- Phân biệt được các cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ, - Bước đầu biết viết một văn bản đảm bảo tính thống nhất và chủ đề TiÕt 1- 2:.. ChuÈn bÞ cña GV vµ HS.[r]
Trang 1Ngữ Văn 8 Kì I:
Ngày soạn: 21.8.09 Ngày dạy: 24.8.09- Lớp: 8A,B 26.8.09- Lớp: 8A,B
Bài 1:
Kết quả cần đạt
-
tựu # đầu tiên qua ngòi bút giàu chất trữ tình của Thanh Tịnh.
Tiết 1- 2:
Văn bản :
Tôi đi học
(Thanh Tịnh)
1 Mục tiêu cần bài dạy:
a Kiến thức:
- Giúp HS cảm nhận ()*$ tâm trạng hồi hộp cảm giác bỡ ngỡ của nhân
b Kĩ năng:
Rèn kĩ năng cảm thụ văn xuôi cho HS
c Thái độ:
- Thấy ()*$ ngòi bút văn xuôi giàu chất thơ gợi ) vị trữ tình man mác của Thanh Tịnh
2 Chuẩn bị của GV và HS.
a Chuẩn bị của GV: Đọc nghiên cứu tài liệu
Soạn giáo án
b Chuẩn bị của HS: Chuẩn bị vở
Đọc kỹ văn bản
Soạn bài theo câu hỏi trong sgk
3 Tiến trình bài dạy:
a Kiểm tra bài cũ
* GV kiểm tra vở soạn của HS.(2p’)
*Giới thiệu bài: (1p’)
O)9 giữ bền lâu trong trí nhớ Đặc biệt càng đáng nhớ hơn là các kỷ niệm
Trang 2nào ()3 chúng ta trở về với kỷ niệm của tuổi học trò Văn bản có nd ntn chúng ta cùng tìm hiểu:
b Nội dung bài day:
10'
?
G
?
?
?
?
?
30'
?
?
Trình bày hiểu biết của em về Thanh
Tịnh?
- Trong sự nghiệp sáng tác của
mìnhThanh Tịnh đã có nhiều bài viết
trên nhiều lĩnh vực: Truyện ngắn,
truyện dài, thơ, bút ký văn học Thành
công nhất ở truyện ngắn và thơ
Hãy nêu xuất xứ của văn bản?
Hãy nêu yêu cầu đọc văn bản?
- GV đọc mẫu
Gọi HS đọc-> nhận xét cách đọc
Qua tìm hiểu chú thích em hiểu thế nào
là ông Đốc?lớp 3, lớp 5?
Theo em văn bản trên có thể chia mấy
phần đó là những phần nào ?
Nêu nội dung chính của mỗi phần ?
sao em biết?
Việc kể theo ngôi thứ nhất có t/d gì?
I- Đọc và tìm hiểu chung :
1 Tác giả, tác phẩm
- Viết văn và làm thơ từ năm
1933 Phong cách đằm thắm tình cảm êm dịu
- Thơ Thanh Tịnh nhẹ nhàng thấm sâu mang ) vị man mác quyến luyến
- TP in trong tập "Quê mẹ" xuất bản năm 1941
2, Đọc :
Giọng chậm hơn buồn, sâu lắng chú ý câu nói của nhân vật
+ Lớp 3, lớp 5: Các lớp bậc tiểu học Lớp năm là lớp thấp nhất( Theo +-)$ CM tháng 8)
3, Bố cục :
5 phần : + Từ đầu-> rộn rã.(khơi nguồn nỗi nhớ)
+ Tiếp -> ngọn núi.(Tâm trạng
và cảm giác trên # đến #Q
+ Tiếp->trong các lớp (Tâm trạng khi ở sân #Q
+Tiếp ->nào hết (Tâm trạng khi vào lớp)
+ Còn lại : ( Tâm trạng khi ngồi vào chỗ )
II, Phân tích :
- Ngôi thứ nhất ngôi “tôi”-> Trực tiếp kể những gì mình nghe thấy
Trang 3?
G
27'
?
?
G
?
Đọc văn bản em thấy những gì đã gơi
lên trong lòng nhân vật “ tôi”?
diễn tả theo trình tự nào?
Có ý kiến cho rằng những kỷ niệm
trong buổi tựu # là kỷ niệm để tg
bộc lộ tâm trạng của mình Em có nhất
trí với ý kiến đó không?
cùng tg trở về ngày đầu của tuổi học trò
với những kỷ niệm sâu lắng
khơi nguồn từ thời điểm nào?
