Giáo án môn học Đại số 7 - Tiết 19 đến tiết 22

- Việc so sánh, tính toán trên các số thực thường được thực hiện trên các STP hữu hạn biểu diễn gần đúng c¸c sè thùc Êy... §µo ThÞ Thu Hµ.[r]

Tuần 10 Ngày dạy: 25 / 10/ 2010

Tiết 19: Đ 12 số thực

I - Mục tiêu:

1 Kiến thức:

-Biết sự tồn tại của số thập phân vô hạn không tuần hoàn và tên gọi của chúng là

số vô tỉ

-Nhận biết - -. ứngs1-1 giữa tập hợp R các số thực và tập hợp các điểm trên trục số, thứ tự các số thực trên trục số.

-Thấy 4-1 sự phát triển của hệ thống số từ N đến Z; Q và R.

2 Kĩ năng:

- Rèn kĩ năng biểu diến một số thực trên trục số

II - Chuẩn bị:

1 Giáo viên: Bảng phụ ghi các BT, ví dụ ;-H kẻ, compa, máy tính bỏ túi

2 Học sinh: Máy tính bỏ túi, -H kẻ, compa.

iii – phương pháp:

Vấn đáp, đặt vấn đề

vI - Tiến trình dạy học:

Hoạt động 1: ổn định lớp.

Lớp 7-P báo cáo sĩ số

Hoạt động 2: Kiểm tra bài cũ.

3

; 3

; 25

9

; 16

;

- HS2: Điền số thích hợp vào ô trống

Hoạt động 3: Tìm hiểu số thực.

- Hãy kể tên các loại số đã học? với mỗi loại hãy nêu

vài ví dụ?

- Tất cả các loại số này -[ ta gọi chung là số thực

- Tập hợp các số thực kí hiệu là R

- Các tập hợp số trên có quan hệ ntn với nhau và với

tập hợp R Minh hoạ bằng giản đồ ven

1 Số thực:

*)Ví dụ: 3;0; ; -0,57; … là các số

3

2

2 thực

*)Khái niệm : SGK/ 43

 Tập hợp số thực kí hiệu là R

- Cho học sinh làm ? 1

x là một số thực có thể biểu diễn ở dạng:

+ hoặc là số tự nhiên

+ hoặc là số nguyên

+ hoặc là số hữu tỉ: thập phân hữu hạn; thập phân vô

hạn tuần hoàn

+ hoặc là số vô tỉ: thập phân vô hạn không tuần hoàn

- GV chiếu bài tập 87 => HS quan sát, trả lời

*) áp dụng :

 ?1 SGk/43

+ Bài 87(sgk- tr 44) Điền dấu  ; ;   vào ô trống:

Q 53 , 2

I 3

R 3

Q 3











R Q

R I

Z N

I







 ) 35 ( 2 , 0

Hoạt động 4: Biểu diễn thập phân của số thực.

- Số vô tỉ 4-1 biểu diễn -H dạng STP nào?

- Số hữu tỉ 4-1 biểu diễn -H dạng STP nào?

- Số thực 4-1 biểu diễn -H dạng STP nào?

- Việc so sánh, tính toán trên các số thực -[ 4-1

thực hiện trên các STP hữu hạn biểu diễn gần đúng

các số thực ấy

- Khi so sánh 2 số thực x; y bất kỳ có các 7-[ hợp

nào xảy ra đối với 2 số x; y đó?

-Làm thế nào để so sánh 4-1 hai số thực?

- Qua đó rút ra:

+ Quy -H số thực -.9 số thực âm -. tự -

đối với số nguyên và số hữu tỉ

+ So sánh 2 số thực: -. tự - so sánh 2 số thập

phân

- Vận dụng: ?2

2 Biểu diễn thập phân của số thực:

*Kết luận:

+ Với x, y R thì x = y hoặc x > y hoặc x < y

+ Với a,b là 2 số thực -. nếu a >

b thì a  b

R

Hoạt động 5: Trục số thực.

