Nắm được nội dung và ý nghĩa nghệ thuật của truyện - Soạn bài: THẦY BÓI XEM VOI + Đọc văn bản 2-3 lần + Đọc chú thích + Nắm được nội dung của truyện + Trả lời phần đọc hiểu văn bản + Tìm[r]
Trang 1Ngày soạn :18/10/2010 Tuần 10
Ngày dạy :19/10/2010 Tiết 39
(Truyện Ngụ Ngôn)
I MỤC TIÊU: Giúp học sinh:
- Hiểu thế nào là truyện ngụ ngôn
- Hiểu được nội dung, ý nghĩa và một số nét nghệ thuật đặc sắc của truyện
- Biết liên hệ truyện trên với những tình huống, hoàn cảnh thực tế
- GDHS không được chủ quan, kiêu ngạo, coi thường những người xung quanh HS phải cố gắng mở rộng tầm hiểu biết của mình
II CHUẨN BỊ: - Giáo viên: Thiết kế bài giảng + Tranh vẽ minh họa
- Học sinh: Soạn bài
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG:
1.Ổn định tổ chức: (1’) KT sĩ số
2 KTBC: (4’) - Em có nhận xét gì về mụ vợ ông lão đánh cá?
- Cá vàng trừng trị mụ vợ những tội gì? Trừng trị bằng cách nào?
- Nêu nội dung, ý nghĩa nghệ thuật của truyện “Ông lão….” ?
3 Bài mới: Giáo viên giới thiệu bài.
Cùng với truyền thuyết, truyện cổ tích, truyện ngụ ngôn cũng là 1 loại truyện kể dân gian được mọi người ưa thích Truyện ngụ ngôn được mọi người ưa thích không chỉ vì nội dung ý nghĩa giaó huấn sâu sắc mà còn vì cách giáo huấn rất tự nhiên độc đáo của nó Những truyện ngụ ngôn được học trong SGK Ngữ văn 6 tập 1 là những truyện rất tiêu biểu
10’
HOẠT ĐỘNG 1: HDHS TÌM HIỂU CHUNG
HS Đọc chú thích dấu (*) SGK.
GV giảng: Nhấn mạnh khái niệm truyện ngụ ngôn
+ Ngụ: Hàm chứa ý kín đáo
+ Ngôn: Lời nói.
Lời nói có ý kín đáo để người đọc, người nghe tự
suy ra hiểu
* Truyện ngụ ngôn có 2 lớp nghĩa.
+ Nghĩa đen: Là nghĩa bề ngoài, nghĩa cụ thể chính
của câu chuyện
+ Nghĩa bóng: Là ý kín đáo gửi gắm trong câu
chuyện được suy ra từ ý nghĩa của truyện và thường
được diễn đạt như những bài học trong cuộc sống
H Như vậy, em hiểu thế nào là truyện ngụ ngôn?
(Dựa vào chú thích (*) HS trả lời)
GV Đọc mẫu 1 đoạn, 2-3 HS đọc.
GV Nhận xét và uốn nắn cách đọc.
GV HDHS tìm hiểu bố cục văn bản.
GV Văn bản “ÊNĐG” là một truyện ngụ ngôn tuy
ngắn nhưng vẫn có 2 phần nội dung, kể về 2 sự việc
liên quan đến chú ếch
H Em hãy chỉ ra 2 phần nội dung trong văn bản và
nêu sự việc chính của mỗi phần?
I.TÌM HIỂU CHUNG
1 Định nghĩa truyện ngụ ngôn SGK/100
2 Bố cục: 2 phần.
Phần 1: Từ đầu “như một vị
chúa tể”: Môi trường sống và
bản tính của ếch
Phần 2: Còn lại Hậu quả của
thói kiêu ngạo
Trang 2HOẠT ĐỘNG 2 HDHS TÌM HIỂU NỘI DUNG
VĂN BẢN
H Vì sao ếch tưởng bầu trời trên đầu chỉ bé bằng
cái vung và nó thì oai như một vị chúa tể?
HS Thảo luận nhóm, trao đổi, cử đại diện trình bày.
GV Theo dõi, nhận xét, kết luận.
GV giảng bình:
Như vậy môi trường sống của ếch trong 1 cái giếng
chật, hẹp, không thay đổi, rất nhỏ bé Vì vậy, ếch tự
thấy mình oai như một vị chúa tể, bầu trời bé bằng
cái vung
H Vậy khi ếch sống trong một môi trường nhỏ bé,
thì sự hiểu biết về thế giới xung quanh ntn?
H Từ sự hiểu biết ít và tầm nhìn hạn hẹp cho ta
thấy đặc điểm gì trong tính cách của ếch?
H Ở đây chuyện về ếch nhằm ám chỉ điều gì về
chuyện con người?
HS Môi trường hạn hẹp dễ khiến người ta kiêu ngạo,
không biết thực chất về mình
HS Đọc phần 2 văn bản.
H Ếch ra khỏi giếng bằng cách nào?
HS Mưa to, nước tràn giếng đưa ếch ra ngoài.
