẩm:
- Văn bản được trích trong tác phẩm “Đôn-ki-hô-tê”
- Truyện kể về lão quí tộc nghèo vì say mê kiếm hiệp nên muốn trở thành hiệp sĩ
3 Đọc và tóm tắt văn bản
- Xây dựng hai nhân vật theo nghệ thuật tương phản-> hấp dẫn người nghe
- Mỗi người có nét tính cách khác nhau nhưng đều gây cho người đọc cảm thấy buồn cười trước những suy nghĩ và hành
động của họ
Hoạt động III : Phõn tớch ( tỡm hiểu văn bản )
- Mục tiờu : HS nắm được giỏ trị đặc sắc của văn bản
Trang 4- Phương phỏp : Vấn đỏp , giải thớch , minh họa , Phõn tớch cắt nghĩa
- Kĩ thuậ t : Động nóo , Khăn trải bàn
- Thời gian :
II Hướng dẫn HS
đọc hiểu nội dung
văn bản.
GV yêu cầu HS đọc
thầm lại những chi tiết
kể và tả nhân vật
Đôn-ki-hô-tê
H: Nhận thức và thái
độ của Đôn-ki-hô-tê
khi thấy những chiếc
cối xay gió?
H: Vì sao
Đôn-ki-hô-tê lại muốn giao chiến
với những chiếc cối
xay gió đó?
H: Thái độ của
đôn-ki-hô-tê trước lời can
ngăn của giám mã ra
sao?
H: Trận đánh diễn ra
như thế nào?
H: Hậu quả của cuộc
chiến đó ra sao?
H: Em suy nghĩ gì
trước thất bại thảm hại
của Đôn-ki-hô-tê?
Kĩ thuật động nóo
H: Sau khi đánh nhau
với cối xay gió,
Đôn-ki-hô-tê suy nghĩ và
hành động ?
H: Hành động và sự
suy nghĩ của nhân vật
Đôn-ki-hô-tê gợi cho
em suy nghĩ gì?
H: Đôn-ki-hô-tê là
II Đọc hiểu văn bản
- HS đọc thầm lại những chi tiết kể
và tả nhân vật
Đôn-ki-hô-tê
- HS miêu tả lại cuộc chiến đấu của Đôn-ki-hô-tê( lời nói, hành
động)
II Đọc hiểu văn bản 1.Nhân vật Đôn-ki-hô-tê:
- Đôn-ki-hô-tê cho rằng những chiếc cối xay gió là những tên khổng lồ
- Thấy đây là vận may(một cuộc chiến đấu quét sạch cái giống xấu xa khỏi mặt đất) ->
Chiến đấu vì chính nghĩa để
đem lại bình yên cho mọi người
-“Xem ra anh chẳng thành thạo một cuộc chiến không cân sức”-> Không nghe lời can gián của giám mã mà còn cho Xan-chô là kẻ hèn nhát
- Ngọn giáo gẫy bị toạc nửa vai
-> Đôn-ki-hô-tê thật đáng thương
- Bẻ một cành khô không muốn ăn sáng,
-> Một hiệp sĩ không bình thường
- Mê muội hoang tưởng đến nỗi không phân biệt được sự vật ;
điên rồ nên mới đánh nhau với vật vô tri vô giác và mê muội hoang tưởng trong cả chuyện tình yêu và bị thương không
Trang 5người như thế nào?
H: Em có cảm xúc gì
trước thái độ và hành
động đó của
Đôn-ki-hô-tê?
GV đặt vấn đề yêu cầu
HS thảo luận (kĩ
thuật nhúm )
H: Có ý kiến cho rằng:
Đằng sau cái đáng
cười ở con người ấy là
nét đẹp của tâm hồn
trong sáng và cao
thượng hãy chứng
minh?
GV dùng câu hỏi gợi
mở giúp HS thảo luận
H: Trong nhận thức về
cái thiện và cái ác với
trách nhiệm của một
hiệp sĩ?