- Đặt vấn đề: trong các tiết 7-H đã biết biểu diễn các

số N; Z; Q trên trục số→biểu diễn số thực trên trục số

- thế nào?

- Học sinh tự nghiên cứu sgk/43+44, sau đó yêu cầu:

biểu diễn số 2trên trục số

- - vậy trên trục số ngoài các điểm biểu diễn số

hữu tỉ thì còn có các điểm biểu diễn số nào?

Chốt : Trên trục số tồn tại điểm biểu diễn số 2

điều đó chứng tỏ nếu chỉ dùng số hữu tỉ thì không

biểu diễn hết các điểm trên trục số…

* Củng cố: quan sát H7/44: Ngoài số nguyên trục số

này còn biểu diễn số hữu tỉ nào? các số vô tỉ nào?

3 trục số thực

Nhận xét : Mỗi số thực 4-1 biểu diễn bởi một

điểm trên trục số

-1 lại mỗi điểm trên trục số biểu diễn một số thực

Vì thế trục số còn 4-1 gọi là trục

số thực

Hoạt động 6: Củng cố.

*Bài 88/Tr44 Điền vào chỗ (…) trong các phát biểu sau

- Nếu a là số thực thì a là số … hoặc số … (hữu tỉ; vô tỉ)

- Nếu b là số vô tỉ thì b viết 4-1 -H dạng ….(số thvhkth)

*Bài 89/Tr45 Điền đúng (Đ), sai (S)

a) Nếu a là số nguyên thì a cũng là số thực  (Đ)

b) Chỉ có số 0 không là số hữu tỉ -. và cũng không là số hữu tỉ âm  (S)

(ngoài số 0 thì số vô tỉ cũng không là số hữu tỉ -. và cũng không là số hữu tỉ âm) c) Nếu a là số tự nhiên thì a không phải là số vô tỉ  (Đ)

*Bài 91/Tr45 Điền chữ số thích hợp vào ô vuông

a) -3,02 < -3,1 b) -7,58 > -7,513

c) -0,4854 < - 0,49826 d) -1,0765 < -1,892

Hoạt động 7: 3 dẫn về nhà.

- Xem lại các phép toán và các tính chất trong Q

- Đọc lại Sgk nội dung của bài

- Làm bài 56, 58, 59, 60, 61/VBT-Tr44, 45

- Q-H dẫn :

Bài 56:

- Cần chú ý các phân số dã tối giản -

- Trong dãy tính nếu các phân số đều tối giản và mẫu không có -H nguyên tố khác 2

và 5 thì nên viết -H dạng số tphh rồi tính

- Thực hiện đúng thứ tự phép tính

Bài 57:

- O-$ ý trong 2 số âm, số nào có giá trị tuyệt đối nhỏ (lớn) hơn thì số ấy lớn (nhỏ) hơn

0 1 2 3 4 5 -1

-2

Ngày dạy: 27/ 10/ 2010

nút dấu căn bậc hai :

I - Mục tiêu:

1 Kiến thức: Thông hiểu thứ tự thực hiện phép tính.

2 Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng sử dụng máy tính bỏ túi để hỗ trợ tính tóan.

3 Thái độ: Học tập nghiêm túc

II - Chuẩn bị:

1 Giáo viên: máy tính cầm tay, Sile trình chiếu mô hình máy tính cầm tay.

2 Học sinh: máy tính cầm tay Ôn tập định nghĩa giao của 2 tập hợp; tính chất của

đẳng thức; của bất đẳng thức

iii – phương pháp: Thực hành,

III - Tiến trình dạy học:

Hoạt động 1: ổn định lớp.

Lớp 7-P báo cáo sĩ số

Hoạt động 2: Kiểm tra bài cũ.

HS1: Phát biểu định nghĩa về số thực

- Chữa BT 117(20-SBT)

HS2: Nêu cách so sánh 2 số thực?

