Tô hoài đã để cho Dế mèn tự họa chân dung mình sống động là 1 chàng dế cường tráng, tự tin, nhng còng ®Çy kiªu c¨ng, chính sự kiêu ngạo ấy đã khiÕn DÔ mÌn ph¶i tr¶ gi¸ vµ cũng qua đó Dế[r]
Trang 1Bài 18 :
Ngày soạn:4/1 Văn bản: Bài học đường đời đầu tiên
Ngày dạy: 6A1:6/1+7/1 ( Tô Hoài "Dế mèn phiêu +* ký " )
6A2:6/1+7/1 Tiết 73,74: Đọc, hiểu văn bản
A.Mục tiờu cần đạt.
1 Kiến thức
-2 Kĩ năng
3 Thái độ
B Chuẩn bị.
* Giỏo viờn: Chuẩn bị " Trang dế mèn ", tài liệu về tác giả Tô Hoài
* Học sinh: Soạn bài theo Q dẫn
C Tiến trỡnh tổ chức cỏc hoạt đụng.
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ.
GV kiểm tra sách, vở, việc chuẩn bị bài của học sinh
Hoạt động 2: Giới thiệu bài.
cho đề tài trẻ em Một trong những đề tài khó khăn và thú vị bậc nhất Tô hoài là 1 tác giả thế
Truyện đồng thoại đầu tay của Tô Hoài: " Dế mèn phiêu +* ký " 1941 đã và đang
Hoài là " Ông dế mèn " dế mèn là ai? Chân dung và tính nết nhân vật độc đáo này thế nào? Bài học cuộc đời đầu tiên mà anh ta nếm trải ra sao? Đó chính là nội dung bài học đầu tiên của học kỳ II này
Hoạt động 3: Đọc - hiểu văn bản.
Hoạt động của giỏo viờn Hoạt động của
học sinh Nội dung cần đạt.
? Nêu những hiểu biết của
em về nhà văn Tô Hoài và
tác phẩm " Dế mèn phiêu
+* ký "
GV giới thiệu thêm về tác
giả
- Bút danh: Tô Hoài, Sông
Tô Lịch, Huyện Hoài Đức
bút danh kỷ niệmvà ghi nhớ
quê i/
- Tác phẩm: Gồm 10
* i 1: Giới thiệu lai
khái quát
I Đọc và tìm hiểu chú thích
1 Giới thiệu tác giả, tác phẩm
- Tác giả: Tên Nguyễn Sen sinh năm 1920
tác phẩm đặc sắc và nổi tiếng nhất của Tô Hoài viết cho thiếu nhi
Trang 2lịch và bài học ? đời
đầu tiên của Dế Mèn
* i 2,3: Dế Mèn bị
bọn trẻ con bắt cho đi chọi
với dế khác, Dế Mèn chốn
thoát
cuộc phiêu +* của Dế Mèn
- Yêu cầu
- Đoạn đầu: Đọc giọng hào
hứng, kiêu hãnh, to vang,
chú ý nhấn giọng ở các từ,
tính từ, động từ miêu tả
- Đoạn giữa: Chú ý giọng
đối thoại
* Giọng: Dế Mèn trịnh
4 @6 khó chịu, dế choắt
yếu ớt, rên rẩm, chị Cốc đáo
để, tức giận
- Đoạn cuối: Giọng chậm,
buồn, sâu lắng
- GV đọc mẫu 1 đoạn? Giải
thích các từ: Vũ, trịnh
4 @6 cạnh khóc
kể theo ngôi thứ mấy?
? Qua việc chuẩn bị bài ở
nhà, em có thể chia bài văn
làm mấy phần? Nội dung
mỗi phần?
? Trong đoạn văn, em thấy
tác giả miêu tả Dế mèn ở
những khía cạnh nào?
? Tìm những chi tiết miêu tả
đọc
phát hiện
phát hiện
2 Đọc
3.Từ khó
4 Tìm hiểu cấu trúc văn bản
nhân vật chính: Dế Mèn
- Ngôi kể thứ nhất
-> Tạo lên sự gần gũi, thân mật giữa # kể và # nghe
- Dễ bộc lộ tâm trạng, ý nghĩa, thái độ của nhân vật mang vẻ khách quan
-> 2 phần
(1) Từ đầu -> đứng đầu thiên hạ rồi miêu tả vẻ đẹp của Dế Mèn (2) Còn lại: Bài học ? đời
đầu tiên của dế mèn
II Đọc hiểu văn bản
1 Hình ảnh Dế mèn
- Miêu tả ngoại hình, tính nết, thái
độ của nhân vật
* Ngoại hình:
- Càng: Mẫm bóng
Trang 3ngoại hình của Dế mèn.
dụng nhiều trong đoạn văn
trên?
? Thử thay thế các từ hủn
hoẳn bằng cũn cỡn Ngoàm
ngoạp bàng xồn xột, côm
cốp
? Từ đó nhận xét về cách
dùng từ ngữ của tác giả?
? Ngoài các từ ngữ đặc sắc
trên tác giả còn sử dụng rất
thành công biện pháp nghệ
thuật nào?
gì về hình ảnh Dế mèn qua
cách miêu tả của tác giả?
? Qua giọng kể, thái độ,
hành động đối với những
# xunh quanh em nhận
xét gì về tính nết của Dế
mèn?
