KiÕn thøc: - Nh©n vËt, sù kiÖn, cèt truyÖn trong t¸c phÈm thuéc thÓ lo¹i truyÒn thuyÕt - Cốt lõi lịch sử thời kì dựng nước của dân tộc ta trong một tác phẩm thuộc nhóm truyền thuyết thời[r]
Trang 1dẫn học sinh chuẩn bị học tập môn ngữ văn 6.
Giới thiệu
Cả năm : 37 tuần ; 4tiết/tuần : Gồm : Văn bản(văn học), Tiếng Việt, Tập làm văn
I.
- Sách giáo khoa tập 1+ 2, Sách Bài tập
- 1 vở ghi chung văn, Tiếng Việt, TLV ở lớp(2 tập)
- 1 vở soạn+ BT văn, Tiếng Việt, TLV ở nhà (1 tập)
II.
* Ngữ văn:
_ Đọc kĩ tác phẩm
_ Đọc kĩ chú thích
_ Tóm tắt tác phẩm( Nếu là Văn bản truyện) ; Học thuộc văn bản (nếu là Vb thơ)
_ Nêu đại ý
_ Tìm bố cục ( Chia đoạn) và nêu nội dung mỗi đoạn
_ Trả lời câu hỏi cuối bài
* Tiếng Việt và Tập làm văn:
_ Đọc kĩ từng mục
_ Trả lời câu hỏi mỗi mục
III.
* Ngữ văn:
- Học thuộc thơ, nắm chắc nội dung văn bản
- Hiểu, thuộc phần bài giảng của giáo viên trong vở ghi ở lớp
- Thuộc phần ghi nhớ(SGK)
* Tiếng Việt và Tập làm văn:
- Trả lời lại ETU các câu hỏi tìm hiểu bài, nhớ ví dụ
- Thuộc ghi nhớ của các phần
- Làm đầy đủ bài tập
IV Cách ghi vở:
_ Vở phải kẻ lề, ghi ngày, tháng, năm ghi bài, soạn bài
_ Ghi chép sạch sẽ bằng bút mực , sai thì gạch chéo 1 gạch, không dùng bút xoá
_ Chủ động ghi chép những nội dung giáo viên ghi trên bảng chính( Bên trái) và khi GV giảng chậm
V Giấy kiểm tra 15phút, 45 phút và tập làm văn:
Chuẩn bị theo yêu cầu của giáo viên:
- Giấy kiểm tra 15phút: giấy tập 1 tờ đơn , có kẻ điểm, lời phê
- Giấy kiểm tra 45 phút và tập làm văn: giấy tập 1 tờ đôi , có kẻ điểm, lời phê
VI Chuẩn bị kĩ năng nói trong các giờ luyện nói và các giờ ngoại khóa, cách phát
bi ểu
Trang 2Tuần 1 - Bài 1
Tuần: 1
Tiết : 1
Bài 1
V ĂN BẢN : CON RỒNG CHÁU TIấN
(Truyền thuyết)
S :20-8-2010
G : 23-8-2010
A/ Mục tiêu cần đạt:
Giúp học sinh:
1 Kiến thức
- Hiểu ETU khái niệm thể loại truyền thuyết
- Nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong tác phẩm thuộc thể loại truyền thuyết giai đoạn đầu
- Bóng dáng lịch sử thời kí dựng T1 của dân tộc ta trong một tác phẩm văn họcdân gian thời kì dựng T1
2 Kĩ năng:
- Đọc diễn cảm văn bản truyền thuyết Con Rồng - Cháu Tiên
- Nhận ra những sự việc chính của truyện
- Nhận ra một số chi tiết T/ TU kì ảo tiêu biểu trong truyện
3 Thái độ
- Tự hào về nguồn gốc dân tộc
- Có ý thức phát huy truyền thống đoàn kết của dân tộc
B Chuẩn bị của thầy và trò:
GV: T liệu về nguồn gốc dân tộc
HS: Soạn bài, tham khảo T liệu liên quan đến truyền thuyết Con Rồng - Cháu Tiên
C Phương pháp: : Vấn đáp, thuyết trình, trực quan, thảo luận nhóm, thuyết trình, phân tích, đối chiếu, kĩ thuật khăn phủ bàn, mảnh ghép…
D Tiến trình hoạt động dạy học:
1 Tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ: GV kiểm tra: bài soạn của học sinh; ổn định lớp
3 Bài mới:
* Giới thiệu:Mỗi con TL chúng ta đều thuộc về một dân tộc Mỗi dân tộc lại có nguồn gốc riêng của mình gửi gắm trong những truyền thuyết, truyền thuyết kì diệu Dân tộc Việt chúng ta đời đời sinh sống trên dải đất dài và hẹp hình chữ S bên bờ biển Đông, bắt nguồn từ
một truyền thuyết xa xăm, huyền ảo - Truyền thuyết "Con Rồng - Cháu Tiên" ?T1 hết chúng
ta cần hiểu truyền thuyết là gì?