Chữa BT 91(20-SGK)

* GV: So sánh 2 số thực âm

+ So sánh 2 giá trị tuyệt đối của chúng

+ Số nào có GTTĐ lớn hơn thì số đó nhỏ hơn

- HS1: -2 Q ; 1 R ;   2 I  Z ; N ; N R

5

1

- HS2: … a) -3,02 < -3,01 b) -7,508 > -7,513 ; c) -0,49854 < -0,49826 d) -1,90765 < -1,892

Hoạt động 3: Tổ chức thực hành.

A/ Hướng dẫn sử dụng máy tính casio fx-570MS:

- GV chiếu phần mềm máy tính casio lên màn hình và giới thiệu:

1 Tắt mở mỏy:

-Mở máy: ấn ON ; Tắt máy: ấn SHIFT OFF

-Xoá màn hình để thực hiện phép tính khác: ấn AC

-Xoá ký tự cuối vừa ghi: ấn DEL ; - Gọi kết quả dựng phớm Ans 

2 Mặt phím:

-Các phím chữ trắng và DT : ấn trực tiếp

-Các phím chữ vàng: ấn sau SHIFT

- Mỏy sẽ tự động tắt sau khoảng 6 phỳt khụng sử dụng.

4 Chức năng của cỏc phớm.

a Phớm SHIFT: Đổi chức năng từ ghi bằng chữ trắng trờn mặt phớm, sang chức năng ghi bằng chữ vàng trờn nền mỏy phớa trờn phớm

b Phớm REPLAY: (chữ chỡm) Là tổ hợp phớm để di chuyển con trỏ nhập giỏ trị

d Phớm : tớnh căn bậc hai dương của một số khụng õm

B/ Thực hành :

- G V: em hãy nhắc lại định nghĩa căn

bậc hai của một số không âm

- Số không âm a có mấy căn bậc 2 ?

- Giới thiệu phím lấy căn bậc hai -.

của một số không âm : phím

- Để tính căn bậc hai -. của 36 ta

ấn 36

Kết quả : 6

- Hãy tính 225 , 2025 , 156,25?

3783025 , 1125,45 ,

, ,

9

4

49 25

1532 42:3 ,

,

7

,

0

2

,

1

3

,

0 

2 , 1

4 , 6

Nêu cách nhập và đọc kết quả ?

Bài 1:

ấn 225 => Kết quả : 25

ấn 2025 => Kết quả: 45

ấn 156,25 => Kết quả: 12,5

ấn 3783025 => Kết quả: 1945

ấn 1125,45 => Kết quả: 33,5477272

ấn 4 ab/c 9 => Kết quả:

3 2

ấn 25 ab/c 49 => Kết quả:

7 5

ấn ( 15 ( 3 x2 + 4 x2 ) 3 ) =

=> Kết quả : 11,18033989

ấn ( ( 0,3 + 1,2 )  0,7 ) =

=> kết quả: 1.463850109

ấn ( 6,4 )  1,2 =

=> Kết quả: 2,108185107

Hoạt động 7: 3 dẫn về nhà.

- Về nhà dùng máy tính kiểm tra kết quả bài tập 83 (sgk - tr 41)

- Soạn đề -. ôn tập -. (sgk - tr 46)

Tuần 11 Ngày dạy: 01 / 11/ 2010

Tiết 21: ôn tập chương i

i Mục tiêu:

1 Kiến thức: Hệ thống cho học sinh các tập hợp số đã học Ôn tập các tính chất của

tỉ lệ thức và dãy tỉ số bằng nhau; Khái niệm số vô tỉ, số thực, căn bậc hai

2 Kĩ năng: Rèn kỹ năng tìm xác định giá trị tuyệt đối của một số hữ tỉ, quy tắc các

phép toán trong Q , tìm số - biết trong tỉ kệ thức, trong dãy tỉ số bằng nhau; Giải toán về tỉ số, chia tỉ lệ, thực hiện phép tính trong R, tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức

có chứa dấu giá trị tuyệt đối.

