Giáo án Ngữ văn 8 kì 2 - Trường THCS Thuận Hưng

Mục Mục tiêu tiêu cần cần đạt: đạt: Giúp Giúp Hs: Hs: Cảm nhận được niềm thích thú thực sự của HCM trong những ngày gian khổ ở Pắc Bó, qua đó thấy được vẻ đẹp tâm hồn của Bác, vừa là 1[r]

Trang 1

HỌC KÌ II TUẦN 20:

TIẾT 73: NHỚ RỪNG

- Thế Lữ

-A Mục tiêu cần đạt:

Giúp Hs:

 Cảm nhận được khao khát tự do mãnh liệt, nỗi chán ghét sâu sắc thực tại tù túng,

tầm thường, giả dối được thể hiện trong bài thơ qua lời con hổ bị nhốt ở vườn bách thú

 Thấy được bút pháp lãng mạng đầy truyền cảm của nhà thơ.

B Chuẩn bị:

 Giáo viên: Giáo án, sách giáo khoa.

 Học sinh: Soạn bài.

C Tiến trình lên lớp:

I Ổn định: (1 phút)

Kiểm diện sỉ số

II Kiểm tra bài cũ: (5 phút)

Kiểm tra sự chuẩn bị ở nhà của học sinh

III Bài mới: (31 phút)

Thế Lữ là 1 nhà thơ của phong trào thơ mới và bài “Nhớ Rừng” là 1 trong những bài thơ đó mà hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu

Hoạt động 1: HDHS tìm hiểu tác giả, tác phẩm (12   )) )

Phương pháp Nội dung Ghi chú

Gọi Hs đọc phần chú thích 

Hs đọc bài thơ

Gv nhận xét cách đọc

Gv: Thơ mới dùng để gọi tên 1 thể thơ tự

do

I Tác giả, tác phẩm (SGK)

Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh tìm bố cục (19   )) )

? Tìm nội dung của 5 đoạn

- Đ1: 8 câu đầu: Tâm trạng của con hổ

trong vườn bách thú

- Đ2,3:

II Bố cục.

Chia làm 5 đoạn

- Đ1: Tâm trạng của con hổ trong vườn bách thú

- Đ2,3: Hổ nhớ lại cảnh sống

tự do làm chúa sơn lâm

- Đ4: Hổ ở trong vườn bách thú

- Đ5: Nhớ cảnh sống ngày xưa

ở rừng núi

I Củng cố: (7 phút)

? Qua bài thơ này nói lên tâm sự gì của tác giả

II Dặn dò: (1 phút)

Về nhà học thuộc

Soạn bài Câu nghi vấn

Trang 2

TUẦN 20:

TIẾT 74: NHỚ RỪNG

- Thế Lữ

Giúp Hs:

 Cảm nhận được khao khát tự do mãnh liệt, nỗi chán ghét sâu sắc thực tại tù túng,

tầm thường, giả dối được thể hiện trong bài thơ qua lời con hổ bị nhốt ở vườn bách thú

 Thấy được bút pháp lãng mạn đầy truyền cảm của nhà thơ.

B Chuẩn bị:

Kiểm tra sự chuẩn bị ở nhà của học sinh

Chúng ta sẽ tìm hiểu tiếp phần còn lại của bài

Hoạt động 1 (19)

? Trong bài thơ có 2 cảnh được miêu tả đầy

ấn tượng cảnh vườn bách thú nơi con hổ bị

nhốt (đ1, đ4) cảnh núi rừng hùng vĩ nơi

con hổ ngự trị “ngày xưa” đoạn (2 và 3)

? Hãy phân tích những cảnh tượng con hổ ở

vườn bách thú

- Đ1: Từ chỗ là chúa tể của muôn loài đang

tung hoành chốn nước non hùng vĩ, nay bị

nhốt trong củi sắt, trở thành thứ đồ chơi để

mọi người xem con hổ vô cùng căm ghét,

ngao ngán Nhưng không có cách gì thoát

khỏi nơi tù túng, tầm thường chán ngán ấy

con hổ chỉ đành buông xuôi bất lực “nằm

dài trông ngày tháng dần qua”