Hoạt động 1: Giới thiệu chung:
- Mục tiêu: HS nắm ETU những nét chính
về tác giả, xuất xứ tác phẩm
-
thác kênh hình, …Học sinh đọc chú thích
SGK (7)
I giới thiệu chung :
Trang 3Đọc rõ ràng, mạch lạc, nhấn mạnh các chi
tiết li kì T/ TU
- Cố gắng thể hiện hai lời đối thoại
của 2 nhân vật Lạc Long Quân và Âu Cơ
- Giáo viên đọc
- Học sinh đọc, nhận xét, sửa
Hoạt động 2: Tìm hiểu chi tiết văn bản:
- Mục tiêu: HS nắm ETU những nét chính
về nội dung và nghệ thuật của tác phẩm
-
phân tích, so sánh, đối chiếu, khái quát hoá
Vấn đáp, thuyết trình- Các kĩ thuật : kĩ
thuật học theo góc, khăn phủ bàn, mảnh
ghép…
Giáo viên treo bảng phụ.GT n/v: -
Nguồn gốc, hình dạng, tài năng hai vị thần
- Lạc Long Quân kết duyên cùng Âu Cơ,
sinh bọc trăm trứng
- Lạc Long Quân và Âu Cơ chia tay nhau,
chia con
- Sự nghiệp dựng T1 2
- Nguồn gốc dân tộc Việt Nam
-> Đó là chuỗi các sự việc, các tình
tiết chính của câu chuyện Khi kể học sinh
bám sát vào các tình tiết đó để phát triển
thành nội dung câu chuyện
- Giáo viên kể phần đầu
- Học sinh kể, nhận xét
Trên cơ sở học sinh chuẩn bị bài ở nhà giáo
? Em có biết bố cục TL gặp của
một câu chuyện dân gian?
? Bố cục của văn bản này T thế
nào?
- Mở truyện: từ đầu "Long trang"?
- Diễn biến truyện: tiếp đến "Lên
ETL l2
- Kết thúc truyện: Phần còn lại
II Đọc hiểu văn bản:
1 Đọc, kể:
*Tìm các sự việc chính trong truyện
2 Chú thích:
3 Bố cục :
Trang 44 Phân tích:
Học sinh đọc phần mở truyện
? Phần mở truyện này cho em biết
điều gì?
? Trong trí T/ TU của TL
^T+ Lạc Long Quân và Âu Cơ hiện
lên với những đặc điểm nào?
a, Mở truyện: Giới thiệu nhân vật, nguồn gốc, hình
dáng, tài năng của Lạc Long Quân và Âu Cơ
- Lạc Long Quân nòi Rồng, con thần Long Nữ, quen sống ở JT1 T1 Âu Cơ là dòng Tiên ở trên núi, thuộc dòng họ Thần Nông
- Lạc Long Quân có sức khoẻ vô địch, có nhiều phép lạ Âu cơ xinh đẹp tuyệt trần, yêu thiên nhiên, cây cỏ
- Lạc Long Quân giúp dân diệt trừ yêu quái, dạy dân cách trồng trọt, chăn nuôi, ăn ở
? Qua những chi tiết giới thiệu đó, em
có nhận xét T thế nào về 2 vị thần?