3 Thái độ: HS thấy 4-1 sự phát triển của các hệ thống số N, Z, Q, R Giáo dục tính

cẩn thận chính xác

ii Chuẩn bị:

1 Giáo viên: Bảng phụ ghi bảng tổng kết “Quan hệ giữa các tập hợp N, Z, Q, R” và bảng các phép toán trong Q, bài tập, MTBT.

2 Học sinh: làm 10 câu hỏi ôn tập -. và làm BT, nghiên cứu 7-H bảng tổng kết (sgk)

iii phương pháp: Vấn đáp ; đặt vấn đề ; dạy học hợp tác nhóm nhỏ

iii Tiến trình dạy học:

Hoạt động 1: ổn định lớp.

Lớp 7-P báo cáo sĩ số

Hoạt động 2: Tổ chức ôn tập lí thuyết.

- Hãy nêu các tập hợp số đã học và mối

quan hệ giữa các tập hợp số đó?

- GV vẽ sơ đồ Ven, yêu cầu HS lấy VD về

số TN, số nguyên, số htỉ, số vô tỉ để minh

hoạ trong sơ đồ ?

- GV chỉ vào sơ đồ cho HS thấy: Số thực

gồm số hữu tỉ và số vô tỉ Số hữu tỉ gồm số

nguyên và số hữu tỉ không nguyên Số

nguyên gồm số TN và số nguyên âm

- GV gọi HS đọc các bảng còn lại T47 sgk

A Lý thuyết

1 Quan hệ giữa các tập hợp số N, Z, Q, R

Các tập hợp số đã học là: N; Z; Q; I; R

N ZQR ; IR ; QI

R

- Phát biểu định nghĩa số hữu tỉ?

- Thế nào là sht -.9 sht âm? Cho VD?

- Số hữu tỉ nào không là số htỉ -.9 cũng

không là số htỉ âm?

- Nêu 3 cách viết của số htỉ và biểu

5 3



diễn nó trên trục số ( )

15

9 10

6 5

3











- Nêu q.tắc xác định GTTĐ của 1sht?

- Chữa BT 101 T49 sgk: Tìm x biết:

- HS lên bảng làm ?

- GV 4- bảng phụ trong đó đã viết vế trái

của các công thức, yêu cầu HS điền tiếp vế

phải ?

- Với x, y  Q; m ,n  N

+) xn =

+) xm xn =

+) xm : xn =

+) (xm)n =

+) (x.y)n =

+) : =

n

y

x











y

x













- Thế nào là tỉ số của hai số hữu tỉ?

- Cho ví dụ?

- Tỉ lệ thức là gì?

- Viết các tính chất cơ bản của tỉ lệ thức?

- Viết các tính chất cơ bản của DTSBN?

- GV mỗi khẳng định sau đúng hay sai?

a- Mọi số vô tỉ đều là số thực Đ

b- Mọi số thực đều là số vô tỉ S

Giải thích đối với 7-[ hợp sai?

- Số vô tỉ có biểu diễn ở dạng nào? Lấy VD

?

- Số hữu tỉ có biểu diễn ở dạng nào?Lấy

VD?

- Phát biểu định nghĩa căn bậc hai của một

số không âm ?

- Chú ý: cách viết và ký hiệu?