Đ2: Cảnh vườn bách thú hiện ra dưới cái

nhìn của chúa sơn lâm thật đáng buồn

đáng chán Tấc cả chỉ đơn điệu, tẻ nhạt đều

là những cảnh nhân tạo Do con người làm

nên chứ không phải là thế giới tự nhiên, bí

hiểm

Gv: Sử dụng từ ngữ liệt kê, với cách ngắt

nhịp ngắt dồn dập ở 2 câu đầu những câu

tiếp kéo dài ra giọng chán chường, khinh

miệt, chán ghét cao độ đối với cảnh VBT

cũng là đối với XH

? Phân tích đoạn 2,3 để làm rõ cái hay của

đoạn thơ qua việc sử dụng từ ngữ hình

III Tìm hiểu văn bản

1 Tâm trạng của con hổ khi bị nhốt trong vườn bách thú.

- Hổ bị nhốt trong vườn bách thú chán ngán để làm trò lạ mắt cho mọi người

- Nó không chịu ngang hàng cùng với các con vật tầm thường mà tỏ ra khinh thường ngạo mạng

2 Cảnh sống tự do được hổ nhớ lại.

- Cảnh núi rừng hùng vĩ bạt

ngàn cây cối với tiếng gió, bước chân dõng dạc

 Dùng nghệ thuật so sánh

- Hổ nhớ những đêm trăng buổi bình minh, những buổi

Trang 3

HSTL: Miêu tả cảnh sơn lâm hùng vĩ và

hình ảnh con hổ ngự trị trong vương quốc

của nó Là cảnh núi rừng đại ngàn cái gì

cũng lớn lao, cũng phi thường: bóng cả,

câu già, gió gào ngàn đó là chốn ngàn

năm cao cả âm u, là cảnh nước non hùng

vĩ, oai linh ghê gớm

Những từ ngữ phong phú được tác giả sử

dụng mạnh mẽ lớn lao

- Con hổ hiện ra nổi bật với vẻ đẹp oai

phong lẫm liệt Bước chân lên dõng dạc

đường hoàng Đó là những câu thơ sống

động giàu chất tạo hình và diễn tả chính

xác vẻ đẹp uy nghi, dũng mảnh vừa uyển

chuyển của chúa sơn lâm

Đ3: Là 1 bộ tranh tứ bình đẹp lộng lẫy Bốn

cảnh, cảnh nào cũng có núi rừng hùng vĩ,

tráng lệ với con hổ uy nghi làm chúa tể Đó

là những cảnh hổ bên suối, say mồi, mưa

chuyển ngắm giang sơn đổi mới

Đó là những cảnh má ở dỉ vãng hổ nhớ da

diết đó là những cảnh mà hổ không bao giờ

thấy nữa

chiều  thể hiện tính cách lãng mạng

3 Tâm sự chung của lớp người đang sống trong cảnh nô lệ.

- Họ bị nhục nhằn, tù hảm:

bất lực với cuộc sống thực tại ước mơ tự do không chấp nhận tù túng, không hòa nhập với cuộc sống tầm thường

Hoạt động 2:Tìm hiểu câu hỏi 4 (12

? Qua sự đối lập giữa 2 cảnh tượng nêu

trên, tâm sự của con hổ ở vườn bách thú

được biểu hiện như thế nào? Tâm sự ấy có

gần gủi với người VN đương thời?

Hs: Những biểu hiện tâm sự đó gần với

người dân trong cảnh nô lệ Vì thế bài thơ

ra đời đã được công chúng đón nhận

? Có nhà phê bình văn học Hoài Thanh

nhận xét về Thế lữ Đọc đôi bài nhất là Nhớ

rừng Em hiểu như thế nào về ý kiến đó?