Lúc ấy tâm trạng của tg ra sao?
Câu văn nào ghi lại cảm xúc? Tácgiả
đã sử dụng biện pháp nghệ thuật gì?
của tác giả?
- Trong lòng náo nức biết bao ý nghĩa
t/c xao xuyến mới lạ suốt đời không thể
nào quên
tình cảm rất đáng chia sẻ mà trung tâm
là cậu bé học trò ngày đầu tiên đến
nào chúng ta cùng tìm hiểu :
Trên con # cùng mẹ tới #
tiết nào?
- Là thời điểm nơi chốn quen thuộc
gần gũi gắn liền với tuổi thơ của tác giả
trải qua tạo cho câu chuyện chân thực sâu lắng
- Những kỷ niệm của tg về buổi
- Trình tự thời gian không gian:
học
- Nhất trí đó là tâm trạng cảm giác của nhân vật tôi bộc lộ trong thời gian không gian
1, Tâm trạng của nhân vật
đầu tiên.
+ Cứ cuối thu lá dụng lòng tôi
- So sánh: Kỷ niệm mơn man náo
bị thời gian vùi lấp trái lại cứ mỗi
độ thu về lại nảy nở trong lòng bồi hồi
a, Khi trên
lạnh con # dài hẹp
Trang 4?
?
G
?
G
15'
?
?
?
G
?
Vì sao thời gian ấy không gian ấy trở
thành kỷ niệm trong tâm trí tg?
Trong khung cảnh ấy tâm trạng của tg
Em hãy phân tích tâm trạng của tác giả
qua các chi tiết trên?
mới cầm nổi bút +&)$ ý nghĩ ấy
thoảng qua trên đời
Có ý kiến cho rằng đây là nghệ thuật
so sánh thú vị Em thấy đúng không? vì
sao?
Đối với một cậu bé chỉ biết chơi qua
sông thả diều ra đồng chạy nhảy thì đi
học quả là một sự kiện lớn, một thay
đổi quan trọng đánh dấu )$ ngoặt
của tuổi thơ
E-)$ sự cảm nhận của tác giả trên
(Tiết 2)
lại trong tâm trí tg có gì đặc biệt?
Em hiểu gì về sự so sánh của tg?
gì?
-Phản ảnh không khí đặc biệt của ngày
Vậy cảm xúc của tác giả khi đó là gì ?
- Là buổi đầu tiên ()*$ cắp sách
+ Con # quen lạ cảnh vật thay đổi lòng tôi thay đổi trang trọng đứng đắn quyển sách nặng ghì chặt xốc lên
- Dấu hiệu thay đổi trong nhận thức, trong tình cảm- Lòng có thay đổi lớn tôi đi học
ĐT miêu tả hành động của nhân vật ngộ nghĩnh ngây thơ đáng yêu Đó là tâm trạng cảm giác rất
tự nhiên
- Hình ảnh so sánh thú vị giàu hình ảnh gợi cảm giác với cảnh sắc thiên nhiên +)H sáng diễn tả cảm xúc nổi bật ý nghĩ
=>Non nớt, ngây thơ, hồn nhiên, trong sáng.
b, Khi ở sân
+ Dày đặc # &$ áo sạch Nd P vui sáng sủa.
# xa lạ xinh xắn oai nghiêm đình làng.
- Q&)3 đi học là nơi cao ráo Bắt đầu đi học so sánh với đình làng nơi thiêng liêng cao ráo cất giữ những điều bí ẩn-> Diễn tả cảm giác trang nghiêm
=> Bồi hồi, bỡ ngỡ
Trang 5?
?
?
G
?
?
G
8'
?
?
G
?
Theo dõi đoạn tiếp theo em thấy những
cậu học trò nhỏ tuổi lần đầu tiên đến
Em có nhận xét gì về cách dùng từ ?
Cách dùng từ đó biểu đạt nd gì?
Khi nghe ông Đốc đọc bản danh sách
h/s mới tâm trạng của nhân vật “ tôi “
ra sao?
Vì sao nhân vật tôi bất giác dúi đầu
vào lòng mẹ nức nở khóc khi chuẩn bị
vào lớp?
bè thầy cô mới
Hành động đó bộc lộ tâm trạng gì?
Theo dõi phần cuối văn bản cho biết vì
sao khi xếp hàng định vào lớp nhân vật
tôi lại cảm thấy “ trong thời .xa mẹ
lần này”?
