Giáo án Hình học 6 (Chương trình cả năm)

- Tập suy luận và giáo dục tính cẩn thận khi đo đoạn thẳng và cộng độ dài Nội dung và các hoạt động trên lớp : Hoạt động 1 : Kiểm tra nề nếp tổ chức lớp và sự chuẩn bị học tập của học si[r]

Trang 1

Tiết thứ :1 Tuần :1 Ngày soạn :

Đ1 điểm - đường thẳng

Mục tiêu : Qua bài này học sinh cần :

- Hiểu điểm là gì ? Đường thẳng là gì? Hiểu được mối quan hệ điểm thuộc (không thuộc) đường thẳng

- Vẽ được điểm, đường thẳng, biết đặt tên điểm, đường thẳng, ký hiệu điểm đường thẳng, sử dụng ký hiệu  , 

- Rèn tính chính xác và cẩn thận khi vẽ, đặt tên, ghi ký hiệu điểm, đường thẳng và mối quan hệ giữa điểm và đường thẳng

Nội dung và các hoạt động trên lớp :

Hoạt động 1 : Kiểm tra nề nếp tổ chức lớp và sự chuẩn bị học tập của học sinh

Hoạt động 2 : Nêu yêu cầu cơ bản khi học hình học và các dụng cụ cần thiết

Phần hướng dẫn của thầy giáo

và hoạt động học sinh Phần nội dungcần ghi nhớ

Hoạt động 3 : Điểm

- GV vẽ lên bảng (theo từng thao tác : chấm, ghi tên

A, B ) rồi giới thiệu điểm

- Tiếp tục đọc tên, viết tên các điểm có trong hình

GV vừa mới vẽ và hình 1 SGK để hình thành khái

niệm các điểm phân biệt

- HS đọc tên các điểm ở hình 2 SGK Có nhận xét

gì ?

- Thế nào là hai điểm phân biệt ? Quy ước

- GV giới thiệu khái niệm hình và điểm là một hình

.C

Ta dùng các chữ cái in hoa để đặt tên cho các điểm

Hoạt động 4 : Đường thẳng

- GV giới thiệu hình ảnh của đường thẳng

- Ta dùng dụng cụ gì để vữ đường thẳng GV hướng

dẫn HS vẽ một đường thẳng (có kéo dài về hai

phía) đặt tên, đọc tên đường thẳng

- GV vẽ hình bài tập 1 ( H6 SGK) HS giải bài tập 1

có chú ý cácđiểm phân biệt có tên khác nhau

nhưng các điểm có tên khác nhau chưa hẳn đã

phân biệt

- GV chú ý cho HS đường thẳng là một hình

- Đường thẳng a

a

Ta dùng một chữ cái thường để đặt tên cho đường thẳng

Hoạt động 5 :Điểm thuộc đường thẳng , điểm không thuộc đường thẳng

- HS quan sát hình 4 SGK GV giới thiệu quan hệ

của A, B với đường thẳng d

- GV giới thiệu cách viết, cách đọc của một điểm

thuộc đường thẳng, điểm không thuộc đường

thẳng , yêu cầu HS viết và đọc ký hiệu tương tự

M

N

Trang 2

- GV dùng hình 6 sau khi đã giải xong bài tập 1,

yêu cầu HS dùng các ký hiệu để ghi các quan hệ

Hoạt động 6 :Củng cố

- GV dùng bảng phụ hoặc vẽ trên bảng hình 7 SGK các nhóm HS làm các câu a, b, c của bài tập 3

- Hoạt động nhóm để giải bài tập 4 và 5

- Hoạt động :Dặn dò

- HS học bài theo SGK

- Hoàn chỉnh các bài tập đã sửa trên lớp và các bài tập còn lại trong SGK

- Chuẩn bị bài mới : Ba điểm thẳng hàng

Trang 3

Tiết thứ :2 Tuần :2 Ngày soạn :

- Nắm vững được ba điểm thẳng hàng , điểm nằm giữa hai điểm và tính chất : trong ba

điểm thẳng hàng có một và chỉ một điểm nằm giữa hai điểm còn lại

- Nhận biết được ba điểm thẳng hàng, ba điểm không thẳng hàng

- Có tư duy sử dụng thuật ngữ mới : nằm cùng phía, khác phía, nằm giữa

- Rèn tính cẩn thận chính xác khi sử dụng dụng cụ và các thuạt ngữ

Hoạt động 2 : Kiểm tra bài cũ

Câu hỏi 1 :