Qua bài thơ hãy chứng minh

Hs: Cho Hs trả lời

Gv gợi ý nhận xét

 Ghi nhớ: SGK

III Củng cố: (7 phút)

? Qua bài thơ này nói lên tâm sự gì của tác giả

IV Dặn dò: (1 phút)

Về nhà học thuộc

Soạn bài Câu nghi vấn

Trang 4

TIẾT 75: CÂU NGHI VẤN

A Mục tiêu cần đạt:

Giúp Hs:

 Hiểu rõ đặc điểm hình thức của câu nghi vấn Phân biệt câu nghi vấn với các kiểu

câu khác

 Nắm vững chức năng chính của câu nghi vấn: dùng để hỏi.

B Chuẩn bị:

 Học sinh: Đọc soạn bài trước.

Tâm trạng của con hổ khi bị nhốt trong vườn bách thú

Ở HKI chúng ta đã tìm hiểu 1 số kiểu câu: câu cảm thán, câu cầu khiến tiết học hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu kiểu câu nghi vấn

Hoạt động 1: I (13   )) )

Cho Hs đọc đoạn trích

? Tìm câu nghi vấn? Dựa vào đặc điểm hình

thức nào cho biết đó là câu nghi vấn

2,5,6

Đ2: Câu có dấu hỏi và những từ nghi vấn

như có

? Câu nghi vấn trong đoạn trích dùng để

làm gì?

Hs: hỏi

Từ đây rút ra ghi nhớ

I Đặc điểm hình thức chức năng chính

Câu nghi vấn: 2,5,6

Đ2: Dùng để hỏi

Hoạt động 2: Luyện tập (17   )) )

Cho Hs đọc các đoạn trích và xác định câu

nghi vấn

Hs xác định

Gv nhận xét sửa sai

? Căn cứ vào đâu để xác định câu trên là

câu nghi vấn

II luyện tập

1 Xác định câu nghi vấn

a Chị khất tiền sưu đến chiều mai phải không?

b Tại sao con người lại phải khiêm tốn như vậy?

c Văn là gì? chương là gì?

d Chú mình vui không?

Đùa trò gì? cái gì thế?

Đấy hả?

Đ2: Dùng để hỏi BT2: Xét các câu và trả lời câu hỏi

Trang 5

? Có thể đặt dấu chấm hỏi được không.

Căn cứ để xác định câu nghi vấn: có từ hay nếu thay bằng

từ khác thì câu sẽ sai ngữ pháp

3 Không thể bỏ dấu chấm hỏi ở cuối được vì đó không phải là câu nghi vấn.

BT4: Phân biệt hình thức và ý nghĩa

a Anh có khỏe không khác về hình thức: có – không; đã

chưa khác về ý nghĩa Câu thứ

2 có giả định là người được hỏi trước đó có vấn đề về sức khỏe, nếu điều giả định này không đúng thì câu hỏi trở nên

vô lí, còn câu hỏi 1 không có giả định đó

IV Củng cố: (8 phút)

? Câu nghi vấn là gì? Cho vd

V Dặn dò: (1 phút)

– Về nhà học bài

– Làm BT5

– Soạn bài tiếp

============================================================================================

TIẾT 76: VIẾT ĐOẠN VĂN TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH

A Mục tiêu cần đạt:

Giúp Hs:

 Biết cách sắp xếp ý trong đoạn văn thuyết minh cho hợp lí.

B Chuẩn bị:

Cho hs làm BT5

Trong 1 văn bản thì có các đoạn để viết được 1 đoạn văn đúng thì tiết học hôm nay chúng ta sẽ học bài viết đoạn văn trong văn bản thuyết minh

Hoạt động 1: HDHS tìm hiểu I (17   )) )

I Đoạn văn trong văn bản thuyết minh.

1 Nhận dạng các đọan văn

Trang 6

Gv: đoạn văn là bộ phận của bài văn Viết

tốt đoạn văn là điều kiện để làm tốt bài

văn Đoạn gồm 2 câu trở lên, được sắp xếp

theo thứ tự nhất định

Cho Hs đọc các đoạn văn

? Nêu cách sắp xếp các câu trong đoạn văn

(câu chủ đề )

Cho Hs trả lời

Hs trả lời

Gv nhận xét, sửa sai

Cho Hs đọc 2 đoạn văn và sửa lại cho

chuẩn

Cho Hs thảo luận

Cử đại diện trả lời

Đoạn văn nên tách đoạn và mỗi đoạn viết

lại như thế nào?