? ở Dế mèn có những tính
cách nào đáng yêu, còn
? Từ hình ảnh Dế mèn em có
liên 4S gì về xã hội, con
#`
GV khái quát: Đây là động
vật rất đặc sắc, độc đáo, về
miêu tả loài vật bằng cách
phát hiện
nhận xét
phát hiện
nhận xét
nhận xét
- Vuốt: Cứng, nhọn hoắt
- Cánh: Dài kín
- Răng: Đen nhánh
-> Tính từ miêu tả, đông từ, từ láy
-> Có thể thay thế bằng 1 vài từ ngữ 4i ?i nhìn chungkhông từ ngữ nào có thể thay thế những từ ngữ mà Tô Hoài
đã dùng
-> Từ ngữ rất đặc sắc, chính xác
- Nghệ thuật nhân hóa
- Đó là 1 chàng dế thanh niên sống và tự tin yêu đời
- Dế mèn quá kiêu ngạo, hợm hĩnh, không tự biết mình
* Nét đẹp: Khỏe mạnh, tự tin yêu
đời
phụ, hợm hĩnh, xem 4 mọi
#/
- Hình ảnh Dế mèn là biểu 4 của 1 số thanh niên ?i thời hiện nay
Trang 4nhân hóa cao độ Tô hoài đã
để cho Dế mèn tự họa chân
dung mình sống động là 1
cũng đầy kiêu căng,
chính sự kiêu ngạo ấy đã
khiến Dễ mèn phải trả giá và
cũng qua đó Dế mèn rút ra
tiên cho mình Bài học đó là
gì? -> Phần 2
? Những câu văn: " Chao
Có tác dụng gì trong bài
văn? ( Chức năng gì )
? Cùng là họ hàng nhà Dế,
lại là hàng xóm gần gũi
nhât
? Thái độ của Dế mèn đối
với Dễ choắt ra sao? ( cách
z hô, lời lẽ, giọng điệu )
? Qua đó ta thấy thái độ của
Dế mén đối với dế choắt
thế nào?
? Tại sao Dế mèn lại đối xử
với dế choắt vậy?
- GV Q dẫn học sinh
chú ý đoạn " 1 buổi chiều/6
-> hết "
? Nội dung chính của đoạn
văn?
? Vì sao Dế mèn lại trêu chị
Cốc?
phát hiện
phát hiện
phát hiện
nhận xét
nhận xét
2 Bài học ? đời đầu tiên
-> Có chức năng liên kết đoạn 1 với đoạn 2 Đoạn 2 là hệ quả của những biểu hiện nêu ở đoạn 1
* Chuyện giữa Dế mèn và dễ choắt
- hô: chú mày
- Gọi tên: Dế choắt
- Giọng điệu: Chú mày có lớn mà chẳng có khôn, chú mày hôi
cú mèo, #i mắt mà xem
- Hếch răng, xì 1 hơi, quắc mắt mắng
-> Coi 4 6 khinh rẻ, không quan tâm giúp đỡ
- Dế mèn tự phụ, huênh hoangvề hình dáng và sức lực của mình, cho rằng Dế choắt thua mình mọi mặt
* Truyện dế Mèn trêu chị Cốc
- Vì tính ngỗ nghịch
- Vì muốn chứng tỏ cho Dế choắt thấy mình oai, không sợ ai trên
đời
- Lúc đầu huênh hoang trứoc dế choắt "Sợ gì? Mày bảo tao sợ cái gì #i mắt ra xem "
Trang 5? Phân tích diễn biến tâm lí
và thái độ của Dế mèn trong
tình huống này? ( Lúc đầu
thái độ Dế mèn ra sao? Sau
đó thế nào )
? Nhận xét gì về nghệ thuật
miêu tả tâm lí nhân vật của
nhà văn?
? Câu cuối của đoạn trích có
đặc sắc?
? Theo em bài học ? đời
là bài học gì?
? Đặc sắc về nghệ thuật tả,
kể của tác giả là gì?
? Cảm nhận của em về hình
ảnh Dế Mènqua cách miêu
tả của tác giả?
- GV Q dẫn học sinh ghi
phần ghi nhớ vào vở
nhận xét
nhận xét
nhận xét
đọc
- Khi nhìn thấy chi Cốc: "Trợn tròn mắt, #i cánh lên thì run
sợ, chui tọt vào hang", Dế choắt
bị Cốc mổ nằm im thin thít, sau mới dám mon men bò ra khỏi hang
- Khi thấy tình cảnh dế choắt thì hốt hoảng và hối hận về tội lỗi của mình
-> Miêu tả tâm lí sinh động, tinh
tế, lô gíc
- Câu văn vừa thuật lại sự việc, vừa gợi tả tâm trạng mang ý nghĩa suy ngẫm sâu sắc, thấm thía bài học
* Bài học: Sự ngu xuẩn và tính kiêu căng ngạo mạn sẽ dẫn đến tội ác Phải suy nghĩ cẩn thận
III Tổng kết
* Ghi nhớ: ( SGK )
Hoạt động 4: Hoạt động nối tiếp
- GV Q dẫn học sinh luyện tập
- Từ câu văn cuối trong đoạn trích em hãy viết 1 đoạn văn nêu lên suy nghĩ của Dế mèn
- Tóm tắt đoạn trích
- Chọn vẽ tranh dế mèn
- Chuẩn bị bài tiếp theo