(Và Lạc Long Quân kết duyên cùng Âu
Cơ có nghĩa là những vẻ đẹp cao quí
của thần tiên !< hoà hợp Sự hoà
ra sao)
-> Sự kỳ lạ, lớn lao, tài năng phi TL vẻ đẹp cao quý của hai vị thần
b Diễn biến truyện:
- Lạc Long Quân kết duyên cùng Âu Cơ, sinh bọc trăm trứng, nở ra trăm TL con khoẻ đẹp
? Theo em, chi tiết mẹ Âu Cơ sinh
bọc trăm trứng, nở thành trăm TL
con khoẻ đẹp có ý nghĩa gì?
(Từ "đồng bào" mà Bác Hồ nói có
nghĩa là cùng bào thai, mọi !K
trên đất !M ta đều cùng chung một
!< mộc mạc của !K Việt Cổ,
nguồn gốc dân tộc chúng ta thật đẹp,
là con cháu thần tiên, là kết quả của
một tình yêu, một mối 3!" duyên
Tiên - Rồng).
Chi tiết kỳ lạ giải thích mọi TL Việt ta đều là anh
em ruột thịt do cùng một cha mẹ sinh ra Đó là một nguồn gốc thật đẹp, thật cao quí; niềm tự hào, tôn kính
về nòi giống dân tộc
? 5T Lạc Long Quân và Âu Cơ lại
phải chia con và chia tay Em hiểu ý
nghĩa chi tiết này T thế nào?
(Học sinh thảo luận)
- Thực tế hai thần thuộc hai nòi khác biệt nhau: núi và
T1 nên xa nhau là không thể tránh khỏi
Đàn con đông đúc tất nhiên cũng phải chia đôi: nửa khai phá rừng hoang cùng mẹ, nửa vùng vẫy chốn biển khơi cùng cha
? Qua sự việc trên, TL ^T+ muốn - Đất T1 ETU mở mang về cả hai T1 Biển và
Trang 5thể hiện ý nguyện gì?
(và vẫn trong dòng !Q !< mộc
mạc, !K X!2 đã !2 ra kết thúc
rừng
- Mọi TL trên đất Việt đều chung một dòng máu,
đoàn kết, gắn bó lâu bền cùng nhau
? Qua những chi tiết đó, em biết thêm
gì về xã hội, phong tục, tập quán của
TL Việt cổ ^T+m
(Tên !M đầu tiên của chúng ta là
Văn Lang –nghĩa là đất nứoc !"
đẹp, sáng ngời, có văn hoá Thủ đô
đầu tiên của Văn Lang là Phong
Châu Các triều đại Vua Hùng nối
tiếp nhau -> Xã hội Văn Lang thời đại
Hùng '!" là một xã hội văn hoá dù
còn sơ khai).
C Kết thúc truyện:
Con cháu Tiên - Rồng lập T1 Văn Lang với các triều
đại Vua Hùng
5 Tổng kết
? Qua truyền thuyết này, em hiểu gì
về dân tộc ta? (Đó là cách giải thích
của !K Việt Cổ về nguồn gốc dân
tộc ta)
- Dân tộc ta có nguồn gốc thiêng liêng, cao quí, là một khối đoàn kết, vững bền
? Truyền thuyết này đã bồi đắp trong
em những tình cảm nào? (học sinh
thảo luận).
Yêu quí, tự hào về truyền thống dân tộc; đoàn kết, yêu TC mọi TL2
? Truyền thuyết bao giờ cũng có cái
"lõi sự thật lịch sử ", vậy " " của
truyền thuyết này là gì?
Yếu tố lịch sử: Triều đại các vua Hùng
? Bên cạnh đó, yếu tố chính làm nên
thành công của truyền thuyết này là
gì? Học sinh đọc ghi nhớ: SGK-8
Yếu tố, chi tiết T/ TU kì ảo
*) Ghi nhớ: sgk
III Luyện tập:
? Em thích đoạn truyện nào nhất? Hãy kể lại
đoạn đó?