- Vì đây là lần đầu tiên một cậu bé
lấy tất cả, không có mẹ ở bên để giúp
đỡ
Khi vào lớp học tg có cảm giác gì?
Em hãy lí giải cảm giác đó của nhân
vật?
- Vì bắt đầu cảm nhận ()*$ sự độc lập
của mình khi đi học )$ vào lớp học
là )$ vào TG của riêng mình, phải tự
mình làm tất cả
Vậy đó là một tình cảm thế nào ?
+ Bỡ ngỡ nép,,,nhìn con chim muốn bay ngập ngừng vụng về lúng túng rộn ràng Lúng túng quả tim ngừng đập giật mình lúng túng hơn nặng nề dúi đầu .khóc.
- So sánh tinh tế gợi tâm lí của
cánh chim đầy khát vọng bồi hồi
lo lắng nghĩ tới chân trời học vấn mênh mang
=>Rụt rè sợ sệt , e ngại và hồi hộp.
c, Khi vào lớp học :
+ Mùi P lạ xông lên hay hay bàn ghế nhìn bạn không xa lạ.
- Không cảm thấy xa lạ với bàn ghế bạn bè ý thức ()*$ những
điều đó sẽ gắn bó thân thiết với mình từ bây giờ và mãi mãi
=>Là tình cảm trong sáng, gần gũi, thân thiết.
Trang 6?
G
12'
?
?
?
G
5'
?
?
Chú ý đoạn văn “ Một con chim cảnh
thật” Em thấy hình ảnh này có ý nghĩa
gì?
Có ý kiến cho rằng: dòng chữ “ Tôi đi
học” kết thúc truyện vừa khép lại bài
văn vừa mở ra một TG mới Em thấy
nhận xét đó có thoả đáng không? tại
sao?
Dòng chữ “ Tôi đi học” kết thúc
truyện vừa khép lại bài văn vừa mở ra
một TG mới., một chân trời mới, một
tâm trạng mới, một giai đoạn mới trong
cuộc đời đứa trẻ ()*$ mở ra
Những # lớn có thái độ cử chỉ ntn
đối với em bé lần đầu tiên cắp sách đến
#?
Em có cảm nhận gì về thái độ cử chỉ
của các nhân vật này?
-mẫu mực
Qua đây em có suy nghĩ gì về vai trò
của gđ, nhà # và XH đối với thế hệ
trẻ?
tâm đến thế hệ trẻ; Có quyền trẻ em, có
luật gd
Nhận xét đặc sắc nt của chuyện ngắn
này?
Bài văn để lại cho em ấn gì?
- Đây là phút sang trang của một tâm hồn thơ dại )$ vào một thế giới mới, thế giới của học trò
2, Thái độ cử chỉ của những
/9: lớn đối với các em trong
+ Mẹ âu yếm nắm tay.
+ Ông Đốc nói nhìn hiền từ cảm động
* Các bậc phụ huynh quan tâm chu đáo tự tay dắt con đến tôn trọng đại lễ khai giảng
=> Quan tâm chu đáo dịu dàng,
tự tin bao dung, khuyến khích
động viên.-> Là môi tốt đẹp.
III, Tổng kết ghi nhớ :
+ Hồi biểu cảm so sánh Bố cục theo dòng hồi
+Tâm trạng hồi hộp cảm giác bỡ ngỡ trong buổi tựu
tiên.
Trang 7?
G
Phát biểu cảm nghĩ của em về dòng
cảm xúc của nhân vật tôi?
sức, lo sợ vẩn vơ- bỡ ngỡ ngập ngừng
- Trở về thực tại đón nhận giờ học đầu
tiên
IV, Luyện tập :
- Bỡ ngỡ, ngập ngừng
c Củng cố, luyện tập: ( 3p)
* Dòng chữ “ Tôi đi học” kết thúc truyện vừa khép lại bài văn vừa mở ra một TG mới., một chân trời mới, một tâm trạng mới, một giai đoạn mới trong cuộc đời đứa trẻ ()*$ mở ra
* Bài tập: Khoanh tròn vào chữ cái đầu ý em cho là đúng:
Nhận định nào sau đây nói đúng nhất về chủ đề cảu tác phẩm “ Tôi đi học” ?