GV nhấn mạnh: Tất cả các tập hợp số đã

học N, Z, Q, I đều là tập con của tập số thực

(R) Tập hợp số thực mới lấp đầy trục số

nên trục số 4-1 gọi tên là trục số thực

2 Ôn tập số hữu tỉ

a Định nghĩa số hữu tỉ

Là số viết 4-1 -H dạng (a; b  Z; b  0)

b a

b Giá trị tuyệt đối của số htỉ















0

0

x neu x

x neu x x

VD: Tìm x, biết +) x  2,5 ==> x = 2,5 hoặc x = -2,5 +) x  1,2==> Không có giá trị nào của x +) x  0,573 2

c Các phép toán trong Q

- Với a; b; c; d  Z; m  0 +)  

m

b m a

+)  

m

b m a

+) 

d

c b

a

+) 

d

c b

a

:

3 Tỉ lệ thức:

ĐN: (a;b;c;d Q;b;d 0)

d

c b

TC 1: ad bc;

d

c b

TC2:

a

b c

d d

b c

a a

c b

d d

c b

a bc

4 Tính chất của dãy tỉ số bằng nhau:

f d b

e c a f d b

e c a f

e d

c b

a f

e d

c b

a































5 Số vô tỉ; số thực:

I Q R

I  Q =  ; I  R = I ; Q  R = Q

6 Căn bậc hai:

CBH của số không âm a là số x sao cho x2= a Với a > 0 ; x > 0 thì a  x  x2a

Hoạt động 3: Bài tập.

- Dạng 1: Tính nhanh: (áp dụng các

tính chất cơ bản của phép cộng;

phép nhân các số hữu tỉ)

a- Tổng đại số: áp dụng tính chất giao

hoán; kết hợp của phép cộng các số

hữu tỉ

b- áp dụng tính chất phân phối của

phép nhân đối với phép cộng số hữu tỉ

c- áp dụng tính chất -1 một tổng

chia một số ( Hoặc ngoài cách đó ra

còn có cách khác )

  14

5

70 10 5

7 4

1 25 4

1

15

5

7

5

7 4

1 25

5

7

4

1

15



















































Bài 96 (sgk - tr48): Thực hiện phép tính ( bằng

cách hợp lý nếu có thể

 

5

70 7

5 : 10

7

5 : 4

1 25 4

1 15 7

5 : 4

1 25 7

5 : 4

1 15 )

6 14 7

3 3

1 33 3

1 19 7

3 3

1 33 7

3 3

1 19 7

3 )

2

1 2 2

1 1 0 1 2

1 21

16 21

5 23

4 23

4 1

21

16 2

1 23

4 21

5 23

4 1

21

16 5 , 0 23

4 21

5 23

4 1 )































 



















































































 













 



























d b a

- Dạng 2: Tìm y biết

+ GV cho HS làm bài cá nhân

Tổ1: a ; Tổ 2: c ; Tổ 3: d ; Tổ 4: f

+ Kiểm tra một số học sinh qua đèn

chiếu

+ Chú ý: thứ tự thực hiện phép tính để

tìm đúng giá trị của y

11 7 12

11 : 12 7 4

1 6

5 12

11

6

5 4

1

12

11

6

5 25 ,

0

12

11

)













































y y y y

y

d

- Dạng 3: Tỉ lệ thức, DTSBN

*Tìm a, b, c biết rằng:

4 5

; 3

2 b b  c abc

a

- Bội chung NN của 3 và 5 là?

- Ta nhân vào 2 vế của với bao

3 2

b

a 

nhiêu?

- Ta nhân vào 2 vế của với bao

4 5

c

b 

nhiêu?

Bài 98 (sgk - tr49): Tìm y biết:

2 7 3

5 10 21

5

3 : 10 21 10

21 5

3 )





































y y y

y a

49 43 5

7 : 35 43 35

43

5 7

7

3 5

4

5 7

5

4 7

3 5

2 1 )























y y y y

y c

3 3

1 4

1 3

1 1

4 3

1 ) x    x    x 

f

=> hoặc 3 hoặc

3

1 



3

1  



x

3

1 



x

3

1

3



 x

3

8



 x

3

1  



x

3

10 3

1

3   





Bài 81/SBT

=> ; =>

3 2

b

a 

15

b

10a 

4 5

c

b 

12

c

15b 

84 c

; 105 b

; 70 a

7 7

49 12

15 10

c b a 12

c 15

b 10 a







































- Gọi HS đọc đề bài?