Cho đường thẳng a điểm M, N, P thuộc đường thẳng a , điểm Q không thuộc đường thẳng a

a) Hãy vẽ hình và ghi ký hiệu

b) Đọc các mối quan hệ của các điểm đó với đường thẳng a

Hoạt động 3 : Ba điểm thẳng hàng

- GV hoàn chỉnh bài kiểm tra HS có nhận xét gì về

ba điểm (M, N, P) ; (M, N, Q) ; (N, Q, P) ; (M, Q,

P) đối với đường thẳng a Trong từng bộ ba điểm

đó hãy dùng ký hiệu ;  để ghi mối quan hệ với

đường thẳng a

- Khi nào thì ba điểm thẳng hàng ? Cho ví dụ

- Khi nào thì ba điểm không thẳng hàng ? Cho ví dụ

- Làm thế nào để vẽ đưoc ba điểm thẳng hàng

Muốn kiểm tra ba điểm có thẳng hàng hay không

ta dùng dụng cụ gì ? bàng cách như thế nào ?

- HS làm bài tập 8,9 SGK

a

SGK

Hoạt động 4 : Quan hệ giữa ba điểm thẳng hàng

- HS vẽ ba điểm A, B, C thẳng hàng

- GV giới thiệu các thuật ngữ kết hợp với quan hệ

giữa ba điểm thẳng hàng như nằm cùng phí, nằm

khác phía, nằm giữa

- GV dùng bảng phụ có hình 12 SGK để làm bài tập

số 11

- HS làm bài tập 10

- HS nhận xét xem trong ba điểm thẳng hàng có

mấy điểm nằm giữa hai điểm còn lại ngoài điểm

a

A B C

Nhận xét : SGK

N

M

P

Q

Trang 4

đó còn có điểm nào khác không ?

Hoạt động 5 : Củng cố

- Trong các hình sau điểm nào nằm giữa hai điểm còn lại ?

.A

.B

C

- Phát biểu : " Không có điểm nằm giữa khi không có ba điểm thẳng hàng " là đúng hay sai ?

- Khi có điểm A nằm giữa hai điểm B và C thì ý nào sau đây đúng, ý nào sai ?

a) Ba điểm A, B, C thẳng hàng

b) B, C nằm cùng phía đối với điểm A

c) B, C nằm khác phía đối với điểm A

d) A, C nằm cùng phía đối với điểm B

e) A, C nằm cùng phía đối với điểm B

- ở hình 11 SGK , điểm E nằm giữa những điểm nào ?

Hoạt động 6 :Dặn dò

- HS làm bài tập 12, 13 và 14 SGK và bài tập 6, 13 SBT

- Chuẩn bị tiết sau : Đường thẳng đi qua 2 điểm

F

M N

O

H

I

Q K

Trang 5

Tiết thứ :3 Tuần : 3 Ngày soạn :

Tên bài giảng : Đ 3 đường thẳng đi qua hai điểm

- Nắm vững tính chất : Có một và chỉ một đường thẳng đi qua hai điểm

- Biết vẽ đường thẳng đi qua hai điểm

- Nắm được vị trí tương đối của hai đường thẳng trên mặt phẳng

- Rèn tính chính xác, cẩn thận trong khi vẽ

Câu hỏi 1 :

Nêu cách vẽ ba điểm A, B, C thẳng hàng Có mấy trường hợp hình vẽ ? Trong mỗi trường hợp, có mấy điểm nằm giữa hai điểm còn lại ?

Câu hỏi 2 :

Trong các câu sau đây, câu nào đúng, câu nào sai ?

a) Điểm K nằm giữa hai điểm G và H và điểm H nằm giữa G và K

b) Điểm H nằm giữa hai điểm M và N và điểm H nằm giữa N và M

c) Điểm G nằm giữa hai điểm K và H và điểm H không nằm giữa G và K

Hoạt động 3 : Vẽ đường thẳng

- Cho điểm A HS hãy vẽ đường thẳng đi qua

điểm A Vẽ được mấy đường thẳng?