H: Trong hành động?(
khi đánh nhau và lúc
bị thương)
H: Đối với tình yêu?
H: Qua đó em hiểu
thêm gì về
Đôn-ki-hô-tê?
H: Điều đáng chê,
đáng trân trọng và cảm
phục đối với anh
chàng hiệp sĩ này?
- HS hoạt động nhóm: Đưa dẫn chứng, phân tích
và chứng minh những nét đẹp trong tâm hồn và hành động của nhân vật:
HS thảo luận
kêu ca không cần cứu chữa
-> Buồn cười trước suy nghĩ và hành động điên rồ, hoảng tưởng đến mê muội của lão ta
Là một hiệp sĩ điên rồ và hoang tưởng nhưng có lý tưởng và hành động dũng cảm vì chính nghĩa
* Đôn-ki-hô-tê là:
- Người có lí tưởng cao đẹp vì muốn trừ cái ác, cái xấu xa
- Là hiệp sĩ dũng cảm nên một mình một ngựa xông lên đánh nhau với cối xay gió; dù bị đau không kêu rên
-Là người coi khinh cái tầm thường: không lấy ăn uống làm thích thú
- Nhiệt tình và chân thành trong tình yêu: nghĩ đến người yêu trong lúc bị thương và cảm thấy hết đau, không cần ăn cũng cảm thấy no
=> Là một hiệp sĩ điên rồ và hoang tưởng nhưng có lý tưởng và hành động dũng cảm vì chính nghĩa.
- Đáng chê: tính cách hoang tưởng đến mù quáng
- Đáng cảm phục: có tấm lòng
Trang 6GV bình và chuyển ý
GV yêu cầu HS đọc
thầm những chi tiết
miêu tả và kể lại
những hành động của
giám mã Xan-chô
H: Thái độ của
Xan-chô trước nhận thức và
hành động của chủ khi
đánh nhau với cối xay
gió?
H: Vì sao Xan-chô can
ngăn chủ?
H: Theo em vì sao
Xan-chô nói với chủ:
“còn tôi rên rỉ ngay"?
H: Thái độ và hành
động của Xan-chô
trong khi chủ nhịn ăn
và không ngủ?
H: Thái độ và hành
động đó khiến cho em
suy nghĩ gì?
HS đọc thầm lại
sự việc kể về Xan-chô
HS trình bày những chi tiết kể
về lời can ngăn của Xan-chô
cao thượng và dũng cảm
=> Vừa cảm phục, vừa đáng chê cười
2 Nhân vật Xan-chô.
-> Xan-chô biết rõ về những chiếc cối xay gió chứ khong phải là những tên không lồ
- Xan-chô tự biết mình không chịu được đau và tin rằng ai
đau thì cũng phải kêu rên
- “ Được phép nữa là khác”
-> Thích ăn uống và biết cách
ăn uống
-“ Đôn-ki-hô-tê suốt đêm không ngủ đánh thức bác”
->Thích ngủ và ham ngủ
=> Xan chô luôn tỉnh táo, thực tế và thực dụng; ích kỉ
và hèn nhát đến tầm thường.
Hoạt động 4+5 : Tổng kết - luyện tập củng cố kiến thức bài học
+ Mục tiờu : - HS nắm được giỏ trị tỏc phẩm và vận dụng giải quyết cỏc bài tập
- Phương phỏp : Vấn đỏp giải thớch , minh họa , phõn tớch cắt nghĩa , nờu và giải quyết vấn đề
+ Thời gian : Động nóo , dạy theo gúc , cỏc mảnh ghộp ,
Thời gian : 5’
Trang 7III Hướng dẫn HS
tổng kết về nghệ thuật
và ý nghĩa của văn
bản
H: Qua đoạn trích, em
hiểu gì về dụng ý của
tác giả khi xây dựng
hai nhân vật này?
H: Ông thể hiện dụng
ý đó bằng nghệ thuật
gì?
H: Qua hai nhân vật
đó, tác giả gửi gắm
đến người đọc điều gì?