Cho hs lập dàn bài

Từ đây rút ra ghi nhớ

thuyết minh

a Câu chủ đề: 1

Câu 2: Cung cấp thông tin về lượng nước ngọt ít ỏi

C3: Cho biết lượng nước đó bị

ô nhiểm C4: Sự thiều nước ở các nước thế giới thứ 3

C5: Dự báo sự thiếu nước

b Từ ngữ chủ đề: Phạm Văn đồng Các câu tiếp cung cấp thông tin về PVĐ theo lối liệt kê

BT2: Sửa các đoạn văn

a Giới hiệu về cây bút bi thì phải giới thiệu như thế nào?

b Giới thiệu đèn bàn bằng phương pháp nào

 Ghi nhớ SGK

Hoạt động 2: Luyện tập (13   )) )

? Cho Hs viết mở bài và kết bài đề văn Giới

thiệu trường em

Cho Hs trình bày

BT2: GV HDHS làm

II Luyện tập

1 Đề Giới thiệu trường em.

MB: Giới thiệu về trường em:

ở đâu địa điểm KB: Ngôi trường đó đã giúp cho ta điều gì, suy nghĩ của em

2 GV HDHS làm

? Khi viết 1 đoạn văn cần chú ý điều gì?

– Soạn bài “Quê hương”

Trang 7

TUẦN 21:

TIẾT 77: VĂN BẢN

- Tế Hanh

Giúp Hs:

 Cảm nhận được vẻ đẹp tươi sáng, giàu sức sống của 1 làng quê miền biển được

miêu tả trong bài thơ và tình cảm quê hương đằm thắm của tác giả

 Thấy được những nét đặc sắc nghệ thuật của bài thơ.

B Chuẩn bị:

? Nêu nội dung bài thơ Ông đồ

Quê hương là chùm khế ngọt đó là câu hát mà chúng ta ai cũng nhớ lúc đi xa thì

đó là quê hương của mình

Hoạt động 1: (5   )) )

Tế Hanh (1921) tại Quãng Ngãi tên khai sinh là Trần Tế Hanh

- Bài thơ được rút trong tập Nghẹn ngào (1939) sau được

in lại trong tập Hoa Niên 1945

Hoạt động 2: (10   )) )

Gv cho Hs đọc văn bản

Gv đọc

Gv: phân tích cảnh dân chài bơi thuyền

ra khơi (1-8)

? Tác giả giới thiệu quê hương mình trong

2 câu thơ đầu như thế nào?

Hs: Giới thiệu quê làm nghề chài lưới

? 6 câu tiếp tác giả miêu tả như thế nào?

Hs: Cảnh trai tráng bơi thuyền đi đánh cá

vào 1 buổi sáng mai hồng Đó là những

câu thơ đẹp mở ra cảnh tượng bầu trời

cao rộng, trong trẻo, nhuốm nắng hồng

bình minh và nỗi bật đòan thuyền mình

II Tìm hiểu văn bản

1 Cảnh dân chài bơi thuyền

ra đánh cá.

- Tế Hanh giới thiệu quê hương mình

“Làng sông”