- Cho điểm B khác điểm A Hãy vẽ đường thẳng

đi qua A và B GV hướng dẫn HS dùng thước

thẳng để vẽ Ta vẽ được mấy đường thẳng như

thế ?

- HS đọc nhận xét trong SGK

- HS giải bài tập số 15 và 16

Nhận xét : Có một và chỉ một đường thẳng đi qua hai điểm A và B

Hoạt động 4 :Tên đường thẳng

- Ta đã biết cách đặt tên nào cho đường thẳng ? (

dùng một nchữ cái thường)

- GV giới thiệu thêm hai cách đặt tên mới cho

đường thẳng

- HS giải bài tập ?

đường thẳng a

a

đường thẳng AB - đường thẳng BA

đường thẳng xy hay đường thẳng yx

Hoạt động 5 :Đường thẳng trùng nhau, cắt nhau, song song

- Sáu đường thẳng trong bài tập ? có vị trí như thế

nào ? thực chất là mấy đường thẳng ? GV giới

thiệu đường thẳng trùng nhau

Hai đường thẳng xy và yx trùng nhau Hai đường thẳng chỉ có một điểm chung gọi là hai đường thẳng cắt

A

.B

Trang 6

- Hai đường thẳng không trùng nhau có vị trí như

thế nào ? GV giới thiệu đường thẳng cắt nhau và

song song

- Thế nào la hai đường thẳng cắt nhau, song song

nhau ? HS vẽ hình minh hoạ

- Thế nào là hai đường thẳng phân biệt ?

- HS làm bài tập 21 Nếu có n đường thẳng phân

biệt thì tối đa có mấy giao điểm ? n(n-1)/2

nhau Hai đường thẳng không có điểm chung nào gọi là hai đường thẳng song song nhau

Chú ý : SGK

- Tại sao hai đường thẳng có hai điểm chung phân biệt thì trùng nhau ? Hai đường thẳng trùng nhau có mấy điểm chung ?

- Hai đường thẳng a và b sau đây trùng nhau hay cắt nhau hay song song nhau ?

Hoạt động 7 : Dặn dò

- HS làm các bài tập 18, 20 SGK và 14, 16, 18 SBT

- Tiết sau : Thực hành Trồng cây thẳng hàng

(Mỗi nhóm chuẩn bị dụng cụ gồm 3 cọc thẳng dài 1,5 m có màu phân cách , dâu dọi có quả dọi dài trên 1m )

A

B

C

a b

Trang 7

Tiết thứ : 4 Tuần :4 Ngày soạn :

Tên bài giảng : Đ 4 thực hành : trồng cây thẳng hàng

- Biết cách trồng cây (chôn cọc) nằm giữa hai mốc A và B cho trước

- Nắm được cơ sở lý thuyết của bài thực hành và có hứng thú áp dụng vào thực tế

- Rèn tư duy chính xác và cách làm việc có tổ chưc khoa học

Hoạt động 1 : Chuẩn bị kiến thức

GV thông qua việc kiểm tra bài cũ để trang bị kiến thức cho HS thực hành

Khi nói A, B, C thẳng hàng thì :

- Có một đường thẳng duy nhất đi qua ba điểm đó

- A, B, C đều thuộc một đường thẳng

- Có một điểm nằm giữa hai điểm còn lại

- Sáu đường thẳng AB, BA, AC, CA, BC, CB trùng nhau

Hoạt động 2 : Kiểm tra viẹc chuẩn bị dụng cụ theo phân công ở tiết trước

Hoạt động 3 : Hướng dẫn thực hành

- GV nêu yêu cầu thực hành, công dụng của các dụng cụ đã chuẩn bị

- GV cùng vài HS thực hành từng thao tác mẫu như SGK

- GV phân công khu vực thực hành cho từng nhóm và giao quyền điều hành cho nhóm trưởng

Hoạt động 4 : Kiểm tra và đánh giá kết quả thực hành của từng nhóm

- GV theo dõi các hoạt động của nhóm trong quá trình thực hành

- Nhóm trưởng từng nhóm báo cáo sự phân công và quá trình thực hành

- GV kiểm tra kết quả thực hành

- GV cho HS thu dọn hiện trường sau khi đã kiểm tra kết quả

- GV đánh giá hoạt động của tiết học và kết quả của các nhóm

Hoạt động 5 : Củng cố - Dặn dò

- Muốn sắp hàng thẳng ta cần phải kiểm tra như thế nào ?