? (Có thể cho học sinh kể tiếp sức theo nhóm)
? Tìm các câu chuyện khác cũng nhằm giải thích
nguồn gốc dân tộc Việt T truyện "Con Rồng, cháu Tiên"
- "Quả trứng to nở ra con !K " (Dân tộc
!K)
- "Quả bầu mẹ" (Dân tộc Khơ mú)
Trang 6* dẫn về nhà:
- Hiểu khái niệm truyền thuyết
- Kể đảm bảo cốt truyện
- Nêu cảm nghĩ về nguồn gốc dân tộc Việt
- Chuẩn bị bài tiếp theo
A Mục tiêu bài học: Giúp học sinh hiểu:
1 Kiến thức:
- Nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong tác phẩm thuộc thể loại truyền thuyết
- Cốt lõi lịch sử thời kì dựng T1 của dân tộc ta trong một tác phẩm thuộc nhóm truyền thuyết thời kì Hùng TC
- Cách giải thích của TL Việt cổ về một phong tục và quan niệm đề cao lao động, đề cao nghề nông- một nét văn hoá của TL Việt
2 Kĩ năng:
- Đọc –hiểu một văn bản thuộc thể loại truyền thuyết
- Nhận ra những sự việc chính của truyện, - Kể ETU truyện
- Nhận ra một số chi tiết T/ TU kì ảo tiêu biểu trong truyện
3 Thái độ
- Tự hào về nguồn gốc dân tộc
- Có ý thức phát huy truyền thống đoàn kết của dân tộc
dung, ý nghĩa của truyện
B Chuẩn bị của thầy và trò
GV: T liệu về văn hoá dân tộc liên quan đến truyền thuyết “ Bánh T bánh giầy” HS: Soạn bài, tham khảo T liệu liên quan đến truyền thuyết
C Phương pháp: : Vấn đáp, thuyết trình, trực quan, thảo luận nhóm, thuyết trình, phân tích, đối chiếu, kĩ thuật khăn phủ bàn, mảnh ghép…
D Tiến trình hoạt động dạy học:
1 Tổ chức : ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
? Em hiểu thế nào là "truyền thuyết"? Những chi tiết hoang ETL kì ảo có vai trò T
thế nào trong loại truyện này?
? Kể lại truyện "Con rồng - Cháu tiên" Nêu cảm nhận cảm em về văn bản này?
3 Bài mới:
Hàng năm, mỗi khi xuân về, tết đến, nhân dân ta - những con cháu vua Hùng - lại hồ hởi chở lá dong, xay đỗ, giã gạo gói bánh Bánh T bánh giầy là hai thứ bánh không những rất
Tuần: 1
Tiết : 2
Bài 1
V ĂN BẢN
(Truyền thuyết)
S :20-8-2010
G : 23-8-2010
Trang 7ngon, rất bổ, luôn có mặt để làm nên TC vị Tết cổ truyền dân tộc mà còn hàm chứa bao ý nghĩa sâu xa, lí thú Hai thứ bánh đó gợi chúng ta nhớ lại một truyền thuyết từ rất xa xăm
Hoạt động 1: Giới thiệu chung:
- Mục tiêu: HS nắm ETU những
nét chính về truyện
-
trình, khai thác kênh hình,
HS đọc chú thích *
? Nêu nguồn gốc của truyện
chính về nội dung và nghệ thuật
của tác phẩm
Hoạt động 2: Tìm hiểu chi tiết
văn bản:
- Mục tiêu: HS nắm ETU những
nét chính về nội dung và nghệ
thuật của tác phẩm
-
nhóm, phân tích, so sánh, đối
chiếu, khái quát hoá Vấn đáp,
thuyết trình- Các kĩ thuật : kĩ thuật
học theo góc, khăn phủ bàn, mảnh
ghép…
Đọc giọng chậm rãi tình cảm, chú
ý lời nói của thần trong giấc mộng
của Lang Liêu cần đọc giọng âm
vang xa vắng
Giọng vua Hùng đĩnh đạc chắc
khoẻ
Gv đọc
Học sinh đọc
Học sinh kể
Gv gọi học sinh đọc chú thích sgk
? Văn bản có thể chia thành mấy
phần
? Giới hạn và nội dung từng phần
I Giới thiệu chung :