 ngắn gọn đầy đủ

- Sáng mai hồng trời trong gió nhẹ, trai tráng đi đánh cá

 Phăng mái chèo lặng lẽ vượt trường giang  buồn như

Trang 8

ra khơi trường giang

- Hình ảnh 5 (con tuấn mã) là 1 loạt từ

ngữ: hăng, phăng, vượt diễn tả khí thế

băng tới của con thuyền ra khơi, làm toát

lên 1 sức mạnh mẽ, đầy hấp dẫn

 Cảnh thiên nhiên tươi sáng, bức tranh

lao động đầy sức sống

Hai câu tiếp theo miêu tả cánh buồm

căng rất đẹp, 1 vẻ đẹp lãng mạng với sự

so sánh độc đáo bất ngờ Cánh buồm

Rướn góp gió

Hình ảnh cánh buồm lớn lao, thiêng liêng

và rất thơ mộng Tế Hanh nhận ra đó là

linh hồn làng chài

 So sánh làm cho việc miêu tả cụ thể

hơn nhưng đã nhận ra 1 vẻ đẹp bay

bổng, mang ý nghĩa

mảnh hồn làng

 Nghệ thuật so sánh khí thế, sức mạnh những người trai tráng bơi thuyền đi đánh cá

Hoạt động 3: (10   )) )

? Cảnh đoàn thuyền đánh cá trở về được

tác giả miêu tả như thế nào?

Hs: Là bức tranh lao động náo nhiệt đầy

ắp niềm vui mà sự sống toát ra từ k2 ồn

ào, tấp nập đông vui  ghe đầy cá tươi

ngon thân bạc trắng thật thích mắt, và lời

cảm tạ trời đất trời đã sóng yêu “biển

lặng” để người dân về an toàn với cá đầy

ghe

- 4 câu tiếp miêu tả người dân và con

thuyền nghỉ sau chuyến ra khơi Câu đầu

(dân chài lưới làn da ngăm rám nắng), là

tả thực câu sau là sáng tạo độc đáo, gợi

cảm rất thú vị “cả thân ” thể hiện người

lao động làng chài những người con của

biển khơi như thế thật là hay nước da

ngăm nhuốm nắng gió, thân hình vãm vỡ

và thắm được “vị xa xăm”

2 Hình ảnh người dân chài

và cuộc sống của họ.

- Cảnh người dân đi đánh cá

trở về là 1 bức tranh: náo nhiệt, đầy ắp niềm vui và sự sống

+ Làn da ngăm rám nắng + thân hình nồng thắm vị xa xăm

- Chiếc thuyền im bến mỏi trở về

 Nghệ thuật nhân hóa ngày làm việc mệt mỏi, đê mê

Hoạt động 4:Cho Hs tìm hiểu khổ thơ cuối (5   )) )

? Qua khổ thơ cuối cho thấy tình cảm gì

của tác giả đối với quê hương

Hs: Đi xa nhớ màu nước, cá, con thuyền,

chiếc buồm

? Bài thơ có những đặc sắc gì về nghệ

thuật

Hs: Sáng tạo hình ảnh thơ, phong phú,

hình ảnh có hình ảnh miêu tả chính xác

cóhình ảnh miêu tả bay bổng lãng mạn

? Bài thơ được viết theo phương thức

3 Tình cảm gì của nhà thơ đối với quê hương.

- Đi xa nhớ về quê hương: nhớ màu nước, cá, con thuyền, chiếc buồm, mùi nồng mặn 

kỉ niệm thắm vào tiềm thức luôn ở trong tâm trí tác giả

Trang 9

miêu tả hay biểu cảm, tự sự hay trữ tình.

TL: Trữ tình nhưng phần lớn câu thơ miêu

tả

Từ dây cho Hs rút ra ghi nhớ III Tổng kết:

 Ghi nhớ SGK

? Đọc thuộc bài thơ

? Tác giả có tình cảm gì đối với quê hương

– Soạn bài Khi con tu hú

============================================================================================

TIẾT 78: VĂN BẢN

KHI CON TU HÚ

- Tố Hữu

Giúp Hs:

 Cảm nhận được lòng yêu sự sống niềm khao khát tự do cháy bổng của người

chiến sĩ cách mạng trẻ tuổi đang bị giam cầm trong tù ngục được thể hiện bằng những hình ảnh gợi cảm và thể thơ giản dị mà tha thiết

B Chuẩn bị:

? Đọc 3 khổ thơ đầu của bài Quê hương

? Nêu nội dung nghệ thuật bài thơ

Tố Hữu là 1 người giác ngộ cách mạng rất sớm ông đã có nhiều tập thơ viết về

đề tài cách mạng mà chúng ta học hôm nay là 1 bài

Hoạt động 1: (7   )) )