- Chuẩn bị bài mới :Tia

Trang 8

Tiết thứ : 5 Tuần :5 Ngày soạn :03/10/2005

- Biết định nghĩa mô tả tia bằng các cách khác nhau

- Nhận biết hai tia đối nhau, trùng nhau, có kỹ năng vẽ một tia, vẽ hai tia đối nhau

- Có tư duy phân loại hai tia chung gốc, biết phát biểu gãy gọn một mệnh đề toán học

Câu hỏi 1 :

Hãyvẽ một đường thẳng xy Lấy O  xy, A, B  xy sao cho O nằm giữa A và B Ba

điểm A, O, B có thẳng hàng không ?

Hoạt động 3 : Tia gốc O

- Nhận xét bài kiểm GV giữ lại hình vẽ đường

thẳng xy và điểm O

- GV giới thiệu tia bằng cách tô đậm bằngphấn

màu hai phần cảu đường thẳng xy được chia ra

bởi điểm O

- Tia gốc O là gì ? Nó cồngị là gì nữa ?

- HS vẽ một tia gôc A và đọc tên nó và ghi ký hiệu

- GVgiới thiệu phần giới hạn và không giới hạn

của một tia ( chẳng hạn tia Ax)

- HS làm bài tập số 25 SGK

Hình gồm điểm O và một phần

đườngthẳng bị chia bởi điểm O được gọi là tia gốc O (còn gọi là nửa

đường thẳng gốc O)

Ví dụ : Tia Ax

Hoạt động 4 : Hai tia đối nhau

- Trên hình vẽ bàikiểm Có nhận xét gì về hai tia

Ox, Oy GV giới thiệu hai tia đối nhau

- Hai tia đối nhau phải thoã mãn những điều kiện

nào ? (chung gốc và tạo thành đường thẳng)

- Mỗi điểm trên đường thẳng xy có phải là gốc

chung của hai tia đối nhau không ?

- Vì sao hai tia Ox, Oy

trên hình bên không O

gọi là hai tia đối nhau ? y

Hai tia chung gốc Ox, Oy và tạo thành đường thẳng xy gọi là hai tia

đối nhau

Nhận xét : Mỗi điểm trên đường thẳng là gốc chung của hai tia đối nhau

Hoạt động 5 : Hai tia trùng nhau

Trang 9

- GVgiới thiệu hai tia trùng nhau qua hìnhvẽ

- Trên hình vẽ , ta có thể nói hai tia Ax và Bx

trùng nhau không ?

- Hai tia trùng nhau có thể xem như một tia không

? GV giới thiệu hai tia phân biệt

- HS làm bài tập ?2 SGK

Hai tia Ax và AB trùng nhau

Chú ý : SGK

- Trên hình sau đây, hãy chỉ ra hai tia chung gốc A, hai tia gốc D trùng nhau, hai tia gốc B

đối nhau

- Hai tia trùng nhau và hai tia đối nhau có gì giống nhau và khác nhau ?

- HS làm bài tập 22 SGK

- HS học thuộc và nắm vững định nghĩa, ký hiệu tia , hai tia đối nhau, trùng nhau

- Làm các bài tập 24, 25

- Tiết sau : Luyện tập các bài tập 26 - 29 SGK

Trang 10

Tiết thứ : 6 Tuần : 6 Ngày soạn :

- Củng cố các khái niệm về tia, rèn cách định nghĩa khác về tia

- Rèn kỹ năng vẽ hai tia đối nhau, thứ tự các điểm trên hai tia đối nhau, kỹ năng vẽ tia,

đọc tia

- Có tư duy chính xác , rõ ràng trong phát biểu

Câu hỏi 1 :

Hai tia đối nhau phải thoả mãn những yêu cầu nào ? Làm bài tập số 23 SGK

Câu hỏi 2 :

Trên hình31 SGK tia MN trùng với những tia nào ? Có nhận xét gì về các điểmN, P, Q

đối với điểm M

Hoạt động 3 : Luyện phát biểu định nghĩa tia

- Qua bài kiểm, ta thấy tia MN là hình gồm

nhữngđiểm nào ? các điểm đó có cùng phía đối

với M không ?