A Tôi đi học tô đậm cảm giác trong sáng nảy nở trong lòng nhân vật “
B Tôi đi học tô đậm cảm giác lạ lẫm, sợ sệt của nhân vật “ Tôi” ở buổi
d
- Học bài nắm ()*$ nội dung , nghệ thuật của văn bản
- Chuẩn bị bài: Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ Xem +-)$ các câu hỏi
trong bài và xem các ví dụ
Ngày soạn:25.8.09 Ngày dạy: 28.8.09- Lớp:8A,B
Tiết 3:
1 Mục tiêu cần đạt:
a.Kiến thức:
- Giúp HS hiểu rõ cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ và mqh cấp độ khái quát vủa nghĩa từ ngữ
b Kĩ năng:
Trang 8- Thông qua bài học rèn luyện +) duy trong việc nhận thức mqh giữa cái
chung và cái riêng.
c Thái độ:
HS có ý thức và biết nghĩa của từ ngữ khi sử dụng từ ngữ
2.Chuẩn bị của GV và HS:
Thầy: Nghiên cứu soạn bài
Trò: Đọc ôn tập kiến thức lớp 7
3 Tiến trình bài dạy:
a.Kiểm tra bài cũ (2p)
Kiểm tra sự chuẩn bị bài của HS
* Giới thiệu bài:(2p)
Em vận dụng kiến thức lớp 7 làm bài tập sau:
Tìm hiểu mqh về nghĩa của các cặp từ sau:
Trái- quả; Li ( già)-( Đại) hồi; Thức ăn- nem- rau sào
Trái – quả: Cặp từ đồng nghĩa li- hồi: Cặp từ trái nghĩa
Thức ăn- nem – rau xào: Không thuộc hai loại trên
Vậy mqh về nghĩa của các cặp từ còn lại là gì? Cần hiểu, RL +) duy trong việc nhận +&)$ mqh này ntn Bài học hôm nay
b.Nội dung bài dạy:
23'
?
?
?
G
Quan sát sơ đồ trên bảng phụ
Em hãy cho biết trong sơ đồ
trên nghĩa của từ ĐV rộng hơn
hay hẹp hơn nghĩa của từ thú,
chim ,cá? Vì sao?
Em hiểu nghĩa của các từ trên
thế nào ?
+ Động vật: Những sinh vật có
cảm giác và tự vận động ()*$
cao có lông mao, tuyến vú,
nuôi con bằng sữa
I, Từ ngữ nghĩa rộng, từ ngữ nghĩa hẹp
:
VD:
Động vật
Thú Chim Cá
X4 &)H9Z (tu hú,sáo ) (rô,chép )
.- Nghĩa của từ ĐV rộng hơn, khái quát hơn nghiã của từ chim, thú ,cá
- Nghĩa của từ thú, chim ,cá ít khái quát hơn, hẹp hơn nghĩa của từ ĐV
Trang 9?
?
?
G
?
?
đầu có mỏ, thân có lông vũ, có
cánh để bay đẻ trứng
bằng vây
Về phạm vi nghĩa của từ ĐV
và nghĩa của 3 từ thú, chim, cá
ntn? Vậy nghĩa của từ động vật
bao hàm nghĩa các từ đều là
động vật
Vậy qua VD trên em hiểu
phạm vi nghĩa của từ ngữ ntn?
Nghĩa của từ thú rộng hơn hay
hẹp hơn ngghĩa của từ voi,
P?
Nghĩa của từ chim rông hơn
hay hẹp hơn nghĩa của từ tu hú
,sáo?
Vậy qua tìm hiểu một từ ngữ
đựơc coi là nghĩa rộng khi nào?
- Chính vì các từ có phạm vi
nghĩa của từ bao hàm hoặc bao
hàm trong phạm vi nghĩa của
từ ngữ khác Có thể s/d vòng
tròn để biểu diễn mqh Vòng
tròn lớn: Phạm vi nghĩa của từ
ĐV Vòng tròn nhỏ phạm vi
nghĩa cá
Vòng tròn nhỏ phạm vi 3 cấp
độ khác nhau của nghĩa từ ngữ
Nhìn vào sơ đồ vòng tròn
em thấy nghĩa của các từ thú,
chim, cá rộng hơn nghĩa của từ
nào đồng thời hẹp hơn nghĩa
của từ nào?
Vậy em rút ra kết luận gì qua
VD này?
=> Nghĩa của từ ngữ có thể rộng hơn
hoặc hẹp hơn nghĩa của từ ngữ khác.
- Nghĩa của từ thú rộng hơn nghĩa của từ voi, &)H9 vì trong lớp động vật thú có nhiều loại trong đó có voi &)H9
- Nghĩa của từ chim rộng hơn ngghĩa của
từ tu hú, sáo vì từ chim khái quát một loài ĐV trong đó có từ chim
* Một từ ngữ 4B coi là nghĩa rộng khi phạm vi nghĩa của từ đó bao hàm phạm
vi nghĩa của một số từ ngữ khác.