Truyện thuộc thể loại truyện truyền thuyết về thời đại các vua Hùng
II Đọc , hiểu văn bản
1 Đọc kể:
*Tìm các sự việc chính trong truyện :
- Hùng TC chọn TL nối ngôi
- Lang Liêu ETU thần giúp đỡ
- Hai thứ bánh của Lang Liêu ETU vua cha chọn để tế trời đất và Lang Liêu ETU chọn nối ngôi vua
2 Chú thích :
3 Bố cục:
Phần 1: Từ đầu chứng giám:Mở truyện-Vua Hùng chọn TL nối ngôi
Phần 2: Tiếp nặn hình tròn: Diễn biến : Các
ông lang đua tài- LLiêu gặp khó khăn, ETU thần báo mộngbày cho cách làm bánh
Phần 3: Còn lại: Kết truyện- LLiêu ETU nối ngôi
4 Phân tích:
a Hùng
? Đọc phần 1
Trang 8? Vua Hùng chọn TL nối ngôi
trong hoàn cảnh nào? ý định của
vua ra sao và chọn bằng hình thức
gì? (Giáo viên cho 3 nhóm chuẩn
bị ý)
- Hoàn cảnh: giặc ngoài đã yên, vua có thể tập trung chăm lo cho dân ETU lo ấm, vua đã già muốn truyền ngôi
Qua đó, em hiểu gì về ý định của
vua? (Nối chí vua phải là !K
biết lo cho dân, cho !M I duy trì
!< cảnh thái bình cho muôn
dân, biết lấy dân làm gốc).
? Qua cách thức chọn TL nối
ngôi của vua em thấy ETU hình
thức sinh hoạt văn hoá nào? (Thi
giải đố là một hình thức rất khó
khăn mang tính thử thách cao)
Giáo viên có thể liên hệ: “Em bé
thông minh”
- ý của vua: TL nối ngôi phải nối ETU chí vua không nhất thiết phải là con ?T/
- Hình thức chọn: vua ET+ ra một câu đó đặc biệt để thử tài các lang Ai làm vừa ý vua sẽ ETU
vua truyền ngôi
b Diễn biến : Các ông lang đua tài
? Để làm đẹp lòng cha và mong
T1 ETU nối ngôi vua, các lang đã
làm gì? (Hậu: tốt, rộng rãi, dày)
- Các lang đua nhau làm cỗ thật to, thật hậu
? Còn Lang Liêu thì sao? (và một
đêm, chàng nằm mộng thấy )
- Lang Liêu rất buồn vì chàng chỉ có khoai, lúa
- Lang Liêu ETU thần giúp đỡ
? Vì sao, trong các con vua chỉ có
Lang Liêu ETU thần giúp đỡ
Đọc lời thần
? Em hiểu gì về ý nghĩa lời nói của
thần
(ý thần đó là: Trong trời đất không
có gì quí bằng hạt gạo Các thứ
khác tuy ngon, khan hiến, con
!K không làm ra !< ý thần
chính là ý của nhân dân, trân
trọng lúa gạo của trời đất cũng là
trân trọng kết quả mồ hôi công sức
của nhân dân, bởi nhân dân coi
hạt gạo là ngọc thực-cái ăn quí
- Thần giúp đỡ Lang Liêu vì:
+ Chàng là TL thiệt thòi nhất
+ Tuy là lang T chàng chăm lo việc đồng áng, trồng khoai lúa Phận của chàng gần gũi với dân TL tuy thân là con vua
+ Chàng là TL duy nhất hiểu ETU ý thần và thực hiện ETU ý thần
- Lang Liêu làm bánh
Trang 9? Qua việc Lang Liêu làm 2 loại
bánh lễ TV em hiểu T thế nào về
chàng?
(Trong tâm trí chúng ta, Lang Liêu
Hình ảnh của chàng khiến chúng
ta nhớ đến hình ảnh của Mai An
Tiêm trong sự tích !2 hấu Cả
Lang Liêu và Mai An Tiêm đều
là )
Lang Liêu là TL thông minh, có suy nghĩ sâu sắc Phẩm chất tốt đẹp đó khiến chàng xứng đáng với quyền kế vị
c Lang Liêu %0# nối ngôi vua
Đọc phần 3:
- Trong lễ TV, bánh của Lang Liêu
đã ETU vua cha chọn và vua Hùng
đã nói T thế nào về lễ vật này?
- Qua đó, em có thể hiểu ETU vì
sao 2 thứ bánh của Lang Liêu làm
vừa ý vua cha?