- HS giải miệng bài tập 26 để GV chốt lại ở bài

tập 27 và yêu cầu HS ghi lại các định nghĩa tia

này vào phần chú ý trong vở học

Bài tạp 27 :

a) Tia AB là hình gồm điểm A và tất cả các điểm nằm cùng phía với B

đối với điểm A b) Hình tạo bởi điểm A và phần

đường thẳng chứa tất cả các điểm nằm cùng phía đối với A là một tia gốc A

Hoạt động 4 :Nhận biết hai tia đối nhau

- Thế nào là hai tia đối nhau ?

- HS làm bài tập 32 vẳth vẽ hình minh hoa các câu

sai

Bài tập 32 :

a) Sai b) Sai c) Đúng

Hoạt động 5 : Thứ tự các điểm trên hai tia đối nhau

Bài tập 28

- Điểm O là gốc chung của hai tia đối nhau nào (

sau khi vẽ đựoc ba điểm O, M, N)

- Muốn biết điểm nào nằm giữa hai điểm còn lại

trong ba điểm M, N, O ta phải kiểm tra điều gì

trước ? (ba điểm thẳng hàng)

Bài tập 32 :

a) (Ox, Oy) ; (Ox,OM) là các cặp hai tia gốc O đối nhau

b) M, O, N thẳng hàng ; O nằm giữa

M và N

Trang 11

Bài tập 29 :

- Hai tia đối nhau AC và AB cho ta suy ra được

những điều gì ? (A, B, C thẳng hàng và A nằm

giữa B và C)

- Vẽ nhanh hai tia AB và AC đối nhau bằng cách

nào ?

- Có nhận xét gì về gốc chung của hai tia đối nhau

với hai điểm nằm ở hai tia đối nhau đó

Bài tập 30 : HS trảlời nhanh

Bài tập 29 :

C N A M B

a) A nằm giữa C và M b) A nằm giữa N và B

Bài tập 30 :

a) của hai tia đối nhau Ox, Oy b) Điểm O

- HS làm bài tập 31 SGK

- Chuẩn bị bài cho tiết sau : Đoạn thẳng

Trang 12

Tiết thứ : 7 Tuần : 7 Ngày soạn :

- Biết định nghĩa đường thẳng

- Có kỹ năng vẽ đoạn thẳng, biết nhận dạng đoạn thẳng cắt đoạn thẳng, cắt đường thẳng, cắt tia

- Có kỹ năng mô tả hình vẽ bằng các cách diễn đạt khác nhau

- Có thái đọ vẽ hình chính xác, cẩn thận

Chuẩn bị :

GV chuẩn bị bảng phụ có vẽ sẵn các hình trong phần củng cố bài học này

Câu hỏi 1 :

Phát biểu theo nhiều cách : Tia gốc O ( Tia OA) làm bài tập 31

Câu hỏi 2 :

Cho hai điểm A và B Vẽ đường thẳng AB , tia AB , tia BA bằng phấn màu Đường thẳng AB và tia AB giống và khác nhau ở những điểm nào ?

Hoạt động 3 : Đoạn thẳng AB là gì ?

- GV đặt vấn đề giới hạn tia AB từ điểm B để hình

thành đoạn thẳng AB

- Muốn vẽ đoạn thẳng AB ta làm như thế nào ?

- Có nhận xét gì về các điểm ở đầu bút khi vẽ

đoạn thẳng AB ? GV nêu định nghĩa đoạn thẳng

AB

- Thử phát biểu đoạn thẳng BA So sanh hai phát

biểu và nhận xét hai đoạn thẳng BA và AB

- GV giới thiệu hai đầu mút của đoạn thẳng HS

vẽmột đoạn thẳng có hai đầu mút là R và S Ghi

ký hiệu

Cách vẽ : SGK

Nhận xét :

- Đoạn thẳng AB là hình gồm điểm

A, điểm B và tất cả các điểm nằm giữa A và B

Hoạt động 4 : Đoạn thẳng cắt đoạn thẳng, cắt đường thẳng, cắt tia

- GV giới thiệu lần lượt hìnhvẽ AB và CD cắt nhau

(Hình 1), cách đọc , đoạn thẳng MN cắt tia Ox

(Hình 2), đoạn thẳng PQ cắt đường thẳng xy

(Hình 3)

A M x x

C D

I H P E Q

O

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	199,45 KB