- Hai tổ chia lãi với nhau theo tỉ lệ 3 : 5

nghĩa là - thế nào ?

- Gọi HS lên bẳng làm, cả lớp cùng làm

vào vở ?

- Yêu cầu HS chữa bài 102 (SGK - Tr 50)

- Có mấy cách giải? chỉ rõ cơ sở của từng

,-H giải

- GV giới thiệu cách 2

C2 :

= + 1 = + 1 (Tc đẳng thức)

b

a

d c 

b

a

d c

b

b

b

a 

d

d

b

b

a

d

d

c

- Nêu cách làm - thế nào?

= ? = ?

01

,

- Gọi 2 HS lên bảng làm?

Bài 103(sgk – tr 50):

Gọi số lãi của hai tổ lần *-1 là x, y (đồng) (x, y > 0)

Theo bài ra ta có: 12.800.000

5

3  y va x  y 

x

8

000 800 12 5 3

y x 5

y 3

x













=> x = 4.800.000đ

y = 8.000.000đ

Bài 102 (sgk – tr 50):

Gọi giá trị chung của các tỉ lệ thức là k ta có:

=k a= k.b và c = k.d (1)

d

c b

b

b

a

b

b b

k 

b

) 1 k (

b 

1

k

d

d

c

d

d d

k 

d

k

d( 1)

1

k

Từ (1) và (2) suy ra =

b

b

a

d

d

c

Bài 105(sgk – tr 50):

Tính giá trị của biểu thức a) 0,01  0,25 0,1 0,5 0,4

b)

2

1 4 2

1 5 2

1 10 5 , 0 4

1 100 5 ,

Hoạt động 4: Củng cố.

- GV củng cố theo bảng tổng kết lí thuyết ở trên

- Các dạng bài tập đã làm

Hoạt động5: Hướng dẫn học ở nhà.

- Xem lại các bài tập đã chữa

- BTVN: 99/49/sgk; 138+139/SBT/22+23

- Chuẩn bị kiến thức tiết sau kiểm tra 45’

Ngày dạy: 06 / 11/ 2010

Tiết 22: kiểm tra chương i

i Mục tiêu:

1 Kiến thức: Kiểm tra sự tiếp thu kiến thức của HS thông qua các nội dung:

- Tính giá trị của biểu thức: Các phép toán trong tập hợp số hữu tỉ, Căn bậc hai

- Tìm x thông qua các phép toán.

- Bài toán về chia tỉ lệ.

2 Kĩ năng:

- Biết diễn đạt các định nghĩa, tính chất (định lí) thông qua kí hiệu toán học.

- Biết vận dụng các định lí, tính chất để suy luận, tính toán.

3 Thái độ:

- Nghiêm túc, cẩn thận, nhanh nhẹn và chính xác.

ii Chuẩn bị:

1 Giáo viên: Chuẩn bị 2 đề khác nhau theo cùng một ma trận

2 Học sinh: Ôn tập kiến thức.

iii Tiến trình dạy học

1 ổn định lớp

ma trận đề

So sánh các số hữu tỉ

Cộng, trừ, nhân, chia các số hữu tỉ

L ũy thừa với số mũ tự nhiên của

m ột số hữu tỉ, giá trị tuyệt đối của

s ố hữu tỉ

1

0,25

1

0,25

2

2

4

3,5

8

6

T ỉ số, tỉ lệ thức

Tính chất của tỉ lệ thức

Tính chất của dãy tỉ số bằng nhau

1 0,25

1 0,25

2

2,5

4

3,0

Số thập phân hữu hạn, số thập

phân vô hạn tuần hoàn, số vô tỉ

2 0.5

2 0,5

4

1,0

Tổng 4

1

6 3,0

6

6,0

16

10