(Và Lang Liêu đã !< nối ngôi
vua Chàng thật xứng đáng vì
chàng chứng tỏ !< tài đức của
con !K có thể nối chí vua Đem
cái quí nhất cuả trời đất, của
ruộng đồng, do chính tay mình làm
ra mà cúng tiến Tiên '!"I dâng
lên vua cha thì đúng là !K con
tài năng, thông minh hiếu thảo,
trân trọng !K sinh thành ra
mình )
Hai thứ bánh của Lang Liêu có:
+ ý nghĩa thực tế: quý trọng nghề nông, hạt gạo những thứ nuôi sống con TL và do chính bàn tay lao động của con TL làm ra,
có mặt trong đời sống hàng ngày
+ ý T/ sâu xa: TU trời, TU Ea TU muôn loài
? Qua hình ảnh Lang Liêu, truyện
nhằm đề cao, ca ngợi điều gì?
(thảo luận)
Hoạt động 3: Thực hành:
- Mục tiêu: HS vận dụng những
kiến thức đã nắm ETU về nội dung
và nghệ thuật của tác phẩm vào
giải quyết BT nhằm khắc sâu kiến
thức
-
nhóm, phân tích, so sánh, đối
chiếu, khái quát hoá, vấn đáp,
5.Tổng kết - ghi nhớ
- Truyện đề cao lao động, sáng tạo, đề cao nghề nông; ca ngợi tài đức của Lang Liêu, chàng hiện lên T một TL anh hùng
III Luyện tập:
- Kể chuyện: hình thức kể tiếp sức
- Thảo luận: ý nghĩa phong tục làm bánh chTng, bánh giày trong ngày Tết
Đề cao nghề nông, đề cao sự thờ kính trời,đất và
tổ tiên của nhân dân ta ông cha ta đã xây dựng phong tục tập quán của mình từ những điều giản
Trang 10thuyết trình- Các kĩ thuật : kĩ thuật
học theo góc, khăn phủ bàn …
dị T rất thiêng liêng, giàu ý nghĩa Quang cảnh ngày Tết, nhân dân ta làm 2 loại bánh này còn có
ý nghĩa giữ gìn nét đẹp văn hoá đậm đà bản sắc
dân tộc và làm sống lại câu chuyện "Bánh bánh giầy".
- Chi tiết nào làm em thích nhất? Vì sao?
(VD: Lang Liêu nằm mộng thấy thần -> chi tiết thần kỳ !< xây dựng bởi trí !Q !< phong phú của nhân dân, làm tăng sức hấp dẫn cho câu chuyện Trong lúc Lang Liêu buồn, tủi thân
Khoai khi không thể tìm !< cây tre trăm đốt
ngoài ra chi tiết còn có ý nghĩa đề cao giá trị của hạt gạo và đó chính là giá trị lao động của con !"U).
* dẫn về nhà:
- Đọc, kể lại truyện
- Bức tranh SGK - 10 minh hoạ cho đoạn truyện nào? Em hãy kể lại đoạn văn bản đó
- Thay lời Lang Liêu kể lại lí do vì sao chàng lại
làm hai loại bánh (trong tâm trạng vô cùng mừng
rỡ vì đã làm vừa ý vua cha)
- Tìm đọc: Sự tích trầu cau
Sự tích JT+ hấu -> giải thích nguồn gốc sự vật
- Chuẩn bị bài tiếp theo
...- Giáo viên kể phần đầu
- Học sinh kể, nhận xét
Trên sở học sinh chuẩn bị nhà giáo
? Em có biết bố cục TL gặp
một câu chuyện dân gian?
? Bố cục văn T... động, đề cao nghề nơng- nét văn hố TL Việt
2 Kĩ năng:
- Đọc –hiểu văn thuộc thể loại truyền thuyết
- Nhận việc truyện, - Kể ETU truyện
- Nhận số chi tiết... rồng - Cháu tiên" Nêu cảm nhận cảm em văn này?
3 Bài mới:
Hàng năm, xuân về, tết đến, nhân dân ta - cháu vua Hùng - lại hồ hởi chở dong, xay đỗ, giã gạo gói bánh Bánh T