GV bình: Tác giả xây
dựng hai nhân vật với
2 tính cách đối lập
nhau và ở mỗi người
đều có cái tốt và cái
xấu qua đó đề cao thực
tế và cao thượng, phê
phán thói tầm thường
ích kỉ
GV yêu cầu HS đọc
ghi nhớ: SGK-80
III Tổng kết
HS trình bày những nét độc
đáo trong nghệ thuật kể chuyện của tác giả qua việc sử dụng phép tương phản
và tiếng cười khôi hài
HS tự trình bày cảm nhận về hai nhân vật và thái
độ của tác giả
thể hiện qua 2 nhân vật
HS đọc ghi nhớ trong SGK trang 80
III Tổng kết
1.Nghệ thuật: Xây dựng hai nhân vật có nét tính cách đối lập nhau bằng nghệ thuật tượng phản; đồng thời dùng tiếng cười để phê phán cái xấu và ngợi ca cái đẹp.
2 Nội dung: Ca ngợi con người sống có lý tưởng và lòng dũng cảm vì chính nghĩa; phê phán những người thiếu thực tế, mê muội điên
rồ và tầm thường, ích kỉ
IV Hướng dẫn HS
luyện tập.
Bài tập 1: HS đọc lại
văn bản( đọc phân vai)
Bài tập 2: Nêu cảm
nghĩ của em về nhân
vật Đôn-ki-hô-tê?
IV luyện tập:
- HS đọc lại văn bản( đọc phân vai)
HS viết và tự trình bày
IV luyện tập.
Trang 8Gv gợi ý: Lưu ý nhận
thức của Đôn-ki-hô-tê
về sự vật; suy ngĩvà
hành động của nhân
vật này
Hoạt động 6 : Giao bài về nhà
- Thời gian 5’
HĐ cỏc nội dung tự
học
Viết đoạn văn nêu cảm nhận của em về văn bản trên
Gv gợi ý: Chú ý nghệ thuật tương phản
được dùng và duy trì trong toàn đoạn trích nhằm diễn tả tính cách hai nhân vật; nét
đẹp đấng trân trọng và cái đáng chê cười ở mỗi nhân vật và qua đó em rút ra bài học gì cho bản thân
- Chuẩn bị tiết 27
_
Bài 7- Tiết 27 Tiếng Việt: Tình thái từ
A Mục tiêu cần đạt:
1 Kiến thức :
- Khỏi niệm và cỏc loại tình thái từ
- Cỏch sử dụng tình thái từ phù hợp với tình huống giao tiếp
2 Kĩ năng : Dựng tình thái từ phù hợp với tình huống giao tiếp
3 Thái độ : Bồi dưỡng tình yêu và lòng tự hào về Tiếng Việt
B Phương phỏp : Phõn tớch mẫu Trực quan , Tổng kết khỏi quỏt , thảo luận
C Chuẩn bị :
- GV : Chuẩn bị các ngữ liệu, bảng phụ ( Mỏy chiếu )
- HS : Soạn bài và chuẩn bị bài mới
D Tổ chức dạy và học
1 ổn định tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ:
- Mục tiờu : + Đỏnh giỏ trỡnh độ nắm kiến thức của học sinh , ý thức chuẩn bị bài của cỏc em
+ Phỏt hiện và sửa lỗi sai trong diễn đat , dựng từ ,
- Phương phỏp : Đàm thoại , thuyết trỡnh
Trang 9- Thời gian 5’
- Cõu hỏi :Thế nào là trợ từ , thỏn từ ? Đặt cõu cú sử dụng trợ từ và thỏn từ
3Bài mới:
- Mụ c tiờu : Tạo tõm thế và định hướng sự chỳ ý cho học sinh
- Phương phỏp : Giới thiệu , thuyết trỡnh
- Thời gian : 2’
Những từ được thờm vào
cõu để tạo cõu nghi vấn ,
cõu cầu khiến và để biểu
thị sắc thỏi tỡnh cảm của
người núi đú là loại từ nào
? Cụ trũ chỳng ta cựng
nhau đi vào tỡm hiểu
tiết
- Học sinh lắng nghe
Hoạt động 2 , 3, 4 Tỡm hiểu bài ( Tri giỏc , phõn tớch và tổng hợp )
- Mục tiờu : Tổ chức cho học sinh tỡm hiểu khỏi niệm và cỏc loại tỡnh thỏi từ , cỏch
sử dụng tỡnh thỏi từ
- Phương phỏp : Phõn tớch giải thớch , đối chiếu so sỏnh , thảo luận nhúm
- Kĩ thuật : Động nóo , khăn trải bàn ,
- Thời gian 20’
I Hướng dẫn HS
hiểu về chức năng
tình thái từ.