Cho Hs đọc chú thích SGK về tác giả, tác

phẩm

Gv: cung cấp vài thông tin về tác giả

I Tác giả, tác phẩm

- Tố Hữu (1920-2002) quê ở

Thừa Thiên Huế Tham gia cách mạng từ rất sớm

- Bài thơ “KCTH” được viết năm 1939 khi tác giả ở trong tù

Hoạt động 2:

Trang 10

Cho Hs đọc thơ chú thích

Gv đọc lại

? Em hiểu nhan đề bài thơ như thế nào?

Hãy viết 1 câu có 4 chữ đầu là “khi con tu

hú” để tóm nội dung bài thơ Vì sao tiếng

tu hú kêu lại tác động mạnh mẽ đến tâm

hồn nhà thơ như vậy?

Hs: khi tu hú kêu là mùa hè đến người tù

cách mạng (nhân vật trữ tình) càng cảm

thấy ngột ngạt trong nhà giam chật chội,

càng thèm khát cháy bổng cuộc sống tự

do ở bên ngoài Đó là tính hiệu mùa hè

rực rỡ sự sống tưng bừng, trời cao lồng

lộng, tự do Tiếng chim đã tác động mạnh

mẽ đến tâm hồn người tù

? Nhận xét về cảnh mùa hè được tác giả

miêu tả trong 6 câu thơ đầu

Hs: Mở ra 1 thế giới rộn ràng, tràn trề

nhựa sống: tiếng ve râm ran trong vườn,

lúa chín vàng trên đồng, bầu trời cao

rộng với cành diều chao lượn, trái cây

đượm ngọt Tiếng chim tu hú đã thức

dậy mở ra tất cả và bắt nhịp cho tất cả

mùa hè rộn rã âm thanh rực rỡ màu sắc,

ngọt ngào hương vị bầu trời khoáng đạt

tự do trong cảm nhận của người tù

? Những chi tiết nào khiến em có cảm

nhận đó

Hs: Là sức cảm nhận mãnh liệt, tinh tế

của 1 tâm hồn trẻ trung, yêu đời nhưng

đang mất tự do và khao khát tự do đến

cháy ruột cháy lòng

II Tìm hiểu văn bản

1 Nhan đề:

Tu hú là 1 loài xuất hiện và

và hay hót vào đầu tháng 3-4 như báo hiệu mùa hè

2 Cảnh mùa hè trong tâm tưởng người tù cách mạng.

- Cảnh đồng lúa chiêm, trái

cây, vườn râm, bầu trời, mảnh sân tiếng chim tu hú, tiếng ve, hạt bắp, tiếng sáo diều

 Miêu tả sự vật tỉ mỉ từ màu sắc đến âm thanh

- Là bức tranh thiên nhiên vui tươi tràn đầy sức sống

- Cảm nhận cảnh sắc mùa hè bằng “đôi tai”

 trí tưởng tượng phong phú qua tiếng con tu hú

Hoạt động 3:

? Phân tích tâm trạng người tù chiến sĩ

được thể hiện như thế nào

Hs: U uất bực bội của người tù Tác giả

liên tưởng cảnh mùa hè bên ngoài vui

tươi mà chiến sĩ bị giam cầm trong căn

phòng ngột ngạt  Muốn đạp cả căn

phòng để có cuộc sống tự do như ở bên

ngoài

? Theo em cái hay của bài thơ được thể

hiện nổi bật ở những điểm nào?

Hs: Cảnh đẹp, cảm xúc của người tù cách

mạng

Từ đây Hs rút ra ghi nhớ

3 Tâm trạng người tù cách mạng

- U uất, bực bội

 Cảnh mùa hè bên ngoài vui tươi >< người tù bị giam tù túng, ngột ngạt

- Tiếng chim như tiếng gọi của

tự do

 Ghi nhớ SGK

? Tâm trạng của nhà thơ khi ở trong tù

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	256,8 KB