H Cái cách ra ngoài ấy thuộc về khách quan hay ý
muốn chủ quan của ếch?
HS Khách quan, không phải ý muốn chủ quan của ếch.
H Lúc này có gì thay đổi trong hoàn cảnh sống của ếch?
HS Không gian rộng mở với “bầu trời” khiến ếch ta
có thể “đi lại khắp nơi”
H Nhưng ếch ta đã không nhận ra sự thay đổi đó.
Những cử chỉ nào của ếch chứng tỏ điều này?
HS.Quan sát tranh minh họa, trả lời câu hỏi sau:
H Tại sao ếch lại có thái độ “nhâng nháo” và “chả
thèm để ý” như thế?
- Kết cuộc chuyện gì đã xảy ra với ếch?
HS thảo luận, trả lời câu hỏi trên:
Vì ếch cứ tưởng bầu trời là “bầu trờigiếng” của
mình, xung quanh là “xung quanh giếng” của mình
với cua, ốc bé nhỏ, tầm thường; ếch vẫn tưởng mình
là chúa tể của bầu trời ấy, xung quanh ấy kết
cuộc bị một con trâu đi qua giẫm bẹp
II TÌM HIỂU VĂN BẢN:
1 Môi trường sống và bản tính của ếch:
- Sống lâu ngày trong một cái giếng
- Xung quanh chỉ có một vài con nhái, cua, ốc bé nhỏ
-Ếch kêu “ồm ộp” khiến các
con vật kia hoảng sợ
Tầm nhìn hạn hẹp, nhỏ bé, ít hiểu biết
Ếch quá chủ quan, huênh hoang, kiêu ngạo đã trở thành
“bệnh” của nó
2 Hậu quả của thói kiêu ngạo.
- Đi lại nghênh ngang, nhâng nháo
- Nhâng nháo nhìn bầu trời, chẳng thèm để ý đến xung quanh
Nó bị trâu giẫm bẹp
Trang 3H Theo em vì sao ếch lại bị giẫm bẹp?
+ Cứ tưởng mình oai như trong giếng, coi thường mọi
thứ xung quanh như trong giếng
+ Do sống lâu trong môi trường chật hẹp, không có
kiến thức về thế giới rộng lớn
H Từ thói quen, “bệnh” của ếch trong truyện.
Hãy rút ra bài học cho bản thân và ý nghĩa của
truyện? HS trả lời theo ý kiến cá nhân.
GV nhận xét kết luận
- Dù môi trường và hoàn cảnh sống có khó khăn
cũng phải mở rộng tầm hiểu biết của mình bằng
nhiều hình thức khác nhau, biết nhìn xa, trông rộng,
nghe đài, đọc báo, xem tivi, truy cập internet…
- Khuyên chúng ta trong tất cả các lĩnh vực cuộc
sống
2HS Đọc ghi nhớ SGK/101
HOẠT ĐỘNG 3 HDHS LÀM BÀI TẬP
HS Đọc bài tập 1.SGK/101.
H Hãy tìm và gạch chân 2 câu văn trong văn bản
mà em cho là quan trọng nhất trong việc thể hiện
nội dung, ý nghĩa của truyện?
H Nêu 1 số hiện tượng trong cuộc sống ứng với
thành ngữ “Ếch ngồi đáy giếng”?
3 Bài học và ý nghĩa của truyện
- Những kẻ kiến thức nông cạn thường huênh hoang và
bị chuốt vạ vào thân
- Sống phải cố gắng mở rộng hiểu biết của mình, phải biết học hỏi, khiêm tốn
* GHI NHỚ SGK/101
III LUYỆN TẬP
Bài tập 1/101: Hai câu quan
trọng thể hiện nội dung, ý nghĩa của truyện
- “ Ếch cứ tưởng bầu trời trên đầu … 1 vị chúa tể”
- “Nó nhâng nháo.… giẫm chết”
Bài tập 2/101.
- Ếch ngồi đáy giếng
- Coi trời bằng vung
- Học dốt nhưng giấu dốt
- Thùng rỗng kêu to
4 CỦNG CỐ: (3’)
- Truyện “ÊNĐG” ngụ ý phê phán điều gì?
( Phê phán những kẻ hiểu biết hạn hẹp mà lại huênh hoang)
- Khuyên răn điều gì?
( Khuyên nhủ người ta phải biết mở rộng tầm hiểu biết, không được chủ quan, kiêu ngạo)
- Em hiểu gì nghệ thuật ngụ ngôn qua truyện “ÊNĐG”?
( Ngắn gọn, mượn chuyện loài vật để nói điều khuyên răn bổ ích, đối với con người)
5 DẶN DÒ: (2’)
- Học thuộc ghi nhớ
- Làm bài tập 1-2/101
- Kể lại chuyện, nêu bài học bổ ích từ truyện Nắm được nội dung và ý nghĩa nghệ thuật của truyện
- Soạn bài: THẦY BÓI XEM VOI
+ Đọc văn bản 2-3 lần + Đọc chú thích
+ Nắm được nội dung của truyện
+ Trả lời phần đọc hiểu văn bản
+ Tìm nghĩa bóng của câu chuyện