GV dùng thiết bị
dạy học đưa ngữ
liệu cho HS quan
sát
H: Các từ: “à” trong
ví dụ a, từ “đi”
trong VD b, từ “
thay” trong VD c
được dùng với mục
đích gì?
H: Nếu lược bỏ các
từ đó, ý nghĩa của
câu có gì thay đổi?
H: Từ “ạ” trong VD
d có tác dụng gì
trong câu?
I Chức năng của tình thái từ.
HS đọc và nghiên cứu ngữ liệu
I Chức năng của tình thái từ.
- Từ “à” được dùng với mục đích hỏi
- Từ “đi” : cầu khiến
- Từ “ thay”: biểu thị cảm xúc
-> Lược bỏ các từ đó, ý nghĩa của câu thay đổi(
các câu đó không được dùng để hỏi, để cầu khiến
và bộc lộ cảm xúc nữa
- Từ “ạ” trong VD d: biểu thị thái độ trân trọng của người nói với người nghe
Trang 10- Sử dụng kĩ thuật
khăn trải bàn
GV: Gọi các từ đó
là tình thái từ, em
hiểu thế nào là tình
thái từ?
H:Tình thái từ
thường có chức
năng gì trong
H: Căn cứ vào chức
năng của tình thái
từ, em hãy chỉ rõ
các loại tình thái từ
thường gặp?
H: Đặt câu với các
tình thái trên?
( Tổ chức trũ chơi
tiếp sức )
*GV chốt lại nội
dung 1 của bài và
yêu cầu HS đọc ghi
nhớ 1-SGK-81
II Hướng dẫn HS
cách sử dụng tình
thái từ.
GV đưa ngữ liệu
trong phần
II-SGK-81
H: Các tình thái từ
trong mỗi câu trên
được dùng trong
những hoàn cảnh
giao tiếp nào? quan
hệ của đối tượng
giao tiếp?
H: Qua các trường
hợp trên, em hiểu
thêm gì về cách sử
HS trỡnh bày theo
sự hiểu biết của mỡnh
-HS đặt câu với một
số tình thái từ thường gặp thuộc mỗi loại trên
- HS đọc ghi nhớ 1-SGK-81
II Sử dụng tình thái từ.
- HS đọc và nghiên cứu
ngữ liệu
HS tự trình bày
- Tình thái từ là những từ không có khả năng độc lập tạo câu mà chỉ được dùng
để thêm nghĩa cho câu
- Tình thái từ có chức năng:tạo câu nghi vấn, câu cầu khiến, câu cảm thán
và biểu thị sắc thái tình cảm của người nói với người nghe
* Cú 4 loại tình thái từ thường dùng để thể hiện mục đích nói và biểu thị thái độ của người nói và người nghe
- ghi nhớ 1- SGK-81
II Sử dụng tình thái từ.
- Từ “à”: hỏi thân mật với
đối tượng bằng vai
- Từ “ạ’ : hỏi kính trọng
đối với người vai trên
- Từ “nhé’ : cầu khiến, thân mật, ngang vai
- Từ “ạ”: cầu khiến, kính trọng, với người vai trên
Phải chú ý quan hệ giữa người nói và người nghe