Và hẹp khi phạm vi nghĩa của từ đó
4B bao hàm trong phạm vi nghĩa của
từ ngữ khác.
- Nghĩa của từ thú chim, cá rộng hơn nghĩa của từ voi, &)H9 tu hú, sáo, ca rô
Đồng thời hẹp hơn nghĩa của từ ĐV
Trang 10?
14’
?
?
?
?
?
có nghĩa rộng vừa có nghĩa
hẹp, Tính chất rộng hẹp của từ
PT, CĐ, ĐH )
Em hãy đọc phần ghi nhớ ?
Lập sơ đồ thể hiện cấp độ khái
quát của nghĩa từ ngữ trong
mỗi nhóm sau đây?
Tìm từ ngữ có nghĩa rộng so
với nghĩa của các từ ở mỗi
nhóm sau đây?
hàm trong phạm vi nghĩa của
mỗi từ ngữ sau:
Em hãy chỉ ra những từ ngữ
không thuộc phạm vi nghĩa của
mỗi nhóm từ sau đây?
( HS làm ở nhà)
Tìm 3 ĐT thuộc một phạm vi
nghĩa?
* Một từ ngữ có nghĩa rộng đối với những
từ ngữ này đồng thời có thể có nghĩa hẹp hơn so với một số từ ngữ khác.
Ghi nhớ: sgk
II, Luyện tập :
Bài tập 1:
Y phục
Quần áo Quần đùi, quần dài áo sơ mi
Bài tập 2:
a, Từ ngữ nghĩa rộng: Chất đốt
b, Nghệ thuật
c, Thức ăn
d, Nhìn
đ, Đánh
Bài tập 3:
- Xe cộ: Ô tô, xe máy xe đạp
- Kim loại: Sắt, vàng, bạc, đồng
- Hoa quả: Na, chuối, nhãn
Bài tập 4:
a, Thuốc lào c, Bút điện
b, Thủ quỹ d, Hoa tai
Bài tập 5:
ĐT có nghĩa rộng; Khóc
ĐT có nghĩa hẹp: Nức nở, sụt sùi
c Củng cố, luyện tập: ( 3p)
* Một từ ngữ ()*$ coi là nghĩa rộng khi phạm vi nghĩa của từ đó bao hàm phạm vi nghĩa của một số từ ngữ khác
Trang 11Và hẹp khi phạm vi nghĩa của từ đó ()*$ bao hàm trong phạm vi nghĩa của
từ ngữ khác
* Bài tập:
Từ nào có nghĩa bao hàm phạm vi nghĩa của các từ sau đây: Học sinh, Sinh viên, giáo viên, bác sĩ, kỹ ) luật ) nông dân, công nhân, nội trợ
A Môn học C Nghề nghiệp
$9C/ dẫn HS học bài ở nhà: (1p)
Học thuộc phần ghi nhớ
Hoàn thành các bài tập vào vở, làm bài tập 5
Chuẩn bị: Tính thống nhất về chủ đề của văn bản
Đọc +-)$ và tìm hiểu bài
_
Ngày soạn:26.8.09 Ngày dạy: 29.8.09- Lớp: 8A,B
Tiết 4:
Tính thống nhất về chủ đề của văn bản
1 Mục tiêu bài dạy:
a Kiến thức:
- Giúp học sinh nắm ()*$ chủ đề của văn bản tính thống nhất về chủ đề củ văn bản
b Kĩ năng:
- Biết viết một văn bản đảm bảo tính thống nhất về chủ đè,biết xác định và
nêu bật ý kiến cảm xúc của mình
c Thái độ:
Có ý thức đảm bảo tính thống nhất về chủ đề của văn bản
2 Chuẩn bị của GV và HS:
a Thầy: Nghiên cứu tài liệu
Soạn bài giáo án
b Trò : Đọc +-)$ bài ở nhà, chuẩn bị bài theo yêu cầu.
3 Tiến trình bài dạy:
a.Kiểm tra bài cũ:(2p)
Kiểm tra sự chuẩn bị bài của HS
* Giới thiệu bài:(1p)
một số kiến thức khái quát về phân môn TLV với liên kết văn bản, bố cục văn bản, mạch lạc trong văn bản Lên lớp 8 chúng ta tiếp tục tìm hiểu một